Jutro Niedziela – Trójcy Świętej A

W różnych miejscach Biblii Bóg przedstawia samego siebie. I przekonuje, że jest Trójcą

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Bóg i Pan – dwa najczęściej powtarzające się słowa w Liturgii Słowa uroczystości Trójcy Świętej. A na drugim biegunie, w kontekście dzisiejszych czytań – złoty bożek. Człowiek jest niezwykle biegły w tworzeniu sobie boga własnego wyobrażenia, oddawaniu jemu czci (PIERWSZE CZYTANIE) i przymuszaniu do tego innych (PSALM).

Właśnie wtedy, w kontekście złotego cielca, Bóg się objawia, przedstawia. To nie jest zwykła alternatywa: to wybór między Bogiem, którego wytworzy moja wyobraźnia, a Bogiem, który po prostu o sobie powie, kim jest naprawdę.

W rozmowie z Nikodemem Jezus wyjaśnia tajemnicę Trójcy Świętej. Trzeba przyjąć światło, którym jest Jezus posłany przez Boga. Aby ludzie, którzy Go przyjmą, mogli się ponownie narodzić z Ducha do nowego życia.

 

PUNKT WYJŚCIA


Niedziela Trójcy Świętej • Rok A KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy wyznając prawdziwą wiarę, uznawali wieczną chwałę Trójcy • CZYTANIA: Księga Wyjścia 34,4b-6.8-9 Psalm: Księga Daniela 3,52.53a.54a.55ab.56aDrugi List do Koryntian 13,11-13Ewangelia wg św. Jana 3,16-23

 

 • CHMURA SŁOWA •

Najczęściej występujące słowo to, podobnie jak w zeszłym tygodniu, PAN (10) – w różnych formach gramatycznych. Sześć razy usłyszymy słowo BÓG. Często pojawi się też czasownik JESTEŚ (7) – przede wszystkim w psalmie, w połączeniu ze słowem: BŁOGOSŁAWIONY (6).

chs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 34, 4b-6. 8-9)

Mojżesz, wstawszy rano, wstąpił na górę, jak mu nakazał Pan, i wziął do rąk tablice kamienne. A Pan zstąpił w obłoku, i Mojżesz zatrzymał się koło Niego, i wypowiedział imię Pana. Przeszedł Pan przed jego oczyma i wołał: «Pan, Pan, Bóg miłosierny i łagodny, nieskory do gniewu, bogaty w łaskę i wierność».

Natychmiast Mojżesz skłonił się aż do ziemi i oddał pokłon, mówiąc: «Jeśli darzysz mnie życzliwością, Panie, to proszę, niech pójdzie Pan pośród nas. Jest to wprawdzie lud o twardym karku, ale przebaczysz nasze winy i nasze grzechy, a uczynisz nas swoim dziedzictwem».

Oto słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Objawienie Ojca Wj 34, 4b-6.8-9

KSIĘGA: Księga WyjściaAUTOR: kapłan (ostateczna redakcja) • CZAS POWSTANIA: ok. VI w przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: góra Synaj • CZAS: ok XII w przed Chr.BOHATEROWIE: Mojżesz • WERSJE: brak


Księga Wyjścia, Exodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa:  • uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Drugim ważnym wydarzeniem przedstawionym w księdze jest • przymierze zawarte na Synaju i Dekalog.

Usłyszymy krótki fragment pochodzący z końcowej części księgi. Począwszy od 32 rozdziału, księga opisuje zejście Mojżesza z góry Synaj z tablicami prawa. Dochodzi do znanego nam wydarzenia: Izraelici, pozostawieni u podnóża góry, zrobili posąg złotego cielca, któremu oddawali cześć.

Tuż po grzechu, którego dopuścił się lud, Bóg wzywa Mojżesza na górę, aby na nowo zawrzeć z nimi przymierze i wręczyć tablice przykazań (rozdział 34). Bóg wówczas przedstawia się, w szczególny sposób wyliczając swoje atrybuty. To będzie treść czytania, które usłyszymy.

 

TRANSLATOR


• Przeszedł Pan przed jego oczyma, i wołał: Pan, Pan, Bóg miłosierny…  (Wj 34,6) el Rachum • Słowa rachamim i rachum (od hebr. rechem ‘brzuch, łono, wnętrzności’) opisują macierzyń­ski wymiar miłości Boga. Bóg jest jak matka, która troszczy się o to, aby osłonić i zacho­wać życie.

…i litościwy… (Wj 34,6)‘El channun • ktoś, kto pochyla się nad uciśnionym i potrzebującym pomocy, przychodzi z pomocą słabemu.

…cierpliwy… (Wj 34,6)‘erek ‘appajim • dosłownie: ‘długich nozdrzy’. Według starożytnych gniew gromadził się w okolicach twarzy i nosa, znajdując tam swoje ujście. Jahwe powstrzymuje swój gniew, odkłada zasłużoną karę, cierpliwie czeka na nawrócenie.

…bogaty w łaskę… (Wj 34,6)rab chesed • dosłownie: ‘bogaty w bezinteresowną miłość, łaskawość’ • to Bóg niczym nieograniczonej dobroci, miłosierdzia i czułości.

…i wierność… (Wj 34,6)’em-et • jeszcze jeden człon określa jego wierność, stałość względem ludzi. Bóg nie zmienia kapryśnie swojej woli wobec człowieka. Pozostaje wierny zawartemu Przymierzu, nawet jeśli, jak widzimy, Izrael notorycznie je łamie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Dn 3, 52. 53-54. 55-56)

Refren: Chwalebny jesteś, wiekuisty Boże.

Błogosławiony jesteś, Panie, Boże naszych ojców, pełen chwały i wywyższony na wieki. Błogosławione jest imię Twoje pełne chwały i świętości, uwielbione i wywyższone na wieki.

Błogosławiony jesteś w przybytku Twojej świętej chwały, uwielbiony i przesławny na wieki. Błogosławiony jesteś na tronie swojego królestwa, uwielbiony i przesławny na wieki.

Błogosławiony jesteś Ty, co spoglądasz w otchłanie, który zasiadasz na Cherubach, pełen chwały i wywyższony na wieki. Błogosławiony jesteś na sklepieniu nieba, pełen chwały i wywyższony na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Pieśń Trzech Młodzieńców • Dn 3,52.53a.54a.55ab.56a

KSIĘGA: DANIELAAUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: ok. 164 r przed Chr.


Rzadko się zdarza, że pieśń wykonywana w ramach psalmu responsoryjnego nie pochodzi z Księgi Psalmów. Tak jest tym razem. Będzie to fragment Księgi Daniela, Pieśń trzech młodzieńców. Usłyszymy zaledwie niewielką część pieśni. Całość zawiera się w wersetach trzeciego rozdziału: 52-89.

Ta pieśń to w rzeczywistości finał dramatycznej historii opisanej w 3 rozdziale. Bohaterami są król babiloński Nabuchodonozor oraz jego współpracownicy, m.in. Żydzi, a wśród nich Daniel. Nabuchodonozor, poganin, sporządził złoty posąg i wszystkim polecił wziąć udział w jego poświęceniu i oddać mu pokłon. Kto by nie upadł na twarz i nie oddał pokłonu, zostanie natychmiast wrzucony do rozpalonego pieca. Szukający intryg i możliwości oskarżenia Chaldejczycy wspomnieli królowi o Szadraku, Meszaku i Abed-Negu – zwierzchnikach miast babilońskich, również Żydów. Nie liczą się z tobą, królu. Nie oddają czci twemu bogu, ani nie oddają pokłonu złotemu posągowi.

Wezwani nie złożyli pokłonu złotemu posągowi. Zostali wrzuceni do rozpalonego pieca. I chodzili wśród płomieni, wysławiając Boga i błogosławiąc Pana – informuje autor księgi. A trzej młodzieńcy wyśpiewać mieli słynną pieśń, w której niemal każdy werset zawiera wezwanie: Błogosławcie Pana, chwalcie Go i wywyższajcie na wieki!

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego Listu św. Pawła do Koryntian

(2 Kor 13, 11-13)

Bracia, radujcie się, dążcie do doskonałości, pokrzepiajcie się na duchu, bądźcie jednomyślni, pokój zachowujcie, a Bóg miłości i pokoju będzie z wami. Pozdrówcie się nawzajem świętym pocałunkiem! Pozdrawiają was wszyscy święci. Łaska Pana Jezusa Chrystusa, miłość Boga i dar jedności w Duchu Świętym niech będą z wami wszystkimi!

Oto słowo Boże

[01][02]

 

 

DRUGIE CZYTANIE

Objawienie Ducha • 2 Kor 13,11-13

KSIĘGA: Drugi list do Koryntian · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Macedonia · DATA: 57 r. · ADRESACI: mieszkańcy Koryntu


Okoliczności napisania Drugiego Listu do Koryntian związane są z pewnym incydentem, który zdarzył się w Koryncie po pierwszej wizycie Pawła. Nie wiemy, co się stało. Wiadomo, że Paweł zrezygnował z powtórnej wizyty. Zamiast tego przysłał do Koryntian List we łzach – pismo, które jednak nie przetrwało. Kiedy winny tajemniczego tzw. przestępstwa korynckiego został ukarany, Paweł w odpowiedzi pisze list, zwany dziś Drugim Listem do Koryntian.

Paweł wyjaśnia w nim swoją decyzję rezygnacji z wyjazdu (rozdziały 1-7). W dwóch rozdziałach pisze o zbiórce na rzecz świętych w Jerozolimie (8-9), ostatnie rozdziały  to rozprawa Pawła ze stawianymi mu zarzutami (10-13). Cały list ma charakter bardzo osobisty. Pełen jest zaleceń i upomnień, pisanych jednak z troską i miłością.

Drugie czytanie to pozdrowienie, którym Paweł kończy swój list. Zostało wybrane z jednego powodu, ważnego dla przeżywanej dziś uroczystości: w jednym zdaniu Paweł umieszcza imiona trzech osób Boskich. Właśnie na tym zdaniu oparte jest pozdrowienie używane często przez księży rozpoczynających Mszę świętą: Łaska Pana Jezusa Chrystusa, miłość Boga i udzielanie się Ducha Świętego niech będzie z wami wszystkimi.

 

TRANSLATOR


Radujcie się… (2 Kor 13,11)Radość: chairo, do której Paweł wzywa wspólnotę, jest znakiem Jego głębokiej obecności w nas (por. Ga 5,22).

• …pokrzepiajcie się na duchu… (2 Kor 13,11) • w oryginale jedno słowo: parakaleiste. Ściśle wiąże się z imieniem Parakleta, Pocieszyciela.

• …jedno myślcie… (2 Kor 13,11) • nie oznacza to żadnej uniformizacji ani zatraty własnej indywidualności, ale myślenie zgodne z Chrystusowym (por. Flp 2,5).

• …pokój zachowujcie… (2 Kor 13,11) • Zachowywanie pokoju (gr. eirene) nie oznacza tylko unikania konfliktów i wiecznej poprawności, ale opiera się na Pokoju, pierwszym darze Zmartwychwstałego. To życie z głębokim przekonaniem o obecności Jezusa. Ostatecznie Duch jest budowniczym wspólnoty (gr. koinonia), którą Paweł tak bardzo pragnie umocnić w Koryncie. Bez Niego jest ona po prostu niemożliwa.

 

1/6
Adoracja Przenajświętrzej Trójcy Tiziano Vecellio ok. 1552-1554 Muzeum Prado, Madryt
2/6
Adoracja Trójcy Świętej , Vicente López Y Portaña 1791, 1792
3/6
Dwie Trójce, Murillo, 1675-1628, National Gallery w Londynie
4/6
Święta Trójca Franz Anton Maulbertsch - (1785-86) – Budapeszt, Muzeum Sztuk Pięknych
5/6
Trójca Święta, Andriej Rublow ok. 1410–1427 Galeria Trietiakowska
6/6
Trójca Święta, Sandro Botticelli ok. 1491–93, Instytut Sztuki Courtauld Londyn
poprzednie
następne

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 3, 16-18)

Jezus powiedział do Nikodema: «Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony. Kto wierzy w Niego, nie podlega potępieniu; a kto nie wierzy, już został potępiony, bo nie uwierzył w imię Jednorodzonego Syna Bożego».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Objawienie Syna• J 3,16-18

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.

KATEGORIA: dialog • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ? • BOHATEROWIE: Jezus, Nikodem • Wersje: brak


O Nikodemie, dostojniku żydowskim, faryzeuszu, wspomina tylko św. Jan. W jego ewangelii pojawia się trzy razy: • rozmowa z Jezusem (3 rozdział) • podczas dyskusji strażników z arcykapłanami i faryzeuszami, czy pojmać Jezusa (7 rozdział): Nikodem stanął wtedy w Jego obronie, mówiąc: Czy Prawo nasze potępia człowieka, zanim go wpierw nie przesłucha i nie zbada, co czyni? podczas pogrzebu Jezusa (rozdział 19): Józef z Arymatei poprosił Piłata o ciało Jezusa, a Nikodem przyniósł sto funtów mieszaniny mirry i aloesu.

Usłyszymy fragment pierwszego z epizodów: nocną rozmowę Jezusa z Nikodemem. Aby lepiej ją zrozumieć, musimy pamiętać, że w ewangelii Janowej Jezus mówi przede wszystkim o objawieniu Syna.

Kiedy Nikodem – dobrze wykształcony, znający Pisma Żyd – przychodził do Jezusa, miał zapewne przed oczyma apokaliptyczne scenariusze końca świata, tak popularne w I wieku • Qumrańczycy i faryzeusze gorliwie przygotowywali Izraela na przyjście Mesjasza, które wiązało się z karą i sądem dla wszystkich nieprzestrzegających Prawa. Także poprzednik Jezusa, Jan Chrzciciel zapowiadał apokaliptyczny ogień, który już płonie, zwiastując nadejście Królestwa Bożego • Styl życia Jezusa i sposób przepowiadania pociągał Nikodema i przekonywał do jego Bożej misji. Równocześnie zaprzeczał temu, jak Żydzi wyobrażali sobie przyjście Mesjasza • Być może punktem wyjścia dla słów Jezusa, które usłyszymy, było pytanie Nikodema o nadchodzący dzień sądu – kiedy Bóg ukarze grzeszników i zbawi Izraela?

 

JESZCZE O EWANGELII


• Jezus przypomina Nikodemowi, że Bóg kocha nie tylko Izraela, ale cały zepsuty, pogański, pęknięty ludzki świat: Tak Bóg umiłował świat… • To jedno z niewielu miejsc u Jana, gdzie świat (gr. kosmos) przyjmuje tak pozytywne znaczenie. Syn nie został posłany, aby wydać wyrok potępiający, lecz aby uleczyć ludzki świat. W Synu zbawienie wychodzi poza granice Izraela  • Miłosierdzie Ojca, które objawia Jezus, nie znaczy jednak, że sądu nie będzie. Wydaje go na siebie już dziś każdy, kto nie wierzy w Syna. Przyszłość ludzkości zawisła na cienkiej nici wiary w Jednorodzonego.

 

ANEKS



Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – VIII Wielkanocna A

Nowe stworzenie: Jezus tchnął w uczniów, jak kiedyś Bóg stwarzając człowieka

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Choć brak go w chmurze słów, koronnym słowem dzisiejszej Liturgii i uroczystości jest stworzenie. Wydaje się, że wspomina o nim tylko psalm responsoryjny. W rzeczywistości, przysłuchując się opisowi Zesłania Ducha Świętego (I CZYTANIE), tzw. Małego Zesłania (EWANGELIA) i wykładowi św. Pawła o charyzmatach Ducha (II CZYTANIE) – jesteśmy świadkami Nowego Stworzenia.

Najdobitniej pokazuje to Ewangelia: Jezus przekazuje uczniom swoje tchnienie. W raju Bóg tchnął w człowieka, czyniąc go żywą istotą. Zmartwychwstały tchnął na uczniów, przekazując im nowe, swoje życie, wolne od śmierci i grzechu.

Duch, którego otrzymują, to nie Duch przekonującej mowy lub czynienia cudów. To Duch, który w imię Jezusa gładzi i odpuszcza ludzkie grzechy. Na tym polega dar nowego życia i nadzieja wierzących – Duch Święty usprawiedliwia grzeszników. Ruah to Duch wolności. Czyni nas wolnymi.

 

 

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA ZESŁANIA DUCHA ŚWIĘTEGO • Rok A KOLEKTA: Modlimy się, by Bóg zesłał Ducha Świętego i dokonał w naszych sercach tego, co zdziałał w początkach głoszenia Ewangelii, • KOLOR: czerwony • CZYTANIA: Dzieje Apostolskie 2,1-11Psalm 104,1.24.29-31.34Pierwszy list do Koryntian 12, 3b-7.12-13Ewangelia wg św. Jana 20, 19-23

 

 • CHMURA SŁOWA •

Jutro Niedziela - VIII Wielkanocna A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 2,1-11)

Kiedy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wichru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też jakby języki ognia, które się rozdzielały, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić. Przebywali wtedy w Jeruzalem pobożni Żydzi ze wszystkich narodów pod słońcem. Kiedy więc powstał ów szum, zbiegli się tłumnie i zdumieli, bo każdy słyszał, jak tamci przemawiali w jego własnym języku. Pełni zdumienia i podziwu mówili: «Czyż ci wszyscy, którzy przemawiają, nie są Galilejczykami? Jakżeż więc każdy z nas słyszy swój własny język ojczysty? – Partowie i Medowie, i Elamici, i mieszkańcy Mezopotamii, Judei oraz Kapadocji, Pontu i Azji, Frygii oraz Pamfilii, Egiptu i tych części Libii, które leżą blisko Cyreny, i przybysze z Rzymu, Żydzi oraz prozelici, Kreteńczycy i Arabowie – słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże».

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Zesłanie Ducha Świętego  Dz 2,1-11

Usłyszymy opis zesłania Ducha Świętego oraz to, jak to wydarzenie odmieniło Apostołów. Z odwagą wychodzą na zewnątrz

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.

KATEGORIA: wydarzenie MIEJSCE: Jerozolima CZAS: ok. 33 r. BOHATEROWIE: Jezus, apostołowie WERSJE: brak


O KSIĘDZE • To już ostatni fragment Dziejów Apostolskich w ramach pierwszego czytania. Od przyszłego tygodnia, w okresie zwykłym, będzie w tym miejscu czytanie ze Starego Testamentu. Przypomnijmy, Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła, który rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego • Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle, który staje się ewangelizatorem świata pogańskiego. .

ZWROT W DZIEJACH • W drugim rozdziale Dziejów Apostolskich Łukasz opisuje zwrot w postawie Apostołów, który dokonał się dzięki Zesłaniu Ducha Świętego. Dotąd zamknięci i przestraszeni, zaczynają oni posługiwać się obcymi językami. Następnie Piotr wygłasza swoją pierwszą katechezę o Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym (»Dz 2,14-36), po której nawraca się około trzech tysięcy ludzi (»Dz 2,37-41). Drugi rozdział kończy się obrazem wspólnoty pierwszych chrześcijan, żyjących razem, skupionych wokół Eucharystii i głoszących Słowo, którym Pan przymnaża wciąż nowych wyznawców. Usłyszymy zatem o momencie kluczowym dla wydarzeń opisanych w Dziejach Apostolskich, będącym ich bezpośrednią przyczyną. Zesłanie Ducha Świętego, które nastąpiło w 50 dzień po zmartwychwstaniu Jezusa, jest początkiem historii Kościoła.

TRZY SCENY • W dzisiejszym pierwszym czytaniu Łukasz opisuje zesłanie Ducha Świętego • Zwróćmy uwagę na trzy sceny, dzięki którym wyraźnie widać znaczenie wydarzenia. »w scenie wprowadzającej widzimy apostołów, o których mowa w »Dz 1, zebranych w Wieczerniku »scena druga to kulminacja, opisuje zstąpienie Ducha: nagłe załamanie spokojnej atmosfery modlitwy, szum wiatru, dodatkowy znak to języki – jakby ognia – które rozdzielają się i spoczywają na apostołach. Zaczynają mówić obcymi językami »W scenie trzeciej (akcja przenosi się na zewnątrz) widzimy owoce Zesłania. Prości ludzie wychodzą z odwagą i mówią różnymi językami, przyciągając Żydów, którzy przybyli na święta do Jerozolimy.

 

KLUCZOWE SŁOWA


Zesłanie Ducha Świętego: Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom

Bóg przemawia w twoim własnym języku: Jakżeż więc każdy z nas słyszy swój własny język ojczysty?

 

TRANSLATOR


Kiedy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy… (Dz 2,1) • Łukasz używa na określenie Zesłania szczególnego słowa sympleroo Kiedy wreszcie wypełnił się, nadszedł ten zapowiadany dzień • Tego dnia oczekiwała cała ludzkość. Ten dzień przygotowywał starannie Ojciec

Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wichru, i napełnił cały dom, w którym przebywali (Dz 2,2) • oryginał oddaje to w słowach, które po polsku dosłownie brzmią: szum właśnie niosącego się tchnienia gwałtownego

Ukazały się im też jakby języki ognia, które się rozdzielały, na każdym z nich spoczął jeden (Dz 2,3) I dały się widzieć im rozdzielające się języki, jakby ognia

Przebywali wtedy w Jerozolimie pobożni Żydzi ze wszystkich narodów pod słońcem. Kiedy więc powstał ów szum, zbiegli się tłumnie i zdumieli, bo każdy słyszał, jak przemawiali w jego własnym języku (Dz 2,5) • Na określenie zadziwienia Łukasz używa słowa, którym opisuje także cuda Jezusa i jego zmartwychwstanie (Łk 8,57; 24,22) • To znak, że jesteśmy świadkami nie zwykłej cudowności, lecz jednego z największych cudów chrześcijaństwa. Zstępuje Duch Święty, który łączy na powrót języki pomieszane ludzką pychą w historii wieży Babel (Rdz 11,9). Rozpoczyna się nowa era w dziejach świata.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Ogień i wiatr • Niespodziewany charakter wydarzenia, wiatr i ogień, podkreślają pozaziemski charakter tego, co działo się wówczas w Jerozolimie. Gwałtowny wicher i ogień w ST towarzyszą opisom objawiającego się Boga (patrz: Wj 19,16.19; 20,18), symbolizują także działanie jego Ducha (»Ez 37,9-14). Wypełniają one nie tylko budynek, miejsce, w którym znajdują się  uczniowie, lecz przede wszystkim ich samych. Nad każdym z nich pojawiają się języki z ognia i spoczywają na nich.

• Wiatr – gr. pnoe – to inaczej tchnienie, to samo, które Bóg przekazuje w momencie stworzenia pierwszemu człowiekowi. Duch Święty daje nowe życie, to Duch Nowego Stworzenia.

• Ogień do tej pory symbolizował niedostępność Boga, przepaść między Nim a stworzeniem (»Iz 6). Bóg zabrania Mojżeszowi zbliżać się zbytnio do gorejącego krzewu (»Wj 3) • W Dziejach Apostolskich Duch w postaci ognia obiera sobie mieszkanie w nas. Nie ma dystansu między Nim a nami, doszliśmy wreszcie do upragnionej komunii

Duch głoszących • Owoce Ducha zostają udzielone apostołom jako wspólnocie. Co więcej, służą one ich przyszłej i jedynej misji – głoszeniu Ewangelii. Słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże – mówili zadziwieni pobożni żydzi • Duch uzdalnia uczniów Jezusa do dawania świadectwa o Nim. On obecny jest wszędzie tam, gdzie głoszona jest Ewangelia.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Dzień Pięćdziesiątnicy, Dzień Zesłania Ducha Świętego – kiedy Piotr wygłasza swą mowę – to żydowskie Święto Tygodni. Przypada ono 7 tygodni po święcie Paschy. Świętowano wówczas nadanie Prawa Izraelowi na Górze Synaj. To wtedy Mojżesz otrzymał kamienne tablice z zapisanymi przykazaniami • To także tradycyjne Święto Żniw, podczas którego ofiarowywano Panu pierwsze płody ziemi • Duch Święty to pierwszy obiecany nam owoc wiary w Zmartwychwstałego.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 104,1.24.29-31.34)

Refren: Niech zstąpi Duch Twój i odnowi ziemię. Albo: Alleluja.

Błogosław, duszo moja, Pana, Boże mój, Panie, Ty jesteś bardzo wielki! Jak liczne są dzieła Twoje, Panie, ziemia jest pełna Twoich stworzeń.

Kiedy odbierasz im oddech, marnieją i w proch się obracają. Stwarzasz je, napełniając swym Duchem, i odnawiasz oblicze ziemi.

Niech chwała Pana trwa na wieki, niech Pan się raduje z dzieł swoich. Niech miła Mu będzie pieśń moja, będę radował się w Panu.

[01][02]

PSALM

Duch Życia Ps 104,1.24.29-31.34

“Napełniasz swoim Duchem i odnawiasz oblicze ziemi”. To na słowach tego psalmu Jan Paweł II oparł wielką modlitwę za Polskę

PSALM  104 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


HYMN NA CZEŚĆ STWÓRCY • Psalm 104 to hymn opiewający wspaniałość stworzenia, hymn (hebr. tehilla), czyli bezinteresowna modlitwa uwielbienia zanoszona przez wspólnotę w świątyni • Psalm zawiera wiele motywów, które zbliżają go do egipskich i kananejskich hymnów na cześć bogów stwarzających i podtrzymujących w istnieniu świat (Ra, Baal) • Psalmista piszący ten utwór w czasach po wygnaniu głęboko przepracowuje starożytne motywy mityczne w duchu zawartego w Księdze Rodzaju opisu stworzenia. Być może psalm recytowano w świątyni w czasie Święta Tygodni, dziękując za pierwsze plony ziemi.

PRAWDZIWE OBLICZE BOGA • Wobec Bogów pogańskich, na których Izrael napatrzył się w Babilonii, Jahwe jest jedynym Stwórcą i Ojcem stworzenia. W jego ręku śmiercionośne żywioły nie walczą ze sobą, lecz komponują się w harmonijną całość, aby stworzyć bezpieczny i szczęśliwy dom dla wszelkiej istoty żywej • Psalmistę przepełnia podziw i uwielbienie dla kosmicznego dzieła Pana, które przenika Duch jego ojcowskiej miłości.

STWORZENIE I DUCH • Usłyszymy pierwszy werset dość długiego, 35-wersowego utworu, następnie wybrane wersety ze środka i zakończenia psalmu • Z punktu widzenia tematu i uroczystości, najważniejsza jest druga strofa, w której psalmista opisuje Boże stworzenie jako kruche, wołające o Jego pomoc. Bez Bożego Ducha ginie i obraca się w proch.

 

KLUCZOWE SŁOWA


Inspirujące i prorocze słowa psalmisty: Stwarzasz je, napełniając swym Duchem, i odnawiasz oblicze ziemi

Psalm o wielkiej potrzebie Ducha Świętego: Gdy odbierasz im oddech, marnieją i w proch się obracają

 

CZY WIESZ, ŻE…


Prorocze słowa, które Jan Paweł II wypowiedział na placu Zwycięstwa w Warszawie 37 lat temu, mają swoje źródło w Psalmie 104.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 12, 3b-7.12-13

Bracia: Nikt nie może powiedzieć bez pomocy Ducha Świętego: «Panem jest Jezus». Różne są dary łaski, lecz ten sam Duch; różne też są rodzaje posługiwania, ale jeden Pan; różne są wreszcie działania, lecz ten sam Bóg, sprawca wszystkiego we wszystkich. Wszystkim zaś objawia się Duch dla wspólnego dobra. Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem. Wszyscy bowiem w jednym Duchu zostaliśmy ochrzczeni, aby stanowić jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscy też zostaliśmy napojeni jednym Duchem.

Oto słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Duch Kościoła 1 Kor 12, 3b-7.12-13

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD:  Efez • DATA: ok. 54 r.  • ADRESACI: Koryntianie


O KSIĘDZE Podczas swojego pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota, funkcjonująca w dużym mieście pogańskim, entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

KONTEKST W dwunastym rozdziale Listu do Koryntian Paweł opisując różne dary w Kościele podkreśla, że ich dawcą jest jeden Duch (12,1-1-11). Wszystkie one służyć mają budowaniu jedności wspólnoty, która jest Ciałem Chrystusa (12,12-30). W ciele tym każdy ma swoje miejsce i swoją misję do wypełnienia. Nie każdy może być prorokiem, apostołem, nauczycielem czy cudotwórcą. Na końcu Paweł wzywa do znalezienia właściwego sobie miejsca w Ciele Chrystusa i do starania się o największy dar Miłości, o którym pisze w rozdziale trzynastym.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy fragmenty z 12 rozdziału listu – interwencji św. Pawła. To część jego wykładu, która dotyczy ludzi poszukujących spektakularnych duchowych darów, a zaniedbujących miłość. Paweł podaje zdrową naukę o charyzmatach, a jej uwieńczeniem jest znany nam dobrze Hymn o miłości ze znaczącymi słowami: Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak cymbał brzmiący.

 

KLUCZOWE SŁOWA


Pan potrzebuje wielu specjalistów: Różne też są rodzaje posługiwania, ale jeden Pan

Zespoleni: Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, [aby stanowić] jedno Ciało

[odstep]

TRANSLATOR


• Nikt nie może powiedzieć bez pomocy Ducha Świętego: “Panem jest Jezus” (1 Kor 12,3) • Dokładnie: Nikt nie może powiedzieć “Panem jest Jezus”, chyba że w Duchu Świętym

• Różne są dary łaski, lecz ten sam Duch; różne też są rodzaje posługiwania, ale jeden Pan; różne są wreszcie działania, lecz ten sam Bóg, sprawca wszystkiego we wszystkich (1 Kor 12,4-6) • W oryginale dosłownie: rozdzielenia: Rozdzielenia zaś darów są, lecz ten sam Duch, i rozdzielenia służb są, i ten sam Pan, i rozdzielenia dzieł są, ten zaś sam Bóg – ten działający wszystko we wszystkim

• Wszystkim zaś objawia się Duch dla wspólnego dobra (1 Kor 12,7) • Dosłownie: Każdemu zaś jest dawane uwidocznienie Ducha do pożytku

• Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, aby stanowić jedno ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscyśmy też zostali napojeni jednym Duchem (1 Kor 12,13) • wraca znane nam już słowo dotyczące chrztu, oznaczające dosłownie zanurzenie: w jednym Duchu my wszyscy w jedno ciało zostaliśmy zanurzeni… i wszyscy jednego Ducha otrzymaliśmy do wypicia

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Korynt to potężne miasto, centrum handlu, gdzie krzyżuje się większość szlaków między Wschodem i Zachodem, miejsce, do którego przybywają ludzie ze wszystkich zakątków ówczesnego antycznego świata w poszukiwaniu sukcesu, wiedzy, sławy, nowych idei. Wspólnota chrześcijańska, którą zakłada tam Paweł, jest tak samo niespokojna, żądna wiedzy, pełna łaski, ale i problemów, jak miasto, w którym żyje. Jednym z problemów jest mnogość darów Ducha Świętego.

Który z darów jest największy? Komu należy się pierwszeństwo we wspólnocie? Dary Ducha Świętego, które służyć miały budowaniu więzi, stają się prywatną własnością i kartą przetargową o to, kto w Koryncie jest najważniejszy.

Paweł przypomina zasadniczą prawdę: Duch Święty i jego dary nie są prywatną własnością wierzącego. Mają łączyć, a nie dzielić; budować, a nie niszczyć – jako narzędzie ludzkiego egoizmu. Ich celem jest wspólne dobro, budowanie jedności Kościoła, który Paweł nazywa Ciałem Jezusa (1 Kor 12,7.12-13).

 

PAWEŁ O DUCHU ŚWIĘTYM


Paweł to jeden z pierwszych teologów Nowego Testamentu, który kładzie podwaliny pod naukę o Duchu Świętym. Jej zręby znajdujemy w Liście do Koryntian oraz w Liście do Rzymian. Z dzisiejszego drugiego czytania przebijają dwie zasadnicze prawdy o Trzeciej Osobie Trójcy:

• Po pierwsze, bez Ducha nie można sobie wyobrazić nowego Życia w Chrystusie. On uzdalnia chrześcijanina do wyznawania wiary (»1 Kor 12,3). On mieszka w nas i czyni z nas własność Boga (»Rz 8,9-11), prowadzi nas i przekonuje, że jesteśmy synami Bożymi (»Rz 8,14-17), modli się w nas (»Rz 8,26), współdziała we wszystkim dla naszego dobra (»Rz 8,28) i ostatecznie prowadzi do zbawienia (»Rz 8,29-30). On także inspiruje nasze dobre uczynki (»Ga 5,22-23). Chrześcijaństwo, to nie pieczołowite spełnianie dobrych uczynków, lecz cierpliwe otwieranie się na moc Ducha, który daje siłę do pełnienia dobra i przemienia nasze życie.

• Po drugie, Paweł przypomina zasadniczą prawdę: Duch Święty i jego dary nie są prywatną własnością wierzącego. Mają łączyć, a nie dzielić; budować, a nie niszczyć – jako narzędzie ludzkiego egoizmu. Ich celem jest wspólne dobro, budowanie jedności Kościoła, który Paweł nazywa Ciałem Jezusa (»1 Kor 12,7.12-13).

 


Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 20,19-23)

Słowa Ewangelii według Świętego Jana

Wieczorem w dniu zmartwychwstania, tam gdzie przebywali uczniowie, choć drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i rzekł do nich: «Pokój wam!» A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie, ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam». Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Weźmijcie Ducha!  • J 20, 19-23

Mała Pięćdziesiątnica to janowa wersja Zesłania Ducha Świętego. Nastąpiła w dniu Zmartwychwstania

EWANGELISTA:  św. Jan  CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. KATEGORIA: wydarzenie MIEJSCE: Jerozolima CZAS: ok. 33 r., dzień zmartwychwstania, wieczór • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie • Wersje: Łk 24,36-43 i Dz 2,1-4


DZIEŃ ZMARTWYCHWSTANIA • Fragment ewangelii słyszeliśmy kilka tygodni temu, w II niedzielę wielkanocną, ale w wersji dłuższej, gdyż jego kontynuacją jest opowieść o nieobecnym – niewiernym – Tomaszu. Słyszymy go ponownie, bo podczas pierwszego spotkania Jezusa z uczniami, spośród opisanych przez św. Jana, nastąpiła tzw. mała Pięćdziesiątnica – Janowa wersja Zesłania Ducha Świętego.

ZMARTWYCHWSTAŁY UKAZUJE SIĘ • W Ewangelii wg św. Jana po zmartwychwstaniu Jezus ukazuje się tylko trzy razy –  pierwszą, która ujrzy Pana, jest »Maria Magdalena. Następnie Jezus ukazuje się  »dziesięciu (nie ma wśród nich już Judasza) zamkniętym w Wieczerniku z obawy przed Żydami i obdarza ich swoim Duchem. Wreszcie, nad Jeziorem Genezaret Zmartwychwstały spotyka »Piotra, Natanaela oraz synów Zebedeusza wraz z innymi uczniami.

MAŁA PIĘĆDZIESIĄTNICA • W odróżnieniu od opisu Zesłania Ducha Świętego wg Łukasza (»I czytanie), Duch Święty przychodzi tu nie po czterdziestu dniach, ale już w dzień zmartwychwstania Pana • W niczym nie kłóci się to z historyczną wizją Łukasza. Jan podkreśla prawdę, że Duch Święty przychodzi razem ze Zmartwychwstałym i wiarą w Niego • Pokój wam, pierwsze słowa wypowiedziane przez Pana do uczniów, oznaczają właśnie tę graniczącą z pewnością wiarę, że On żyje.

 

KLUCZOWE SŁOWA


Zesłanie wg św. Jana: Weźmijcie Ducha Świętego

To nie księża wymyślili spowiedź: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane

 

JESZCZE O EWANGELII


PODSTAWY SPOWIEDZI • W słowach Jezusa: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane znajdują się teologiczne podstawy sakramentu pokuty i pojednania. To m.in. ten cytat stoi u podstaw rozgrzeszenia, udzielanego przez kapłana.

CUD ROZGRZESZENIA • Według słów Jezusa sakrament pokuty i pojednania dokonuje podwójnego cudu:

Pierwszym jest nowe stworzenie. Odpuszczenie grzechów to nie pusty ryt lub zwykły gest. Dzięki słowom rozgrzeszenia wypowiadanym przez kapłana Duch Chrystusa stwarza nas na nowo, stwarza nas do nowego życia. Grzechu nie da się pogodzić z życiem Zmartwychwstałego. Pan przez usunięcie grzechu czyni nas nowym stworzeniem. Podkreśla to czynność Jezusa – “tchnął” na nich – która jest aluzją do stworzenia pierwszych ludzi w ogrodzie Eden.

Drugim cudem sakramentu pokuty i pojednania jest wolność, jaką daje nam Duch Chrystusa. Opisując efekt odpuszczenia grzechów, Pan mówi: którym odpuścicie grzechy, będą im odpuszczone. Którym zatrzymacie, będą zatrzymane. Zatrzymanie grzechów wyraża się słowem krateo, oznaczającym pozostawanie w więzieniu. Każdy kto nie poddaje się działaniu Ducha Jezusa, pozostaje w klatce, więzieniu własnego grzechu.

 

LINKI


• Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: Weźmijcie Ducha Świętego (J 19,22)

Rdz 2,7: Wtedy to Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego stał się człowiek istotą żywą.

 

 

 

1/6
Zesłanie Ducha Świętego, Wit Stwosz, Skrzydło ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie, XV w.
2/6
Zesłanie Ducha Świętego, Tycjan, Santa Maria della Salute, Wenecja, 1545 r.
3/6
Zesłanie Ducha Świętego, Giotto, Kapilica Scrovegnich, Padwa, ok. 1305 r.
4/6
Zesłanie Ducha Świętego, István Dorffmaister, 1782 r.
5/6
Zesłanie Ducha Świętego, Jean Restout, olej na płótnie, Luwr, Paryż, 1732 r.
6/6
witraż nad ołtarzem św. Piotra w prezbiterium Bazyliki Św. Piotra w Rzymie
poprzednie
następne


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >