Jutro Niedziela – XXVI zwykła A

Nie odpowiadamy za grzechy ojców. A nawet za własne, jeśli się nawrócimy

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Dwóch autorów cyklu zaproponowało dwa różne tytuły.

Pierwsza propozycja brzmiała: “Gruba kreska”. Decyzja o nawróceniu chroni człowieka przed odpowiedzialnością za wcześniejsze czyny, „błędy młodości”. Choć pewne skutki będą, choć trzeba dźwigać konsekwencje swych czynów, przeszłość odcięta jest grubą kreską. Bezbożny może odstąpić od bezbożności, syn, który odmówił ojcu, może zmienić decyzję.

Druga propozycja to: “Bez immunitetu”. Druga strona tej samej prawdy: o zbawieniu nie decyduje formalna przynależność do Izraela czy Kościoła. Sprawiedliwy, który odstępuje od sprawiedliwości, odpowiada za popełniony grzech: nie chroni go immunitet Przymierza. Syn, który powiedział najpierw “tak, Panie”, nie samą deklaracją odpowiedział na apel ojca. Liczy się pełnienie woli Bożej.

 

PUNKT WYJŚCIA


• XXVI NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili, abyśmy dążąc do nieba, stali się uczestnikami szczęścia wiecznego CZYTANIA: Księga Ezechiela 18,25-28Psalm 25,4-9 List do Filipian 2,1-11 Ewangelia wg św. Mateusza 21,28-32

 

• CHMURA SŁÓW • Najczęściej usłyszymy słowo JEŚLI (6). To oznacza nagromadzenie zdań warunkowych, zarówno w pierwszym, jak i drugim czytaniu. Często padnie imię JEZUS (5). Słowo GRZECH (4), o którym mówi przede wszystkim I czytanie. Czwartym częstym słowem jest SPRAWIEDLIWOŚĆ (3), przymiot Boga, do której powołani są też ludzie.

Jutro Niedziela - XXVI zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Ezechiela

(Ez 18,25-28)

«Wy mówicie: „Sposób postępowania Pana nie jest słuszny”. Słuchaj jednakże, domu Izraela: Czy mój sposób postępowania jest niesłuszny, czy raczej wasze postępowanie jest przewrotne? Jeśli sprawiedliwy odstąpił od sprawiedliwości, dopuszczał się grzechu i umarł, to umarł z powodu grzechów, które popełnił. A jeśli bezbożny odstąpił od bezbożności, której się oddawał, i postępuje według prawa i sprawiedliwości, to zachowa duszę swoją przy życiu. Zastanowił się i odstąpił od wszystkich swoich grzechów, które popełniał, i dlatego na pewno żyć będzie, a nie umrze».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Odpowiedzialność osobistaEz 18,25-28

KSIĘGA: Ezechiela • AUTOR: Ezechiel • CZAS POWSTANIA: na wygnaniu w Babilonii (586-538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: wizja prorocka


O KSIĘDZE • Trzecia z wielkich ksiąg prorockich zawiera 48 rozdziałów. Widoczny jest  podział na trzy części: rozdziały 1-24 dotyczą wyroczni o sądzie nad Judą i Izraelem, kolejne 8 nad pozostałymi ludami świata, zaś rozdziały 33-48 to zapowiedź odnowy IzraelaW Księdze Ezechiela dominują wizje prorockie to najczęściej spotykany tu gatunek literacki. Najbardziej znana jest ta, pochodząca z trzeciej części Księgi Ezechiela, o wyschłych kościach (rozdział 37).

KONTEKST • Rozdział 18 w całości poświęcony jest odpowiedzialności osobistej. Bóg, w słowach skierowanych do Ezechiela, przywołuje żydowskie przysłowie o odpowiedzialności przechodzącej z ojca na syna: Ojcowie jedli zielone winogrona, a zęby ścierpły synom. Bóg kilkakrotnie powtarza w rozdziale: Umrze tylko ta osoba, która zgrzeszyła Ezechiel pisze także o odpowiedzialności zbiorowej (w rozdziałach 16 i 23).

ZANIM USŁYSZYSZ • Odpowiedzialność osobista nie polega jedynie na tym, że syn nie odpowiada za grzechy ojca, ale rozciąga się dalej: człowiekowi nie będą policzone jego czyny jeśli się nawróci. Temu poświęcony jest fragment, który usłyszymy w pierwszym czytaniu: sile osobistej decyzji człowieka o nawróceniu bądź odstąpieniu od Boga.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


O 3 wymiarach zasady odpowiedzialności osobistej:

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZBIOROWA • Odpowiedzialność osobista u Ezechiela nie wyłącza odpowiedzialności zbiorowej, o której prorok mówi w rozdziałach 16 i 23. Grzech nie jest nigdy kwestią osobistą, ma zawsze charakter społeczny. Za grzechy jednostki w jakiś sposób płacą wszyscy: w czasach, kiedy Ezechiel pisze swą księgę, Izrael znajduje się na wygnaniu w Babilonii. Grzesznicy i sprawiedliwi, wszyscy bez wyjątku, cierpią ten sam los, który ściągnęło na nich bałwochwalstwo.

WALCZ SAM • Zasada odpowiedzialności osobistej odpowiada także na bardzo ważne pytanie, jak się zbawić, kiedy giną naród i instytucje kultu. W tej sytuacji liczy się osobisty wysiłek, nawrócenie i walka o świętość. To dzięki nim nabierają sensu wszelkie praktyki liturgiczne.

BEZ IMMUNITETU • Przymierze nie daje immunitetu, sama przynależność do narodu wybranego nie zbawia Izraela. Mają z tym problem rodacy Ezechiela, gdy oskarżają Boga o niesprawiedliwość, przekreślenie swoich wcześniejszych obietnic. Zbawienie jest zawsze otwartą historią, podkreśla prorok, wymaga nieustannego nawracania się.  

 

CYTATY


Obietnica dla nawróconego: żyć będzie, a nie umrze

Bóg o dwóch etapach nawrócenia: Zastanowił się i odstąpił od wszystkich swoich grzechów

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 25,4-9)

Refren: Wspomnij, o Panie, na swe miłosierdzie

Daj mi poznać Twoje drogi, Panie, naucz mnie chodzić Twoimi ścieżkami. Prowadź mnie w prawdzie według swych pouczeń, Boże i Zbawco, w Tobie mam nadzieję.

Wspomnij na swoje miłosierdzie, Panie, na swoją miłość, która trwa od wieków. Nie pamiętaj mi grzechów i win mej młodości, † lecz o mnie pamiętaj w swoim miłosierdziu ze względu na dobroć Twą, Panie.

Dobry jest Pan i łaskawy, dlatego wskazuje drogę grzesznikom. Pomaga pokornym czynić dobrze, uczy ubogich dróg swoich.

[01][02]

PSALM

Przewiny młodości Ps 25,4-9

PSALM 25AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy (po 438 r. przed Chr.)


O PSALMIE • Psalm 25 jest psalmem alfabetycznym następujące po sobie hebrajskie wersety rozpoczynają się od kolejnej litery hebrajskiego alfabetu. Niestety, tej prawidłowości nie przekazuje już tłumaczenie. Psalm jest zatytułowany: Modlitwa w niebezpieczeństwie. To połącznie uwielbienia Boga z prośbą, by wybawił On z trudnej sytuacji: Oddal udręki mojego serca, wyzwól mnie z moich ucisków! Psalm, choć dominuje w nim bardzo osobisty ton, jest prawdopodobnie modlitwą, którą zanosiła w świątyni wspólnota Izraela po wygnaniu. Pośród piętrzących się niebezpieczeństw i otaczających zewsząd wrogów Izraelici ufają w miłosierdzie Tego, który odpuszcza im grzechy i uczy ich chodzić Jego ścieżkami. 

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy sześć wersetów wyjętych z Psalmu 25, które kontynuują temat zawarty już w pierwszym czytaniu. Zawierają prośbę psalmisty, by Pan nie wspominał grzechów i przewin młodości.

 

CYTATY


Najpiękniejszy fragment Psalmu 25: Nie wspominaj grzechów mej młodości… ale o mnie pamiętaj

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła do Filipian

(Flp 2,1-11)

Bracia: Jeśli jest jakieś napomnienie w Chrystusie, jeśli jakaś moc przekonująca Miłości, jeśli jakieś uczestnictwo w Duchu, jeśli jakieś serdeczne współczucie – dopełnijcie mojej radości przez to, że będziecie mieli te same dążenia: tę samą miłość i wspólnego ducha, pragnąc tylko jednego, a niczego nie pragnąc dla niewłaściwego współzawodnictwa ani dla próżnej chwały, lecz w pokorze oceniając jedni drugich za wyżej stojących od siebie. Niech każdy ma na oku nie tylko swoje własne sprawy, ale też i drugich. To dążenie niech was ożywia; ono też było w Chrystusie Jezusie. On to, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stając się podobnym do ludzi. A w zewnętrznej postaci uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stając się posłusznym aż do śmierci – i to śmierci krzyżowej. Dlatego też Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych. I aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem – ku chwale Boga Ojca.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Jedno dążenie  Flp 2, 1-11

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54-57 (Efez), 57-59 (Cezarea) lub 60-64 (Rzym) r r. • ADRESACI: mieszkańcy Filippi


O KSIĘDZE • List do mieszkańców Filippi św. Paweł napisał co najmniej kilka lat po swoim pobycie w greckim mieście, w latach 50-53, opisanym zresztą w Dziejach Apostolskich (16,12-40). To kolejny z tzw. listów więziennych, napisany wkrótce po Liście do Galatów. Paweł był wówczas pod strażą pretorianów – gwardii cesarskiej, stacjonującej w pałacu rzymskiego gubernatora. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie to nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł w miarę regularnie otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości oraz otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami. W krótkim, czterorozdziałowym liście brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła. To list pisany jako podziękowanie za serdeczność Filipian. Odnajdujemy, co najwyżej, odwołania do doświadczenia cierpienia, a także próby umocnienia radości we wspólnocie chrześcijańskiej.

KONTEKST • Po opisie cierpień znoszonych przez Pawła dla Ewangelii, które dominują w rozdziale 1, apostoł przechodzi do wezwań skierowanych do wspólnoty (Flp 1,27). Docenia ich wysiłek o zachowanie wiary, który nazywa ich wspólną walką. W drugim rozdziale Paweł wyraża pragnienie, aby w swojej jednomyślności i pokornej służbie Filipianie naśladowali myśli i pragnienia Chrystusa Sługi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Czytanie, które usłyszymy, jest podzielone na dwa fragmenty pierwszy to apel Pawła o jedność i pokorędrugi – to hymn o kenozie Jezusa Chrystusa, opisujący uniżenie Syna Bożego.

 

CZY WIESZ, ŻE…


W tym właśnie fragmencie znajdujemy jasne stwierdzenie o boskiej naturze Jezusa (On, istniejąc w postaci Bożej) i Jego egzystencji przed narodzeniem.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Hymn o kenozie Chrystusa opisuje uniżenie Syna Bożego. On, który istniał w postaci Bożej, dosłownie nie był neurotycznie przywiązany do swej równości Bogu i nie uznał tego za swoje prawo (gr. harpagmon hegeomai) • W opinii większości Paweł opisuje tu preegzystencję Chrystusa: czas, kiedy żył On z Ojcem jako druga z osób Trójcy. Z tego życia zrezygnował dla nas • Inni widzą tu nawiązanie do ziemskiego życia Jezusa, w którym jako Syn Boży zrezygnował z drogi Mesjasza pełnego mocy, a wybrał pokorną drogę Sługi, niesłychaną drogę Mesjasza Ukrzyżowanego.

Apostoł pisze, że Chrystus sam uniżył się i ogołocił ze swojej chwały, dosłownie opróżnił jak naczynie (gr. kenoo), które wyrzeknie się chwały, a wypełnione zostanie ludzkim grzechem, kruchością i cierpieniem, stając się posłusznym aż do śmierci na krzyżu. Ten, który uniżył się jako człowiek, został wywyższony przez Ojca. Jego imię to odtąd Pan (Kyrios), przed którym zgina się kolano wszelkich istot na ziemi, pod ziemią i pod niebem.

Kenoza i ogołocenie Chrystusa jest wzorem dla chrześcijanina. Jeśli nie potraktujemy naszego życia jako czegoś, co słusznie nam się należy, lecz oddamy je z ufnością w ręce Ojca, jeśli opróżnimy nasze serce jak naczynie i damy mu się napełnić Jego Słowem i Duchem, będziemy mieli udział nie tylko w Krzyżu, ale i w chwale Chrystusa.

 

CYTATY


Św. Paweł o posłuszeństwie Jezusa: Uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej

Paweł o tym, byśmy byli jak Chrystus: Niech was ożywia to dążenie, które było w Chrystusie Jezusie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 21,28-32)

Jezus powiedział do arcykapłanów i starszych ludu: «Co myślicie? Pewien człowiek miał dwóch synów. Zwrócił się do pierwszego i rzekł: „Dziecko, idź i pracuj dzisiaj w winnicy”. Ten odpowiedział: „Idę, panie!”, lecz nie poszedł. Zwrócił się do drugiego i to samo powiedział. Ten odparł: „Nie chcę”. Później jednak opamiętał się i poszedł. Który z tych dwóch spełnił wolę ojca?» Mówią Mu: «Ten drugi». Wtedy Jezus rzekł do nich: «Zaprawdę, powiadam wam: Celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa niebieskiego. Przyszedł bowiem do was Jan drogą sprawiedliwości, a wy mu nie uwierzyliście. Uwierzyli mu zaś celnicy i nierządnice. Wy patrzyliście na to, ale nawet później nie opamiętaliście się, żeby mu uwierzyć».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

O dwóch synach Mt 21, 28-32

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni • WERSJE: brak  


O KSIĘDZE • W niedzielnej liturgii kontynuujemy lekturę fragmentów piątej księgi Ewangelii św. Mateusza: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25). Przypomnijmy: podział Ewangelii Mateusza, według wielu naukowców, odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza. Jezus przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego: • księga pierwsza: Program królestwa (Mt 3-7) • księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35).

KONTEKST • Dwudziesty pierwszy rozdział rozpoczyna się od opisu wjazdu Jezusa do Jerozolimy. Swe pierwsze kroki skierował do świątyni, gdzie wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących, potem uzdrowił chorych i niewidomych. Nazajutrz, po nocy spędzonej w Betanii (werset 17), Jezus ponownie wrócił do świątyni jerozolimskiej: tam nauczał  w przypowieściach oraz prowadził dysputy z faryzeuszami i saduceuszami (21,23-23,38).

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy jedną z wypowiedzianych podczas nauczania w świątyni przypowieści: o dwóch synach. To przypowieść, którą znajdziemy tylko u Mateusza. Zilustruje ona prawdę skierowaną do arcykapłanów i starszych ludu: celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa niebieskiego. Podejmie temat obecny w pierwszym czytaniu: zawsze jest czas na nawrócenie, zmianę swego postępowania.

 

TRANSLATOR


“Później jednak opamiętał się i poszedł” (Mt 21,30) • Wy patrzyliście na to, ale nawet później nie opamiętaliście się, żeby mu uwierzyć” W gr. słowie metamellomai, użytym tu przez Mateusza, kładzie się nacisk na uczucie żalu, pragnienie odwrócenia jakiejś sytuacji. Syn odczuwa ból i żal z powodu swojego nieposłuszeństwa i ostatecznie robi wszystko, aby naprawić swój błąd. To obraz prawdziwego nawrócenia.

 

LINKI


“Następnie zwrócił się do drugiego i powiedział mu to samo. Ten odrzekł: “Ja, Panie!”. I nie poszedł Drugi syn prezentuje swoją gotowość wobec ojca (“oto ja”) i zwraca się do niego z ogromnym szacunkiem, w przeciwieństwie do swojego brata nazywa go Panem –  Kyrie. Jednak dalej nie robi nic:

Mt 7,20:Nie każdy, kto mówi do Mnie: Panie! Panie!”, wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz tylko ten, kto pełni wolę mojego Ojca, który jest w niebie”.

 

CYTATY


Jezus słowami, które mogą szokować: Celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa niebieskiego

Jezus o wadze nawrócenia: Przyszedł bowiem… Jan drogą sprawiedliwości, a wyście mu nie uwierzyli. Celnicy zaś i nierządnice uwierzyli mu

 

1/6
Nawrócenie świętego Agustyna, Fra Angelico, XIII w.
2/6
Nawrócenie św. Pawła, Caravaggio, 1600 r., Bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi, Rzym
3/6
znaczek pocztowy ze św. Edytą Stein wydany w 1983 roku
4/6
ikona Dobrego Łotra, anonimowy artysta szkoły moskiewskiej
5/6
grafika przedstawiająca św. Ignacego Loyolę leczącego rany
6/6
Modlitwa św. Franciszka przed cudownym krucyfiksem, Giotto, 1297-99 r., fresk z bazyliki św. Franciszka w Asyżu, Włochy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXV zwykła A

Bóg, choć zawsze jest dobry, może być posądzony o zło

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Człowiek, znalazłszy się w trudnej sytyacji, bywa przeświadczony: Bóg mnie opuścił. Nie rozumie myśli Pana. Interpretuje postawę Boga po swojemu, po ludzku. Według tej ludzkiej logiki robotnicy ostatniej godziny powinni byli otrzymać minimum, pozostali więcej. Według ludzkiej logiki Pan jest niesprawiedliwy.

Tymczasem Bóg nagradza zawsze, dając wszystko, bo nie potrafi dać mniej. Szybciej zrozumie tę dobroć i logikę Pana robotnik ostatniej godziny. Niestety, robotnicy pierwszej godziny mogą poczuć się niesprawiedliwie potraktowani i posądzać Boga o zło.

Szukajcie Pana. To jedyny sposób, by nasze myśli zbliżyły się do zamysłu Boga i poznały Jego sprawiedliwość i dobroć. Człowiek szukający Pana szybko odkryje coś jeszcze bardziej fundamentalnego i zaskakującego: że to Bóg pierwszy go szukał.

 

PUNKT WYJŚCIA


XXV NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili, abyśmy zasłużyli na życie wieczne CZYTANIA: Księga Izajasza 55,6-9Psalm 145,2-3.8-9.17-18List do Filipian 1,20-24.27aEwangelia wg św. Mateusza 20,1-16

 

CHMURA SŁÓW • Najczęściej usłyszymy słowo PAN (8) – w pierwszym czytaniu i psalmie. Często pojawią się też charakterystyczne dla psalmu formy WSZYSCY, WSZYSTKICH (6). Po pięć razy padną słowa charakterystyczne dla ewangelii: WINNICA oraz GODZINA (5).

Jutro Niedziela - XXV zwykła A

TEMAT • Ewangelię, pierwsze czytanie i psalm łączy jeden temat: myśli Boga nie są myślami człowieka, doprowadzającymi czasem do przeświadczenia, że Bóg nie jest sprawiedliwy • Znajdziemy też wątek wzajemnego szukania się Boga i ludzi. Izajasz wzywa człowieka do szukania Boga, Jezus zaś porównuje Boga do szukającego ludzi gospodarza.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 55,6-9)

Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć, wzywajcie Go, dopóki jest blisko! Niechaj bezbożny porzuci swą drogę i człowiek nieprawy swoje knowania. Niech się nawróci do Pana, a Ten się nad nim zmiłuje, do Boga naszego, gdyż hojny jest w przebaczaniu. Bo myśli moje nie są myślami waszymi ani wasze drogi moimi drogami – mówi Pan. Bo jak niebiosa górują nad ziemią, tak drogi moje – nad waszymi drogami i myśli moje – nad myślami waszymi.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Szukajcie Pana •   Iz 55,6-9

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: 586-538 przed Chr., wygnanie w Babilonii

KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici, wszystkie narody


O KSIĘDZE • Znów wracamy do Księgi Izajasza. Wśród ksiąg Starego Testamentu Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż całą księgę cechuje jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się nawet różne autorstwo i czas powstania • Pierwsze czytanie pochodzi ze środkowej części Księgi Izajasza, zwanej Księgą Pocieszyciela (rozdziały 40-55). Autorem nie jest Izajasz, autor pierwszej części (rozdziały 1-39). To anonimowy prorok, być może jeden z uczniów Izajasza, stąd nazywa się go Deutero-Izajaszem. To z Księgi Pocieszyciela pochodzą m.in. Pieśni Sługi Jahwe, ukazujące tajemniczą osobę, w której chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa.

KONTEKST • Klęski, które dotknęły Izrael, były przez proroków jednoznacznie interpretowane: to wynik grzechu, nieposłuszeństwa wobec Boga. “Bóg nas opuścił” – takie poczucie pogłębiało się w sercach Izraelitów. Stąd interwencja proroka.

• Rozdział 55 ogłasza wspaniałą przyszłość dla tkwiącej jeszcze w mrokach kary i zniszczenia Jerozolimy. Tym, którzy w obcej ziemi płacą za wodę – Bóg za darmo ofiarowuje wino i mleko, symbol dostatku i Nowej Ziemi Obiecanej (patrz: XVIII NIEDZIELA ZWYKŁA pierwsze czytanie). Zapowiada odnowienie Przymierza (55,3-5), jednak wymaga od Izraela wysiłku.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy trzy wersety z ostatniego rozdziału Księgi Pocieszyciela. Odnajdziemy tu • apel o wysiłek nawrócenia, wyrażony jednak słowami motywującymi: Szukajcie Pana! oraz • ważne stwierdzenie, że zamysł Boga różni się od naszego. W czasie, kiedy naród wciąż jest jeszcze poddany Babilonii, Bóg przez usta Izajasza zaprasza do dostrzeżenia Jego ręki, która subtelnie, ale skutecznie, kieruje losami świata. Choć trudno w to uwierzyć, Bóg realizuje już swój plan wyzwolenia ludu. Jego myśli i drogi przekraczają myśli i drogi ludzkie.

 

LINKI


Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć, wzywajcie Go, dopóki jest blisko (Iz 55,6)

 

• Motyw szukania Pana to klasyczny temat proroków. Sugeruje on, że Bóg ukrywa się w ludzkim świecie i w ludzkiej historii:

Iz 45,19: Nie przemawiałem potajemnie, w ciemnym zakątku ziemi. Nie powiedziałem potomstwu Jakuba: Szukajcie Mnie nieskutecznie! Ja jestem Pan, który mówi to, co słuszne, oznajmia to, co godziwe.

Iz 58,2: Szukają Mnie dzień za dniem, pragną poznać moje drogi, jak naród, który kocha sprawiedliwość i nie porzuca prawa swego Boga.

Jer 50,4: W owych dniach i owym czasie wyrocznia Pana przyjdą synowie Izraela wraz z synami Judy. Będą szli nieustannie z płaczem, szukając Pana, swego Boga.

So 1,4-6: I wyciągnę rękę przeciwko Judzie i przeciw wszystkim mieszkańcom Jeruzalem, i wytępię… tych, którzy się odwracają od Pana, i którzy Pana nie szukają i nie pytają o Niego.

So 2,3: Szukajcie Pana, wszyscy pokorni ziemi, którzy wypełniacie Jego nakazy…

 

• Dynamika relacji z Panem przypomina relację ukochanego z Pieśni nad Pieśniami, który chce być wytęskniony i odnaleziony przez ukochaną:

Pnp 3,1-5: Na łożu mym nocą szukałam umiłowanego mej duszy, szukałam go, lecz nie znalazłam. Wstanę, obejdę miasto po ulicach i placach, szukać będę ukochanego mej duszy. Szukałam go, lecz nie znalazłam.

 

• Szukanie Pana to, według proroków, droga do pełni życia:

Am 5,4-6: Szukajcie Mnie, a żyć będziecie… Szukajcie Pana, a żyć będziecie

 

CYTATY


Apel Boga, który nigdy się nie skończy: Szukajcie Pana

Izajasz o naturze Boga: Hojny jest w przebaczaniu

Pan o tym, dlaczego trzeba Go szukać: Myśli moje nie są myślami waszymi ani wasze drogi moimi drogami

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 145,2-3.8-9.17-18)

Refren: Pan blisko wszystkich, którzy Go wzywają

Każdego dnia będę błogosławił Ciebie i na wieki wysławiał Twoje imię. Wielki jest Pan i godzien wielkiej chwały, a wielkość Jego niezgłębiona.

Pan jest łagodny i miłosierny, nieskory do gniewu i bardzo łaskawy. Pan jest dobry dla wszystkich, a Jego miłosierdzie nad wszystkim, co stworzył.

Pan jest sprawiedliwy na wszystkich swych drogach i łaskawy we wszystkich swoich dziełach. Pan jest blisko wszystkich, którzy Go wzywają, wszystkich wzywających Go szczerze.

[01][02]

 

PSALM

Dobry dla wszystkich  Ps 145, 2-3. 8-9. 17-18

PSALM 145AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, epoka perska


O PSALMIE • Jest to psalm pochwalny, bogaty w określenia dotyczące wielkości i bliskości Boga, a także wyrażający radość Jego wyznawcy. To kolejny psalm alfabetyczny – następujące po sobie hebrajskie wersety rozpoczynają się od kolejnej litery hebrajskiego alfabetu, aczkolwiek tego bogactwa formy nie dostrzeżemy w polskim tłumaczeniu.

Psalm należy do gatunku hymnu, bezinteresownej modlitwy uwielbienia (hebr. tehilla). Wierzący wzywa wspólnotę zgromadzoną na modlitwie w świątyni, która reprezentuje całe stworzenie, do wychwalania Bożego panowania nad światem.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy mniej więcej połowę Psalmu 145. Wybrane wersety pokazują logikę Boga, inną niż ta, którą kierują się ludzie, zwłaszcza obdarzeni władzą: jest “łagodny”, “miłosierny”, “nieskory do gniewu”, “bardzo łaskawy”, “dobry dla wszystkich”.

 

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła do Filipian

(Flp 1,20c-24.27a)

Bracia: Chrystus będzie uwielbiony w moim ciele: czy to przez życie, czy przez śmierć. Dla mnie bowiem żyć – to Chrystus, a umrzeć – to zysk. Jeśli zaś żyć w ciele – to dla mnie owocna praca, cóż mam wybrać? Nie umiem powiedzieć. Z dwóch stron doznaję nalegania: pragnę odejść, a być z Chrystusem, bo to o wiele lepsze; pozostawać zaś w ciele – to bardziej konieczne ze względu na was. Tylko sprawujcie się w sposób godny Ewangelii Chrystusowej.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Zysk według Pawła  Flp 1, 20-24.27a

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54-57 (Efez), 57-59 (Cezarea) lub 60-64 (Rzym) r. • ADRESACI: mieszkańcy Filippi


O KSIĘDZE • List do mieszkańców Filippi św. Paweł napisał co najmniej kilka lat po swoim pobycie w greckim mieście, w latach 50–53, opisanym zresztą w Dziejach Apostolskich (16,12-40). To kolejny z tzw. listów więziennych, napisany wkrótce po Liście do Galatów. Paweł był wówczas pod strażą pretorianów – gwardii cesarskiej, stacjonującej w pałacu rzymskiego gubernatora. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie to nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł w miarę regularnie otrzymywać wieści z Filippi, jak również przyjmować gości oraz otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami. W krótkim, czterorozdziałowym liście brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła. To list pisany jako podziękowanie za serdeczność Filipian. Odnajdujemy, co najwyżej, odwołania do doświadczenia cierpienia, a także próby umocnienia radości we wspólnocie chrześcijańskiej.

KONTEKST • Od 12 wersetu pierwszego rozdziału Paweł pisze o swoim więziennym doświadczeniu. Jednak nie narzeka, widzi raczej korzyści z powodu kajdan: Więcej braci, ośmielonych w Panu moimi kajdanami, bardziej się odważa głosić bez lęku słowo Boże. Co prawda, Apostoł wspomina o takich, którzy czynią to z zawiści i przekory, powodowani niewłaściwym współzawodnictwem, rozgłaszają Chrystusa nieszczerze. Jednak Paweł podsumowuje: Z tego ja się cieszę i będę się cieszył, bo czy to obłudnie, czy naprawdę, na wszelki sposób głosi się Chrystusa.

ZANIM USŁYSZYSZ • We fragmencie, który usłyszymy, Paweł • opisze swoją misję – zawieszoną pomiędzy życiem i śmiercią, między którymi musi • dokonać wyboru. Szczerze wyzna, że w obliczu tego wyboru pozostaje rozdarty. • Ujawni jednocześnie jedyną motywację swego życia: uwielbienie Pana (czy to przez życie, czy przez śmierć). Zwróćmy uwagę na • wolność Pawła wobec życia i śmierci. Uwięziony, niepewny swego życia, nie jest do niego neurotycznie przywiązany.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• W liście widać ożywioną wymianę informacji, co sugeruje, że odległość między miejscem napisania a miejscem zamieszkania odbiorców nie jest zbyt duża. Stąd też za miejsce powstania listu wielu naukowców przyjmuje raczej Efez, niż Cezareę czy Rzym. Potwierdzałyby to niektóre teksty w listach do Koryntian (1 Kor 15,32 i 2 Kor 1,8), które mówią o prześladowaniu i śmiertelnym niebezpieczeństwie, którego Paweł doznał w Efezie.

Wspólnota chrześcijańska w Filippi składała się przeważnie z chrześcijan pochodzących z pogaństwa. Miasto to było znakomicie prosperującą Rzymską kolonią w Macedonii, nad jednym z najważniejszych traktów zwanym Via Egnatia.

 

CYTATY


Wewnętrzna wolność Pawła: Dla mnie bowiem żyć to Chrystus, a umrzeć to zysk

Paweł o swoim najgłębszym pragnieniu: Pragnę odejść i być z Chrystusem, bo to o wiele lepsze, a pozostawać w ciele, to bardziej dla was konieczne

Co daje Pawłowi wolność wobec życia i śmierci: Pragnę… być z Chrystusem

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 20,1-16a)

Jezus opowiedział swoim uczniom następującą przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do gospodarza, który wyszedł wczesnym rankiem, aby nająć robotników do swej winnicy. Umówił się z robotnikami o denara za dzień i posłał ich do winnicy. Gdy wyszedł około godziny trzeciej, zobaczył innych, stojących na rynku bezczynnie, i rzekł do nich: „Idźcie i wy do mojej winnicy, a co będzie słuszne, dam wam”. Oni poszli. Wyszedłszy ponownie około godziny szóstej i dziewiątej, tak samo uczynił. Gdy wyszedł około godziny jedenastej, spotkał innych stojących i zapytał ich: „Czemu tu stoicie cały dzień bezczynnie?” Odpowiedzieli mu: „Bo nas nikt nie najął”. Rzekł im: „Idźcie i wy do winnicy”. A gdy nadszedł wieczór, rzekł właściciel winnicy do swego rządcy: „Zwołaj robotników i wypłać im należność, począwszy od ostatnich aż do pierwszych”. Przyszli najęci około jedenastej godziny i otrzymali po denarze. Gdy więc przyszli pierwsi, myśleli, że więcej dostaną; lecz i oni otrzymali po denarze. Wziąwszy go, szemrali przeciw gospodarzowi, mówiąc: „Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i spiekotę”. Na to odrzekł jednemu z nich: „Przyjacielu, nie czynię ci krzywdy; czyż nie o denara umówiłeś się ze mną? Weź, co twoje, i odejdź. Chcę też i temu ostatniemu dać tak samo jak tobie. Czy mi nie wolno uczynić ze swoim, co chcę? Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry?” Tak ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Przypowieść o robotnikach  Mt 20,1-16a

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Granice Judei, Zajordanie • CZAS: 30-33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie • WERSJE: brak  


O KSIĘDZE • Podział Ewangelii Mateusza, według wielu naukowców, odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza. Jezus przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego: • księga pierwsza: Program królestwa (Mt 3-7) • księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35). Tej niedzieli rozpoczynamy lekturę fragmentów piątej księgi: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25). Usłyszymy przypowieść o robotnikach w winnicy, która opisuje finalny etap rozwoju królestwa, nadejście Bożego sądu i odpłaty.

 

KONTEKST • Jezus opuścił Galileę i przeniósł się w granice Judei i za Jordan (19,1). Idą za nim tłumy, towarzyszą faryzeusze. Ich pytanie: Czy wolno oddalić żonę z jakiegokolwiek powodu? (19,3) zmusza Jezusa do ponownego zagłębienia się w tajemnicę królestwa niebieskiego: dla niego warto stać się bezżennym (19,10-12), należy ono do takich jak dzieci (19, 13-15), wymaga radykalizmu (19,16-24). Te wyrzeczenia zostaną jednak nagrodzone.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Tuż przed rozpoczęciem fragmentu Ewangelii, który usłyszymy, Jezus mówi: Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi. Przypowieść o robotnikach – przypowieść, którą przytacza tylko Mateusz – to ilustracja tej prawdy. Ponadto, doskonale ilustruje sentencję zapowiedzianą już w pierwszym czytaniu, że myśli Boga nie są myślami naszymi: Bóg z pozoru zachowuje się niesprawiedliwie.

 

LINKI


A gdy nadszedł wieczór, rzekł właściciel winnicy do swego rządcy: «Zwołaj robotników i wypłać im należność, począwszy od ostatnich aż do pierwszych» (Mt 20,7)

Kpł 19,13: Zapłata najemnika nie będzie pozostawać w twoim domu przez noc aż do poranka

Pwt 24,15: Tego samego dnia oddasz mu zapłatę, nie pozwolisz zajść nad nią słońcu, gdyż on jest biedny i całym sercem jej pragnie…

 

JESZCZE O EWANGELII


• Bóg ukrywający się pod postacią gospodarza, pana domu (oikodespotes) wykazuje się – w przeciwieństwie do ludzi – ogromną aktywnością. Nieustannie wychodzi, aby szukać tych, którzy chcieliby podjąć pracę w jego winnicy. Czyni to wczesnym rankiem, o dziewiątej, w południe, o trzeciej i o piątej. Umawia się ze spotkanymi o denara lub o sprawiedliwą zapłatę i posyła ich do swojej winnicy.

Bóg nie może znieść ludzkiej bezczynności. Nie wymaga jednak „pracoholizmu”. Przymiotnik argos oznacza tu lenistwo, brak zatrudnienia, bezużyteczność, czy przejęcia się czymś, brak troski. Ewangelia sugeruje, że życie, w którym nie ma troski o Królestwo Boże, jest puste, bezużyteczne – i skazane na klęskę.

• Tylko z pozoru Bóg wykazuje się tu brakiem elementarnej sprawiedliwości. W rzeczywistości przypowieść jest zaproszeniem do uczestniczenia w twórczym wysiłku Pana, który nieustannie zdobywa pracowników do swojej winnicy.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Winnica to u Mateusza symbol Izraela, Królestwa Bożego i Kościoła, do którego budowania wezwany jest każdy wierzący • Przez to łatwiej zrozumieć pozornie niesprawiedliwą “identyczną zapłatę”: zapraszając człowieka do służby dla Królestwa, Bóg wyrywa go z pustki i bezużyteczności. Zapłata za pracę w winnicy jest ta sama dla każdego, bez względu na porę, w jakiej ją podjął: zapłatą jest po prostu życie, zbawienie, ocalenie przed pustym życiem. A tego nie da się stopniować.

 

CYTATY


Dobroć Boga, która może być źle oceniana:  Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry?

 

1/6
Męczeństwo Świętego Pawła, Joseph Martin Kronheim, 1887
2/6
Przypowieść o robotnikach w winnicy, Jacob Willemszoon de Wet, XVII w.
3/6
Pochodnie Nerona, Henryk Siemiradzki, 1876 r., Muzeum Narodowe w Krakowie
4/6
Przypowieść o robotnikach w winnicy, Heinrich Lohe, ok. 1688
5/6
Obraz Jezusa Miłosiernego, Eugeniusz Kazimirowski, 1934 r., Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Wilnie, Litwa
6/6
Przypowieść o robotnikach w winnicy, Rembrandt, 1637 r., muzeum Ermitaż w Sankt Petersburgu, Rosja
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >