Nasze projekty

Jutro Niedziela – XXVII zwykła B

Małżeństwo: między przymierzem a rozwodem. A co było na początku?

Reklama

Liturgia Słowa przypomina wprost historię małżeństwa. Związek raz na zawsze mężczyzny i kobiety powstały nie z przymusu, tradycji czy ewolucji, lecz pragnienia Boga. Związek przynoszący szczęście, radość, owoce ale też dostarczający konfliktów i nieporozumień, także tych, zagrażających rozwodem. To zatwardziałość serc nie zawsze jest w stanie zrealizować zamysł Boga. Z tego powodu nawet Mojżesz pozwolił na rozwody. Jezus przywraca pierwotne znaczenie małżeństwa: związku mężczyzny i kobiety, którzy stają się jednym ciałem.

Słowo mówi o historii Twojego małżeństwa. Druga osoba jest Ci dana jako pomoc, dar z Nieba, byś nie był sam. To zatwardziałość serc uruchamia pokusę rozwodu: pokusę usprawiedliwienia, że to nie pragnienie Boga, ale ludzki błąd stoi u początku. Lecz na początku przypomina Jezus …No właśnie, co było u Ciebie początku?

Reklama
Reklama

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA SIÓDMA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy przy pomocy Bożej łaski dotarli do nieba, do którego dążymy • CZYTANIA: Księga Rodzaju 2,18-24 • Psalm 128, 1-4. 6 • List do Hebrajczyków 2,9-11• Ewangelia wg św. Marka 10,2-16

CHMURA SŁOWA

Reklama
Reklama

chmura

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Tak było na początku Rdz 2,18-24

Biblijny opis stworzenia kobiety kryje w sobie o wiele więcej: to również opis stworzenia mężczyzny i związku między nimi, małżeństwa

KSIĘGA RODZAJU • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: wygnanie w Babilonii (587-538 r. przed Chr.) i czas po powrocie

KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Adam • MIEJSCE: raj


PRAPOCZĄTKI • Księga Rodzaju to pierwsza z ksiąg biblijnych. Zredagowała ją szkoła kapłańska tworząca podczas wygnania w Babilonii, łącząc w całość przeróżne księgi i starożytne tradycje. Dzieło odpowiada na pytanie o tożsamość Izraela wywodzącego swoje korzenie z historii patriarchów i chroni ich przed rozpłynięciem się w morzu zwycięskiej, obcej kultury. Przedstawiając Jahwe jako Boga Stwórcę, księga podejmuje polemikę z mitami i rozbudowanym panteonem babilońskim Dzieli się na dwie części • Pierwsza z nich to historia początków (protohistoria), obejmująca stworzenie świata i dzieje pierwszych ludzi aż do przymierza z Noem (Rdz 1-11) • W drugiej części (Rdz 12-50) zapisano koleje losów Abrahama, Izaaka i Jakuba (historia “Bożej rodziny”). Część tę kończy opis śmierci Józefa w Egipcie.

DRUGI OPIS STWORZENIA • Księgę rozpoczyna przepiękny poemat o stworzeniu świata Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Po nim – w drugim rozdziale – następuje tzw. drugi opis stworzenia człowieka. O ile w pierwszym Bóg stwarza człowieka niejako momentalnie, w dniu szóstym, jako mężczyznę i kobietę jako koronę stworzeń, o tyle ów drugi opis wskazuje na kolejność: mówi o stworzeniu najpierw człowieka-mężczyzny z prochu ziemi, potem o zasadzeniu dla niego ogrodu w Edenie, wraz z drzewem życia i drzewem poznania dobra i zła. Dopiero w tym momencie Bóg stwarza kobietę (co będzie treścią czytania)Księga opowiada potem o dramatycznej próbie, grzechu i upadku pierwszych ludzi.

STWORZENIE NIEWIASTY • Usłyszymy tzw. opis stworzenia niewiasty. Zwróćmy uwagę na trzy elementy:dlaczego Bóg postanowił utworzyć niewiastęjak szukał dla mężczyzny odpowiedniej pomocy oraz na ostatnie zdanie, które stoi u podstaw trwałości i jedności małżeństwaPrzed wysłuchaniem czytania warto prześledzić też TRANSLATOR. Pomoże on zrozumieć, że w tym fragmencie Bóg nie tylko buduje niewiastę, ale Adam staje się mężczyzną. W istocie to opowieść o stworzeniu mężczyzny, kobiety i małżeństwa.

TRANSLATOR


Dla nas, przyzwyczajonych do przeciwieństw mężczyzna – kobieta, mąż – żona, oryginalny tekst może wydać się zaskakujący:

Nie jest dobrze, żeby mężczyzna był sam (Rdz 2,18) W tekście aż 10 razy usłyszymy słowo mężczyzna. W oryginale niemal za każdym razem jest to słowo: człowiek – Adam (hadam) – mężczyzna w znaczeniu człowieka, nie w znaczeniu przeciwstawnym kobiecie Możliwe jest zatem tłumaczenie: Nie jest dobrze, żeby człowiek był sam lub Nie jest dobrze, żeby Adam był sam

Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę (Rdz 2,22) W oryginale: I zbudował Bóg Jahwe z żebra, które wziął z człowieka, kobietę (isza) Czasownik acar, którego się tu używa, to ten sam, którym Żydzi opisują budowę świątyni. Ewa to świątynia Pana. 

Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem (Rdz 2,22) W tym miejscu – gdzie tłumaczenie polskie mówi o mężczyźnie – w oryginale jest słowo isz. Isz (już nie haddam) oznacza dokładnie mężczyznę w nowym niż dotąd znaczeniu, przeciwstawnym kobiecie, oraz męża Zwróćmy przy okazji uwagę, że isza, niewiasta, przyjmuje tu drugie znaczenie: żona Ta hebrajska gra słów jest nie do oddania w języku polskim, chociaż próbował temu zaradzić ks. Wujek. W swoim tłumaczeniu zastosował słowa: mąż, mężyna • Ważny szczegół: mężczyzna-człowiek (haddam) staje się mężczyzną-w pełni (isz) w momencie pojawienia się kobiety

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Samotność w raju. Samotność to choroba tak stara, jak stara jest ludzkość. Pierwsze rozdziały Księgi Rodzaju przenoszą nas do ogrodu Eden, miejsca poza przestrzenią i czasem, gdzie Bóg-artysta udoskonala swoje dzieła stworzenia. Nie jest dobrze, aby człowiek był sam, mówi do siebie zatroskany Stwórca, obserwując samotnego Adama. Adamowi nie wystarcza praca i misja, jaką otrzymał od Boga, opieka nad ogrodem Eden. Na nic zdaje się też cały świat natury i zastępy zwierząt podarowane przez Pana Adamowi. Wszystkie otrzymują to samo imię; żadne nie jest w stanie odpowiedzieć na tęsknotę ludzkiego serca.

Ewa czyli opoka. Potrzeba dopiero Ewy, stworzonej z boku pogrążonego w głębokim śnie Adama, aby człowiek wreszcie stał się kompletny, aby odnalazł towarzyszkę swej wędrówki. Księga Rodzaju przekonuje nas, że nikt nie został stworzony po to, aby samotnie przemierzać drogi ziemskiego życia. Potrzebujemy drugiego, z którym dzielić będziemy radość i ciężar naszych dni. Hebrajskie słowo ezer, którym Bóg określa Ewę, to nie pomocnica lub zwykła „kura domowa”. W Biblii prócz żony, określa się nim także pomoc, ostoję, podporę, skałę, którą jest sam Bóg, o którą woła człowiek zagrożony niebezpieczeństwem. Samotność to prawdziwe zagrożenie dla naszego ludzkiego życia

Równi. Ewa przychodzi na świat podczas snu Adama. Mimo że wiąże ich ze sobą wspólne ciało i los stworzenia są dla siebie absolutną tajemnicą. Są sobie równi na poziomie tajemnicy, ich początki i ich przeznaczenie znane są tylko Bogu. Rabini mawiali, że Bóg nie stworzył kobiety z głowy Adama, aby nim nie kierowała. Nie stworzył jej też ze stóp, aby nią nie pomiatać. Ewa została stworzona z miejsca, które jest najbliższe boku i sercu Adama, aby być jego towarzyszką i aby być kochaną. Są sobie równi.

LINKI


Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem (Rdz 2,24)

Mt 19,5 (EWANGELIA): I rzekł: Dlatego opuści człowiek ojca i matkę i złączy się ze swoją żoną, i będą oboje jednym ciałem

Ef 5,31: Dlatego opuści człowiek ojca i matkę, a połączy się z żoną swoją, i będą dwoje jednym ciałem. Tajemnica to wielka, a ja mówię: w odniesieniu do Chrystusa i do Kościoła

 

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

PSALM

Rodzina źródłem szczęścia Ps 128, 1-6

Psalm 128 wymienia to, co daje szczęście. W przeważającej wierze to życie rodzinne

PSALM 128 • AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli


PSALM STOPNI • Pochodzący z powygnaniowej tradycji mądrościowej Psalm 128 należy do zbioru pieśni pielgrzymkowych. Jest określany mianem Pieśni stopni, czy Pieśni kroków, ponieważ był śpiewany podczas podchodzenia pielgrzymów do położonej na wzgórzu Jerozolimy, zwykle w ramach obchodów jednego z trzech wielkich świąt żydowskich (Święto Paschy, Święto Namiotów, Święto Tygodni)Psalm zawiera błogosławieństwo skierowane do małżonków i najprawdopodobniej był wykorzystywany w synagogalnej liturgii małżeństwa.

CO DAJE SZCZĘŚCIE? • Usłyszymy cały psalm. Jest on wyrazem ówczesnych przekonań co do źródeł i przejawów prawdziwego szczęściaZwróćmy uwagę, że najwięcej źródeł szczęścia psalmista widzi w życiu rodzinnym. Najdobitniejszym znakiem Bożego błogosławieństwa dla Izraelity była, obok dobrobytu materialnego, miłość małżeńska połączona z darem licznego potomstwa.

 

CYTATY


Psalmista o tym, czego nikt ci nie zabierze: Z pracy rąk swoich będziesz pożywał.

Codziennie do niej wracać: Małżonka twoja jak płodny szczep winny we wnętrzu twojego domu.

Twój sztab: Synowie twoi jak sadzonki oliwki dokoła twojego stołu.

 

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

 

DRUGIE CZYTANIE

Udoskonalony cierpieniem Hbr 2, 9-11

Autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy: Aby być w pełni człowiekiem, Jezus – choć w pełni Bóg – musiał wejść na drogę cierpienia

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEDNAK NIE PAWEŁ • Przez kilka kolejnych niedziel będziemy czytali List do Hebrajczyków. List przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych każą go przypisać innemu, nieznanemu bliżej autorowi. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji MniejszejGłównym tematem Listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

CHRYSTUS KAPŁAN • Fragment piątego rozdziału, który czytamy w liturgii, należy do drugiej części listu (4,14-10,18), opisującej wyższość kapłaństwa i ofiary ChrystusaKapłaństwo Chrystusa o tyle przewyższa kapłaństwo Starego Testamentu, że jest On nie tylko człowiekiem, ale także Synem Bożym, obdarzonym wiecznym kapłaństwem, które zapowiadał Melchizedek (Hbr 5,1-10)Wraz z przyjściem Jezusa kończy się funkcja kapłaństwa lewickiego (Hbr 7,11-28)Jezus przez swoją Ofiarę, która jako jedyna jest skuteczna i trwa na wieki, oczyszcza ludzkość z grzechu, wznosi Nowe Przymierze, wchodzi do świątyni niebiańskiej i znosi ofiary Starego Przymierza (Hbr 8,1-10,18).

PRAWDZIWY BRAT • Trzy wersy drugiego czytania opisują Chrystusa, który za cierpienia śmierci zostaje przez Ojca ukoronowany chwałą i czcią. Ten, który miał stać się przewodnikiem wielu przeszedł drogę prawdziwego człowieka, na której doświadczył także bólu i umierania. W ten sposób został udoskonalony i potwierdził, że jest prawdziwym bratem dla wszystkich, których prowadzi do uświęcenia.

 

TRANSLATOR


Przystało bowiem Temu, dla którego wszystko i przez którego wszystko, który wielu synów do chwały doprowadza, aby przewodnika ich zbawienia… (Hbr 2,10) • Przewodnik (gr. archegos) to dosłownie pierwszy w hierarchii, władca, książę, ale także rozpoczynający, założyciel • Jezus jest pierwszym, który jako człowiek przeszedł drogę zbawienia i prowadzi nas swoimi śladami. Został udoskonalony przez cierpienie, dosłownie uczyniony kompletnym (gr. teleio). Aby prawdziwie być naszym bratem i kompletnym człowiekiem, musiał wziąć na siebie całe ludzkie życie, ze śmiercią i cierpieniem włącznie.

udoskonalił przez cierpienie (Hbr 2,10) • dosłownie został uczyniony kompletnym (gr. teleio) Aby prawdziwie być naszym bratem i kompletnym człowiekiem, musiał wziąć na siebie całe ludzkie życie, ze śmiercią i cierpieniem włącznie

 

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

EWANGELIA

Człowiek niech nie rozdziela Mk 10,2-16

W czasach Jezusa istniały rozwody. Jezus – Nowy Mojżesz stawia jednak wyżej Prawo Boże niż Prawo Mojżesza  

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Judea, Zajordanie • BOHATEROWIE: Jezus, faryzeusze, uczniowie • WERSJE: Mt 19,1-9, Łk 16,18


PRZEZ CIERPIENIE • Rozpoczęliśmy lekturę drugiej części Ewangelii św. Marka. Od wyznania Piotra (patrz XXIV Niedziela Zwykła) Jezus zaprzestał czynienia cudów i wkroczył na drogę do Jerozolimy. Wyjaśnia uczniom swoją misję, pokazując, że droga Syna Bożego jest drogą w ludzkiej naturze, a przez to – drogą cierpienia.

 

WIĘCEJ NIŻ MOJŻESZ • Księża będą mieli do wyboru dwie wersje Ewangelii. Zasadniczym jej tematem jest rozmowa z faryzeuszami o trwałość małżeństwa. Faryzeusze, chcąc Jezusa wystawić na próbę, pytają go o prawo rozwodoweZwróćmy uwagę na to, że rozmowa ta ujawnia przy okazji inny temat: wyższość prawa Bożego nad ludzkim (mojżeszowym)Jeśli ksiądz przeczyta dłuższą wersję Ewangelii, usłyszymy także perykopę o tym, jak Jezus błogosławi dzieci, stawiając ich przyjęcie jako wzór przyjmowania Królestwa Niebieskiego.

 

JESZCZE O EWANGELII


Pod prądW czasach Jezusa rozwody były na porządku dziennym i uznawały je autorytety religijne. Oczywiście, szerzyły się one także w świecie grecko-rzymskim. Stary Testament znał i dopuszczał rozwody:Jeśli mężczyzna poślubi kobietę i zostanie jej mężem, lecz nie będzie jej darzył życzliwością, gdyż znalazł u niej coś odrażającego, napisze jej list rozwodowy, wręczy go jej, potem odeśle ją od siebie (Pwt 24, 1-3)Dlaczego Jezus na nie nie pozwala, idąc pod prąd całej ówcześnie obowiązującej kulturze?

• Powrót do korzeni Rozwód akceptowany przez Mojżesza to program przejściowy. Nie ma go w pierwotnym zamyśle Boga. Prawo rozwodowe zostało ustanowione przez Mojżesza, jak interpretuje to Jezus, ze względu na grzeszne i zatwardziałe serca ludu. Prawo Starego Testamentu nie umiało sobie poradzić z falą rozwodów Jezus nakazuje powrót do oryginalnego planu Boga: mężczyznę i kobietę łączących się, by stać się jednym ciałem. Związek tak ścisły, że nic nie może go rozdzielićPrzypadek, w którym mąż opuszcza żonę lub żona męża, Jezus traktuje jako grzech cudzołóstwa.

• Czy to możliwe? Tak, ponieważ bezwarunkowa miłość Boga, którą przynosi Jezus, leczy ułomną ludzką miłość i daje jej siłę, by trwała. Jezus wie także doskonale, że tylko miłość do końca jest lekarstwem na ludzką samotność. Sami nie jesteśmy do takiej miłości zdolni, dlatego gwarantuje ją Pan. Trwając w Jego miłości, kochając z Nim, jesteśmy w stanie kochać do końca Od czasu przyjścia Jezusa nie ma już rozwodów.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Dwie rabinackie szkoły. W Pwt 24,1-3 znajdujemy bardzo niejasny zapis, mówiący o tym, że mąż może odesłać żonę, tzn. rozwieść się z nią, jeśli znajdzie w niej “coś odrażającego” (hebr. erwat dabar). W czasach Jezusa istniały dwie szkoły, które interpretowały ten fragment na dwa różne sposoby. Szkoła Hillela słynęła z szerokiej interpretacji, pozwalając na rozwód pod jakimkolwiek pretekstem: brzydota, wygaśnięcie uczuć, defekt fizyczny, brak pobożności, brak wywiązywania się z obowiązków domowych, zbytnia gadatliwość, brak skromności w ubiorze i zachowaniu poza domem i oczywiście poważne kazusy jak zdrada). Szkoła Szammaja czytała Pwt 24,1-3 bardziej rygorystycznie, dopuszczając rozwód tylko w przypadku zdrady małżeńskiej. Jezus jest radykalniejszy nawet od Szammaja.

• Plaga rozwodów w starożytności. Tak w świecie żydowskim, jak i grecko-rzymskim rozwody były na porządku dziennym i uznawano je za prawo każdego. Rzadziej dochodziło do nich w średnich i mniej zamożnych warstwach społecznych, korzystali z nich znacznie częściej bogaci. Kobiety w kulturze grecko-rzymskiej mogły same inicjować rozwód, po prostu opuszczając wspólny dom bądź przez list. Seneka ubolewał, że Rzymianki wychodzą z domu po to, aby wyjść za mąż i wychodzą za mąż, aby się rozwieść. Niektóre z nich, mówił z przekąsem, odmierzają nowy rok nie zmianą konsula, lecz zmianą męża.

Reklama

Dołącz do naszych darczyńców. Wesprzyj nas!

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas - złóż darowiznę