Jutro Niedziela – X zwykła C

Śmierć ma władzę nad człowiekiem. Bóg ma władzę nad śmiercią

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


X NIEDZIELA ZWYKŁARok C KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy … • KOLOR: zieloby  • CZYTANIA: Pierwsza Księga Królewska 1 Krl 17, 17-24Księga Psalmów Ps 30 (29), 2-4. 5-6ab. 11 i 12a i 13b  • List do Galatów 1, 11-19 Ewangelia według św. Łukasza 7, 11-17.

 

• CHMURA SŁOWA •

Untitled-1

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z I Księgi Królewskiej

(1 Krl 17, 17-24)

Zachorował syn kobiety będącej głową rodziny. Niebawem jego choroba tak bardzo się wzmogła, że przestał oddychać. Wówczas powiedziała ona Eliaszowi: «Czego ty, mężu Boży, chcesz ode mnie? Czy po to przyszedłeś do mnie, aby mi przypomnieć moją winę i przyprawić o śmierć mego syna?» Na to Eliasz jej odpowiedział: «Daj mi twego syna!» Następnie, wziąwszy go z jej łona, zaniósł go do górnej izby, gdzie sam mieszkał, i położył go na swoim łóżku. Potem, wzywając Pana, rzekł: «O Panie, Boże mój! Czy nawet na wdowę, u której zamieszkałem, sprowadzasz nieszczęście, dopuszczając śmierć jej syna?» Później trzykrotnie rozciągnął się na dziecku i znów, wzywając Pana, rzekł: «O Panie, Boże mój! Błagam Cię, niech dusza tego dziecka wróci do niego!» Pan zaś wysłuchał wołania Eliasza, gdyż dusza dziecka powróciła do niego, a ono ożyło. Wówczas Eliasz wziął dziecko i zniósł z górnej izby tego domu, i zaraz oddał je matce. Następnie Eliasz rzekł: «Patrz, syn twój żyje!» A wtedy ta kobieta powiedziała do Eliasza: «Teraz już wiem, że naprawdę jesteś mężem Bożym i słowo Pańskie na twoich ustach jest prawdą».

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Znak nowej nadziei 1 Krl 17,17-24

Pierwsze wskrzeszenie w Biblii to zapowiedź życia bez końca

KSIĘGA: Pierwsza Księga Królewska • AUTOR: Deuteronomista • CZAS POWSTANIA: ok. VI w. przed Chr.
KATEGORIA: wydarzenie  • MIEJSCE: Sarepta Sydońska • BOHATEROWIE: Eliasz, wdowa, syn


KSIĘGI KRÓLÓW • Pierwsza i Druga Księga Królewska to dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela – które opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Pierwsza Księga Królewska (rozpoczynająca się od opowiadania o starości Dawida) mówi o wyborze oraz rządach Salomona • Tematem obu Ksiąg Królewskich jest Świątynia, którą wznosi Salomon. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Księgę wieńczy opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Oprócz historii Salomona i jego następców Pierwsza Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza.

ELIASZProrok Eliasz z Tiszbe w Gileadzie rzekł do Achaba – oto pierwsze wspomnienie o Eliaszu w Piśmie Świętym, w Księdze Królewskiej, w rozdziale 17. Zostaje przedstawiony w momencie, gdy obwieszcza królowi klęskę suszy. Sam oddala się nad potok Kerit, dokąd pożywienie przynosiły mu kruki (PATRZ: 1 Krl 17,1-7) • Potem mieszka w gościnie u pewnej wdowy w Sarepcie Sydońskiej. (PATRZ: 1 Krl 17,8-24) • Po raz trzeci spotykamy Eliasza, gdy na górze Karmel rzucił wyzwanie pogańskiemu Baalowi i jego prorokom (PATRZ: 1 Krl 18,20-40) • W odpowiedzi pogańska królowa Izebel zapowiedziała śmierć Eliasza. Prorok ukrył wtedy się na pustyni w okolicach Beer-Szeby.

ELIASZ I WDOWA • Usłyszymy epizod z pobytu Eliasza w Sarepcie Sydońskiej, dokąd prorok udał się zgodnie z poleceniem Pana. Uboga wdowa, mimo że nie miała prawie nic, w czasie suszy dała Eliaszowi gościnę, a Pan dokonał za jego przyczyną cudu dla nich wszystkich: nie zabrakło im ani mąki, ani oliwy. Wiara wdowy zostanie jednak jeszcze raz wystawiona na próbę, tym razem jeszcze poważniej, gdy umrze jej syn. Pierwszy cud zapowiadał drugi, jeszcze większy. To pierwsze wskrzeszenie w Biblii ogłasza, że Bóg przemienia także sytuacje po ludzku nieodwracalne.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dobra Nowina: Patrz, syn twój żyje!

Wyznanie wiary: Teraz już wiem, że naprawdę jesteś mężem Bożym i słowo Pańskie w twoich ustach jest prawdą.

 

LINKI


•  Później trzykrotnie rozciągnął się nad dzieckiem i znów wzywając Pana rzekł: «O Panie, Boże mój! Błagam cię, niech dusza tego dziecka wróci do niego!» (1Krl 17,21)
Dz 20,9-10: Pewien młodzieniec, imieniem Eutych, siedział na oknie pogrążony w głębokim śnie. Kiedy Paweł przedłużał przemówienie, zmorzony snem spadł z trzeciego piętra na dół. Podniesiono go martwego. Paweł zeszedł, przypadł do niego i wziął go w ramiona: «Nie trwóżcie się – powiedział – bo on żyje».

•  A wtedy ta kobieta powiedziała do Eliasza: «Teraz już wiem, że naprawdę jesteś mężem Bożym i słowo Pańskie w twoich ustach jest prawdą» (1Krl 17,24)

J 3,2 Nikodem przyszedł do Niego nocą i powiedział Mu: «Rabbi, wiemy, że od Boga przyszedłeś jako nauczyciel. Nikt bowiem nie mógłby czynić takich znaków, jakie Ty czynisz, gdyby Bóg nie był z Nim».  

J 16,30: Teraz wiemy, że wszystko wiesz i nie trzeba, aby Cię kto pytał. Dlatego wierzymy, że od Boga wyszedłeś». 

 

TRANSLATOR


Wówczas powiedziała ona Eliaszowi: Czego ty, mężu Boży, chcesz ode mnie? (1Krl 17,18)

Dosłownie: Co mi i tobie, mężu Boży?

Semityzm dość często występujący w Starym (np. Sdz 11,12; 2Sm 16,10; 19,23) i w Nowym Testamencie (Mt 8,29; Mk 1,24; 5,7; Łk 4,34; 8,28; J 2,4). Może oznaczać reakcję na czyjąś niestosowną wypowiedź albo być sygnałem niechęci do jakiejkolwiek wzajemnej relacji (dosłownie chodzi właśnie o zaznaczenie, że nie ma nic “wspólnego” między “mną” a “tobą”). Czasem kontekst pozwala zobaczyć, że nie chodzi w takim retorycznym pytaniu o wrogość, ale jedynie podkreślenie radykalnej nowości, całkowitej odmienności tego, co przynosi Bóg, w porównaniu do tego, co myśli człowiek (np. J 2,4).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Opowiadanie o Eliaszu w Sarepcie Sydońskiej całe utkane jest z paradoksów:

Ośmieszony Baal. Po pierwsze, prorok zostaje posłany do fenickiego miasta, na terytorium, nad którym władzę swą rozciąga Baal, bóg deszczu i burzy, bóg zmartwychwstający po porze suchej i dający życie naturze. Jahwe ukazuje nicość Baala, którego ośmiesza na własnej ziemi poprzez cud wskrzeszenia. Nie Baal ale Jahwe, Bóg Izraela zwraca życie chłopcu.

Szkoła zaufania. Po drugie, prorok ma być żywiony przez wdowę, kobietę, która sama znajduje się na skraju nędzy. Bóg przez wdowę uczy Eliasza posłuszeństwa i wierności swemu Słowu. Poprzez cuda dokonane mocą Bożą w Sarepcie Eliasz przygotowuje się na starcie z prorokami Baala w Izraelu.

Najcenniejszy dar. Po trzecie, przybycie męża Bożego wydaje się ściągać na ubogą wdowę przekleństwo, ponieważ umiera jej syn. W starożytności nagłą śmierć i plagi spadające na miejscowości często wiązano z tajemniczymi przybyszami z zewnątrz. Wdowa oskarża Eliasza o to, że przybył ukarać ją za jej grzechy. Tymczasem wdowa nie tylko odzyskuje syna, ale zyskuje także bezcenny dar wiary w prawdziwego Boga. Prawdziwe wskrzeszenie dokonuje się w jej życiu.

 

CZY WIESZ ŻE…


Sarepta Sydońska była w starożytności ważnym ośrodkiem produkcji zboża i oliwy. Głód dosięgający tę miejscowość pokazuje dramatycznie niemoc Baala, jej opiekuńczego bóstwa, pana deszczu i urodzajnych plonów. Nazwa Sarepty (od hebr. caraf – oczyszczać, testować, wytapiać) może wiązać się także z rozwijającym się w tych okolicach przemysłem metalurgicznym. Jeśli potraktować tę nazwę symbolicznie, Sarepta stanie się miejscem oczyszczenia i próby Eliasza oraz wdowy. Wdowa dojrzewa tu do prawdziwej wiary, a Eliasz przekonuje się o mocy Bożej, aby odważnie podjąć czekającą go konfrontację z prorokami Baala (1 Krl 18). Pan wytapia obie postacie, aby wydobyć z nich złoto wiary.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 30, 2 i 4. 5-6. 11-12a i 13b)

REFREN: Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś.

Sławię Cię, Panie, bo mnie wybawiłeś i nie pozwoliłeś mym wrogom naśmiewać się ze mnie. Panie, mój Boże, z krainy umarłych wywołałeś moją duszę i ocaliłeś mi życie spośród schodzących do grobu.

Śpiewajcie psalm, wszyscy miłujący Pana, i pamiętajcie o Jego świętości. Gniew Jego bowiem trwa tylko przez chwilę, a Jego łaska przez całe życie. Płacz nadchodzi z wieczora, a rankiem wesele.

Wysłuchaj mnie, Panie, zmiłuj się nade mną, Panie, bądź moją pomocą. Zamieniłeś w taniec mój żałobny lament, Boże mój i Panie, będę Cię sławił na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Z Krainy umarłychPs 30,2-6b.11-12a.13b

Jest ktoś większy niż śmierć

PSALM 30 • AUTOR: lewita (wg starożytnej tradycji – Dawid) • CZAS POWSTANIA: przedwygnaniowy


DZIĘKUJĘ • Dziękczynienie po śmiertelnym niebezpieczeństwie – tak zatytułowany jest Psalm 30 w Biblii Tysiąclecia. Należy do gatunku modlitwy dziękczynienia (hebr. todah) pojedynczej osoby. Psalmy tego typu wykonywano w świątyni jerozolimskiej, dziękując Bogu za cudowną interwencję, składając Mu ofiarę i ucztując z bliskimi.

CUDOWNE OCALENIE • Psalm ten mówi o doświadczeniu człowieka cudem ocalonego od śmierci. Jakiego  śmiertelnego (dosłownie lub w przenośni) niebezpieczeństwa uniknął? Z treści psalmu nie wiemy tego dokładnie, może było to: • zagrożenie zewnętrzne, np. od ludzi (w.2: Nie pozwoliłeś mym wrogom naśmiewać się ze mnie) • może groźna choroba (w.2: Tyś mnie uzdrowił) • własna pycha (w. 7: powiedziałem pewny siebie: «Nigdy się nie zachwieję»), a może po prostu jakaś udręka duchowa. Wiemy na pewno, że to niebezpieczeństwo musiało być na tyle poważne, by sprawić, że autor czuł się jak skazany na śmierć.

ŚMIERĆ • Dlaczego to akurat psalm 30 został wybrany? Te wersety nawiązują do tematu całej Liturgii Słowa. Z jednej strony mówią o podstawowym problemie człowieka, z którym zawsze się zmagał, którego nigdy nie rozumiał, a który ma na imię: śmierć. Z drugiej strony, psalm ten przeniknięty jest ufnością w to, że jest ktoś kto może tę śmierć pokonać. Odnajdujemy w tym proroczą zapowiedź zwycięstwa Chrystusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Kiedy wydaje się, że wszystko jest przegrane: z krainy umarłych wywołałeś moją duszę.

Niespodziewana przemiana: Zamieniłeś w taniec mój żałobny lament.

 

LINKI


Panie, mój Boże, z krainy umarłych wywołałeś moją duszę i ocaliłeś mi życie spośród schodzących do grobu. (Ps 30,4)
Iz 38,17: Oto na zdrowie zamienił mi gorycz. Ty zachowałeś mą duszę od dołu unicestwienia, gdyż poza siebie rzuciłeś wszystkie moje grzechy.

Gniew Jego bowiem trwa tylko przez chwilę, a Jego łaska przez całe życie. (Ps 30,6)
Iz 54,8: W przystępie gniewu ukryłem przed tobą na krótko swe oblicze, ale w miłości wieczystej nad tobą się ulitowałem, mówi Pan, twój Odkupiciel.
2Kor 4,17: Niewielkie bowiem utrapienia naszego obecnego czasu gotują bezmiar chwały przyszłego wieku.

Zamieniłeś w taniec mój żałobny lament. (Ps 30,12)
J 16,20: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Wy będziecie płakać i zawodzić, a świat się będzie weselił. Wy będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni się w radość.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

(Ga 1, 11-19)

Oświadczam wam, bracia, że głoszona przeze mnie Ewangelia nie jest wymysłem ludzkim. Nie otrzymałem jej bowiem ani nie nauczyłem się od jakiegoś człowieka, lecz objawił mi ją Jezus Chrystus. Słyszeliście przecież o moim wcześniejszym postępowaniu, gdy jeszcze wyznawałem judaizm, jak z niezwykłą gorliwością zwalczałem Kościół Boży i usiłowałem go zniszczyć, jak w żarliwości dla judaizmu przewyższałem wielu moich rówieśników z mego narodu, jak byłem szczególnie wielkim zapaleńcem w zachowywaniu tradycji moich przodków. Gdy jednak spodobało się Temu, który wybrał mnie jeszcze w łonie matki mojej i powołał łaską swoją, aby objawić Syna swego we mnie, bym Ewangelię o Nim głosił poganom, natychmiast, nie radząc się ciała i krwi ani nie udając się do Jerozolimy, do tych, którzy apostołami stali się pierwej niż ja, skierowałem się do Arabii, a później znowu wróciłem do Damaszku. Następnie, trzy lata później, udałem się do Jerozolimy, aby poznać się z Kefasem, i zatrzymałem się u niego tylko piętnaście dni. Spośród zaś innych, którzy należą do grona apostołów, widziałem jedynie Jakuba, brata Pańskiego.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

“Wskrzeszenie” PawłaGa 1,11-19

To prawdziwa Ewangelia, bo prawdziwa jest ta historia

KSIĘGA: List do Galatów · NADAWCA: św. Paweł  ·  SKĄD: Efez · DATA: 52/53 AD · ADRESACI: mieszkańcy Galacji


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i działalnością judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory.

JEDNA EWANGELIA • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł broni młodego kościoła chrześcijańskiego przed powrotem do Starego Przymierza, wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4). Z listu przenika przekonanie Pawła o Kościele uniwersalnym, otwartym dla pogan. Przez niektórych ten list bywa nazywany “listem o chrześcijańskiej wolności”.

DOWÓD • Po adresie i wstępie do listu, które usłyszeliśmy tydzień temu, Paweł stawia tezę, która prowadzi całą jego myśl: głoszona przez niego Ewangelia nie jest wymysłem ludzkim, ale została mu objawiona przez Chrystusa (1,11). Dowodem na to jest jego wcześniejsze życie faryzeusza, które zmienił Zmartwychwstały. Paweł opisuje z chlubą swoją faryzejską przeszłość (1,12-14) oraz moment zwrotny swojego powołania (1,15-16). Przy jego Ewangelii nie pośredniczył żaden z apostołów. Została mu przekazana bezpośrednio przez Zmartwychwstałego (1,18-19).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bóg wybiera tego, kogo On sam chce: Słyszeliście przecież o moim postępowaniu ongiś, gdy jeszcze wyznawałem judaizm, jak z niezwykłą gorliwością zwalczałem Kościół Boży i usiłowałem go zniszczyć, jak w żarliwości o judaizm przewyższałem wielu moich rówieśników z mego narodu, jak byłem szczególnie wielkim zapaleńcem w zachowywaniu tradycji moich przodków.

Wiem, co robię: Oświadczam więc wam, bracia, że głoszona przeze mnie Ewangelia nie jest wymysłem ludzkim. Nie otrzymałem jej bowiem ani nie nauczyłem się od jakiegoś człowieka, lecz objawił mi ją Jezus Chrystus.

 

LINKI


Oświadczam więc wam, bracia, że głoszona przeze mnie Ewangelia nie jest wymysłem ludzkim. (Ga 1,11)
1Tes 2,13: Dlatego nieustannie dziękujemy Bogu, bo gdy przyjęliście słowo Boże, usłyszane od nas, przyjęliście je nie jako słowo ludzkie, ale jak jest naprawdę jako słowo Boga, który działa w was wierzących. 

Słyszeliście przecież o moim postępowaniu ongiś, gdy jeszcze wyznawałem judaizm, jak z niezwykłą gorliwością zwalczałem Kościół Boży i usiłowałem go zniszczyć (Ga 1,13)
Dz 22,4: Prześladowałem tę drogę, głosując nawet za karą śmierci, wiążąc i wtrącając do więzienia mężczyzn i kobiety…

Gdy jednak spodobało się Temu, który wybrał mnie jeszcze w łonie matki mojej i powołał łaską swoją (Ga 1,15)
Jr 1,5: «Zanim ukształtowałem cię w łonie matki, znałem cię, nim przyszedłeś na świat, poświęciłem cię, prorokiem dla narodów ustanowiłem cię».  

Dz 9,15: «Idź odpowiedział mu Pan bo wybrałem sobie tego człowieka za narzędzie. On zaniesie imię moje do pogan i królów, i do synów Izraela.

 

TRANSLATOR


Gdy jednak spodobało się Temu, który wybrał mnie… (Ga 1,15). Dosłownie: odłączył, odseparował (gr. aforisas)

Wybranie Pawła przez Boga do misji głoszenia Ewangelii prowadziło poprzez szczególne oddzielenie od tego życia, które prowadził wcześniej (od religii, narodu, ale przede wszystkim: własnych przekonań, poczucia sprawiedliwości itd.). Taki wybór przypomina konsekrację jakiegoś przedmiotu (czy osoby): wyłączenie z użytku świeckiego i przeznaczenie na oddzielny użytek Boży.

… bym Ewangelię o Nim głosił poganom (Ga 1,16). Dosłownie: ewangelizował Nim (o Nim) albo: głosił jako dobrą nowinę Jego (gr. euangelidzomai auton). Ewangelizować to ogłaszać (obwieszczać, zwiastować) dobrą nowinę (wiadomość, informację, news). Treść tej nowiny stanowi nie tylko jakaś informacja czy nawet opis faktów, ale sama osoba Jezusa Chrystusa.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W pierwszym rozdziale Listu do Galatów Paweł przedstawia potężny dowód na to, że głoszona przez niego Ewangelia pochodzi od Boga. To historia jego życia, której bieg dramatycznie odmieniło spotkanie z Jezusem Zmartwychwstałym pod Damaszkiem. Rzeczywiście można je nazwać zmartwychwstaniem Pawła. Apostoł w 1 Kor 15,8 sam nazywa siebie poronionym płodem, martwym w łonie matki, wskrzeszonym przez Pana. Chrystus Zmartwychwstały odmienił kierunek życia Szawła, które zmierzało ku zagładzie. On także pod Damaszkiem objawił mu swoją Ewangelię, której nie musiał uczyć się od innych apostołów. Paweł podkreśla z mocą, że spotkanie z Piotrem w Jerozolimie było krótkie i nie chodziło o instrukcje. Apostołowie zapewne rozmawiali o Jezusie historycznym, lecz w niczym nie zmienia to faktu, że Ewangelia Pawła nie pochodzi od innych. Jest darem Zmartwychwstałego.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 7, 11-17)

Jezus udał się do pewnego miasta, zwanego Nain; a podążali z Nim Jego uczniowie i tłum wielki. Gdy przybliżył się do bramy miejskiej, właśnie wynoszono umarłego – jedynego syna matki, a ta była wdową. Towarzyszył jej spory tłum z miasta. Na jej widok Pan zlitował się nad nią i rzekł do niej: «Nie płacz». Potem przystąpił, dotknął się mar – a ci, którzy je nieśli, przystanęli – i rzekł: «Młodzieńcze, tobie mówię, wstań!» A zmarły usiadł i zaczął mówić; i oddał go jego matce. Wszystkich zaś ogarnął strach; wielbili Boga i mówili: «Wielki prorok powstał wśród nas, i Bóg nawiedził lud swój». I rozeszła się ta wieść o Nim po całej Judei i po całej okolicznej krainie.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Po prostu: żyj! • Łk 7,11-17

Jezus wskrzeszając bezimiennego młodzieńca zapowiada życie bez końca dla każdego wierzącego

EWANGELISTA: Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA:
Wydarzenie cudowne • MIEJSCE: Nain (Galilea) • CZAS:  30-33 r. 


PIERWSZA KSIĘGA ŁUKASZA • Tydzień temu powróciliśmy do “ciągłej” lektury Ewangelii św. Łukasza. Przypomnijmy, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Łukasz, któremu bliskie są idee i przepowiadanie Pawła, adresuje swoją Ewangelię do chrześcijan pochodzenia pogańskiego • Mówi się o Łukaszu, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad chorymi i grzesznikami.

KONTEKST • Tydzień temu wznowiliśmy lekturę w rozdziale siódmym, bardzo dynamicznym. Jezus znajduje się tutaj w toku pełnej działalności. To część “ewangelii cudów i przypowieści” w Galilei (>>4,14-9,50) • Łukasz przeplata cuda dokonane przez Jezusa, Jego mowami i przypowieściami.

WSKRZESZENIA • Po uzdrowieniu sługi setnika z Kafarnaum usłyszymy dziś o jeszcze potężniejszym znaku: wskrzeszeniu. W ewangeliach napotykamy na trzy wskrzeszenia dokonane przez Jezusa: wskrzeszeni zostali córka Jaira, młodzieniec z Nain oraz (jedyny znany z imienia) Łazarz. Dzisiejszy opis jest bardzo prosty, wręcz zdawkowy. Tam, gdzie panuje śmierć rzeczywiście trudno o wiele słów, wszystko jest pogrążone w smutku. Tam gdzie zwycięża życie przychodzi pełna zachwytu radość, która sama rozprzestrzenia się dalej.

Zwróć uwagę, że oprócz wskrzeszenia młodzieńca, w tle dokonuje się także “ciche” przywrócenie do życia jego matki-wdowy, która wraz ze śmiercią jedynego syna straciła wszystko, co miała.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


TOTALNE BANKRUCTWO: właśnie wynoszono umarłego – jedynego syna matki, a ta była wdową
NOWY POCZĄTEK: Młodzieńcze, tobie mówię wstań!

 

LINKI


Na jej widok Pan użalił się nad nią i rzekł do niej: «Nie płacz !»  (Łk 7,13)
Iz 63,9: To nie jakiś wysłannik lub anioł, lecz Jego oblicze ich wybawiło. W miłości swej i łaskawości On sam ich wykupił. On wziął ich na siebie i nosił przez wszystkie dni przeszłości.  
Mt 9,36: A widząc tłumy ludzi, litował się nad nimi, bo byli znękani i porzuceni, jak owce nie mające pasterza.  
Mt 11,28: Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. 

 

JESZCZE O EWANGELII


W Nain na drodze wdowy, która straciła syna, staje już nie prorok ale prawdziwy Bóg. To co zdarzy się w tej historii, dotyczy nas wszystkich:

Opuszczenie. Pod wieloma względami wdowa z Nain jest podobna do wdowy z Sarepty Sydońskiej. Straciła właśnie jedynego syna (Łk 7,11). Oznaczało to, że jest na tym świecie zupełnie sama, zdana na ludzką łaskę. Gdzie był wówczas kochający i miłosierny Bóg, który dopuścił do takiego nieszczęścia?

Bóg pośrodku drogi. Kochający Bóg nie był daleko. Stanął na drodze konduktu pogrzebowego, zakłócając go. Czy Jezus słyszał kim była kobieta i jak wielkie nieszczęście ją dotknęło? Czy wyczytał to z jej serca? Naprzeciw siebie stanęły dwie grupy. Wielki tłum towarzyszący Jezusowi cudotwórcy i grupa żałobników.

Synowie. Jeszcze bardziej niezwykłe jest jednak osobiste spotkanie jakie się tam odbyło. Naprzeciw siebie stanęli jedyny Syn Maryi, która wówczas według wszelkiego prawdopodobieństwa także była wdową, i leżący na marach syn wdowy z Nain. Czy Jezus dostrzegł w tej scenie zapowiedź żałoby i cierpienia swojej matki? Czy w martwym  jedynym synu zobaczył siebie?

Dotyk Boga. Jezus zrobił tam coś, co dla pobożnego Żyda było nie do pomyślenia. Dotknął noszy, na których spoczywało ciało zmarłego. W ten sposób człowiek stawał się nieczysty i była to jedna z najbardziej unikanych form nieczystości. Bóg wziął na siebie nieczystość, przekleństwo i samotność ludzkiej śmierci. I złamał ją – dla nas.

 

CZY WIESZ,  ŻE…


Wdowa w starożytności to synonim ubóstwa i niemocy. Kobieta po stracie męża traciła główne źródło utrzymania oraz życiowe oparcie. Prawo żydowskie sytuowało ją pod szczególną opieką wraz z przybyszami i sierotami (Wj 22,21-23; Pwt 10,18; Hi 31,16; Ps 68,6; 94,6). Mogła liczyć na wsparcie ze strony rodziny lub własnych synów, jeśli ich posiadała. Jeśli synowie byli niepełnoletni, jako sieroty zepchnięci byli na absolutny margines społeczny. Wdowa z historii Eliasza oraz dzisiejszej Ewangelii należy do najbiedniejszych z biednych, jest pozbawiona jakiegokolwiek wsparcia.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Wspólny temat dzisiejszej liturgii Słowa jest bardzo jasny: zmartwychwstanie. Taki cud może pochodzić tylko od samego Boga. Już Stary Testament przeczuwał jednak (PSALM), że istnieje jeszcze inna, gorsza śmierć. Człowiek w pełni sił i zdrowia, w rzeczywistości może błądzić w krainie umarłych. Jest śmierć duchowa, wewnętrzna, egzystencjalna. Ale Bóg i z takiej śmierci wybawia.

Jezus wskrzesił tylko nielicznych zmarłych, którzy przecież zresztą musieli później drugi raz umrzeć. Wskrzeszenia w Starym Testamencie oraz te dokonane przez Jezusa już w Nowym, były tylko zapowiedzią Jego ostatecznego zwycięstwa nad śmiercią. Ale to zwycięstwo było z kolei jedynie zaproszeniem skierowanym do każdego człowieka, by jego osobiste, konkretne życie mogło być przemienione zbawczą łaską zmartwychwstałego Chrystusa jak Pawła (II CZYTANIE).

Wydaje się, że Bóg nie może mieć żadnej innej, ważniejszej wiadomości do przekazania człowiekowi: chcę, żebyś żył naprawdę!

 

1/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", 1816 r., Pałac Sztuk Pięknych w Lille, Francja
2/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", James Tissot, m. 1886 a 1894 r., Brooklyn Museum, USA
3/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", Lucas Cranach Młodszy, 1569 r., Kościół Najświętszej Marii Panny w Wittenberdze, Niemcy
4/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", Matthias Gerung, 1530-1532 r.
5/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", mozaika z Katedry w Montrealu, Włochy
6/7
"Jezus wskrzesza syna wdowy z Nain", olej na płótnie
7/7
"Wskrzeszenie młodzieńca z Nain", Wilhelm Kotarbiński, 1879 r., Muzeum Narodowe w Warszawie
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – IX zwykła C

Cudzoziemiec zawstydza Izraelitów swoją wiarą. Wie, że Bóg może wszystko

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


IX NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, aby oddalił od nas wszystko, co nam szkodzi i udzielił wszystkiego, co służy naszemu dobru • CZYTANIA: 1 Księga Królewska 8, 41-43 • Psalm 117 (116), 1b-2   • List do Galatów 1, 1-2. 6-10; Ewangelia Łukasza 7, 1-10.

 

CHMURA SŁÓW

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z I Księgi Królewskiej

(1 Krl 8, 41-43)

Po poświęceniu świątyni Salomon tak się modlił: «Cudzoziemca, który nie jest z Twego ludu, Izraela, a jednak przyjdzie z dalekiego kraju przez wzgląd na Twe imię – bo będzie słychać o Twoim wielkim imieniu i o Twej mocnej ręce, i wyciągniętym ramieniu – gdy przyjdzie i będzie się modlić w tej świątyni, Ty w niebie, miejscu Twego przebywania, wysłuchaj i uczyń to wszystko, o co ten cudzoziemiec będzie do Ciebie wołać. Niech wszystkie narody ziemi poznają Twe imię, by przejąć się bojaźnią wobec Ciebie za przykładem Twego ludu, Izraela. Niech też wiedzą, że Twoje imię zostało wezwane nad tą świątynią, którą zbudowałem».

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Mądrość modlitwy1 Krl  8, 41-43

Mądrość Salomona to nie tylko mądrość sądów. W czasie poświęcenia świątyni zbudowanej dla Izraela modli się, by Bóg wysłuchiwał też cudzoziemców

KSIĘGA: Pierwsza Księga Królewska • AUTOR: anonim, zwyczajowo nazywany deuteronomistą • CZAS POWSTANIA: 586-538 przed Wygnaniem, ostateczna redakcja po 561 przed Chr.

KATEGORIA: Modlitwa • MIEJSCE: Jerozolima • Czas: 968-962 przed naszą erą


KSIĘGI KRÓLÓW • Pierwsza i Druga Księga Królewska to dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela – które opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Tematem obu ksiąg jest Świątynia, którą wznosi Salomon. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Księgę wieńczy opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Oprócz historii Salomona i jego następców Pierwsza Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza.

BUDOWA i POŚWIĘCENIE ŚWIĄTYNI • Księga rozpoczyna się od opisu starości Dawida (>>rozdziały 1-2), który przed śmiercią wyznaczył na następcę swego syna, Salomona • Salomona kreślą dwie cechy: pierwsza to mądrość i rozsądek (>>rozdziały 3-5). Druga to jego misja budowy świątyni (>>rozdziały 5-7) • Rozdział 8 to już poświęcenie świątyni jerozolimskiej, do której przeniesiono Arkę Przymierza (>>1Krl 8,1-9) którą Bóg bierze w swoje posiadanie (>>1Krl 8,10-13). Księga odnotowuje mowę Salomona do ludu, a potem jego długą, osobistą modlitwę (>>1Krl 8,22-61)

MODLITWA SALOMONA • W modlitwie Salomona ciągle powtarza się słowo: wysłuchaj. To prośba, by Bóg wysłuchał każdego, kto w tej świątyni będzie się modlił. Salomon modli się o to najpierw za lud, Izraela, dla którego ta świątynia została wybudowana, ale nie tylko. Usłyszymy fragment modlitwy Salomona za cudzoziemców • Zwróćmy uwagę na fakt, iż świątynia Salomona była otwarta również dla cudzoziemców. Pozwalając na to, by w Jerozolimie modlili się także poganie, Bóg ukazuje, że jest Bogiem wszystkich narodów. Modlitwa Salomona to otwarcie na pogan, które dopełni się w Chrystusie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Prośba Salomona za cudzoziemców: Cudzoziemca, który… przyjdzie z dalekiego kraju przez wzgląd na Twe imię… i będzie się modlić w tej świątyni, Ty w niebie, miejscu Twego przebywania, wysłuchaj

Modlitwa Salomona: Niech wszystkie narody ziemi poznają Twe imię

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• W czasie modlitwy poświęcenia świątyni Salomon prosił Boga, aby Jego oczy były zawsze zwrócone ku Jerozolimie, a On sam aby wybaczał grzechy swojego ludu i ratował go od niebezpieczeństw.

• A przecież jednym niebezpieczeństw Izraela byli pogańscy sąsiedzi, którzy odwracali Żydów od wiary w prawdziwego Boga i ostatecznie doprowadzili naród wybrany do upadku. Żydzi mieli radykalnie oddzielić się od pogan, aby zachować swoją tożsamość.

• Równocześnie Bóg Izraela ukazuje, że jest Bogiem wszystkich narodów, kiedy pozwala, aby w Jerozolimie modlili się do Niego także cudzoziemcy. Świątynia na Syjonie ma być światłem dla wszystkich narodów. Według proroków to właśnie tu Bóg zgromadzi na końcu czasów całą ludzkość na uczcie Królestwa (Iz 2,1-5). Modlitwa Salomona zapowiada otwarcie na pogan, które stanie się ciałem w Chrystusie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Sanktuarium wzniesione przez Salomona w 968-962 przed Chrystusem.

• Dzieliło się na trzy części: • przedsionek (ulam), • miejsce święte (hekal) i • miejsce najświętsze (debir). Między przedsionkiem a miejscem świętym wznosił się mur. Wokół świątyni znajdował się dziedziniec podzielony na dwie części: zewnętrzną i wewnętrzną. Dziedziniec także był otoczony murem. Dziedziniec wewnętrzny przeznaczony był dla kapłanów. Lud zbierał się na dziedzińcu zewnętrznym i nie miał dostępu do właściwej świątyni. Do miejsc najświętszych nie mieli także dostępu poganie.

• Świątynia wybudowana przez Salomona została zniszczona. Drugą świątynię, tę, którą nawiedzał i w której przemawiał Jezus, wzniósł Herod Wielki. I ona nie przetrwała, została zniszczona w roku 70.

• W drugiej świątyni obcokrajowcy mogli modlić się na dziedzińcu zewnętrznym, zwanym także dziedzińcem pogan. Był oddzielony on od dziedzińców wewnętrznych ogrodzeniem z 13 bramami. Na każdej bramie widniał napis w języku greckim i łacińskim zabraniający obcym wstępu na dziedzińce wewnętrzne (kobiet, mężczyzn i kapłanów) pod karą śmierci. Dziedziniec pogan był ulubionym miejscem nauczania Jezusa w świątyni.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 117, 1b-2)

REFREN: Całemu światu głoście Ewangelię.

Chwalcie Pana, wszystkie narody, wysławiajcie Go, wszystkie ludy, bo potężna nad nami Jego łaska, a wierność Pana trwa na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Najkrótszy psalmPs 117 (116), 1b-2

Tylko jedna zwrotka krótkiego psalmu, który zachęca wszystkich do wysławiania Boga

PSALM  117 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


CZTERY WERSY • Psalm 117 to najkrótszy spośród 150 psalmów, liczy zaledwie cztery wersety. Należy do gatunku hymnu wspólnotowego, bezinteresownej modlitwy uwielbienia zanoszonej podczas liturgii w świątyni jerozolimskiej • Wchodził w skład tzw. Wielkiego Hallelu (to psalmy 113-118), psalmów rozpoczynających się od wezwania “Chwalmy Jahwe”, które rozbrzmiewało podczas świąt paschalnych oraz największych uroczystości. W tym krótkim psalmie zebrani na Syjonie wzywają wszystkie narody, aby przyłączyły się do hymnu sławiącego potęgę i dobroć Jahwe.

WSZYSTKIE NARODY • Do liturgii psalm 117 został dołączony z powodu wzmianki o narodach pogańskich, wielbiących Pana w świątyni. Ten motyw łączy psalm z pierwszym czytaniem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bóg nie zamknięty dla Izraela: Chwalcie Pana, wszystkie narody, wysławiajcie Go, wszystkie ludy

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

(Ga 1, 1-2. 6-10)

Paweł, apostoł nie z ludzkiego ustanowienia czy zlecenia, lecz z ustanowienia Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który Go wskrzesił z martwych, oraz wszyscy bracia, którzy są ze mną – do Kościołów Galacji: Nadziwić się nie mogę, że od Tego, który was łaską Chrystusa powołał, tak szybko chcecie przejść do innej Ewangelii. Innej jednak Ewangelii nie ma: są tylko jacyś ludzie, którzy sieją wśród was zamęt i którzy chcieliby przekręcić Ewangelię Chrystusową. Ale gdybyśmy nawet my lub anioł z nieba głosił wam Ewangelię różną od tej, którą wam głosiliśmy – niech będzie przeklęty! Już to przedtem powiedzieliśmy, a teraz jeszcze mówię: Gdyby wam ktoś głosił Ewangelię różną od tej, którą od nas otrzymaliście – niech będzie przeklęty! A zatem teraz: czy zabiegam o względy ludzi, czy raczej Boga? Czy ludziom staram się przypodobać? Gdybym jeszcze ludziom chciał się przypodobać, nie byłbym sługą Chrystusa.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Jedna EwangeliaGa 1, 1-2. 6-10

“Innej Ewangelii nie ma” – pisze Paweł w emocjonalnym liście do Galatów. Broni Ewangelii przed wypaczeniami

LIST DO GalatówNADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: chrześcijanie rejonu Galacji • DATA: 52/53 AD • SKĄD: Efez


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i misją judeo-chrześcijan. Co było tego powodem?  • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory.

JEDNA EWANGELIA • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł broni młodego kościoła chrześcijańskiego przed powrotem do Starego Przymierza, wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4). Z listu przenika przekonanie Pawła o Kościele uniwersalnym, otwartym dla pogan.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy dwa fragmenty z pierwszego rozdziału: • adres, dwa wersety rozpoczynające list, oraz • wstęp, powód napisania listu • Zwróćmy uwagę na emocjonalny ton słów Pawła. To początek obrony Ewangelii, którą głosi, a która jest treścią listu do Galatów.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W adresie i wstępie Listu do Galatów Paweł uderza w pełne emocji tony

• BEZ POŚREDNIKÓW • Przedstawia się jako jedyny autor listu, co jest dziwne biorąc pod uwagę sekretarzy i bliskich i współpracowników, których często w adresie wspomina. Tym razem jest to podyktowane tym, że musi bronić autorytetu swojej Ewangelii (>>patrz wiadomości o Liście do Galatów).

• PRAWDZIWY APOSTOŁ • Paweł to apostoł nie z ludzkiego ustanowienia ale ten, którego powołał sam Zmartwychwstały. Jego Ewangelia jest Ewangelią Zmartwychwstałego. Inne nie istnieją.

• ANATEMA SIT • W niezwykle ostrych słowach już na początku Paweł rozprawia się ze swoimi przeciwnikami: ci, którzy głoszą Ewangelię inną od jego, niech będą przeklęci.

• WIARA, NIE UCZYNKI • W ten sposób Paweł rozpoczyna obronę Ewangelii według której zbawienie staje się naszym udziałem przez wiarę w Chrystusa, nie przez pełnienie uczynków Prawa. Innymi słowy zbawia nas wiara, czyli przyjęcie Jezusa jako Pana i Zbawiciela, która dopiero dalej w praktyce wyraża się w pełnieniu dobrych uczynków.

 

CZY WIESZ ŻE…


List do Galatów to jeden z kamieni węgielnych kościoła pierwszych chrześcijan, który oddziela się od judaizmu i otwiera swoje podwoje szeroko na pogan. Ten list stal się także inspiracją dla Marcina Lutra, który znalazł tu fundament dla swej doktryny sola fide, zbawienia przychodzącego wyłącznie przez wiarę w Chrystusa. Luter nie pojmował tej wiary jako odłączonej od uczynków, lecz do rozłączenia tego doszło w ogniu gorących polemik pomiędzy katolikami i protestantami.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 7, 1-10)

Gdy Jezus dokończył wszystkich swoich mów do słuchającego Go ludu, wszedł do Kafarnaum. Sługa pewnego setnika, szczególnie przez niego ceniony, chorował i bliski był śmierci. Skoro setnik posłyszał o Jezusie, wysłał do Niego starszyznę żydowską z prośbą, żeby przyszedł i uzdrowił mu sługę. Ci zjawili się u Jezusa i prosili Go usilnie: «Godzien jest, żebyś mu to wyświadczył – mówili – miłuje bowiem nasz naród i sam zbudował nam synagogę». Jezus przeto zdążał z nimi. A gdy był już niedaleko domu, setnik wysłał do Niego przyjaciół ze słowami: «Panie, nie trudź się, bo nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój. I dlatego ja sam nie uważałem się za godnego przyjść do Ciebie. Lecz powiedz słowo, a mój sługa odzyska zdrowie. Bo i ja, choć podlegam władzy, mam pod sobą żołnierzy. Mówię temu: „Idź!” – a idzie; drugiemu: „Przyjdź!” – a przychodzi; a mojemu słudze: „Zrób to!” – a robi». Gdy Jezus to usłyszał, zadziwił się nad nim, i zwróciwszy się do tłumu, który szedł za Nim, rzekł: «Powiadam wam: Tak wielkiej wiary nie znalazłem nawet w Izraelu». A gdy wysłańcy wrócili do domu, zastali sługę zdrowego.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Słowo jak rozkazŁk 7, 1-10

Obcokrajowiec zawstydza Izraelitów. Z wojskowego doświadczenia wie, że tego, kto ma władzę, wszyscy słuchają

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Kafarnaum • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: Jezus, setnik • WERSJE: Mt 8,5-13, J 4,46b-54


PIERWSZA KSIĘGA ŁUKASZA • Po zakończeniu okresu Wielkiej Nocy wracamy do charakterystycznej dla okresu zwykłego “ciągłej” lektury jednej z Ewangelii – a w tym roku jest to ewangelia św. Łukasza. Przypomnijmy, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Łukasz, któremu bliskie są idee i przepowiadanie Pawła, adresuje swoją Ewangelię do chrześcijan pochodzenia pogańskiego • Mówi się o Łukaszu, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad chorymi i grzesznikami.

KONTEKST • Przed Wielkim Postem zdążyliśmy “dotrzeć” do piątego rozdziału Ewangelii, wznawiamy lekturę w rozdziale siódmym. To “ewangelia cudów i przypowieści” w Galilei (>>4,14-9,50) • Łukasz odnotowuje powołanie uczniów przez Jezusa, uzdrowienia i wskrzeszenia przez Niego dokonane, a także mowy i przypowieści. Istotne, że w tej części przeważają epizody i mowy, o których piszą również Mateusz i Marek, a jednak ciekawi oryginalny styl Łukasza.

WIARA OBCOKRAJOWCA • Usłyszymy historię uzdrowienia sługi setnika. Jednak nie tylko uzdrowienie jest tematem ewangelii. Pierwszoplanową postacią jest sam setnik – Jezus daje za przykład jego wiarę. • Zwróćmy zatem uwagę na setnika: to obcokrajowiec, rzymski żołnierz. Nie należy do narodu wybranego. Jego obecność w Kafarnaum wynika z wykonywanej przez niego misji dla cesarstwa rzymskiego, aczkolwiek był zapewne tzw. bojącym się Boga i z cała pewnością zdobył szacunek u innych mieszkańców Kafarnaum (>>Jeszcze o Ewangelii) • Zauważmy jeszcze jeden szczegół: nie dochodzi do osobistego spotkania Jezusa z setnikiem. Ta niezwykła rozmowa toczy się przez pośredników.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Opinie miejscowych o setniku: Miłuje bowiem nasz naród i sam zbudował nam synagogę
Wiara setnika: Powiedz słowo, a mój sługa odzyska zdrowie. Bo i ja, choć podlegam władzy, mam pod sobą żołnierzy. Mówię temu: „Idź!” – a idzie; drugiemu: „Przyjdź!” – a przychodzi; a mojemu słudze: „Zrób to!” – a robi»
Jezus o wierze setnika: Tak wielkiej wiary nie znalazłem nawet w Izraelu

 

JESZCZE O EWANGELII


• Rzymski setnik zamieszkujący w okolicach Kafarnaum należał zapewne do tzw. fobumeoi, bojących się Boga obcokrajowców, którzy w judaizmie szukali bliskości prawdziwego Boga i jasnego postępowania moralnego.

• Setnik zawstydza wierzących Izraelitów i samego Jezusa swoją wiarą. Nie potrzebuje fizycznej obecności Mistrza w swoim domu, wystarczy tylko Jego jedno słowo, aby sługa wstał z łoża śmierci. On sam, żołnierz i silny mężczyzna, uznaje władzę Jezusa nad sobą, stając się modelem wiary pierwotnego Kościoła pochodzącego z pogan.

• To wiara, której spadkobiercami jesteśmy także my, wiara w żywe, skuteczne i zbawiające Słowo Boże, które przyszło w Jezusie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Słowa setnika, które przytacza Ewangelia: Panie, nie trudź się, bo nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój… Lecz powiedz słowo, a mój sługa odzyska zdrowie w nieco zmodyfikowanej wersji mówimy podczas każdej Eucharystii tuż przed przyjęciem Komunii Świętej. Odpowiadamy nimi na wezwanie kapłana: “Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata. Błogosławieni, którzy zostali wezwani na jego ucztę”

 

WERSJE


O wydarzeniu w Kafarnaum informują jeszcze Mateusz i Jan:

• U Mateusza historia jest dużo prostsza: setnik sam rozmawia z Jezusem. Tymczasem u Łukasza tymczasem nie dochodzi nawet do spotkania Jezusa z setnikiem, a jedynie przez pośredników (starszych żydowskich, a potem przyjaciół)

• Uzdrowienie w Kafarnaum odnotowuje również Jan. Jednak nie ma tu mowy o setniku, lecz dworzaninie królewskim, uzdrowiony zaś zostaje syn, nie sługa. W przeciwieństwie do wersji przedstawionej u Łukasza i Mateusza, dworzanin prosi Jezusa o przybycie, a nie o samo słowo uzdrowienia.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Liturgia Słowa pokazuje dziś bezgraniczność Boga. W dwóch znaczeniach.

Pierwsze ilustruje najpierw modlitwa Salomona, który przy poświęceniu świątyni prosi Boga: wysłuchaj wszystkich, którzy będą do Ciebie zanosili modlitwy w tej świątyni. Obraz potęgi Boga, który może wszystko, dopełnia przekonanie setnika: Powiedz tylko słowo. Wie, że słowo Boga ma bezgraniczną siłę rozkazu. Z wojskowego doświadczenia bierze pewność, że tego, kto ma władzę, wszyscy słuchają.

Ale jest jeszcze drugie znaczenie. Pierwsze czytanie, psalm oraz Ewangelię łączy fakt, iż wszystkie one traktują o cudzoziemcach. Salomon w modlitwie przy poświęceniu świątyni ukazuje mądrość swej wiary: prosi Boga, by słuchał każdego, nie tylko Izraelitów, lecz i cudzoziemców. Wie, że Bóg jest bezgraniczny, przeczuwa, że wiara nie ma granic, że chwalić go mogą i będą wszystkie narody. Dopełnia to znaczenie setnik, rzymski żołnierz, obcokrajowiec, który zawstydza Izraelitów swoją wiarą.

 

1/6
"Jezus i setnik", Paolo Veronese, 1571 r., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/6
"Jezus uzdrawiający sługę setnika", Paolo Veronese, XVI w.
3/6
"Król Salomon", Simeon Solomon, lata 70-te XIX w., Narodowa Galeria Sztuki w Waszyngtonie
4/6
"Salomon", Pedro Berruguete, ok. 1500 r., Santa Eulalia, Parades de Nava
5/6
Scena uzdrowienia sługi setnika z filmu "Jezus z Nazaretu" z 1977 roku, reż. Franco Zeffirelli, prod. ITC oraz RAI
6/6
"Św. Paweł", Bartolomeo Montagna, 1482 r., Museo Poldi Pezzoliw Madiolanie, Włochy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >