Jutro Niedziela – XVI zwykła A

Życica z wyglądu podobna jest do zboża. Zło to świetna imitacja dobra

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Znajdujemy się w środku konfliktu. Wystarczyła jedna noc, jeden głęboki sen, by spokojne pole zamieniło się w pole walki. Chwila nieuwagi i chwast zaczyna dusić pszenicę. To bezpardonowa walka o wieczność. Wszystko rozstrzygnie się dopiero przy końcu świata, ponieważ Bóg wierzy, że chwast może jeszcze stać się pszenicą, daje nadzieję, że po występkach przyjdzie nawrócenie.

Trzeba wielkiej ostrożności, by odróżnić dobro od zła, które jest jego znakomitą imitacją.

Święty Paweł pociesza, że jesteśmy przeznaczeni do chwały. Nie zostaliśmy sami na polu walki, wspiera nas Duch Święty, który przychodzi z pomocą naszej słabości.

Wystarczy tylko nie zasnąć.

 

NALEŻY WIEDZIEĆ


SZESNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy zawsze pełni wiary, nadziei i miłości, zawsze wiernie zachowywali przykazania Boże CZYTANIA: Księga Mądrości 12,13.16-19 Psalm 86, 5-6.9-10.15-16 List do Rzymian 8,26-27 Ewangelia wg św. Mateusza 13,24-43

 

CHMURA SŁÓW


CHWAST (9) – to słowo najczęściej usłyszymy w Liturgii Słowa tej niedzieli. Równie częste są  WSZYSTKO (8) i “wszyscy”. Aż siedem razy pojawia się PRZYPOWIEŚĆ (7) oraz rzeczywistość, którą przypowieści Jezusa próbują nam przybliżyć: KRÓLESTWO (6) niebieskie. Częste występowanie czasownika POSIAĆ (5) oraz rzeczownika NASIENIE (5) podpowiada, że i tym razem w Liturgii Słowa mowa o przypowieści, w której główną rolę odgrywa ziarno. Sześć razy padnie słowo PAN – w odniesieniu do Boga lub gospodarza z przypowieści.

Jutro Niedziela - XVI zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Mądrości

(Mdr 12,13.16-19)

Panie, nie ma oprócz Ciebie boga, co ma pieczę nad wszystkim, abyś miał dowodzić, że nie osądziłeś niesprawiedliwie. Twoja bowiem moc jest podstawą Twej sprawiedliwości, wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz. Moc swą przejawiasz wobec tych, co nie wierzą w pełnię Twej potęgi, i karzesz zuchwalstwo tych, co ją znają. Potęgą władasz, a sądzisz łagodnie i rządzisz nami z wielką oględnością, bo do Ciebie należy móc, gdy zechcesz. Nauczyłeś lud swój tym postępowaniem, że sprawiedliwy powinien miłować ludzi. I wlałeś synom swym wielką nadzieję, że po występkach dajesz nawrócenie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Hymn o mądrości • Mdr 12,13.16-19

KSIĘGA: MądrościAUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr. • KATEGORIA: literatura mądrościowa


Dawniej księga nazywana była “Mądrością Salomona” – uważano bowiem, że to właśnie król Salomon, postać stojąca u początków literatury mądrościowej Starego Testamentu, był jej autorem. Jednak szczegółowe badania językowe nad księgą dowiodły, że autorem księgi jest prawdopodobnie zhellenizowany Żyd żyjący w Aleksandrii. Są też teorie mówiące o tym, że pierwsza część dzieła powstała w Palestynie.

W tradycyjnym podziale Starego Testamentu umieszczona jest w grupie siedmiu ksiąg dydaktycznych. Dzieli się na 3 części: • pierwsza część (rozdziały 1-5) mówi o Mądrości kierującej życiem człowieka • druga (rozdziały 6-9) to hymn pochwalny na cześć upersonifikowanej Mądrości, ukazanej tu niemal jako osoba • trzecia zaś (10-19) skupia się na roli, jaką Mądrość Boża odgrywa w historii Izraela.

Usłyszymy fragment z trzeciej części Księgi Mądrości – o sądzie Bożym i karze przychodzącej na tych, którzy opuszczają drogi Pana. Według autora kara podyktowana jest zawsze miłością, ogranicza ją Boża łagodność, a jej celem jest nawrócenie i dobro człowieka.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Sens kary. W podobny sposób, w jaki Mądrość Boża prowadzi człowieka po ścieżkach Prawdy i szczęścia (Mdr 1-5), ta sama Mądrość kieruje także losami narodów (Mdr 10-19). W rozdziale 12 Księgi Mądrości słyszymy część hymnu pochwalnego na cześć Bożej Mądrości, która ocala sprawiedliwych od Adama do Mojżesza i wędrujących z nim dzieci Izraela (Mdr 10-12). W trakcie tej wędrówki Bóg karze Egipcjan w taki sposób, w jaki oni zgrzeszyli przeciw Jego woli. I tak:

• za utopienie synów Izraela woda zamienia się w krew (11,7)

• za czczenie dzikich zwierząt (11,15-12,27) spada na nich plaga żab i szarańczy (16,9.14)

• cześć oddawana żywiołom ściąga na Egipcjan ich niszczycielską siłę (16,15-16)

• za zgaszenie światłości Prawa zostają ukarani ciemnością (17,9)

• za zbrodnie i śmierć Izraelitów spotkała ich śmierć (18,8; 19,5).

Kara spadająca na Egipt to uniwersalny obraz tego, jak Boża Mądrość postępuje z każdym człowiekiem –  daje mu doświadczyć konsekwencji jego mylnych wyborów i buntu. Równocześnie kara Boża jest zawsze równoważona Bożym miłosierdziem i miłością do życia: Miłujesz bowiem wszystkie stworzenia, niczym się nie brzydzisz, co uczyniłeś, bo gdybyś miał coś w nienawiści, nie byłbyś tego uczynił. Oszczędzasz wszystko, bo to wszystko Twoje, Panie, miłośniku życia! (Mdr 11,24.26). Przez karę Bóg wzywa do nawrócenia, do rozpoznania jego obecności w świecie i odwrócenia się od bałwochwalstwa. Objawia swą  potęgę w tym, że ostatecznie oszczędza swoje stworzenie, sądzi je łagodnie i rządzi nim z wielką wyrozumiałością, gdyż pragnie tylko jego szczęścia.

 

TWEETY


Mędrzec o miłosierdziu Bożym: Potęgą władasz, a sądzisz łagodnie i rządzisz nami z wielką oględnością

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 86,5-6.9-10.15-16a)

REFREN: Panie, Ty jesteś dobry i łaskawy

Ty, Panie, jesteś dobry i łaskawy, pełen łaski dla wszystkich, którzy cię wzywają. Wysłuchaj, Panie, modlitwę moją i zważ na głos mojej prośby.

Przyjdą wszystkie ludy przez Ciebie stworzone † i Tobie, Panie, oddadzą pokłon, będą sławiły Twe imię. Bo Ty jesteś wielki i czynisz cuda, tylko Ty jesteś Bogiem.

Ale Ty jesteś, Panie, Bogiem łaski i miłosierdzia, do gniewu nieskory, łagodny i bardzo wierny. Wejrzyj na mnie i zmiłuj się nade mną.

[01][02]

 

PSALM

Nakłoń ucha! Ps 119, 57.72.76-77.127-130

PSALM 119AUTOR: lewitaCZAS POWSTANIA: powygnaniowy


 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 8,26-27)

Bracia:

Duch Święty przychodzi z pomocą naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można wyrazić słowami. Ten zaś, który przenika serca, zna zamiar Ducha, wie, że przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Nowe życie Rz 8,26-27

KSIĘGA: List do Rzymian · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Korynt · DATA: 57-58 r. · ADRESACI: mieszkańcy Rzymu


Kolejny fragment Listu do Rzymian, którego treść wydaje się tematycznie niezależna od pozostałych części Liturgii Słowa. Przypomnijmy: Paweł pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w Rzymie, w sercu antycznego świata – i  głosi jej ewangelię. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła nowiny o usprawiedliwieniu z wiary w Chrystusa.

Fragment, który usłyszymy, pochodzi z ósmego rozdziału. Paweł opisuje tu Ducha – Dawcę nowego życia: wcześniej pisał, że • przyjęcie Jezusa jako Pana i Zbawiciela to pierwszy konieczny krok ku temu, aby stać się wolnym (Rz 7,25) • Nowe życie jest jednak na początku podobne do małego ziarna, które musi rosnąć i się rozwijać. Tym, który daje wzrost, jest właśnie Duch. Jeśli otwieramy się na jego obecność, On czyni nas własnością Boga (Rz 8,9-11) • Potem Paweł napisze, że Duch prowadzi nas i przekonuje, że jesteśmy synami Bożymi (Rz 8,14-17), modli się w nas (Rz 8,26), współdziała we wszystkim dla naszego dobra (Rz 8,28) i ostatecznie prowadzi do zbawienia (Rz 8,29-30).

Zaledwie dwa wersety niosą ważną treść. Mówią o roli Ducha Świętego, który modli się za nas.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Modlitwa chrześcijanina obarczona jest ludzką słabością i ignorancją. Mali male petimus – mówi św. Augustyn: Jesteśmy źli i źle się modlimy.

Kiedy nasze prośby dotykają rzeczy drugorzędnych lub kiedy ogrania nas zniechęcenie i nie potrafimy się już modlić, z naszych serc podnosi się jęk, westchnienie Ducha Świętego, niemożliwa do oddania ludzkimi słowami modlitwa, która płynie do Ojca. Duch wstawia się za nami, aby wypełniła się w nas wola Boża. Duch wspomaga także naszą modlitwę, aby to, o co prosimy, zaowocowało naszym dobrem i szczęściem.

 

TWEETY


Św. Paweł o wsparciu Ducha: Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 13,24-43)

Jezus opowiedział tłumom tę przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do człowieka, który posiał dobre nasienie na swojej roli. Lecz gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel, nasiał chwastu między pszenicę i odszedł. A gdy zboże wyrosło i wypuściło kłosy, wtedy pojawił się i chwast. Słudzy gospodarza przyszli i zapytali go: „Panie, czy nie posiałeś dobrego nasienia na swej roli? Skąd więc wziął się na niej chwast?” Odpowiedział im: „Nieprzyjazny człowiek to sprawił”. Rzekli mu słudzy: „Chcesz więc, żebyśmy poszli i zebrali go?” A on im odrzekł: „Nie, byście zbierając chwast, nie wyrwali razem z nim i pszenicy. Pozwólcie obojgu róść aż do żniwa; a w czasie żniwa powiem żeńcom: Zbierzcie najpierw chwast i powiążcie go w snopki na spalenie; pszenicę zaś zwieźcie do mego spichlerza”». Przedłożył im inną przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do ziarnka gorczycy, które ktoś wziął i posiał na swej roli. Jest ono najmniejsze ze wszystkich nasion, lecz gdy wyrośnie, większe jest od innych jarzyn i staje się drzewem, tak że ptaki podniebne przylatują i gnieżdżą się na jego gałęziach». Powiedział im inną przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do zaczynu, który pewna kobieta wzięła i włożyła w trzy miary mąki, aż się wszystko zakwasiło». To wszystko mówił Jezus tłumom w przypowieściach, a bez przypowieści nic im nie mówił. Tak miało się spełnić słowo Proroka: «Otworzę usta w przypowieściach, wypowiem rzeczy ukryte od założenia świata». Wtedy odprawił tłumy i wrócił do domu. Tam przystąpili do Niego uczniowie, mówiąc: «Wyjaśnij nam przypowieść o chwaście». On odpowiedział: «Tym, który sieje dobre nasienie, jest Syn Człowieczy. Rolą jest świat, dobrym nasieniem są synowie królestwa, chwastem zaś synowie Złego. Nieprzyjacielem, który posiał chwast, jest diabeł; żniwem jest koniec świata, a żeńcami są aniołowie. Jak więc zbiera się chwast i spala w ogniu, tak będzie przy końcu świata. Syn Człowieczy pośle aniołów swoich: ci zbiorą z Jego królestwa wszystkie zgorszenia oraz tych, którzy dopuszczają się nieprawości, i wrzucą ich w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. Wtedy sprawiedliwi jaśnieć będą jak słońce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy, niechaj słucha!»

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Trzy przypowieści • Mt 13,24-43

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: parabola • MIEJSCE: Galilea • CZAS: 30-33 r. • KTO MÓWI: Jezus  • SŁUCHACZE: tłumy


Przypomnijmy: na zakończenie tzw. trzeciej księgi ewangelista Mateusz umieszcza siedem przypowieści, w których ukryte są tajemnice Królestwa niebieskiego: • o siewcy • o kąkolu • o ziarnku gorczycy • o zaczynie • o skarbie • o perle • o sieci. W zeszłym tygodniu wysłuchaliśmy pierwszej z nich. Dziś kolejne.

Przypomnijmy również, że przypowieść (parabola) polega na zakodowaniu prawdziwych znaczeń innymi słowami, wyrażeniami łatwymi do zapamiętania, używanymi przez słuchaczy w codzienności. Jednak ich odkodowanie nie przysparza trudności – a jeśli tak, wyjaśnia je sam Jezus – tak jak dziś “odkoduje” przypowieść o chwaście. Trzy są powody, dlaczego Jezus mówi w przypowieściach: • Jezus uczy przez historie jak prawdziwy rabin, nauczyciel • wersja “odkodowana” byłaby trudna do zapamiętania przez słuchaczy, którzy byli prostymi, niepiśmiennymi ludźmi • kolejna odpowiedź – Jezus przekłada tajemnice Królestwa na prosty język codzienności, żeby uświadomić słuchającym, że Królestwo rzeczywiście jest wśród nich: że Bóg ukrywa się w tym świecie.

Tym razem wysłuchamy aż trzech przypowieści (lub jednej, jeśli ksiądz wybierze krótszą wersję Ewangelii): o chwaście, o ziarnku gorczycy oraz o zaczynie. Podobnie jak zeszłotygodniowa przypowieść o siewcy, przypowieść o chwaście jest również wyjaśniona przez samego Jezusa (dłuższa wersja Ewangelii).

 

TRANSLATOR


Lecz gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel, nasiał chwastu między pszenicę i odszedł (Mt 13,25) • w oryginale drobne różnice: wróg dosiewa życicę (tak brzmi botaniczna nazwa rośliny – patrz JESZCZE O EWANGELII) po środku zboża (w przeciwieństwie do chwastu, dobre zboże nie jest nazwane)

A gdy zboże wyrosło i wypuściło kłosy, wtedy pojawił się i chwast (Mt 13,26) • dokładnie: a kiedy zakiełkowało źdźbło i owoc uczyniło

Słudzy Pana przyszli i zapytali go (Mt 13,27) • w oryginale: niewolnicy

Nie, byście zbierając chwast nie wyrwali razem z nim i pszenicy (Mt 13,29) • dosłownie: Nie, byście zbierając chwasty, nie wykorzenili razem z nimi zboża.

 

JESZCZE O EWANGELII


Warto zwrócić uwagę na trzy aspekty Jezusowej przypowieści o chwaście:

Po pierwsze Zostaliśmy w tym świecie wrzuceni w środek konfliktu • Spokojne pole zamienia się w pole walki, chwast dusi pszenicę. Chcemy tego czy nie, w tym świecie toczy się bezpardonowa walka o wieczność.

Po drugie • Podczas tej walki Bóg pozwala na zbyt wiele (a przynajmniej tak się wydaje) • Śpi, kiedy przychodzi nieprzyjaciel. Czy coś wymyka się Bogu spod kontroli? • Noc w przypowieści oznacza raczej porę, w której zasypiamy my, ludzie. Wówczas wkracza do akcji Zły. Podobnie jak w Edenie, i jak podczas kuszenia Jezusa, jest blisko. Zaczyna działać w odpowiednim momencie.

Po trzecie • Kiedy słudzy przychodzą, aby namówić pana do wyrwania chwastu, ten powstrzymuje ich •  Skąd ten strach i po co to ociąganie? Czy pan nie wie, jak szkodliwe jest zielsko, które zabiera wodę, przestrzeń i życiodajne składniki jego pszenicy? • Chwast, o którym tu mowa, niektórzy identyfikują z życicą roczną. Jest to rodzaj trawy łudząco podobny do pszenicy, mają nawet splątane korzenie. Rozdzielić i rozpoznać można je dopiero podczas żniw.

Pan zapowiada, że przyjdzie moment, kiedy chwast i pszenica zostaną oddzielone. Bóg w tej historii nie jest bierny, troszczy się o wszystkich swoich synów. Tym, którzy ulegli Złemu, daje jeszcze czas na nawrócenie. Tu kończy się dosłowna interpretacja przypowieści, a zaczyna coś, co wykracza poza ziemską logikę. Bóg żywi niewytłumaczalną, wręcz naiwną, niewiarygodną nadzieję. Wierzy, że ci, którzy dziś są chwastem, mogą jeszcze stać się pszenicą. Przypadki Zacheusza, Marii Magdaleny i wiele innych pokazują, że to możliwe. A zatem Pan cierpliwie czeka.

 

WERSJE


• Przypowieść o chwaście znajduje się tylko u Mateusza

• Przypowieść o ziarnku gorczycy w niemal podobnym brzmieniu umieszczają również Łukasz (Łk 13,18-19) i Marek (Mk 4,30-32)

• Przypowieść o zaczynie w identycznej formie znajduje się w ewangelii Łukasza (Łk 13,20-21)

 

CZY WIESZ ŻE…


Chwast z przypowieści – w rzeczywistości życica – w dawnych tłumaczeniach była kąkolem. Jednakże tłumacze Biblii Tysiąclecia zdecydowali się nie używać precyzyjnej nazwy. Dlaczego?

• W czasie powstawania trzeciego wydania kierownikiem Urzędu do Spraw Wyznań był minister Kazimierz Kąkol. Według jednej wersji, aby uniknąć jakiejkolwiek sugestii odnośnie do nadzorującego cenzurę ministra, zdecydowano się zamienić wyraz “kąkol” na bardziej ogólny – “chwast”. Według innej, było zgoła inaczej: minister Kąkol, widząc, że “kąkol” zamieniono w przekładzie na “chwast”, próbował nie dopuścić do ukazania się tego wydania.

Ta druga wersja jest bardziej prawdopodobna. Rezygnacja z dotychczas stosowanego wyrazu “kąkol” w czasie rządów ministra Kąkola mogła wydawać się bardzo znacząca…

 

TWEETY


Jezus o sobie: Królestwo niebieskie podobne jest do człowieka, który posiał dobre nasienie na swojej roli

Jezus o miłości Bożej: Pozwólcie obojgu róść aż do żniwa

 

1/5
Sąd Ostateczny, Rogier van der Weyden, 1448-1451 r., Hôtel-Dieu, Francja
2/5
Sąd Ostateczny, 1550, klasztor bukowiński, Voronet
3/5
Sąd Ostateczny, Hans Memling, 1470, Muzeum Narodowe, Gdańsk
4/5
Sąd Ostateczny, Frans Francken Młodszy, 1606, kol. pryw.
5/5
Pokłon Trzech Króli, Gentile da Fabriano, 1423, Galeria Uffizi, Florencja
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XV zwykła A

Jezus ukrywa znaczenia w przypowieściach. Bóg ukrywa siebie w pięknie stworzenia

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha – banalny z pozoru zwrot rodem z Ewangelii to w rzeczywistości wprowadzenie w fascynującą przygodę odkrywania tajemnic Królestwa Niebieskiego.

Bo Jezus mówi “szyfrem” – w prostej historii zakodowuje tajemnice Królestwa Niebieskiego. Odkryje je każdy, kto się wsłucha, kto poważnie potraktuje Słowo Boże. Szyfr jednak nie jest tylko do odkrycia, ale do zastosowania w całym życiu: o tym traktuje sens rozszyfrowanej przez samego Jezusa przypowieści. Inaczej, rozszyfrowane “słowo”, odkryty skarb, zaginie.

Ziemia to szyfr nieba. Jezus ukrywa prawdziwe znaczenie w przypowieściach, tak czyni też Bóg, “zaszyfrowując” swoje działanie w pięknie stworzenia. O tym mówią PIERWSZE CZYTANIEPSALM. W pięknie przyrody Izraelici widzieli mądrość i opiekę samego Boga.

 

NALEŻY WIEDZIEĆ


PIĘTNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy odrzucali wszystko, co sprzeciwia się godności chrześcijan i zabiegali o wszystko, co z nią jest zgodne • CZYTANIA: Księga Izajasza 55,10-11 Psalm 65,10-14 List do Rzymian 8,18-23 Ewangelia wg św. Mateusza 13,1-23 (wersja krótsza: 13,1-10)

 

CHMURA SŁÓW


Najczęściej powtarzają się czasowniki związane ze słuchaniem: SŁUCHAĆ, SŁYSZEĆ (10). Niemal równie często pojawia się SŁOWO (8). Częste występowanie rzeczowników ZIEMIA (6) i USZY (5) z pewnością podpowie nam, że tym razem w Liturgii Słowa mowa o przypowieści o siewcy.

Jutro Niedziela - XV zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 55,10-11)

Tak mówi Pan Bóg: «Podobnie jak ulewa i śnieg spadają z nieba i tam nie powracają, dopóki nie nawodnią ziemi, nie użyźnią jej i nie zapewnią urodzaju, tak iż wydaje nasienie dla siewcy i chleb dla jedzącego, tak słowo, które wychodzi z ust moich, nie wraca do Mnie bezowocne, zanim wpierw nie dokona tego, co chciałem, i nie spełni pomyślnie swego posłannictwa».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

W pięknie stworzenia  • Iz 55,10-11

KSIĘGA: IzajaszaAUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: 586-538 przed Chr., wygnanie w Babilonii • KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


Księga Izajasza jest wśród ksiąg Starego Testamentu pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich, bo i Izajasz zajmuje pierwsze miejsce wśród proroków. Składa się ona z 66 rozdziałów. Chociaż całą księgę cechuje jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się nawet różne autorstwo i czas powstania.

Pierwsze czytanie pochodzi ze środkowej części Księgi Izajasza, zwanej Księgą Pocieszyciela (rozdziały 40-55). Autorem nie jest Izajasz, autor pierwszej części (rozdziały 1-39). To anonimowy prorok, być może jeden z uczniów Izajasza, stąd nazywa się go Deutero-Izajaszem. Księgę Pocieszyciela charakteryzują cztery Pieśni Sługi Jahwe, ukazujące osobę, w której chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa.

Usłyszymy krótki fragment, znajdujący się na samym końcu Księgi Pocieszyciela. Jak wskazuje nazwa całej księgi, i ta krótka alegoria Słowa Bożego jest pocieszająca: zapewnia, że Słowo Boże jest skuteczne.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 65,10-14)

Refren: Na żyznej ziemi ziarno wyda plony

Nawiedziłeś i nawodniłeś ziemię, wzbogaciłeś ją obficie. Strumień Boży wezbrał wodami, przygotowałeś im zboże.

I tak uprawiłeś ziemię: Nawodniłeś jej bruzdy, wyrównałeś jej skiby, spulchniłeś ją deszczami i pobłogosławiłeś plonom.

Rok uwieńczyłeś swoimi dobrami, tam gdzie przejdziesz, wzbudzasz urodzaje. Stepowe pastwiska są pełne rosy, a wzgórza przepasane weselem.

Łąki się stroją trzodami, doliny okrywają się zbożem, razem śpiewają i wznoszą okrzyki radości.

[01][02]

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Deutero-Izajasz na Wygnaniu w Babilonii obserwuje wydarzenia, których nikt z wierzących Izraelitów się nie spodziewał: Imperium neobabilońskie, wzniesione przed kilkoma dekadami przez Nabopolassara i utwierdzone przez zdobywcę Jerozolimy Nabuchodonozora, trzeszczy w posadach i rozpada się Persowie zdobywają Babilon i uwalniają uprowadzonych tam bogów, zwracają wolność podbitym narodom. Dostrzega się w tym geniusz Achemenidy Cyrusa i potęgę jego bogów.

Wszyscy dziwią się zwrotom, jakim podlega historia powszechna, która równie szybko wynosi władców na szczyt, co strąca ich w niebyt. Wszyscy, poza Izajaszem. On dobrze wie, że światem nie rządzi globalna polityka, ekonomia, czy nawet ruchy społeczne. Jedynym graczem na arenie tego świata jest prawdziwy Bóg, Jahwe, który wykorzystuje wszystkie te siły, aby realizować swój plan zbawienia.

Dla Deutero-Izajasza bardziej niż dla jakiegokolwiek innego proroka Jahwe to Pan historii. Działa w niej przez swe niezawodne Słowo. Ono jest jak ulewa, która przywraca życie Izraelowi porównanemu do pustyni: użyźnia, zapewnia urodzaj i karmi. Daje życie tam, gdzie panuje śmierć, sprowadza Wiosnę. Ostatecznie, po wypełnieniu swej misji Słowo powraca do Pana. Jest niemal osobową siłą, jest zawsze skuteczne.

 

PSALM

Wiosna! Ps 65,10-14

PSALM 65AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy


Psalm 65 to pieśń dziękczynna za urodzajny rok i obfite deszcze. Dzieli się wyraźnie na dwie części: w pierwszej dominuje wyrażenie zaufania Bogu za Jego dobroć, miłosierdzie i wielkie dzieła druga część to niezwykły opis palestyńskiej wiosny. W hymnie, będącym modlitwą wspólnoty zgromadzonej w sanktuarium na Syjonie, wybrzmiewa głos prowadzącego, który zaprasza wszystkich do dziękczynienia. Być może utwór wykonywany był w czasie radosnych celebracji po udanych zbiorach. Septuaginta, grecka wersja Biblii Hebrajskiej, dodaje w tytule “pieśń Jeremiasza i Ezechiela, na Wygnaniu, tuż przed wyjściem”. Atmosfera radości i uwielbienia Boga Stwórcy, którą oddycha cały utwór, przypomina radość czasu Wyjścia z Babilonu. To wiosna narodu, który budzi się z długiego snu niewoli.

Usłyszymy dziś drugą część Psalmu 65. Tematycznie wiąże się ona z treścią całej Liturgii Słowa: geniusz Boga, który przygotowuje ziemię, spulchnia ją deszczami i błogosławi płodom, a przy tym daje radość dla oczu – pozwala zrozumieć, jak działa Słowo Boże (PATRZ: I CZYTANIE, EWANGELIA).

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 8,18-23)

Bracia:

Sądzę, że cierpień teraźniejszych nie można stawiać na równi z chwałą, która ma się w nas objawić. Bo stworzenie z upragnieniem oczekuje objawienia się synów Bożych. Stworzenie bowiem zostało poddane marności – nie z własnej chęci, ale ze względu na Tego, który je poddał – w nadziei, że również i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia, by uczestniczyć w wolności i chwale dzieci Bożych.

Wiemy przecież, że całe stworzenie aż dotąd jęczy i wzdycha w bólach rodzenia. Lecz nie tylko ono, ale i my sami, którzy już posiadamy pierwsze dary Ducha, i my również całą istotą swoją wzdychamy, oczekując przybrania za synów – odkupienia naszego ciała.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Nowe życie • Rz 8,18-23

KSIĘGA: List do Rzymian · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Korynt · DATA: 57-58 r. · ADRESACI: Mieszkancy Rzymu


Kontynuujemy, niezależną tematycznie od pozostałych części Liturgii Słowa, lekturę Listu do Rzymian. Przypomnijmy: to jedno z najdojrzalszych pism Pawła. Pierwszym, pragmatycznym celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (Rz 15,23-24). Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł głosi Rzymianom ewangelię. Pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła ewangelii o usprawiedliwieniu z wiary w Chrystusa.

Pawłowa ewangelia może się także przyczynić do rozwiązania napięć pomiędzy Żydami i chrześcijanami pochodzenia pogańskiego w Rzymie. Z relacji Swetoniusza wiemy, że te dwie grupy prowadziły ze sobą spór dotyczący tożsamości Chrystusa, zakończony wypędzeniem Żydów z Rzymu przez Klaudiusza ok. 49 r. Jednym z zasadniczych tematów, które Paweł porusza w tym kontekście, jest Boża sprawiedliwość. W jaki sposób dowieść, że Chrystus jest uniwersalną drogą zbawienia tak dla Żydów, jak i dla pogan? Czy Bóg, który odrzuca swój lud i zmienia narzędzia usprawiedliwienia, może być nazwany sprawiedliwym? Oto najważniejsze pytania, na które Paweł musi udzielić odpowiedzi w Liście do Rzymian.

Fragment, który usłyszymy, pochodzi z ósmego rozdziału. Paweł opisuje tu Ducha – Dawcę nowego życia: wcześniej pisał, że • przyjęcie Jezusa jako Pana i Zbawiciela to pierwszy konieczny krok ku temu, aby stać się wolnym (Rz 7,25) • Nowe życie jest jednak na początku podobne do małego ziarna, które musi rosnąć i się rozwijać. Tym, który daje wzrost, jest właśnie Duch. Jeśli otwieramy się na jego obecność, On czyni nas własnością Boga (Rz 8,9-11) • Potem Paweł napisze, że Duch prowadzi nas i przekonuje, że jesteśmy synami Bożymi (Rz 8,14-17), modli się w nas (Rz 8,26), współdziała we wszystkim dla naszego dobra (Rz 8,28) i ostatecznie prowadzi do zbawienia (Rz 8,29-30).

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Nowe życie w Duchu, o którym mówi Paweł w Rz 8, a które nazwać można prawdziwą wiosną, mimo całego swojego piękna jest wciąż niedoskonałe. Co z cierpieniem i śmiercią, które wciąż nas dotykają? Co z grzechem, który nas poniża i uświadamia nam naszą słabość? Życie w Duchu to bardziej proces niż gotowy produkt; to dar, który trzeba pielęgnować i rozwijać, a który rozkwitnie w pełni dopiero w Królestwie Bożym. Paweł pisze o potrójnym jęku, rozlegającym się w tym świecie. Pierwszy to jęk całego stworzenia, które poddane marności i zepsuciu tęskni do objawienia się pełnej chwały dzieci Bożych, do przywrócenia mu pierwotnego piękna odebranego przez grzech (Rz 8,19-22). Paweł porównuje tę sytuację do bóli porodowych. W wielkim trudzie i cierpieniu z obecnego świata chaosu i cierpienia Boży Duch wydobywa już kształt przyszłego świata, Nowe Stworzenie. Drugi jęk wyrywa się z piersi tych, którzy posiadają już pierwsze dary Ducha, lecz oczekują wciąż na pełne przybranie za synów, czekają na zmartwychwstanie (Rz 8,23). Wreszcie trzeci jęk wydobywa się z głębi samego Ducha, który modli się za nas, abyśmy przeszli czas próby i ucisku, by zwyciężyło w nas Nowe Życie (Rz 8,26).

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według św. Mateusza

(Mt 13,1-23)

Owego dnia Jezus wyszedł z domu i usiadł nad jeziorem. Wnet zebrały się koło Niego tłumy tak wielkie, że wszedł do łodzi i usiadł, a cały lud stał na brzegu. I mówił im wiele w przypowieściach tymi słowami: «Oto siewca wyszedł siać. A gdy siał, jedne ziarna padły na drogę, nadleciały ptaki i wydziobały je. Inne padły na grunt skalisty, gdzie niewiele miały ziemi; i wnet powschodziły, bo gleba nie była głęboka. Lecz gdy słońce wzeszło, przypaliły się i uschły, bo nie miały korzenia. Inne znowu padły między ciernie, a ciernie wybujały i zagłuszyły je. Inne wreszcie padły na ziemię żyzną i plon wydały, jedno stokrotny, drugie sześćdziesięciokrotny, a inne trzydziestokrotny. Kto ma uszy, niechaj słucha!»

Przystąpili do Niego uczniowie i zapytali: «Dlaczego mówisz do nich w przypowieściach?» On im odpowiedział: «Wam dano poznać tajemnice królestwa niebieskiego, im zaś nie dano. Bo kto ma, temu będzie dodane, i w nadmiarze mieć będzie; kto zaś nie ma, temu zabiorą nawet to, co ma. Dlatego mówię do nich w przypowieściach, że patrząc, nie widzą, i słuchając, nie słyszą ani nie rozumieją. Tak spełnia się na nich przepowiednia Izajasza: „Słuchać będziecie, a nie zrozumiecie, patrzeć będziecie, a nie zobaczycie. Bo stwardniało serce tego ludu, ich uszy stępiały i oczy swe zamknęli, żeby oczami nie widzieli ani uszami nie słyszeli, ani swym sercem nie rozumieli, i nie nawrócili się, abym ich uzdrowił”. Lecz szczęśliwe oczy wasze, że widzą, i uszy wasze, że słyszą. Bo zaprawdę, powiadam wam: Wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło ujrzeć to, na co wy patrzycie, a nie ujrzeli; i usłyszeć to, co wy słyszycie, a nie usłyszeli.

Wy zatem posłuchajcie przypowieści o siewcy. Do każdego, kto słucha słowa o królestwie, a nie rozumie go, przychodzi Zły i porywa to, co zasiane jest w jego sercu. Takiego człowieka oznacza ziarno posiane na drodze. Posiane na grunt skalisty oznacza tego, kto słucha słowa i natychmiast z radością je przyjmuje; ale nie ma w sobie korzenia i jest niestały. Gdy przyjdzie ucisk lub prześladowanie z powodu słowa, zaraz się załamuje. Posiane między ciernie oznacza tego, kto słucha słowa, lecz troski doczesne i ułuda bogactwa zagłuszają słowo, tak że zostaje bezowocne. Posiane wreszcie na ziemię żyzną oznacza tego, kto słucha słowa i rozumie je. On też wydaje plon: jeden stokrotny, drugi sześćdziesięciokrotny, inny trzydziestokrotny».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Siewca wyszedł siać• Mt 13,1-23

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: parabola • MIEJSCE: Galilea CZAS: 30-33 r. KTO MÓWI: Jezus   SŁUCHACZE: tłumy • WERSJE: Mk 4,1-20, Łk 8,4-15


Podział Ewangelii Mateusza, według wielu naukowców, poza wstępem i epilogiem odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza. Jezus przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego:   księga pierwsza: Program królestwa (Mt 3-7) księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

Dzisiejszy fragment to zakończenie księgi trzeciej. Tajemnice Królestwa Niebieskiego Jezus wyjaśnia w siedmiu przypowieściach: o siewcy o kąkolu o ziarnku gorczycy o zaczynie o skarbie o perle o sieci. Liczba siedem nie jest przypadkowa. Marek i Łukasz umieszczają w swych Ewangeliach tylko dwie z nich. Modlitwa Ojcze Nasz w redakcji Mateusza zawiera siedem próśb. Siedem to liczba oznaczająca pełnię, doskonałość.

Wysłuchamy pierwszej z przypowieści, o siewcy. Całość (w wersji dłuższej) składa się z trzech części: z właściwej przypowieści odpowiedzi Jezusa na pytanie, dlaczego mówi w przypowieściach oraz z wyjaśnienia przypowieści o siewcy.

 

CZY WIESZ ŻE…


Przypowieść to nie do końca poprawna nazwa tego gatunku, bardziej właściwa to parabola. Polega ona na zakodowaniu prawdziwych znaczeń innymi słowami, wyrażeniami łatwymi do zapamiętania, używanymi przez słuchaczy w codzienności. Jednak ich odkodowanie nie przysparza trudności a jeśli tak, robi to sam Jezus, jak w przypadku przypowieści o siewcy. Dlaczego Jezus mówi zatem w przypowieściach, a nie wprost?

Jedna z odpowiedzi – ponieważ Jezus uczy jak prawdziwy rabin, przez historie Wersja “odkodowana” byłaby trudna do zapamiętania przez słuchaczy, którzy byli prostymi, niepiśmiennymi ludźmi Kolejna odpowiedź Jezus przekłada tajemnice Królestwa na prosty język codzienności, żeby uświadomić słuchającym, że Królestwo rzeczywiście jest wśród nich: że Bóg ukrywa się w tym świecie.  

 

JESZCZE O EWANGELII


Przypowieść o siewcy uświadamia nam, że banalna czynność słuchania Słowa to w istocie jedna z najważniejszych aktywności, która otwiera przed nami bramy Królestwa.  Jezus przedstawia cztery typy ludzkie i cztery odpowiedzi, z jakimi spotyka się Słowo:

Człowiek droga Rozdeptana lub rozjeżdżona droga. Tu nie ma czasu na zatrzymanie się, tu wszystko dzieje się szybko. Według Jezusa w życiu pełnym aktywności, w którym nie ma chwili na rozważanie Słowa, łatwo pada ono łupem Złego.

Człowiek skała Przyjmuje słowo z radością, ale nie ma w sobie korzenia, jest niestały i przy pojawiających się problemach porzuca Słowo. Człowiek skała sam kieruje swoim życiem. Słowo jest dodatkiem do jego planów. Łatwo je zostawia, kiedy nie daje mu spodziewanych korzyści. Żeby Słowo wydało plon, skała musi pęknąć.

Człowiek pełen cierni To człowiek pełen trosk i ziemskich pragnień. Rosną one szybciej od Słowa, które z mozołem wschodzi i przebija się do ludzkiego serca. Człowiek podlewa ciernie i osty problemów i trosk nieustannym myśleniem, wyobraźnią i lękiem. Gdyby tę samą energię i czas poświęcić Słowu, miałoby szansę przeżyć.

Człowiek urodzajna ziemia Żyzna ziemia to według Jezusa ten, kto słucha i rozumie Słowo. To ten, kto znajduje czas dla Słowa, poznaje je sercem i intelektem, zawiązuje z nim relację. Wydaje plon w zależności od swoich możliwości. Żyzna ziemia po grecku oznacza dosłownie piękną ziemię (kale). Takim słowem określany jest Jezus – piękny, dobry pasterz. Żyzna ziemia to obraz człowieka, który jak Jezus nie szczędzi czasu na słuchanie Słowa i jest mu posłuszny.

 

1/5
Burza, Józef Chelmonski, 1896, Muzeum Narodowe w Krakowie
2/5
Siewca, Leon Wyczółkowski, 1896, Muzeum Śląskie, Katowice
3/5
Krzyż w zadymce, Józef Chełmoński, 1907, Muzeum Narodowe w Warszawie
4/5
5/5
Siewca, Jean François Millet, 1850, Museum of Fine Arts, Boston
poprzednie
następne

 

ANEKS


PRZECZYTAJ ARTYKUŁ:

Przypowieści – Jezusowy styl. Wprowadzenie



Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >