Jutro Niedziela – III Wielkiego Postu B

10 najważniejszych zdań i 3 kluczowe dni. Moc, która daje życie wieczne

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


III NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU · Rok B · KOLEKTA · Modlimy się, aby dobry Bóg przyjął nasze pokorne przyznanie się do przewinień, obciążających nasze sumienia i podźwignął nas w swoim miłosierdziu · CZYTANIA · W pierwszym czytaniu wysłuchamy dziś  Ogłoszenia Przykazań Bożych  • Księga Wyjścia 20,1-17 • Psalm 19,8-11 • Pierwszy List św. Pawła do Koryntian 1,22-25 • Ewangelia wg św. Jana 2,13-25

 

• CHMURA SŁÓW •  

Jutro Niedziela - III Wielkiego Postu B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 20,1-17)

W owych dniach mówił Bóg wszystkie te słowa: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią! Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań. Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram. W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Dekalog Wj 20,1-17

KSIĘGA: Księga WyjściaAUTOR: kapłan (ostateczna redakcja)CZAS POWSTANIA: ok. VI w przed Chr.
KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Mojżesz • MIEJSCE: góra Synaj


O KSIĘDZE • Księga Wyjścia, Exodus, opisuje uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej oraz przymierze zawarte na Synaju i Dekalog • W pierwszej części (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe • Dalej, już po wyjściu z Egiptu, Pan rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18) • wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), potwierdzając w ten sposób swoje królowanie w Izraelu.

 

KONTEKST •  Dekalog należy do tej części Księgi Wyjścia, w której Bóg nadaje Izraelowi prawa świadczące o tym, że są oni jego ludem • Dekalog (Wj 20) zostaje ogłoszony tuż po zawarciu Przymierza na górze Synaj (Wj 19) i stanowi wstęp do tzw. Kodeksu Przymierza, gdzie będzie mowa o prawie rodzinnym prawach dotyczących kultu i świętach Izraela (Wj 21-24) • Dekalog i następujące po nim przepisy są odpowiedzią ludu na dar Przymierza i określają warunki, na jakich Przymierze to może trwać.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Fragment Księgi Wyjścia, którego dziś słuchamy (Wj 20,1-17), to w całości opis ogłoszenia Dekalogu, który dzieli się na trzy części: • Prolog, przypominający wydarzenie Wyjścia (Wj 20,1) • trzy przykazania dotyczące Boga (Wj 20,3-11) • oraz siedem przykazań dotyczących relacji międzyludzkich (Wj 20,12-17) • Wstęp Dekalogu: “Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli” tworzy ścisłą całość z ceremonią zawarcia Przymierza. Bóg przypomina dobrodziejstwa, jakie wyświadczył Izraelowi i nadaje prawa, które są warunkiem trwania z Nim w Przymierzu. 
 

 

TRANSLATOR


Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! – dosłownie al-panaj – przed moim obliczem. Bóg jako pierwszy i jedyny nie toleruje innych bóstw w świątyni jerozolimskiej (2 Krl 21,7; 23,4; Ez 8,9). Wymaga wierności i budowania ścisłej wspólnoty z Nim.

 

Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią!   Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył. Zakaz dotyczy sporządzania obrazu, tj. podobizn bożków (pesel) i umieszczania ich w świątyni jerozolimskiej (por. Wj 34, 13-14; Kpł 26,1; Pwt 16,21-22). Zakaz nie miał absolutnego charakteru, o czym świadczą podobizny wołów czy cherubiny znajdujące się w świątyni (Wj 25,18-20; 1 Krl 7,23-25). Tradycja żydowska odczytała ten tekst także jako zakaz czynienia podobizn samego Jahwe. Choć przedstawia się go w Biblii antropomorficznie, wykracza On poza stworzony ludzki świat.

 

Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy. Zakaz wznoszenia (hebr. nasa), tj. używania imienia Bożego dla nicości (szaw). Tym samym słowem określa się w Biblii fałszywe bóstwa, idole. Chodzi o nieprzypisywanie imienia prawdziwego Boga idolom w rytach magicznych. Przykazanie może być także interpretowane jako zakaz stosowania imienia Boga do fałszywej przysięgi, do kłamstwa.

 

Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Pamiętaj, zakar – ustanów sobie jako priorytet.  Starożytna instytucja szabatu w Izraelu od sbt – odpoczywać (Kpł 23,22; Ne 13,19) pojawia się jeszcze przed Przymierzem na Synaju (Rdz 2,2-3). Uświęcić (od herb. qadasz – odciąć) znaczy tyle, co oddzielić od innych dni i podarować Panu. Szabat to znak cywilizowanego społeczeństwa, które odróżnia dzień Boży. Złamanie szabatu wiąże się z pracą zawodową (Wj 34,21; Am 8,5).

 

Czcij ojca twego i matkę twoją. Na określenie tej czci używa się czasownika kbd, opisującego w Biblii cześć oddawaną samemu Bogu. W przymierze z Jahwe, dawcą życia, wchodzi się poprzez miłość okazywaną ziemskim rodzicom. Obraz Boży wpisany jest w ojca i matkę. Brak szacunku dla rodziców to bunt przeciw Jahwe. Opieka nad nimi należy do obowiązku dzieci (Syr 3,1n; 7,27; Tb 4,3-4; 5,18).

 

Nie będziesz zabijał. Dosłownie: nie morduj, nie zabieraj ludzkiego życia (Rdz 9,6). Rdzenia rch używa się zawsze w kontekście zabójstwa i chodzi zawsze o ludzi, nigdy o zwierzęta.

 

Nie będziesz cudzołożył. Cudzołóstwo przez analogię odnosi się w Biblii do idolatrii (Iz 57,1-13; Jr 3,6-9). To otwarty sprzeciw wobec Boga Przymierza. W kontekście dekalogu chodzi o relację mężczyzny z żoną lub narzeczoną innego mężczyzny (Kpł 18,20; 20,10; Pwt 22,22-27).

 

Nie będziesz kradł. Dosłownie nie będziesz porywał (hebr. gnb). Rdzeń oznacza kraść potajemnie, robić to w ukryciu (Sdz 17,2-5; Prz 29,24). Wiąże się z aktem kradzieży (2 Sm 21,12; 2 Krl 11,2), choć może się także odnosić do człowieka (Rdz 40,15). Ze względu na kontekst twierdzi się, że chodzi tu o zakaz porywania ludzi.

 

Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Chodzi o zachowanie więzi Przymierza, którą niszczy ludzkie kłamstwo. Kłamstwo to służba obcym bożkom. Hebrajskie słowo szekerkłamstwo (Pwt 5,20) jest synonimem terminu szawnicość, którym opisuje się idole.

 

Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego. Hebr. hmdpożądać, tęsknić za, pragnąć czegoś, oznacza też działanie związane z silnym pragnieniem (Wj 34,24; Pwt 7,25; Mi 2,2; Ps 68,17). Chodzi o zagarnięcie rzeczy, własności, osób, które rozpoczyna się od obsesyjnego pożądania. Dom – hebr. bajitoznacza coś więcej niż tylko fizyczne domostwo – to rodzina, relacje (por. Achab i Nabot 1 Krl 21; Dawid i Batszeba 2 Sm 11-12).

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Biblia Hebrajska, określając Dekalog, mówi o „dziesięciu słowach” (Wj 34,28). Jako pierwszy z ojców Kościoła nazwy “Dekalog” użył Klemens Aleksandryjski (II w. po Chr.).

 

• Swoją dojrzałą formę Dekalog osiągnął ok. VIII w. przed Chr., choć prawa w nim zawarte są o wiele starsze. Przypominają proste i surowe prawa babilońskie różniąc się od nich intymną relacją, jaką Izrael buduje z Jahwe. Dekalog to tzw. prawo apodyktyczne, od którego nie ma wyjątków.

 

• Inna, nieco młodsza wersja Dekalogu znajduje się w Pwt 5,6-21. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że odpoczynek szabatu argumentuje się tam doświadczeniem Wyjścia. Izrael w szabat sam odpoczywa i powinien dać odpocząć swoim sługom i niewolnikom pamiętając, że sam był niewolnikiem w Egipcie.

 

UWAGA!


Jak rozumieć zakaz czynienia podobizn bóstw i jedynego Boga?

 

Odczytując go dosłownie Cesarz Leon III Izauryjczyk, panujący w latach 717-741, w roku 726 nakazał usunąć obraz Chrystusa, który znajdował się nad drzwiami pałacu cesarskiego, zastępując go zwykłym krzyżem. Dało to początek ikonoklazmowi. Zakazano wówczas czczenia ikon Chrystusa, Dziewicy Marii i świętych i rozpoczęto niszczenie istniejących wizerunków. Zrodziło to ruch sprzeciwu na którego czele stał św. Jan Damasceński. Po zaciekłych sporach Sobór nicejski II w roku 787 zezwolił ponownie na kult obrazów, zakazując surowo handlowania nimi. Uzasadnienie doktrynalne było następujące: Chrystus wcielił się i stał się człowiekiem, aby w ten sposób pociągnąć nas do Ojca. Z tej teologii Wcielenia wynika, że wolno przedstawiać fizyczną postać Syna Bożego i malować wizerunki świętych, ponieważ wprowadzają nas one w przestrzeń Bożej obecności.

 

CYTATY


Bóg o sobie i swoim dobrodziejstwie: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 19,8-11)

REFREN: Słowa Twe, Panie, dają życie wieczne.

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę,

świadectwo Pana niezawodne, uczy prostaczka mądrości.

Jego słuszne nakazy radują serce,

jaśnieje przykazanie Pana i olśniewa oczy.

Bojaźń Pana jest szczera i trwa na wieki,

sądy Pana prawdziwe, a wszystkie razem słuszne.

Cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze,

słodsze od miodu płynącego z plastra.

[01][02]

 

PSALM

Prawo doskonałe • Ps 19,8-11

PSALM 116 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii


O PSALMIE • Psalm 19 należy do gatunku hymnu (hebr. tehilla), bezinteresownej modlitwy uwielbienia. To typowy rodzaj modlitw zanoszonych w okresie przed niewolą. Hymny zakorzenione są w kulcieŚwięta obchodzone uroczyście w świątyni stwarzały specyficzny klimat jedności i uwielbienia Jahwe. W Psalmie 19 wierzący wychwala najpierw Boże dzieło stworzenia, tchnące porządkiem i harmonią (ww. 2-7)Następnie przechodzi do Prawa Bożego, które podobny porządek wprowadza w ludzkie życie (ww. 8-11)Ostatnia część psalmu to modlitwa sprawiedliwego, który krocząc drogami Prawa, prosi Boga, aby ustrzegł go od grzechu.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy dziś środkową strofę psalmu, która zachwala Prawo Pańskie. Nowy duch wstępuje w zmęczonego człowieka, prowadzi niedoświadczonych, rozradowuje serce i oświeca oczy. Wierzący znajduje w Prawie Pana skarb cenniejszy od najczystszego złota. Jest ono pokarmem słodszym niż świeży miód płynący z plastra.

 

 

 

CYTATY


Psalmista o Prawie Pańskim: jest doskonałe i pokrzepia duszę, uczy prostaczka mądrości, olśniewa oczy, trwa na wieki, cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze, słodsze od miodu płynącego z plastra.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian

(1Kor 1,22-25)

Gdy Żydzi żądają znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani, tak spośród Żydów, jak i spośród Greków, Chrystusem, mocą Bożą i mądrością Bożą. To bowiem, co jest głupstwem u Boga, przewyższa mądrością ludzi, a co jest słabe u Boga, przewyższa mocą ludzi.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Mądrość a głupstwo 1Kor 1,22-25

List do Koryntian • AUTOR: św. Paweł •  CZAS POWSTANIA: 54 r. • SKĄD: Efez •   DO KOGO: wspólnota chrześcijańska w Koryncie


O KSIĘDZE Podczas swojego pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota funkcjonująca w dużym mieście pogańskim entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

 

KONTEKST  Dzisiejsze czytanie to część większej jednostki retorycznej 1 Kor 1-4, w której Paweł przedstawia swoją Ewangelię KrzyżaKrzyż Chrystusa, w którym dokonało się zbawienie, ale także swego rodzaju przewrót wartości, ma być dla chrześcijan w Koryncie motywacją do odejścia od życia na sposób tego świata. Tezę, która prowadzi myśl Pawła w 1 Kor 1-4, znajdujemy w 1 Kor 1,18: Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia. Paweł ukazywać będzie najpierw paradoksalną mądrość Krzyża objawioną w Chrystusie (1 Kor 1,19-25), w Koryntianach (1 Kor 1,26-31) i wreszcie w swoim życiu (1 Kor 2,1-5). Mądrość ta dostępna jest dla tych, których prowadzi Duch (1 Kor 2, 6- 3, 4) i realizuje się w Kościele (1 Kor 3, 5- 17). Jej żywą ilustracją jest życie Pawła (1 Kor 4).

 

ZANIM USŁYSZYSZ  Paweł przedstawia w dzisiejszym czytaniu różne reakcje na Ewangelię Krzyża: Żydzi odrzucają ją, gdyż szukają znaków Bożej mocy, Grecy pogardzają nią, ponieważ przeczy ludzkiej mądrości. Ci którzy przyjmują objawienie Krzyża, to powołani przez Boga. Oni znajdują w Krzyżu swoją moc i mądrość.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W czterech wersach 1 Kor 1,22-25 Paweł ukazuje Mądrość Krzyża, którą głosi, jako zaskoczenie i kamień obrazy zarówno dla Żydów jak i dla Greków. Ci pierwsi żądają potwierdzenia prawdziwości misji Jezusa przez znaki (semeia). Oczekują potężnego Mesjasza i proroka jak Mojżesz, którego posłannictwo Bóg uwierzytelni cudami (Pwt 18,22nn). Grecy z kolei poszukują filozofii życia i mądrości tego świata (sofia). Jedni i drudzy rozczarowują się JezusemDla Żydów ten, który zawisł na drzewie krzyża, jest przeklęty i staje się przyczyną zgorszenia (skandalon)Dla szukających szczęścia i harmonii życia Greków droga Jezusa, droga uniżenia i ofiary z samego siebie jest niedorzecznością i głupstwem (moria)Tylko dla powołanych przez Boga Chrystus jest mądrością i mocą Bożą, ci dzięki wierze odkrywają w Nim Bożą mądrość (sofia) i moc (dynamis). W istocie Ewangelia Krzyża tylko pozornie epatuje słabością. W rzeczywistości ukrywa się w niej moc Boża przewyższająca, jak twierdzi Paweł, wszelką moc tego świata.  

 

 

CYTATY


św. Paweł o prawdziwej mocy i mądrości chrześcijan: Gdy Żydzi żądają znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według św. Jana

(J 2,13-25)

Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus udał się do Jerozolimy. W świątyni napotkał siedzących za stołami bankierów oraz tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie. Wówczas sporządziwszy sobie bicz ze sznurków, powypędzał wszystkich ze świątyni, także baranki i woły, porozrzucał monety bankierów, a stoły powywracał. Do tych zaś, którzy sprzedawali gołębie, rzekł: Weźcie to stąd, a z domu mego Ojca nie róbcie targowiska! Uczniowie Jego przypomnieli sobie, że napisano: Gorliwość o dom Twój pochłonie Mnie. W odpowiedzi zaś na to Żydzi rzekli do Niego: Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz? Jezus dał im taką odpowiedź: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo. Powiedzieli do Niego Żydzi: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni? On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus. Kiedy zaś przebywał w Jerozolimie w czasie Paschy, w dniu świątecznym, wielu uwierzyło w imię Jego, widząc znaki, które czynił. Jezus natomiast nie zwierzał się im, bo wszystkich znał i nie potrzebował niczyjego świadectwa o człowieku. Sam bowiem wiedział, co w człowieku się kryje.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Zburzcie tę świątynię • J 2,13-25

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  ok. 90 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 33 r., blisko święta Paschy • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima, świątynia • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, Żydzi • WERSJE: Mt 21,12-13; Mk 11,15-17; Łk 19,45-46


O KSIĘDZE Najpóźniejsza z Ewangelii, została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Podczas gdy Synoptycy kładą nacisk na chronologiczne przedstawienie faktów z życia Jezusa, dla Jana najważniejsze jest ukazanie misterium osoby Pana. Jezus, opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14). Ewangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12, Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

 

KONTEKST  Epizod oczyszczenia świątyni znajdujemy w drugim rozdziale Ewangelii Jana, na początku publicznej działalności Jezusa. To drugi znak jaki czyni Pan, bezpośrednio po przemienieniu wody w wino w Kanie Galilejskiej (J 2,1-12)  Pobyt Jezusa w Jerozolimie wiąże się ze świętem Paschy. Jego obecność i symboliczne znaki ściągają na niego uwagę ludzi i sprawiają, że wielu zaczyna w Niego wierzyć. Jednym z nich będzie Nikodem, rozmowę z którym opisuje Jan w rozdziale trzecim.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ Ewangelię o oczyszczeniu świątyni podzielić można na sześć scen: • wprowadzenie (w. 13; dowiadujemy się, że zbliża się Pascha) • oczyszczenie świątyni (ww. 14-16; skandaliczny gest prorocki Jezusa) • uczniowie i Pisma (w. 17; uczniowie czytają gest Jezusa w świetle pism ST) • dialog z Żydami (ww. 18-20; żądają znaku, Jezus zapowiada zburzenie i odbudowę świątyni) • wyjaśnienie narratora (ww. 21-22; o jaki znak chodzi Jezusowi) • epilog (ww. 23-25; znaki sprawiają, że wielu uwierzyło w Jezusa, On jednak nikomu się nie zwierza).

 

WERSJE


Oczyszczenie świątyni opisują wszyscy czterej Ewangeliści z dwiema podstawowymi różnicami:

 

Czas • Mateusz, Marek i Łukasz umieszczają epizod na końcu działalności Jezusa, podczas ostatniego tygodnia Jego życia i ostatniej podróży do Jerozolimy, u Jana stoi na początku drogi Mesjasza. Wersja Janowa, może być bliższa rzeczywistości. Ewangelista widzi w wydarzeniu zapowiedź i program całej misji Jezusa wznoszącego swym Słowem i Ofiarą Życia Nową Świątynię. Równocześnie epizod ten stał się formalnym pretekstem do aresztowania Jezusa, stąd synoptycy lokują go blisko opisu śmierci Chrystusa.

Misja • Jezus, oczyszczając świątynię, odwołuje się do słów Pisma. U Mateusza, Marka i Łukasza to połączone cytaty z Iz 56,7 i Jr 7,11: “Napisane jest: Mój dom ma być domem modlitwy, a wy czynicie z niego jaskinię zbójców”. U Jana uczniowie kojarzą gest Jezusa ze słowami Ps 69,10: “Bo gorliwość o dom Twój mnie pożera i spadły na mnie obelgi uwłaczających Tobie”. Cytat u Jana ma walor historyczny: wyraźnie tłumaczy misję Jezusa dotyczącą świątyni, która pochłonie go i sprowadzi na Niego śmierć. Z kolei synoptycy używają cytatów z Pisma w znaczeniu teologicznym: Jezus przez oczyszczanie świątyni zapowiada swoją ofiarę i otwiera ją na wszystkie narody.  

 

 

JESZCZE O EWANGELII


• Gniew Jezusa. Każdy Żyd miał obowiązek przynajmniej raz w życiu odbyć pielgrzymkę do Jerozolimy i znajdującej się tam świątyni miejsca zamieszkiwania Boga Izraela. Droga ta miała na celu duchową przemianę, której ukoronowaniem było złożenie ofiary na ołtarzu Boga Najwyższego. Także Jezus zmierza do Jerozolimy w celu modlitewnym, tymczasem zamiast podniosłej atmosfery, wiążącej się ze zbliżającym się świętem Paschy, w świątyni napotyka  tłum handlarzy i kupujących. Jezus traktuje świątynię jako dom Swego Ojca to, co zastał w Domu Bożym, wywołuje u Niego tym większe wzburzenie.

 

• Bluźnierstwo. Jednak to nie powywracanie stołów najbardziej zdziwiło zgromadzonych, lecz zapowiedź zburzenia świątyni i odbudowania jej na nowo. Świątynia, o której odbudowę tak długo zabiegali, ma znowu zostać  zniszczona. To uderzenie w serce kultu i religii Izraela, w przybytek samego Boga. Słowa Jezusa odbierają jako bluźnierstwo. Staną się one przyczyną późniejszego aresztowania i oskarżenia.

 

• Gest Jeremiasza. Jakie jest znaczenie gestu, którego dokonuje w świątyni Jezus? W pierwszym rzędzie to gest prorocki, podobny do tego, który wykonuje w Jerozolimie Jeremiasz. Prorok wzywał swoich rodaków, aby nie traktowali świątyni i składanych tam ofiar jako parawanu dla swojego grzesznego życia. Zapowiadał zburzenie świątyni, jeśli Izrael się nie nawróci (Jr 7). Jezus, podobnie jak Jeremiasz, pragnie oczyszczenia kultu Izraela ze znamion handlu z Bogiem. Rozpędza ludzi, którzy traktują świątynię jako targowisko. Ofiary i pieniądze nie kupią zbawienia, które łączy się z wiarą i nawróceniem.

 

• Nowa Świątynia. Jezus idzie jeszcze dalej niż Jeremiasz. Jezusowi nie chodziło tylko o świątynię w sensie materialnym, ale o tę, którą stanowi Jego ciało. On przyszedł po to, aby zbudować Nową Świątynię, w której będzie się Boga czciło w Duchu i Prawdzie. Tą Świątynią jest On sam. Zmartwychwstały staje się dla nas przestrzenią modlitwy i spotkania z Bogiem. Przyszedł także po to, aby przywrócić każdemu człowiekowi piękno i godność Bożej świątyni (por. 1 Kor 3, 16).

 

 

CYTATY


Jezus z troską o świątyni: z domu mego Ojca nie róbcie targowiska!

Nowe Przymierze: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo.

Niedowiarstwo Żydów: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni?

 

 

TWEETY




[01]

 

STO SŁÓW


Dekalog. 10 najważniejszych zdań w naszym życiu. Warunek Przymierza z Panem Bogiem. Doskonałe prawo, które pokrzepia duszęraduje serce. Słuszne nakazy cenniejsze i czystsze niż złoto. Przymierze z góry Synaj gwarantowało nam, że staniemy się Świątynią, jeśli zachowamy przykazania.  

 

Św. Jan w dzisiejszej Ewangelii pokazuje, co zrobiliśmy z tym dziedzictwem. Widzimy gniew, żal i rozpacz Jezusa, który przyszedł do świątyni, do domu Ojca a zastał tam targowisko.

 

Jezus widzi jedno rozwiązanie: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo. To zapowiedź nowego Przymierza. Jedynego dla nas ratunku.

 

10 topowych i najważniejszych zdań, które otrzymaliśmy na górze Synaj, 3 dni Jezusa potrzebne na odbudowę Świątyni. To moc, która daje życie wieczne!

 

TRENDY


#PrawoPańskieJestDoskonałe

Święty Augustyn porównywał przykazania do harfy (…) Bóg tak nas pomyślał, że dał nam “10 strun” czyli 10 przykazań. To idealny układ, dzięki któremu możemy zagrać życie jako najpiękniejszą melodię… (Jacek Salij OP)

 

Wolność bez ograniczeń jest jak samochód w biegu, w którym zawiódł układ sterowniczy. Kierowca jest zdany na łaskę losu. (ks. Edward Staniek)

 

“Dekalog jest jak kompas na burzliwym morzu, który umożliwia nam trzymanie kursu i dopłynięcie do lądu”. (Jan Paweł II)

 

Czy Bóg, który stworzył człowieka, nie mógł dołączyć do niego mówiąc obrazowo, trochę w przenośni “instrukcji obsługi”? Bóg, któremu zależy, żeby żaden z tych “egzemplarzy” nie został zepsuty? (o. Michał Nowak OFM Conv.)

 

Pan Bóg daje nam przykazania, ale one nie są istotą: nikt z Państwa, jadąc samochodem w góry (…), się nie ekscytuje tym: Boże, jaka piękna linia przerywana! Jaki ładny zakaz wjazdu! (…) Profesjonalny kierowca widzi znaki, ale ich “nie widzi” [bo nie są istotą rzeczy]. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

1/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Luca Giordano, XVII/XVIII w., Ermitaż, St. Petersburg, Rosja
2/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Jacopo Bassano, XVI w.
3/6
4/6
Mojżesz z Dziesięcioma Przykazaniami, Rembrandt, 1659 r., Gemäldegalerie, Berlin
5/6
Mojżesz, Jusepe de Ribera, 1638 r., Museo Nazionale di San Martino
6/6
Mojżesz z Dziesięcioma Przykazaniami, Rembrandt, 1659 r., Gemäldegalerie, Berlin
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II Wielkiego Postu B

Ofiarowanie Izaaka nie mówi o Bogu okrutnym. To zapowiedź ofiary miłości

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


II NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU Rok B Tradycyjnie nosi ona nazwę Reminiscere. Antyfona na wejście przywołuje słowa Psalmu 25: Reminiscere miserationum tuarum (Wspomnij na Twe miłosierdzie) KOLEKTA Modlimy się, abyśmy mogli się cieszyć oglądaniem chwały Boga CZYTANIA W tę niedzielę zawsze słuchamy ewangelii o Przemienieniu • Księga Rodzaju 22,1-2.9-13.15-18 • Psalm 116,10.15-19 • List św. Pawła do Rzymian 8,31b-34 • Ewangelia wg św. Marka 9,2-10

 

• CHMURA SŁÓW •  

Jutro Niedziela - II Wielkiego Postu B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Rodzaju

(Rdz 22,1-2.9-13.15-18)

Bóg wystawił Abrahama na próbę. Rzekł do niego: Abrahamie! A gdy on odpowiedział: Oto jestem - powiedział: weź twego syna jedynego, którego miłujesz, Izaaka, idź do kraju Moria i tam złóż go w ofierze na jednym z pagórków, jakie ci wskażę. A gdy przyszli na to miejsce, które Bóg wskazał, Abraham zbudował tam ołtarz, ułożył na nim drwa i związawszy syna swego Izaaka położył go na tych drwach na ołtarzu. Potem Abraham sięgnął ręką po nóż, aby zabić swego syna. Ale wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba i rzekł: Abrahamie, Abrahamie! A on rzekł: Oto jestem. Anioł powiedział mu: Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna. Abraham, obejrzawszy się poza siebie, spostrzegł barana uwikłanego rogami w zaroślach. Poszedł więc, wziął barana i złożył w ofierze całopalnej zamiast swego syna. Po czym Anioł Pański przemówił głośno z nieba do Abrahama po raz drugi: Przysiągam na siebie, wyrocznia Pana, że ponieważ uczyniłeś to, a nie oszczędziłeś syna twego jedynego, będę ci błogosławił i dam ci potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie i jak ziarnka piasku na wybrzeżu morza; potomkowie twoi zdobędą warownie swych nieprzyjaciół. Wszystkie ludy ziemi będą sobie życzyć szczęścia takiego, jakie jest udziałem twego potomstwa, dlatego że usłuchałeś mego rozkazu.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Moria • Rdz 22,1-2.9-13.15-18

KSIĘGA: Rodzaju • AUTOR: kapłan • CZAS POWSTANIA: wygnanie w Babilonii (587-538 r. przed Chr.) i czas po powrocie

KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Abraham, Izaak • MIEJSCE: góra Moria


O KSIĘDZE • Pozostajemy w Księdze Rodzaju. O ile w zeszłym tygodniu czytanie pochodziło z tzw. protohistorii, historii początków (Rdz 1-11), tym razem poznamy fragment z drugiej części, dotyczącej losów Abrahama, Izaaka i Jakuba. Historia patriarchów (Rdz 12-50) to cykl opowiadań tworzących zręby tożsamości narodowej Izraela, ludu Przymierza, ludu wędrującego bez ziemi, ludu wiary i obietnicy Celem Księgi Rodzaju jest ocalenie wiary i odrębności Izraela w morzu pogańskiej kultury Babilonu, w której żyją zanurzeni po tragedii wygnania.

 

KONTEKST • Historia Abrahama to najobszerniejsza część Księgi Rodzaju (Rdz 12-25). Jest osadzona na trzech powołaniach:gdy Abram opuszcza swoją ziemię rodzinną i oddaje w ręce Boże swoją przeszłość (Rdz 12,1-4)gdy Bóg nakazuje mu wyjść z namiotu i spojrzeć w niebo, porzucić ludzkie kalkulacje (Rdz 15,1-6); Abraham oddał mu wówczas swoją pełną obaw i wyczekiwania teraźniejszośćgdy Bóg chce, aby patriarcha wraz z Izaakiem powierzył w Jego ręce swoją przyszłość (Rdz 22). Choć ofiarowanie Izaaka stanowi szczyt dziejów patriarchy, niemniej jest to najtrudniejszy fragment Księgi Rodzaju. Usłyszymy go w dzisiejszym czytaniu.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Wysłuchamy kluczowego fragmentu tej historii, opisanej w 22 rozdziale Księgi Rodzaju, poprzedzonego jednak dwoma wersetami z jej początku, tj. Boży nakaz udania się na górę Moria. Pominięte zostaną: posłuszna odpowiedź Abrahama trzydniowa wędrówka ku górze wspinaczka i dialog między Abrahamem i Izaakiem. Liturgia słowa koncentruje się na samej scenie ofiarowania na górze Moria i na interwencji Boga. Ofiarowanie Izaaka kryje w sobie najważniejsze przesłanie historii Abrahama.  

 

 

TRANSLATOR


Weź twego syna jedynego, którego miłujesz (Rdz 22,2) • W tekście hebrajskim znajdujemy polecenie składające się z dwóch członów, qah na, co można przetłumaczyć: weź proszę, weź błagam twojego syna Bóg nie nakazuje apodyktycznie, lecz zaprasza i czeka. Sam drży na myśl o tym, jakiej trudnej próbie zostaje poddany Jego wybrany.

 

Idź do kraju Moria (Rdz 22,2) • W oryginale spotykamy tę samą składnię i nakaz (hebr. lek lekah), która pojawiła się w przypadku pierwszego powołania Abrahama (Rdz 12,1). Jesteśmy świadkami kolejnego powołania Abrahama.  

 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Bóg wystawił Abrahama na próbę (Rdz 22,1)Próba nie była potrzebna Bogu, który doskonale znał Abrahama i ufał mu. Potrzebował jej sam Abraham, aby pod koniec życia przekonać się, kim jest, ile jest w nim prawdziwej wiary i oddania Panu; czy kocha Go ze względu na to, co otrzymał, czy też jest w nim miejsce na bezinteresowną miłość.

 

Weź twego syna jedynego… i tam złóż go w ofierze (Rdz 22,2) • Próba wydaje się być okrutna. Całopalenie, bo o taką ofiarę tu chodzi, polegało na tym, że ofierze podcinano gardło, ćwiartowano ją, a następnie w całości spalano. Sam ten obraz napawa już przerażeniem, co dopiero gdy wyobrazimy sobie, że dzieje się to z dzieckiem, z człowiekiem?  Trzeba też przypomnieć, że Stary Testament zabraniał przelewania ludzkiej krwi (Rdz 9,5-6) i składania ofiar z ludzi (Kpł 20,2-4) Boży nakaz jest nie tylko okrutny, jest także nielogiczny, idzie wbrew Jego prawom.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• MORIA • Kraj i góra Moria to szczególne miejsce. Druga Księga Kronik (2 Krn 13,5) kojarzy tę krainę z Jerozolimą i świątynią. W miejscu ofiary Abrahama stanie świątynny ołtarz całopalenia. Tylko jedna dolina oddziela górę Moria od Golgoty innej góry, na której Ojciec nie oszczędzi swojego Syna, lecz złoży Go za nas w ofierze.

 

• KWESTIA OFIAR Z LUDZI • Ofiary z synów się zdarzały  (Sdz 11,31-40; 2 Krl 3,27; 17,17), ale były w Prawie zabronione (Kpł 18,21; 20,2-5). Praktykowały je otaczające Izraela narody pogańskie. Bóg, nie chcąc ofiary Izaaka, ostatecznie uczy, że nie zgadza się na tego rodzaju ofiary.

 

 

CIEKAWOSTKA


Abraham to bohater Kierkegaarda, który w swojej Bojaźni i drżeniu opisał go jako jednego z największych w historii. Wiara Abrahama była irracjonalna, ponieważ przyznawała wszelką rację Bogu. Abraham to “rycerz wiary”, który w przeciwieństwie do “rycerzy rezygnacji” oddaje się Bogu, licząc na to, że otrzyma znacznie więcej.

 

O Abrahamie pisze także inny wielki filozof, Emmanuel Levinas. Abraham, spoglądając w twarz swojego syna, usłyszał głos mówiący: nie będziesz zabijał. Jego wielkość polegała na tym, że będąc posłusznym pierwszemu wezwaniu, poszedł także za drugim. Dla Levinasa twarz człowieka to epifania, objawienie Boga.

 

Scenę ofiary Abrahama komentowano w niezliczonych midraszach i opowiadaniach od czasów starożytnych po współczesne (George Steiner, Elie Wiesel). Malowali ją wszyscy wielcy, jak Rembrandt, Caravaggio czy Chagall.

 

CYTATY


Ciężka próba: Abrahamie! weź twego syna jedynego Izaaka, idź do kraju Moria i tam złóż go w ofierze.

Trzecie przymierze: będę ci błogosławił i dam ci potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 116,10.15-19)

REFREN: W krainie życia będę widział Boga

Nawet wtedy ufałem, gdy mówiłem:

„Jestem w wielkim ucisku”.

Cenna jest w oczach Pana

śmierć świętych Jego.

O Panie, jestem Twoim sługą,

jam sługa Twój, syn Twej służebnicy.

Ty rozerwałeś moje kajdany,

Tobie złożę ofiarę pochwalną

i wezwę imienia Pana.

Wypełnię me śluby dla Pana

przed całym Jego ludem.

W dziedzińcach Pańskiego domu,

pośrodku ciebie, Jeruzalem.

[01][02]

 

PSALM

Nawet wtedy ufałem • Ps 116B,10.15.16-17.18-19

PSALM 116 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu (po 538 r. przed Chr.)


O PSALMIE • O Panie, jestem Twoim sługą, jam sługa Twój, syn Twojej służebnicy – te charakterystyczne słowa wskażą Psalm 116. Należy on do gatunku dziękczynienia indywidualnego (hebr. todah). To modlitwa wyrażająca radosną wdzięczność człowieka, który został wysłuchany przez Pana, ocalony od niebezpieczeństwa, nieszczęścia, choroby lub wrogów. Psalm towarzyszył świątynnej ceremonii wypełnienia złożonego ślubu lub ofierze dziękczynnej. Wyraża wiarę i ufność człowieka stojącego u progu śmierci.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Ufność Izraelity poddanego próbie przypomina ufność Abrahama.  W podobnym tonie mógł on uwielbiać Pana razem z Izaakiem, gdy schodził z góry Moria. Tyś rozerwał moje kajdany to werset chyba najtrafniej oddający przeżycia Abrahama w chwili interwencji Boga. Zauważmy, że także inne wersety Psalmu 116 wyrażają wiarę i oddanie Bogu patriarchy.

 

 

CYTATY


Psalmista o doświadczeniu odzyskanej wolności: Tyś rozerwał moje kajdany

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

śmierć, co więcej – zmartwychwstał, siedzi po prawicy Boga i przyczynia się za nami?

Oto Słowo Boże

‘]

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Nie oszczędził syna • Rz 8,31b-34

List do Rzymian • AUTOR: św. Paweł •  CZAS POWSTANIA: 55/56 r. • SKĄD: Korynt •   DO KOGO: mieszkańcy Rzymu


O KSIĘDZE • List do Rzymian to jedno z najdojrzalszych pism Pawła. Pierwszym, pragmatycznym celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (Rz 15,23-24). Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata i głosi jej ewangelię.

 

KONTEKST • Fragment, który dziś odczytujemy, to epilog długiej sekcji Rz 5-8, gdzie Paweł opisywał nowe życie, stające się udziałem tych, którzy wierzą w Chrystusa. Zasadniczą rolę odgrywa w nim Duch, o którym Paweł mówi w Rz 8. To On czyni nas własnością Boga (Rz 8,9-11) • prowadzi nas i przekonuje, że jesteśmy synami Bożymi (Rz 8,14-17) • modli się w nas (Rz 8,26-27) i • współdziała we wszystkim dla naszego dobra, ostatecznie prowadząc nas do zbawienia (Rz 8,29-30) • W końcowych wersach Rz 8 Paweł uwielbia Boży plan, wypełniający się w chrześcijaninie, którego – dzięki wierze i Duchowi – nic nie jest w stanie oddzielić od miłości Bożej (Rz 8,31-39).

 

ZANIM USŁYSZYSZ • On, który nawet własnego Syna nie oszczędził oto słowa, dla których ten fragment Listu do Rzymian został umieszczony w dzisiejszej Liturgii Słowa. Z jednej strony rzuca nowe światło na ofiarę na górze Moria: było ono zapowiedzią wielkiej ofiary Boga, który składa w ofierze swojego Syna, by wybawić ludzkość Z drugiej, Paweł przez tę analogię wyprowadza wniosek, że Bóg nie odmówi nam niczego: zrobi wszystko dla naszego zbawienia.

 

CYTATY


Św. Paweł do wszystkich, którzy wierzą w Chrystusa: Któż może wystąpić z oskarżeniem przeciw tym, których Bóg wybrał?

Retoryczne pytanie Pawła: Któż może wydać wyrok potępienia?

I retoryczna odpowiedź: Czy Chrystus Jezus, który poniósł za nas śmierć, zmartwychwstał, siedzi po prawicy Boga i przyczynia się za nami?

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według św. Marka

(Mk 9,2-10)

Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana i zaprowadził ich samych osobno na górę wysoką. Tam przemienił się wobec nich. Jego odzienie stało się lśniąco białe tak, jak żaden folusznik na ziemi wybielić nie zdoła. I ukazał się im Eliasz z Mojżeszem, którzy rozmawiali z Jezusem. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Rabbi, dobrze, że tu jesteśmy; postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co należy mówić, tak byli przestraszeni. I zjawił się obłok, osłaniający ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie. I zaraz potem, gdy się rozejrzeli, nikogo już nie widzieli przy sobie, tylko samego Jezusa. A gdy schodzili z góry, przykazał im, aby nikomu nie rozpowiadali o tym, co widzieli, zanim Syn Człowieczy nie powstanie z martwych. Zachowali to polecenie, rozprawiając tylko między sobą, co znaczy powstać z martwych.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Przemienienie • Mk 9,2-10

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA:  ok. 60-70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 33 r. • MIEJSCE AKCJI: góra Tabor • BOHATEROWIE: Jezus, Mojżesz, Eliasz, Piotr, Jakub, Jan • WERSJE: Mt 17,1-9; Łk 2,28-36


O KSIĘDZE • Ewangelia według św. Marka to zdaniem badaczy najstarsza z Ewangelii, z której korzystać mieli także Łukasz i Jan. Jezus zostaje w niej ukazany jako Syn Boży. Napisana przez Jana Marka, towarzysza podróży misyjnych św. Pawła, który oparł się na relacjach i katechezie św. Piotra (świadectwo Papiasza). Według Hieronima Marek napisał swoją Ewangelię na prośbę braci w Rzymie. Punktem centralnym Ewangelii jest wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową (8,27-30). Podsumowuje ono pierwszą część i wskazuje na główny temat Marka: kim jest Jezus. W pierwszej części Ewangelii Marka (1,1-8,30) Jezus przez cuda objawia się jako Mesjasz i zaprasza swoich uczniów do zrozumienia Królestwa Bożego (4,12; 6,52; 7,14; 8,17.21). W części drugiej wyjaśnia uczniom swoją misję przez odwołanie do cierpiącego i uwielbionego Syna Człowieczego i wyraźnie wzywa do wejścia do Królestwa Bożego (9,47; 10,15.23-25).

 

KONTEKST • Ósmy rozdział to punkt zwrotny w Ewangelii Marka. Jezus prowadzi swoich uczniów dalej w odkrywaniu tego, kim jest. Nie będzie ziemskim Mesjaszem, jakiego oczekują, gdy patrzą na Jego cuda. Po wyznaniu Piotra: Ty jesteś Mesjasz – Jezus po raz pierwszy zapowiada uczniom swą mękę: pouczał ich, że musi wiele wycierpieć… że zostanie zabity, ale po trzech dniach zmartwychwstanie (Mk 8,31-32). Piotr sprzeciwił się takiej drodze Mesjasza i zaczął Go upominać. Jezus zareagował na to wyjątkową stanowczością: Zejdź mi z oczu, szatanie! Po tym epizodzie Pan wzywa swoich uczniów do naśladowania Go na drodze Krzyża (8,31-34). Widząc, że mowa ta zasiała w ich sercach strach i zwątpienie, w rozdziale 9 Pan prowadzi ich na Górę Przemienienia, gdzie ukaże im sens drogi Krzyża.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy o wydarzeniach, które nastąpiły po sześciu dniach od epizodu pod Cezareą Filipową. • Pan wybiera Piotra, Jakuba i Jana i prowadzi ich osobno na wysoką górę • Nagle Jego szaty stają się lśniąco białe, a obok ukazują się Mojżesz i Eliasz • Piotr chce postawić trzy namioty: dla Jezusa i Jego rozmówców • Wkrótce jednak wizja znika zakryta obłokiem, z którego rozlega się głos Boży: nazywa Jezusa ukochanym Synem, którego uczniowie powinni słuchać • W czasie zejścia z góry Jezus nakazuje uczniom zachować milczenie aż do czasu swojego zmartwychwstania • Oni nie rozumieją, co znaczy ‘powstać z martwych’.  

 

 

 

TRANSLATOR


Panie, dobrze, że tu jesteśmy (Mt 17,4) • W oryginale słowa Piotra brzmią bardziej przekonująco: Panie, dobrze jest nam tu być.

 

 

WERSJE


PRZEMIENIENIE Jezusa (albo transfiguracja) to wydarzenie opisane przez trzech ewangelistów: Mateusza, Marka i Łukasza. We wszystkich trzech ewangeliach następuje sześć albo osiem dni po „wyznaniu Piotra” blisko Cezarei Filipowej. Te dwa wydarzenia łączy nie tylko powiązanie czasowe, lecz także tematyka i „drugi” bohater.

 

• WSPOMNIENIA PIOTRA • 2 P 1,16-18: Nie za wymyślonymi bowiem mitami postępowaliśmy wtedy, gdy daliśmy wam poznać moc i przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa, ale jako naoczni świadkowie Jego wielkości. Otrzymał bowiem od Ojca cześć i chwałę, gdy taki oto głos Go doszedł od wspaniałego Majestatu: To jest mój Syn umiłowany, w którym sobie upodobałem. I słyszeliśmy, jak ten głos doszedł z nieba, kiedy z Nim razem byliśmy na górze świętej.

 

Marek nie pisze o treści rozmowy Mojżesza i Eliasza z Jezusem. Wspomina o niej Łukasz: Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dopełnić w Jeruzalem (Łk 9,31).

 

Łukasz bardziej szczegółowo opisuje ZACHOWANIE APOSTOŁÓW: Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwu mężów, stojących przy Nim (Łk 9, 31).

 

 

 

JESZCZE O EWANGELII


Krzyż to nie ostatnie słowo. Zanim Jezus, nowy Izaak, znajdzie się na swojej górze Moria, na Golgocie, wspina się najpierw ze swoimi uczniami na Górę Przemienienia. Chce pokazać, dokąd naprawdę zmierza. Golgota czy Moria, to tylko przystanek na drodze, której ostatecznym celem jest Królestwo Boże. Jego symbolem jest Góra Przemienienia, Tabor. Jezus bierze tam ze sobą Piotra, Jakuba i jego brata Jana. To jedni z pierwszych powołanych, którzy byli z Nim od początku. Tuż potem, jak ogłosił swoim uczniom, że zmierza do Jerozolimy, gdzie umrze śmiercią męczeńską (Mk 8,31); tuż po tym, jak zasiał w ich sercach przerażenie swoją mową o krzyżu (Mk 8,34-38), prowadzi ich na Górę Przemienienia.

 

Blask Zmartwychwstania. Tam jego szaty stały lśniąco białe – znak nowego, zmartwychwstałego życia w Królestwie (Mk 9,3). Obok Niego pojawili się Eliasz i Mojżesz, świadczący o tym, że droga Jezusa zmierza nie ku tragicznemu finałowi, lecz ku chwale nieba (Mk 9,4). Piotr chce pozostać na górze. Proponuje Panu, że postawi tam trzy namioty: dla Jezusa i jego rozmówców (Mk 9,5). Na Górze Przemienienia jednak fizycznie pozostać się nie da. Wizja znika tak szybko, jak się pojawiła. Obłok spowija górę i wraz z nim odchodzą postacie Mojżesza i Eliasza (Mk 9,7). Obłok oznacza Boże objawienie i tajemnicę, która teraz jeszcze pozostaje przed oczyma uczniów zakryta. Góra Przemienienia to zaledwie krótkie spojrzenie na to, jak wyglądać będzie przyszłe życie w Królestwie. Tu na ziemi możemy go jedynie smakować. Z góry trzeba będzie zejść na dół.

 

Słowo na drogę. Uczniowie nie schodzą jednak sami, idzie z nimi Jezus. Usłyszeli także ważne słowo Ojca, które pomoże im przechować w sercach to nagłe objawienie i żyć w jego blasku. To jest mój Syn Umiłowany, słuchajcie Go (Mk 9,7) – mówi Ojciec. Będąc blisko Niego i blisko Jego Słowa, uczniowie mogą żyć już dziś życiem zmartwychwstałym, którego blask zobaczyli na górze.

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


„Postawimy trzy namioty” – słowa Szymona Piotra nie są do końca przypadkowe, a za takie często się je uważa. Według badaczy Jezus wziął uczniów na górę jesienią, podczas Święta Namiotów. Było to święto, które wspominało wędrówkę przez pustynię. Według tradycji podczas tego święta Izraelici po dziś dzień budują namioty, w których spożywają posiłki, spoglądając w niebo, symbol Bożej troski i Opatrzności.

 

„To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie” – ten głos z nieba pada tylko dwa razy: podczas Chrztu i Przemienienia. Tak jak chrzest był bezpośrednim umocnieniem Jezusa przed kuszeniem, tak Przemienienie jest umocnieniem już przed ostatecznym kuszeniem – cierpieniem, męką i śmiercią. Bóg Ojciec umacnia swojego Syna słowami: Tyś mój Syn umiłowany.

 

 

CYTATY


Bóg do nas zawsze aktualnie: Jego słuchajcie!

 

 

TWEETY



 

 


STO SŁÓW


Próba nie była potrzebna Bogu, który doskonale znał Abrahama i mu ufał. Próby potrzebował Abraham, by przekonać się, kim jest, ile jest w nim prawdziwej wiary.

 

Ofiara Izaaka zapowiadała ofiarę Chrystusa. Zanim Jezus, nowy Izaak, znajdzie się na swojej górze Moria, na Golgocie, wspina się najpierw z uczniami na Górę Przemienienia. Chce pokazać, dokąd naprawdę zmierza.

 

Dwie analogiczne historie o Ojcu, który nie oszczędził nawet własnego Syna, ofiarowując Go dla naszego życia, pokazują, że Bóg nie odmówi nam niczego. Dla wszystkich, którzy wierzą w Chrystusa, nie ma już oskarżenia ani potępienia.

 

Trzy góry, to trzy przystanki na drodze, której ostatecznym celem jest Królestwo Boże.

 

TRENDY


#ZaprowadziłIchNaGórę

(…)[na szczycie góry] nawet nie tyle same widoki są nagrodą (…) Ale zachwyca człowieka właśnie poczucie bezpośredniego uczestnictwa w jakimś misterium piękna, doświadczenie potęgi i piękna przyrody, poczucie jedności i harmonii. (…) A przecież to tylko przyroda, a tam, na górze Tabor, był sam Bóg! (ks. Mariusz Pohl)

 

Między górą Moria a górą Tabor rozpościera się przestrzeń naszego życia. Żyjemy w dolinie. Czasami potrzebujemy wędrówki, wysiłku, dzięki któremu codzienność zostaje rozbita światłem z góry Tabor. (Tomasz Dostatni OP)

 

Postąpiliśmy jak ktoś, kto ma fotografię ukochanej osoby i na niej się zatrzymał, zapominając o poszukiwaniu ukochanej osoby. Jednak fotografia jej nie zastąpi, lecz pogłębi tęsknotę do poziomu rozpaczy! I tak się z nami dzieje, bo uganiamy (…) się za tym, co tylko miało odsyłać nasze serce do Boga. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

 

Usłyszałem krzyki przy drzwiach wejściowych do kościoła. Chciano wyrzucić kobietę. Wołali:

– To ulicznica. Taka może okraść kościół.

Obroniłem ją. Poszliśmy razem do zakrystii. Powiedziała, że chciała się wyspowiadać:

– Stałam na ulicy, obsypał mnie śnieg, przypomniała mi się moja sukienka do I Komunii Świętej.

(ks. Jan Twardowski)

 

 

#ZłóżGoWOfierze

Mówi się, że każdy kij ma dwa końce. Jednak ten kij, kij Boskiego planu wobec człowieka, nie ma żadnego końca. Ma tylko kierunek. (ks. Wojciech Węgrzyniak)

1/6
Ofiarowanie Izaaka, Caravaggio, 1601–1602 r., Galeria Uffizi, Florencja, Włochy
2/6
Giovanni Bellini 1480-1485 r., Museo Nazionale di Capodimonte w Neapolu, Włochy
3/6
Przemienienie, Rafael, 1518-1520 r., Pinakoteteka Watykańska, Rzym
4/6
Ofiara Izaaka, Rembrandt, 1635 r., Ermitaż, Sankt Petersburg, Rosja
5/6
Ofiara Izaaka, Tycjan, sufit w kościele Santa Maria della Salute, Wenecja, Włochy
6/6
Przemianienie, Alexander Andreyevich Ivanov, 1824 r.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >