Jutro Niedziela – XXIX zwykła A

Oddać Bogu co boskie, a resztę bez żalu zostawić

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Oddać Bogu, co boskie to wezwanie, aby bez kalkulacji i pustej pobożności oddać własne życie w Jego ręce. Naszej wolności i godności nie będzie w stanie zagrozić wówczas żaden Cezar ani żadna, choćby najbardziej opresyjna, władza.

Trzeba pozwolić Bogu stać się narzędziem w Jego ręku. Jak Cyrus władca supermocarstwa, który nie znał Pana, a wypełniał Jego wolę.

Nasze wielkie zadanie, to oddać Bogu, co boskie, a resztę bez żalu zostawić.

Wszyscy myślimy o dobrach materialnych. Nawet Jezus kuszony był wizją bogactw. Pewien  młodzieniec odszedł smutny, ponieważ nie umiał się od nich uwolnić. Pan stworzył nas na swój obraz i podobieństwo, czyj zatem wizerunek powinniśmy mieć na swoich denarach?

 

PUNKT WYJŚCIA


• DWUDZIESTA DZIEWIĄTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili, aby nasza wola zawsze była oddana Bogu CZYTANIA: Księga Izajasza 45,1.4-6Psalm 96,1.3-5.7-10List do Tesaloniczan 1,1-5b Ewangelia wg św. Mateusza 22,15-21

 

• CHMURA SŁÓW • Podczas czytań najczęściej usłyszymy słowa określające naszego Stwórcę: PAN (14)BÓG (6). Często powtórzy się forma trybu rozkazującego ODDAJCIE (4), ale w różnych kontekstach. W psalmie usłyszymy zachętę, by oddawać CHWAŁĘ (4) Bogu. W Ewangelii ‒ by oddawać Bogu to, co boskie, cesarzowi, co cesarskie. Równie różnorodne będzie użycie słowa WSZYSCY (4): w odniesieniu do pogańskich bożków, wszystkich narodów oraz do adresatów Pawłowego listu.

Jutro Niedziela - XXIX zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 45,1.4-6)

Tak mówi Pan o swym pomazańcu, Cyrusie: «Ja mocno ująłem go za prawicę, aby ujarzmić przed nim narody i królom odpiąć broń od pasa, aby otworzyć przed nim podwoje, żeby się bramy nie zatrzasnęły. Przez wzgląd na mego sługę, Jakuba, Izraela, mojego wybrańca, nadałem ci twój tytuł, bardzo zaszczytny, chociaż Mnie nie znałeś. Ja jestem Pan, i nie ma innego. Poza Mną nie ma boga. Przypaszę ci broń, chociaż Mnie nie znałeś, aby wiedziano od wschodu słońca aż do zachodu, że poza Mną nie ma nic. Ja jestem Pan i nikt poza Mną».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Mój Cyrus • Iz 45,1.4-6

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: 586-538 r. przed Chr. (wygnanie w Babilonii)

KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


O KSIĘDZE • Pozostajemy w Księdze Izajasza, aczkolwiek czytanie pochodzi z innej jej części: z Księgi Pocieszyciela (rozdziały 40-55). Autorem nie jest Izajasz, autor pierwszej części (rozdziały 1-39). To anonimowy prorok, być może jeden z uczniów Izajasza, stąd nazywa się go Deutero-Izajaszem. To z Księgi Pocieszyciela pochodzą m.in. Pieśni Sługi Jahwe, ukazujące tajemniczą osobę, w której chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa.

KONTEKST • Usłyszymy o władcy supermocarstwa, które na mapach świata pojawiło się w VI w. przed Chr. • Cyrus, dzięki swej determinacji i ogromnej przychylności niebios, został „królem czterech stron świata”, najpotężniejszym z ówczesnych władców (Iz 45,1). W 538 r. przed Chr. podporządkował sobie Babilon, podbijając imperium, które jeszcze niedawno nie miało sobie równych. Podczas podbojów ościennych narodów Babilończycy w okrutny sposób niszczyli miasta, przesiedlali ludność i burzyli świątynie, zabierając ze sobą posągi miejscowych bogów. Podobny los w 586 r. przed Chr. spotkał Jerozolimę – zdobytą przez Nabuchodonozora. Po ponad pięćdziesięciu latach Cyrus pozwolił Żydom na powrót do ich rodzinnej ziemi i odbudowę świątyni.

ZANIM USŁYSZYSZ • Człowiek może być narzędziem w ręku Boga, nawet jeśli Go nie zna – oto przesłanie pierwszego czytania. Znajdziemy w nim również odpowiedź na pytanie, jak odróżnić chwałę Bożą od chwały ludzkiej: Ja jestem Pan i nie ma innego – powtórzy dwukrotnie Bóg, podkreślając, że  • człowiek, rozumne narzędzie Pana, nie przysłania Jego chwały.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Cyrus, a właściwie Cyrus II Wielki, rządził w latach 590-529 przed Chr. • Już od kolebki przepowiadano mu wielkość. Jego dziad, Astigates, we śnie widział, jak latorośl oplata sobą całą Azję – zapowiedź Cyrusa, który zrzuci zwierzchnictwo Medów i przejmie pełnię władzy.

O królu Cyrusie wspomina nie tylko Stary Testament, ale również Kronika perska, czyli słynny cylinder Cyrusa • Opowiada o tym, jak Marduk, główne bóstwo babilońskiego panteonu, dokonując inspekcji całej ziemi, szukał sprawiedliwego władcy. Dostrzegł on Cyrusa, ujął go za rękę i wezwał po imieniu, aby uczynić władcą świata. Pobożny Cyrus swoje podboje przypisuje przychylności bóstw Marduka i Bela.

Nawet na pierwszy rzut oka można w kronikach perskich wyczytać podobieństwa do dzisiejszego tekstu proroka Izajasza. Dlaczego prorok naśladuje perskie dokumenty historyczne? • Izajasz, żyjący w czasach panowania Cyrusa i patrzący na wyzwolenie Izraela z niewoli babilońskiej chce, aby jego rodacy dobrze pojęli lekcję historii • To nie ślepe procesy społeczne ani bogowie babilońscy rządzą losami tego świata. To Bóg Izraela wyniósł Cyrusa, aby ten dokonał Jego dzieła: wyzwolił naród wybrany. Ze względu na tę misję Pan nazwał Cyrusa jego imieniem Koresz, które znaczy Pasterz. Bogu nie przeszkadza to, że Cyrus wcześniej Go nie znał. I tak stał się narzędziem w sprawnym ręku Bożej Opatrzności.

 

Jutro Niedziela - XXIX zwykła A

 

CYTATY


Pan dający imię: nazwałem ciebie twoim imieniem, pełnym zaszczytu, chociaż Mnie nie znałeś

Bóg przypomina: Ja jestem Pan, i nie ma innego

Bóg daje się poznać: Przypaszę ci broń, chociaż Mnie nie znałeś

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 96,1.3-5.7-10ac)

Refren: Pośród narodów głoście chwałę Pana.

Śpiewajcie Panu pieśń nową, śpiewaj Panu, ziemio cała. Głoście Jego chwałę wśród wszystkich narodów, rozgłaszajcie Jego cuda pośród wszystkich ludów.

Wielki jest Pan, godzien wszelkiej chwały, budzi trwogę najwyższą, większą niż inni bogowie. Bo wszyscy bogowie pogan są tylko ułudą, Pan zaś stworzył niebiosa.

Oddajcie Panu, rodziny narodów, oddajcie Panu chwałę i uznajcie Jego potęgę. Oddajcie Panu chwałę należną Jego imieniu, przynieście dary i wejdźcie na Jego dziedzińce.

Uwielbiajcie Pana w świętym przybytku, zadrżyj, ziemio cała, przed Jego obliczem. Głoście wśród ludów, że Pan jest królem, będzie sprawiedliwie sądził ludy.

[01][02]

PSALM

Śpiewajcie Panu Ps 96,1. 3-5.7-10

PSALM 96• AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po powrocie z wygnania, po 538 r. przed Chr.


O PSALMIE • Psalm 96 należy do gatunku tehillah, czyli modlitwy uwielbienia. Swą treścią nawiązuje wyraźnie do stylu Deutero-Izajasza (Iz 40-55) i głoszonego przez niego radykalnego monoteizmu. Należy do grupy psalmów sławiących królowanie Jahwe. Niektórzy (szkoła skandynawska) umieszczali tego typu psalmy w corocznej celebracji objęcia przez Jahwe panowania nad Syjonem. Do tej pory nie potwierdzono jednak istnienia takiej celebracji. Psalm wykazuje wyraźne cechy teologii powygnaniowej – podkreśla uniwersalny wymiar Boga Izraela. Na wygnaniu babilońskim Izrael, konfrontując się z panteonem pogańskim, odkrywa w szczególny sposób prawdę o jedyności i nieporównywalności swego Boga. Rodzi się wówczas teologia Jahwe Pana nad wszystkimi narodami i Stwórcy całej ziemi. Hymniczny charakter psalmu sugeruje, że był on wykorzystywany w liturgii jerozolimskiej, prawdopodobnie  podczas jednego z wielkich świąt świątynnych.

ZANIM USŁYSZYSZ • Psalm 96 łączy z dzisiejszym pierwszym czytaniem stwierdzenie: Wszyscy bogowie pogan są tylko ułudą, Pan zaś stworzył niebiosa • podobnie stwierdza Bóg w Księdze Izajasza, gdy powołuje Cyrusa: Ja jestem Panem i nie ma innego.

 

CYTATY


Psalmista opowiada jak… Wielki jest Pan, godzien wszelkiej chwały

Psalmista rozprawia się z bożkami: Wszyscy bogowie pogan są tylko ułudą

Jasne przesłanie psalmisty: Głoście wśród ludów, że Pan jest królem

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Tesaloniczan

(1 Tes 1,1-5b)

Paweł, Sylwan i Tymoteusz do Kościoła Tesaloniczan w Bogu Ojcu i Panu Jezusie Chrystusie. Łaska wam i pokój! Zawsze dziękujemy Bogu za was wszystkich, wspominając o was nieustannie w naszych modlitwach, pomni przed Bogiem i Ojcem naszym na wasze dzieło wiary, na trud miłości i na wytrwałą nadzieję w Panu naszym, Jezusie Chrystusie. Wiemy, bracia przez Boga umiłowani, o wybraniu waszym, bo nasze głoszenie Ewangelii wśród was nie dokonało się samym tylko słowem, lecz mocą i działaniem Ducha Świętego oraz wielką siłą przekonania.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Dzieło wiary i moc Ducha  1 Tes 1, 1-5b

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Ateny • DATA: podczas Drugiej Podróży Misyjnej (47-51), 49 r.• ADRESACI: mieszkańcy Tesaloniki


O KSIĘDZE • List do Tesaloniczan to pierwszy z listów Pawła, pisany do świeżo nawróconych chrześcijan w Tesalonice. Kościół ten cierpiał prześladowania ze strony zamieszkujących miasto pogan (1 Tes 1,9). Celem listu jest utwierdzenie wspólnoty w otrzymanej u początków nauce. Paweł podtrzymuje ich ducha oraz tłumaczy opóźniające się przyjście Pana. Zachęca Tesaloniczan do tego, aby w spokoju i ufności oczekiwali paruzji, której czas i pora nie zostały objawione. W korespondencji dominuje atmosfera wdzięcznej pamięci, nawiązującej do wspaniałego przyjęcia nauczania Apostoła, a także uznanie dla faktu, że wiara Tesaloniczan nieustannie wzrasta i okazuje się mocna w obliczu prześladowań.

KONTEKST • Fragment, który usłyszymy, to początek listu, tzw. wstęp epistolarny, na który zazwyczaj składa się dziękczynienie i wdzięczne wspomnienie ostatniego spotkania.

ZANIM USŁYSZYSZ • Paweł w dzisiejszym krótkim czytaniu zapewnia o nieustannej modlitwie, jaką zanosi za wspólnotę; dziękuje za ich dzieło wiary, trud miłości i wytrwałą nadzieję oraz wspomina swoje głoszenie w Tesalonice, które dokonywało się w mocy Ducha.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Apostoł jest wdzięczny chrześcijanom w Tesalonice za wysiłek, jaki wkładają w trwanie przy Ewangelii, którą im głosił. Wyrażenia, których używa: “dzieło”, “trud”, “wytrwałość”, sugerują duchową walkę, jaką wspólnota toczy o to, aby pozostać wierną Dobrej Nowinie. Równocześnie, przypomina Paweł, powinni pamiętać o Słowie, które głosił im, gdy przebywał wśród nich w mocy Ducha. To Ono ma w sobie moc, aby utwierdzać serca Tesaloniczan w wierze. Ludzki wysiłek jest odpowiedzią na łaskę Ewangelii, którą wraz z Pawłem ofiarowała im Opatrzność.

 

CYTATY


Św. Paweł o tym, co znaczy pamiętać: Zawsze dziękujemy Bogu za was wszystkich, wspominając o was nieustannie w naszych modlitwach

Św. Paweł o tym, jak się dokonało głoszenie Ewangelii: przez moc i przez Ducha Świętego, z wielką siłą przekonania

Św. Paweł odsyła do tego, co widzieli: Wiecie bowiem, jacy byliśmy dla was, przebywając wśród was

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 22,15-21)

Faryzeusze odeszli i naradzali się, jak by podchwycić Jezusa w mowie. Posłali więc do Niego swych uczniów razem ze zwolennikami Heroda, aby mu powiedzieli: «Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Na nikim Ci też nie zależy, bo nie oglądasz się na osobę ludzką. Powiedz nam więc, jak ci się zdaje? Czy wolno płacić podatek cezarowi, czy nie?» Jezus przejrzał ich przewrotność i rzekł: «Czemu wystawiacie Mnie na próbę, obłudnicy? Pokażcie Mi monetę podatkową!» Przynieśli Mu denara. On ich zapytał: «Czyj jest ten obraz i napis?» Odpowiedzieli: «Cezara». Wówczas rzekł do nich: «Oddajcie więc cezarowi to, co należy do cezara, a Bogu to, co należy do Boga».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Bóg vs Cezar • Mt 22,15-21

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni


KONTEKST • Od dwudziestego pierwszego rozdziału rozpoczynają się najbardziej dramatyczne wydarzenia misji Jezusa Chrystusa. Choć • witany entuzjastycznie przez mieszkańców Jerozolimy ze słowami: Hosanna, hosanna • pozostaje bacznie obserwowany przez faryzeuszów. Swe pierwsze kroki Jezus skierował do świątyni, skąd najpierw • wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących • potem uzdrowił chorych i niewidomych • a następnego dnia, po nocy spędzonej w Betanii (werset 17), nauczał w przypowieściach, które słyszeliśmy w poprzednich tygodniach. Po wygłoszeniu trzeciej przypowieści o uczcie królewskiej dochodzi do sporu z faryzeuszami.

ZANIM USŁYSZYSZ • Faryzeusze zadają pytanie-pułapkę, które ma wpędzić Jezusa w kłopoty polityczne: płacenie podatku Rzymowi jest dla faryzeuszy zdradą sprawy żydowskiej. Z drugiej strony niepłacenie jest dla zwolenników Heroda wezwaniem do buntu i naruszeniem spokoju społecznego. Odpowiedź Jezusa …

 

JESZCZE O EWANGELII


Jezus, słowami Oddajcie Bogu to, co należy do Boga, a Cezarowi to, co należy do Cezara, wydaje się dzielić świat na dwie strefy wpływów: jedną – należącą do Boga, drugą zaś – do Cezara. Czy nie pamięta słów psalmu mówiącego, że do Pana należy ziemia i wszystko co ją napełnia, świat cały i jego mieszkańcy? (Ps 24,1). Cóż w tym świecie należeć może do Cezara? Jak zrozumieć Jezusową odpowiedź?

Po pierwsze • można odczytać ją w duchu proroka Izajasza. Cezar, podobnie jak Cyrus, który nie zna prawdziwego Boga, jest jednak Jego narzędziem. Wszelka władza pochodzi od Pana i posługuje się On nią po to, aby realizować swe zamysły. W tym samym duchu św. Paweł będzie wzywał w Liście do Rzymian do podporzadkowania się władzy świeckiej (Rz 13,3-4).

Po drugie • Jezus bez żalu nakazuje oddać Cezarowi nie życie, wiarę i serce, ale pieniądze, mamonę. On sam zrezygnował z życia w dostatku, świadomie wybierając ubóstwo i głoszenie Dobrej Nowiny w drodze. To dało mu wolność serca i paradoksalnie pozwoliło bardziej cieszyć się życiem i bliskością człowieka. Jezus nie potępiał dóbr materialnych, ale dobrze wiedział, do jakiego stopnia mogą one zniewolić ludzkie serce. Dobrym przykładem był młodzieniec, który na zaproszenie, aby sprzedał, co ma, i poszedł za Mistrzem, zareagował smutną ucieczką (Mt 19,16-22). Nieprzypadkowo także szatan kusił Pana wizją bogactw (Mt 4,8-9). Oddać Cezarowi, co należy do niego, to innymi słowy zaproszenie do naśladowania Jezusa w jego wolności serca i radości życia.

Po trzecie • najważniejsze w słowach Jezusa jest stwierdzenie o konieczności oddania Bogu wszystkiego, co do Niego należy. Cóż takiego w naszym życiu należy do naszego Pana? Wszystko, a przede wszystkim my sami. To wezwanie do tego, aby bez kalkulacji i pustej pobożności, powierzyć własne życie w ręce Bożej Opatrzności. Naszej wolności i godności nie będzie w stanie zagrozić wówczas żaden Cezar ani żadna, choćby najbardziej opresyjna, władza.

 

CYTATY


Jezus podsumowuje faryzeuszów: Czemu Mnie wystawiacie na próbę, obłudnicy?

Jezus pokazuje i objaśnia: On ich zapytał: Czyj jest ten obraz i napis?

Jezus udaremnia zasadzkę: Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga.

 

1/5
Ewangeliczny denar z obrazem i napisem Cezara (Tyberiusza) do opłacania podatku. Źródło: Wikipedia
2/5
Kardynał Stefan Wyszyński, autor przesłania: Rzeczy Bożych na ołtarzach Cezara składać nam nie wolno. źródło: Wikipedia
3/5
rycina: "Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga"
4/5
Św. Paweł, obraz anonimowy, XVII w.
5/5
św. Paweł nauczający, Rafael, 1515 r.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXVIII Zwykła A

Uczta, na którą zaprasza nas Bóg, jest ucztą weselną Jego Syna

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• DWUDZIESTA ÓSMA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili, aby łaska Boga zawsze nas uprzedzała i stale nam towarzyszyła CZYTANIA: Księga Izajasza 25,6-10aPsalm 23,1-6 List do Filipian 4,12-14.19-20Ewangelia wg św. Mateusza 22,1-14

 

• CHMURA SŁÓW • Dzisiejsza Liturgia Słowa znów mówi o rzeczywistości, do której zaproszeni są WSZYSCY, WSZYSTKO (9). Na co PAN (7) zaprasza? Na UCZTĘ (8). W czytaniach bardzo często pojawi się też słowo SŁUDZY (6).

Jutro Niedziela - XXVIII Zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 25,6-10a)

Pan Zastępów przygotuje dla wszystkich ludów na tej górze ucztę z tłustego mięsa, ucztę z wybornych win, z najpożywniejszego mięsa, z najwyborniejszych win. Zedrze On na tej górze zasłonę, zapuszczoną na twarz wszystkich ludów, i całun, który okrywał wszystkie narody; raz na zawsze zniszczy śmierć. Wtedy Pan Bóg otrze łzy z każdego oblicza, zdejmie hańbę ze swego ludu na całej ziemi, bo Pan przyrzekł. I powiedzą w owym dniu: Oto nasz Bóg, Ten, któremu zaufaliśmy, że nas wybawi; oto Pan, w którym złożyliśmy naszą ufność; cieszmy się i radujmy z Jego zbawienia! Albowiem ręka Pana spocznie na tej górze.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Uczta • Iz 25,6-10a

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: uczeń z kręgów Izajasza • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu (po 538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima, góra Syjon • ADRESACI: Izraelici


O KSIĘDZE • To kolejna niedziela, podczas której w ramach pierwszego czytania usłyszymy fragment Księgi Izajasza. Chociaż całą księgę cechuje jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się nawet różne autorstwo i czas powstania • Pierwsze czytanie pochodzi z pierwszej części Księgi Izajasza (rozdziały 1-39). Autorem jest Izajasz (autorami drugiej i trzeciej części jego anonimowi uczniowie).

KONTEKST • Na uwagę zasługują cztery rozdziały Księgi Izajasza zwane Wielką Apokalipsą Izajasza (24,1-27,3). Prawdopodobnie to późniejszy, powstały już po wygnaniu, dodatek do Księgi Proto-Izajasza. Charakteryzuje ją spójny język, którym autor związany ze szkołą Izajasza odmalowuje • powszechny sąd nad światem, • zniszczenie zła i • wprowadzenie uniwersalnego królestwa pokoju. W Apokalipsie pojawiają się obrazy związane ze • zmartwychwstaniem (26,19) oraz • wyniesieniem Jerozolimy. To tu, na jerozolimskim Syjonie, Bóg przygotuje dla wszystkich narodów ucztę końca czasów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy fragment Wielkiej Apokalipsy Izajasza: to wizja uczty. Izajasz podkreśla przede wszystkim miłość i aktywność Boga: to On przygotowuje świąteczną ucztę: zastawia stół, miesza wina, zrywa całun, ociera łzy. Tłum zebranych spośród wszystkich narodów, zgromadzony na Syjonie, ma tylko rozpoznać w Nim Boga i Zbawcę – Pana, do którego tęsknił, zanim Go jeszcze poznał.

 

TRANSLATOR


Pan Zastępów przygotuje dla wszystkich ludów na tej górze ucztę z tłustego mięsa, ucztę z wybornych win, z najpożywniejszego mięsa, z najwyborniejszych win (Iz 25,6) • Hebrajskim słowem am (‘naród’) określa się w Biblii ludzkość jako taką, lecz także naród wybrany, w przeciwieństwie do goim, którym zazwyczaj opisuje się pogan. Wszystkie narody są zaproszone na ucztę.

 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


ZAPROSZENI • Prorok odmalowuje górę Syjon, która zamienia się w wielką salę biesiadną. Sam Bóg jako gospodarz zastawia tam stół dla wszystkich narodów. Wszystkie narody (PATRZ: TRANSLATOR) w wizji Izajasza są Boże, wszystkie należą do Pana, dla wszystkich jest miejsce na Jego świętej górze.

MENU • Stoły Boże uginają się pod ciężarem tłuszczu, oliwy. Mięso obfitujące w tłuszcz to symbol dobrobytu. Tłuszcz składano także w ofiarach Panu, jako najlepszą część. Oliwa służyła z kolei do namaszczenia w trakcie uczty, symbolizowała radość i atmosferę miłości. Wino, które pojawia się na stołach, to także symbol radości życia i miłości. W późniejszej literaturze rabinicznej oznaczać będzie także Torę, Boże Prawo. To stare wino, które długo leżało, czekając na tę okazję. Pan oczyścił je jeszcze, aby nabrało niepowtarzalnego smaku. Bóg jako gospodarz dokłada wszelkiego wysiłku ‒ Jego uczta była wyjątkowa w bogactwie smaków i aromatów. To uczta pełni życia.

• Kulminacyjnym punktem uczty na górze Syjon będzie gest Boga: zerwie, pochłonie, zniszczy (hebr. bala) całun, tkaną zasłonę, która spoczywa na twarzy wszystkich ludów •  Całun ten niektórzy interpretowali jako zasłonę spoczywającą na oczach tych, którzy wciąż jeszcze nie uznają prawdziwego Boga. Jednakże kolejny wers precyzuje, że przeciwnikiem, którego ostatecznie zniszczy Bóg, będzie sama śmierć, czczona także przez starożytnych jako bóstwo (mot). Bóg sam, jak troskliwy ojciec i matka, zetrze (hebr. mahah) łzy z twarzy swoich dzieci tak skutecznie, że nie będą już pamiętały o swoich nieszczęściach i cierpieniach (czasownika używa się w kontekście wymazywania czegoś z pamięci ‒ Ne 13,14). Usunie także hańbę (hebr. herpa), a właściwie szyderstwo, wyszydzenie wroga, czy też znak hańby ‒  gwałt, niepłodność, głód czy choroby. Bóg w czasach ostatecznych usunie wszystko to, co odbierało nam radość życia, łącznie ze stojącą nad nami jak widmo groźbą śmierci.

 

CYTATY


Bóg zrobi coś, czego nie jest w stanie uczynić nikt inny: Raz na zawsze zniszczy śmierć

Izajasz o dobroci Pana: Otrze łzy z każdego oblicza

Jeszcze raz Izajasz, o tym, dlaczego warto wierzyć: Bo Pan przyrzekł

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 23,1-6)

REFREN: Po wieczne czasy zamieszkam u Pana

Pan jest moim pasterzem, † niczego mi nie braknie, pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach. Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć, orzeźwia moją duszę.

Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach przez wzgląd na swoją chwałę. Chociażbym przechodził przez ciemną dolinę, † zła się nie ulęknę, bo Ty jesteś ze mną. Kij Twój i laska pasterska są moją pociechą.

Stół dla mnie zastawiasz na oczach mych wrogów. Namaszczasz mi głowę olejkiem, kielich mój pełny po brzegi.

Dobroć i łaska pójdą w ślad za mną przez wszystkie dni życia i zamieszkam w domu Pana po najdłuższe czasy.

[01][02]

PSALM

Zielone pastwiska Ps 23,1-6

PSALM 23 • AUTOR: Dawid • CZAS POWSTANIA: okres monarchii


O PSALMIE • Psalm Pan jest pasterzem moim doczekał się niezliczonych wersji, zarówno klasycznych, chorałowych, jak i tzw. oazowych czy pielgrzymkowych. Bywa nawet śpiewany przez gwiazdy estrady. Usłyszymy cały psalm, którego autorem ‒ według tradycji ‒ jest Dawid. Kto wie, czy siła tego utworu nie pochodzi z jego pasterskiego doświadczenia. Psalm, ze względu na bardzo osobisty charakter, stanowił być może część modlitwy zanoszonej w świątyni w najbliższym rodzinnym gronie. Nowe znaczenie zyskał w momencie, kiedy Jezus nazwał siebie Dobrym Pasterzem.

ZANIM USŁYSZYSZ • W piątym wersecie mamy być może aluzję do ofiary biesiadnej, w trakcie której celebrowano bliskość Pana. Słowa Stół dla mnie zastawiasz nawiązują do obietnicy uczty i z tego właśnie powodu Psalm 23 usłyszymy tej niedzieli.

 

JESZCZE O PSALMIE


Tytuł Pasterza, który wierzący przypisuje swemu Panu w Psalmie 23, to tytuł królewski. Tłumaczy on, na czym polega Boże panowanie nad naszym życiem: • Bóg Pasterz zapewnia błogosławieństwo i dostatek życia (zielone pastwiska) • Jego Słowo daje życie i orzeźwia (symbol wody) • Pasterz walczy o swoją owcę, chroni ją podczas wędrówki przez ciemną dolinę, uwalnia od przeciwników.

Ostatnie obrazy – mówiące o zastawionym stole, kielichu i zamieszkiwaniu w domu Bożym na wieki – otwierają się na rzeczywistość nieba. Bóg Pasterz nie tylko troszczy się o nasze ziemskie życie, ale wprowadza nas w życie wieczne.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Filipian

(Flp 4,12-14,19-20)

Bracia: Umiem cierpieć biedę, umiem też korzystać z obfitości. Do wszystkich w ogóle warunków jestem zaprawiony: i być sytym, i głód cierpieć, korzystać z obfitości i doznawać niedostatku. Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia. W każdym razie dobrze uczyniliście, biorąc udział w moim ucisku. A Bóg mój według swego bogactwa zaspokoi wspaniale w Chrystusie Jezusie każdą waszą potrzebę. Bogu zaś i Ojcu naszemu chwała na wieki wieków. Amen.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Ostatnie słowa do Filipan  Flp 4,12-14.19-20

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54-57 r. (Efez), 57-59 r. (Cezarea) lub 60-64 r. (Rzym) • ADRESACI: mieszkańcy Filippi


O KSIĘDZE • Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł był pod strażą pretorianów – gwardii cesarskiej, stacjonującej w pałacu rzymskiego gubernatora. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie to nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł w miarę regularnie otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami. W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła. To raczej list-podziękowanie. Odnajdujemy, co najwyżej, odwołania do doświadczenia cierpienia, a także próby umocnienia radości we wspólnocie chrześcijańskiej.

KONTEKST • Po egzortach (ich przykład słyszeliśmy w zeszłym tygodniu) Paweł przechodzi do epilogu, czyli zakończenia listu (4,10-20). Wypełnia go głównie wspomnienie pomocy, jakiej doświadczył od Filipian, kiedy pracował w Macedonii. Paweł zwykł zarabiać na własne utrzymanie – szył namioty (Dz 18,3; 20,33-35) – jednak w sytuacji skrajnej biedy wspólnoty w Tesalonice potrzebował pomocy materialnej. Filipianie poczytali sobie za przywilej pospieszyć mu z pomocą, co apostoł z wdzięcznością wspomina. Kościół ten jako jedyny znał wszystkie wydatki i potrzeby apostoła, prowadził z nim otwarty rachunek przychodów i rozchodów.

ZANIM USŁYSZYSZ • W kilku wersach wyjętych z epilogu Listu do Filipian odnajdziemy dwa wątki:po pierwsze, świadectwo Pawła, że w każdych warunkach, w biedzie i dostatku, nauczył się głosić Ewangeliępo drugie, jego zapewnienie, że Filipianie doświadczą Bożej odpłaty w Jezusie: taką, która zaspokoi ich wszelkie potrzeby. Warto zwrócić uwagę również na ukryty między wersetami dialog z ówczesną filozofią.

 

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


DIALOG PAWŁA Z FILOZOFAMI • Opisując swoją wytrwałość w znoszeniu zmiennych kolei losu, Paweł posługuje się językiem charakterystycznym dla starożytnych filozofów Jedną z cech, które niezwykle cenili sobie stoicy i cynicy, była autarkeia ‒ niezależność, panowanie nad sobą, poprzestawanie na tym, co konieczne.

Paweł daleki jest jednak od treningu filozofów, którzy przez żelazną dyscyplinę dążyli do doskonałości. Jest zdolny do znoszenia biedy i przeciwności dla Ewangelii dzięki Panu, który go umacnia. Równocześnie, wbrew etosowi starożytnych filozofów, chętnie uznaje swą zależność od Filipian, którzy pomagają mu z miłości.  

 

 

CYTATY


Św. Paweł o prawdziwej wolności:  Umiem cierpieć biedę, umiem i obfitować

Św. Paweł o “wszechmocy” człowieka: Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 22,1-14)

Jezus w przypowieściach mówił do arcykapłanów i starszych ludu: «Królestwo niebieskie podobne jest do króla, który wyprawił ucztę weselną swemu synowi. Posłał więc swoje sługi, żeby zaproszonych zwołali na ucztę, lecz ci nie chcieli przyjść. Posłał jeszcze raz inne sługi z poleceniem: „Powiedzcie zaproszonym: Oto przygotowałem moją ucztę; woły i tuczne zwierzęta ubite i wszystko jest gotowe. Przyjdźcie na ucztę!” Lecz oni zlekceważyli to i odeszli: jeden na swoje pole, drugi do swego kupiectwa, a inni pochwycili jego sługi i znieważywszy, pozabijali. Na to król uniósł się gniewem. Posłał swe wojska i kazał wytracić owych zabójców, a miasto ich spalić. Wtedy rzekł swoim sługom: „Uczta weselna wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni. Idźcie więc na rozstajne drogi i zaproście na ucztę wszystkich, których spotkacie”. Słudzy ci wyszli na drogi i sprowadzili wszystkich, których napotkali: złych i dobrych. I sala weselna zapełniła się biesiadnikami. Wszedł król, żeby się przypatrzyć biesiadnikom, i zauważył tam człowieka nieubranego w strój weselny. Rzekł do niego: „Przyjacielu, jakże tu wszedłeś, nie mając stroju weselnego?” Lecz on oniemiał. Wtedy król rzekł sługom: „Zwiążcie mu ręce i nogi i wyrzućcie go na zewnątrz, w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów”. Bo wielu jest powołanych, lecz mało wybranych».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Przypowieść o uczcie Mt 22,1-14

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni


KONTEKST • Przypomnijmy: dwudziesty pierwszy rozdział rozpoczyna się od opisu wjazdu Jezusa do Jerozolimy, witanego entuzjastycznie przez mieszkańców. Swe pierwsze kroki Jezus skierował do świątyni, skąd wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących, potem uzdrowił chorych i niewidomych. Nazajutrz, po nocy spędzonej w Betanii (werset 17), Jezus ponownie wrócił do świątyni jerozolimskiej: tam nauczał  w przypowieściach oraz prowadził dysputy z faryzeuszami i saduceuszami (21,23-23,38). Te przypowieści to: • o dwóch synach (patrz: XXVI NIEDZIELA ZWYKŁA)o winnicy (patrz XXVII NIEDZIELA ZWYKŁA) oraz • o uczcie królewskiej.

PARABOLA • Przypowieść (parabola) polega na zakodowaniu prawdziwych znaczeń innymi słowami, wyrażeniami łatwymi do zapamiętania, używanymi przez słuchaczy w codzienności. Jednak ich odkodowanie nie przysparza trudności – a jeśli tak, wyjaśnia je sam Jezus. Trzy są powody, dla których Jezus mówi w przypowieściach: • Jezus uczy przez historie jak prawdziwy rabin, nauczyciel • wersja “odkodowana” byłaby trudna do zapamiętania przez słuchaczy, którzy byli prostymi, niepiśmiennymi ludźmi • kolejna odpowiedź – Jezus przekłada tajemnice Królestwa na prosty język codzienności, żeby uświadomić słuchającym, że Królestwo rzeczywiście jest wśród nich: że Bóg ukrywa się w tym świecie.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy ostatnią z przypowieści: o uczcie królewskiej. W przeciwieństwie do przypowieści z trzeciej części księgi (np. o siewcy), które miały charakter uniwersalny, ta streszcza historię zbawienia: wyjaśnia przeszłe i przyszłe wydarzenia.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Z zestawienia I czytania z Ewangelią dowiadujemy się, że uczta, którą w czasach ostatecznych Bóg przygotowuje dla wszystkich, to w istocie uczta weselna Jego Syna. Może chodzić o świętowanie zaślubin Chrystusa z ludzkością, kiedy przyszedł On do nas jako wcielony Bóg. Może także chodzić o świętowanie dzieła zbawienia w Jezusie, czyli o Jego zaślubiny z ludzkością przez Krzyż i Zmartwychwstanie. Wreszcie, może tu być mowa o zaślubinach Pana z Kościołem. Wszystkie proponowane interpretacje są do pewnego stopnia poprawne. W kontekście Ewangelii Mateusza trzeba jeszcze podkreślić jeden ważny motyw przyjęcia Jezusa jako Mesjasza, Pana i Zbawiciela. Zaślubiny, o których tu mowa, to przede wszystkim zaślubiny człowieka z Chrystusem przez wiarę.

• Zaproszeni na tę ucztę, w przeciwieństwie do wizji proroka Izajasza, wyraźnie się opierają • To wizja Izraela, który odrzuca Mesjasza przychodzącego w Jezusie. Tragiczną konsekwencją tego aktu jest zniszczenie Miasta Świętego, do czego Jezus czyni aluzję.

• Kiedy zaproszenie zostaje skierowane do wszystkich, nagle okazuje się, że na uczcie trzeba było pojawić się w odpowiedniej szacie • W starożytności nie istniała specjalna szata weselna. Co więcej, skąd miałby ją wziąć człowiek przychodzący prosto z drogi? Czym jest szata, której wymaga gospodarz? • Niektórzy widzieli tu aluzję do sakramentu chrztu, który włącza nas we wspólnotę Kościoła, wspólnotę, która świętuje zwycięstwo Jezusa nad grzechem i śmiercią • Od Augustyna upowszechnił się obraz szaty łaski, którą ofiaruje sam Bóg, a którą nieszczęsny zaproszony odrzuca. Szata, której Bóg wymaga od swoich gości, to innymi słowy przyjęcie usprawiedliwienia w Chrystusie, przyjęcie Jego dzieła zbawienia i nowego życia, które przynosi. Obie powyższe interpretacje są dobre. Dodajmy jeszcze jedną •  Przy interpretowaniu tej przypowieści w świetle innych podobnych przypowieści Mateuszowych szata, o której tu mowa, może oznaczać także dobre czyny. Na ślubie wymagano po prostu czystej, nie splamionej brudem szaty. Nie wystarczy wejść do Kościoła przez chrzest, nie wystarczy przyjąć łaskę, którą Bóg ofiaruje nam w Chrystusie. Trzeba jeszcze na tę łaskę odpowiedzieć swoim życiem.

 

 

CYTATY


Jezus w słowach, które od zawsze zastanawiają: Wielu jest powołanych, lecz mało wybranych

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >