Symbolika popiołu

Dlaczego Środa jest Popielcowa? Co symbolizuje sypany na głowy wiernych popiół?

Popiół był zawsze znakiem pokuty, symbolem uniżenia czy uznania własnej klęski. Tak było nie tylko w żydowskiej kulturze Starego Testamentu, ale też w krajach arabskich czy w Grecji. Kiedy ktoś posypywał siebie popiołem albo przyjmował worek z popiołem jako posłanie, uniżał się i w ten sposób przepraszał za zło, którego dokonał. Ten zwyczaj był też formą żałoby po czyjejś śmierci. Był zwyczaj, że kiedy państwo przegrało wojnę, to na znak smutku, ludzie używali popiołu.

Sięgając dzisiaj po tę symbolikę, obecną dawniej w kulturze śródziemnomorskiej, nawiązujemy do faktu, że jako ludzie grzeszni musimy uznać swoją klęskę i przegraną. Sięgamy po popiół, który jest znakiem tego, że o własnych siłach nie jesteśmy w stanie wydźwignąć się ze zła.

Słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz”, mogą być rozumiane z jednej strony w duchu uniżenia, ale też uznania swojej skończoności. Ten postny popiół mówi dokładnie tyle: „Pamiętaj, że nie jesteś nieśmiertelny. Jeżeli wydaje Ci się, że jest inaczej, to przypomnij sobie, że wyszedłeś z prochu. Twoim końcem jest śmierć – rozkład ciała, które obróci się w proch”.

Symbolika popiołu

Na razie nie ma potrzeby zastąpienia tego, zrozumiałego dla kultury starożytnej symbolu, ponieważ jest to powszechny zwyczaj, zrozumiały nawet dla osób, które nie należą do bardzo gorliwych chrześcijan. Środa Popielcowa jest wyraźnym znakiem i ma wyraźny kontekst.

Dlaczego Wielki Post zaczyna się akurat w środę? Polecamy artykuł:


Zaczyna się w środę

Dlaczego Wielki Post zaczyna się akurat od środy? Pierwsi chrześcijanie, którzy zaczynali świętować zmartwychwstanie, koncentrowali się najpierw na każdej niedzieli, jako na dniu, który jest pamiątką zmartwychwstania Chrystusa. Ale już w II wieku po Chrystusie ludzie uznali, że jedna niedziela w roku powinna być wyróżniona i chcieli się do niej lepiej przygotować.



Fragment wywiadu z o. Pawłem Kozackim, dominikaninem, przeprowadzonego przez Judytę Syrek.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas

Zaczyna się w środę

Dlaczego Wielki Post zaczyna się akurat od środy?

Pierwsi chrześcijanie, którzy zaczynali świętować zmartwychwstanie, koncentrowali się najpierw na każdej niedzieli, jako na dniu, który jest pamiątką zmartwychwstania Chrystusa. Ale już w II wieku po Chrystusie ludzie uznali, że jedna niedziela w roku powinna być wyróżniona i chcieli się do niej lepiej przygotować.

Najpierw niedziela wielkanocna była poprzedzana czterdziestogodzinnym postem. Chrześcijanie przez dwa dni pokutowali, by trzeciego świętować zmartwychwstanie. W kolejnym wieku stwierdzono, że dwa dni to za mało i pojawiła się tradycja obchodzenia Triduum Paschalnego. Potem rozszerzono ją na Wielki Tydzień, a od IV stulecia praktykowano już czterdziestodniową pokutę.

Liczba czterdzieści jest nawiązaniem do dni, które Pan Jezus spędził na pustyni. Może ona wskazywać również na czterdzieści lat, przez które Izraelici wychodzili z niewoli egipskiej i szli do Ziemi Obiecanej. Wreszcie, czterdzieści dni, nawiązuje do historii Eliasza, który mocą pokarmu danego mu przez Boga, szedł przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy do Bożej góry Horeb. Te trzy wydarzenia, o których pisze Biblia, wskazują symbolicznie czas przeżywania przez nas dzisiaj okresu Wielkiego Postu.

Zaczyna się w środę

Dla chrześcijan III i IV wieku po Chrystusie, było oczywiste, że niedzielę należy wyłączyć z okresu 40-dniowego przygotowania, bo to nie jest dzień smutku lecz radości ze zmartwychwstania Pana. Powstały więc dwie tradycje:

  • Na wschodzie zaczęto praktykować tradycję ośmiotygodniowego postu, z którego wyłączono soboty oraz niedziele.
  • Na zachodzie przyjął się zwyczaj sześciotygodniowego przeżywania postu. Tu również wykluczono niedzielę, co dało sumę 36 dni Wielkiego Postu. Chrześcijanie stwierdzili jednak, że trzeba dodać brakujące dni i by tego dokonać wydłużyli okres przygotowania do zmartwychwstania do środy przed I niedzielą Wielkiego Postu.

A dlaczego środa jest popielcowa? Polecamy artykuł:


Symbolika popiołu

Dlaczego Środa jest Popielcowa? Co symbolizuje sypany na głowy wiernych popiół?



Fragment wywiadu z o. Pawłem Kozackim, dominikaninem, przeprowadzonego przez Judytę Syrek.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas