Jutro Niedziela – II Wielkanocna C

Przez osiem dni Tomasz był naszym bliźniakiem w wierze

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


II Niedziela Wielkanocna, czyli Niedziela Miłosierdzia Bożego, rok C • KOLEKTA: Modlimy się o łaskę, abyśmy pojęli, jak wielki jest chrzest, przez który zostaliśmy oczyszczeni, jak potężny jest Duch, przez którego zostaliśmy odrodzeni, i jak cenna jest Krew, przez którą zostaliśmy odkupieni • KOLOR: biały • CZYTANIA: Dzieje Apostolskie 5,12-16; Psalm 118; Księga Apokalipsy 1,9-11a.12-13.17-19; Ewangelia wg św. Jana 20,19-31

 


• CHMURA SŁOWA •

cs

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 5, 12-16)

Wiele znaków i cudów działo się przez ręce Apostołów wśród ludu. Wierzący trzymali się wszyscy razem w krużganku Salomona. A z obcych nikt nie miał odwagi dołączyć się do nich, lud zaś ich wychwalał. Coraz bardziej też rosła liczba mężczyzn i kobiet, przyjmujących wiarę w Pana. Wynoszono też chorych na ulice i kładziono na łożach i noszach, aby choć cień przechodzącego Piotra padł na któregoś z nich. Także z miast sąsiednich zbiegało się mnóstwo ludu do Jerozolimy, znosząc chorych i dręczonych przez duchy nieczyste, a wszyscy doznawali uzdrowienia.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Młodość KościołaDz 5,12-16

Wokół Apostołów działo się to samo, co wcześniej wokół Jezusa. A oni głosili Zmartwychwstałego. Oto tajemnica Kościoła

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.
KATEGORIA: wydarzenie


PIERWSZE CHWILE KOŚCIOŁA • W stosunku do zeszłej niedzieli, w lekturze Dziejów Apostolskich cofamy się o 5 rozdziałów. Przypomnijmy, w czasie całego Okresu Wielkanocnego pierwsze czytanie pochodzi z Dziejów Apostolskich. Opisują bowiem rozwój młodego Kościoła, który rodzi się ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego • Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra.

TRZY STRESZCZENIA • Zesłanie Ducha Świętego, choć opisane właściwie na początku Dziejów Apostolskich, jest ich wydarzeniem kulminacyjnym – kolejne rozdziały to opis rodzącego się Kościoła. W początkowych rozdziałach, pośród innych wydarzeń, napotykamy jednak trzy streszczenia, w których Łukasz opisuje – za każdym razem w podobny sposób – życie pierwotnej wspólnoty chrześcijańskiej (>>Dz 2,42-47 – ten fragment czytany jest w roku A • >>Dz 4,32-35 • >>Dz 5,12-16). Wszystkie trzy podkreślają • niezwykłą wspólnotę Apostołów i tych, którzy uwierzyli, oraz ich • świadectwo, które promieniowało na innych.

JAKBY JEZUS • Usłyszymy ostatnie z tych streszczeń. Na tle pozostałych wyróżnia się tym, iż podkreśla zewnętrzny przejaw ich wiary i wspólnoty: • znaki i cuda, które działali Apostołowie w imię Jezusa • chorzy, których przyprowadzano do nich spodziewając się uzdrowień • wzrastająca liczba wiernych. Zwróćmy uwagę, że obraz ten przypomina reakcje ludzi na początkowy etap działalności Jezusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Wielki charyzmat pierwotnego Kościoła: Wierzący trzymali się wszyscy razem
Skuteczne świadectwo: Coraz bardziej też rosła liczba mężczyzn i kobiet, przyjmujących wiarę w Pana

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Czytanie z Dziejów Apostolskich ukazuje młody Kościół, który promieniuje miłosierdziem i przyciąga do siebie rzesze:

Więcej cudów. Cuda były znakiem rozpoznawczym Jezusa, proroka potężnego w mowie i czynie. Nie kończą się one po Jego wstąpieniu do Ojca. O dziwo, przybywa ich nawet. Ręce Jezusa w przenośni i dosłownie zwielokrotniły się w młodym Kościele.

Przemienieni. Od uczniów, którzy towarzyszyli ziemskiemu Jezusowi, obecnych Apostołów dzieli na pierwszy rzut oka niewiele ale równocześnie jest to prawdziwa przepaść. Ci, którzy stoją nauczając w krużganku Salomona to ci sami słabi, kłótliwi, skłonni do zdrady ludzie, którzy zostali jednak głęboko przemienieni. Wszyscy oni, doświadczywszy swojej słabości i grzeszności, doświadczyli także uwalniającej mocy Jezusowego Miłosierdzia.

Dłużnik Miłosierdzia. Nic dziwnego, że ludzie przemienieni doświadczeniem Jezusowego Miłosierdzia przyciągają do siebie innych. Wystarczy, że cień Piotra przesunie się po tych, którzy leżą złożeni niemocą, a ci wstają. Tak spektakularnych cudów nie dokonywał nawet sam Pan. W Piotrze, który jest chyba największym ze wszystkich dłużnikiem Jezusowego przebaczenia, widać ogrom miłosierdzia, które rozlewa się na innych. Miłosierny Bóg przychodzi przez tych, którzy sami doświadczyli miłosierdzia.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 118, 1 i 4. 13-14. 22 i 24)

REFREN: Dziękujcie Panu, bo jest miłosierny.

Dziękujcie Panu, bo jest dobry, bo Jego łaska trwa na wieki. Niech bojący się Pana głoszą: «Jego łaska na wieki».

Uderzono mnie i pchnięto, bym upadł, lecz Pan mnie podtrzymał. Pan moją mocą i pieśnią, On stał się moim Zbawcą.

Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym. Oto dzień, który Pan uczynił, radujmy się w nim i weselmy.

[01][02]

PSALM

Alleluja!Ps 118,1.4.13-14.22.24

Psalm 118 wyśpiewywano podczas izraelskiego Święta Paschy. Ale pełną aktualność zyskał podczas Paschy Chrystusa

PSALM 118 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 586 r. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów istnieją Hallele: trzynaście psalmów – modlitw przewidzianych na określone święta lub sytuacje. Najbardziej znane są • Hallele egipskie lub paschalne (tzw. “mały Hallel”, psalmy 113-118) wyśpiewywane podczas Święta Paschy • Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po małym Hallelu • Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145-150.

PSALM O ZMARTWYCHWSTANIU • Usłyszymy fragmenty psalmu 118 – ten sam zresztą, który słyszeliśmy już w zeszłym tygodniu. To jeden z najważniejszych psalmów allelujatycznych, ze względu na swoją treść dominujący w Okresie Wielkanocnym • Przypomnijmy, należy do gatunku dziękczynienia indywidualnego. To modlitwa człowieka, który patrząc na swoje życie, przeżyte próby i cierpienia, wzywa zgromadzenie Izraela i wszystkich wierzących do oddania chwały Panu. Ze względu na regularną, rytmiczną strukturę psalm 118 mógł być recytowany w świątyni jerozolimskiej na przemian: głos prowadzącego – odpowiedź chóru.

ODRZUCONY KAMIEŃ • Pierwsza i ostatnia zwrotka zawierają wersety wyśpiewywane już tydzień temu. Z pewnością pamiętamy, że trzecia strofa stanowi dobitne proroctwo spełnione w Jezusie: Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym • Podobna do niej jest druga strofa, która zyskuje nowe znaczenie w świetle Nowego Testamentu.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Słowa, które zyskały aktualność w Nowym Testamencie: Uderzono mnie i pchnięto, lecz Pan mnie podtrzymał
I jeszcze jeden przykład: Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym
Dziękczynienie psalmisty: Pan moją mocą i pieśnią

 

CZY WIESZ, ŻE…


Werset z psalmu 118 Kamień odrzucony przez budujących… Jezus zacytował w przypowieści o rolnikach-zabójcach (>>Mt 21,33) • Mowa w niej o właścicielu winnicy, który oddał ją w dzierżawę rolnikom i wyjechał. Po odbiór należnego mu plonu wysłał dwukrotnie sługi – rolnicy jednak zabili ich. Za trzecim razem wysłał swojego syna, również został zabity • W tym kontekście Jezus przywołał słowa psalmu 118: Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła? • Stało się przy tym jasne, że przypowieść jest jednoznaczną alegorią: właścicielem winnicy jest Bóg, jego synem – Jezus, a rolnikami – Izraelici.

 

LINKI


Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym (Ps 118, 22)
Iz 28,16: “Oto Ja kładę na Syjonie kamień, kamień dobrany, węgielny, cenny, położony jako fundament”
Mt 21,42: Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła?
Dz 4,11: “On jest <<kamieniem odrzuconym przez was, budujących, tym, który stał się głowicą węgła”

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Księgi Apokalipsy świętego Jana Apostoła

(Ap 1, 9-11a. 12-13. 17-19)

Ja, Jan, wasz brat i współuczestnik w ucisku i królestwie, i wytrwałości w Jezusie, byłem na wyspie, zwanej Patmos, ze względu na słowo Boże i świadectwo Jezusa. Doznałem zachwycenia w dzień Pański i posłyszałem za sobą potężny głos jak gdyby trąby mówiącej: «Co widzisz, w księdze napisz i poślij siedmiu Kościołom, które są w Azji». I obróciłem się, by widzieć, co za głos do mnie mówił; a obróciwszy się ujrzałem siedem złotych świeczników, i pośród świeczników kogoś podobnego do Syna Człowieczego, obleczonego w szatę do stóp i przepasanego na piersiach złotym pasem. Kiedym Go ujrzał, upadłem jak martwy do Jego stóp, a On położył na mnie prawą rękę, mówiąc: «Przestań się lękać! Jam jest Pierwszy i Ostatni, i żyjący. Byłem umarły, a oto jestem żyjący na wieki wieków i mam klucze śmierci i Otchłani. Napisz więc to, co widziałeś, i to, co jest, i to, co potem musi się stać». Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Objawienie ZmartwychwstałegoAp 1, 9-11a. 12-13. 17-19
Dlaczego powstała Apokalipsa? Opowiada o tym w dzisiejszym czytaniu Jan: na wyspie Patmos objawił mu się zmartwychwstały Jezus

KSIĘGA: Apokalipsa • AUTOR: Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 54-60 r. (prześladowania w czasach Nerona) lub ok. 81-96 r. (prześladowania za czasów Domicjana).
KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • MIEJSCE: wyspa Patmos • CZAS: Dzień Pański


APOKALIPSA JANA • Nazwa tej księgi nie ma nic wspólnego z katastroficznym znaczeniem, jakie zapisało się w pop-kulturze. “Apokalipsa” oznacza dosłownie: ‘odsłonięcie, zdjęcie zasłony, objawienie’. Autorem Apokalipsy jest Jan (>> 1,1; 22,8), który przebywa na wygnaniu na wyspie Patmos • Czy to Jan Ewangelista? Uważa tak tradycja apostolska. Ale naukowcy wymieniali też: Jana Chrzciciela, Jana Marka, nieznanego proroka palestyńskiego Jana, czy Jana Prezbitera z Efezu. Za autorem czwartej Ewangelii przemawiają tematy łączące Apokalipsę z Ewangelią: • Jezus Logos (Ap 19,13; J 1,1,14) • żywa woda (Ap 7,17; J 7,38) • Niewiasta (Ap 12,1; J 19,26), czy motyw • Baranka.

PIERWSZY ROZDZIAŁ • Apokalipsę św. Jana rozpoczyna siedem listów do wspólnot chrześcijan, do siedmiu Kościołów, które są w Azji • Zanim jednak czytelnik Apokalipsy pozna treść poszczególnych listów-przesłań do konkretnych Kościołów, przeczyta tzw. • adres i • pierwszą wizję, którą św. Jan ujrzał na wyspie Patmos.

OBJAWIENIE NA WYSPIE PATMOS • Usłyszymy właśnie opis pierwszej wizji św. Jana, tej, która doprowadziła do powstania księgi. Zwróćmy uwagę na dokładną lokalizację wizji: wiemy, że nastąpiła ona na wyspie Patmos oraz miała miejsce w niedzielę, w Dzień Pański • Najważniejsze z punktu widzenia liturgii jest to, iż Janowi objawił się sam Chrystus Zmartwychwstały.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Zachęta do napisania apokalipsy: Co widzisz, napisz w księdze

 


JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Miłosierny Chrystus przychodzi nie tylko do Tomasza. W szczególny sposób przychodzi też do Jana na wyspie Patmos:

Skazaniec. Na wyspie Patmos zagubionej na Morzu Egejskim Jan Apostoł przeżywa swoje wygnanie. Z dala od wspólnoty chrześcijańskiej, którą kocha, i dla której jest ojcem, musi mierzyć się z samotnością i opuszczeniem. Bóg nie przychodzi do swojego skazańca z cudownym uwolnieniem, jak uczynił to z Piotrem (Dz 12,7-11). Pan przychodzi ze Słowem.

Eucharystia i Kościół. W dzień Pański, w dzień, w którym wspólnota uczniów łączy się na modlitwie i sprawowaniu Eucharystii, Jan doznał zachwycenia. Usłyszał Słowo Boga tak intensywne, że przemieniło się w wizję. Siedem złotych świeczników, które widzi Jan, to siedem kościołów do których adresowana będzie jego Księga. To także liczba określająca pełnię wszystkich wierzących w Jezusa. Słowo jest dla Jana i dla całego Kościoła zbierającego się w Dzień Pański.

Apokalipsa Jana. W Słowie Jan spotyka tego, który był umarły, a oto jest żyjący na wieki wieków i ma klucze śmierci i Otchłani. Jezus, Słowo Miłosierdzia, będzie tłumaczył Janowi sens obecnych cierpień i ich finał. Tym samym wytłumaczy mu, dlaczego potrzebna Mu była samotność Jana na Patmos. Dzięki niej powstanie księga o ostatecznym zwycięstwie Zmartwychwstałego, Apokalipsa.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 20, 19-31)

Było to wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia. Tam gdzie przebywali uczniowie, drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami. Jezus wszedł, stanął pośrodku i rzekł do nich: «Pokój wam!». A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam». Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: «Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane». Ale Tomasz, jeden z Dwunastu, zwany Didymos, nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus. Inni więc uczniowie mówili do niego: «Widzieliśmy Pana!». Ale on rzekł do nich: «Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ i nie włożę palca mego w miejsce gwoździ, i nie włożę ręki mojej do boku Jego, nie uwierzę». A po ośmiu dniach, kiedy uczniowie Jego byli znowu wewnątrz domu i Tomasz z nimi, Jezus przyszedł mimo drzwi zamkniętych, stanął pośrodku i rzekł: «Pokój wam!». Następnie rzekł do Tomasza: «Podnieś tutaj swój palec i zobacz moje ręce. Podnieś rękę i włóż ją do mego boku, i nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym». Tomasz Mu odpowiedział: «Pan mój i Bóg mój!» Powiedział mu Jezus: «Uwierzyłeś, bo Mnie ujrzałeś; błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli». I wiele innych znaków, których nie zapisano w tej księdze, uczynił Jezus wobec uczniów. Te zaś zapisano, abyście wierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli życie w imię Jego.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Bliźniak w (nie)wierzeJ 20,19-31
“Didymos” znaczy “bliźniak”, “Tomasz” zresztą też. Przez osiem dni Tomasz przeżywał to, co my przez całe życie: nie widział Pana

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. KATEGORIA: wydarzenie
MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., dzień zmartwychwstania i tydzień po nim • BOHATEROWIE: Jezus, Tomasz, inni uczniowie


Z KSIĘGI KRZYŻA • Podobnie jak w Niedzielę Zmartwychwstania słuchamy zawsze relacji św. Jana o pustym grobie, tak w drugą niedzielę wielkanocną rokrocznie słuchamy ewangelii o niewiernym Tomaszu. Fragment pochodzi z tzw. • Księgi Krzyża (rozdziały 13-20), drugiej części ewangelii Jana.

ZMARTWYCHWSTAŁY UKAZUJE SIĘ • W Ewangelii wg św. Jana po zmartwychwstaniu Jezus ukazuje się tylko trzy razy –  pierwszą, która ujrzy Pana, jest • Maria Magdalena. Następnie Jezus • ukazuje się dziesięciu (nie ma wśród nich już Judasza) zamkniętym w Wieczerniku z obawy przed Żydami i obdarza ich swoim Duchem. Wreszcie, nad Jeziorem Genezaret Zmartwychwstały • spotyka Piotra, Natanaela oraz synów Zebedeusza wraz z innymi uczniami.

DWIE NIEDZIELE • Usłyszymy dziś opis tego drugiego spotkania, a właściwie dwóch spotkań, do których doszło na przestrzeni ośmiu dni: • Pierwsze, z dziesięcioma (nieobecny był Tomasz), miało miejsce w samym dniu Zmartwychwstania, wieczorem • Drugie, już z Tomaszem, po ośmiu dniach. Liturgia wspomina zatem to wydarzenie praktycznie w jego rocznicę.

 

TRANSLATOR


Ale Tomasz, jeden z Dwunastu, zwany Didymos, nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus (J 20,24) • “Didymos” to nie przezwisko: słowo to po grecku znaczy ‘bliźniak’. Co więcej, samo słowo “Tomasz” (toma) to ‘bliźniak’ po… aramejsku. Innymi słowy, mamy tu do czynienia raczej z przetłumaczeniem aramejskiego “Tomasz” na grecki • Tomasz zaś, jeden z dwunastu, zwany Bliźniak…

•  …i nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym (J 20, 27) • I nie stawaj się bez wiary, ale wierzący

Uwierzyłeś, bo Mnie ujrzałeś; błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli (J 20, 29)Bo mnie ujrzałeś, uwierzyłeś? Szczęśliwi ci, którzy nie zobaczyli, a uwierzyli

 

JESZCZE O EWANGELII


Trzy wątpliwości Tomasza

Mimo tego, że Tomasz oddał życie za Pana i stał się według tradycji ewangelizatorem Indii, wciąż jeszcze nazywamy go niewiernym. To ze względu na zasadnicze wątpliwości, które pozwolił sobie wyrazić:

• Po pierwsze zwątpił w to, że historia Jezusa po Jego ukrzyżowaniu będzie miała jeszcze jakąkolwiek kontynuację. W tym nie różnił się od innych apostołów.

• Po drugie zwątpił w sens wspólnego spędzania czasu (w języku biblijnym trwania) z innymi uczniami Jezusa. Musieli sprawiać fatalne wrażenie: wylęknieni i zamknięci z obawy przed Żydami w czterech ścianach Wieczernika. Po co wzajemnie karmić się swoim lękiem? Po co Tomaszowi taka wspólnota? – tu także łatwo go zrozumieć.

• Po trzecie, kiedy apostołowie ujrzeli Pana i podzielili się tym z Tomaszem, ten wyraził ostateczną wątpliwość co do ich zdrowych zmysłów i wiarygodnego świadectwa. Czy naprawdę oglądali na własne oczy Jezusa? A może to efekt zbiorowej halucynacji zapłakanych ludzi zamkniętych razem, którzy marzyli o tym, żeby ich los się odwrócił? Jeśli ja sam nie zobaczę, nie uwierzę – rzuca im na odchodne Tomasz.

Epilog

Na szczęście historia Tomasza na tym się nie kończy. Kolejnej “niedzieli” przybywa do Wieczernika i spotyka tam Miłosiernego, który z miłością i w Prawdzie (Tomasz słyszy, że jest niewierny, apistos) przyjmuje go do grona uczniów. Towarzyszą Mu apostołowie, wspólnota miłosiernych, która ani przez chwilę nie osądziła i nie odrzuciła brata.

 

CZY WIESZ, ŻE…


W słowach Jezusa: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane znajdują się teologiczne podstawy sakramentu pokuty i pojednania. To m.in. ten cytat stoi u podstaw rozgrzeszenia, udzielanego przez kapłana.

 

WERSJE


• Tylko Jan pisze o św. Tomaszu: o jego nieobecności podczas ukazania się apostołom, jak i o drugim spotkaniu.

• Tylko Jan cytuje słowa Jezusa: Weźmijcie Ducha Świętego • To tzw. “Małe zesłanie Ducha Świętego”, analogiczne do opisanego przez Łukasza w Dziejach Apostolskich.

• Tylko u Jana znajdujemy słowa Jezusa: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane.

• Jezus pokazuje ręce i bok również u Łukasza • Tymczasem Jan wspomina krótko: A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok, Łukasz rozbudowuje: “Popatrzcie na moje ręce i nogi: to Ja jestem. Dotknijcie Mnie i przekonajcie się: duch nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że Ja mam”. Przy tych słowach pokazał im swoje ręce i nogi. (Łk 24,39-40)

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Właściwie wszystko, co opisują czytania, dzieje się w niedzielę, w Dzień Pański, dzień, kiedy świętujemy Zmartwychwstanie i my dziś. Każde słowo w czytaniach pokazuje miłosierdzie Boga. Ale uderza coś jeszcze: i “Tomasz”, i “Didymos” znaczy: bliźniak. Czyj? Nie wiemy. Ale przez osiem dni był naszym bliźniakiem w wierze.

Przecież jako jedyny doświadczył realiów wiary rodzącego się Kościoła aż po nasze czasy: nie będą widzieli Pana. I w takich realiach został postawiony na osiem dni – jako jedyny z apostołów  – Tomasz. Jak każdy z nas, Tomasz nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus i wie, że tamci widzieli Pana, a on nie. Jak wielu z nas, wątpi: Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ… nie uwierzę.

Po ośmiu dniach, Tomasz przestaje być naszym bliźniakiem. Wraca do grona apostołów. Ujrzał Zmartwychwstałego. Szczęściarz? Nie do końca. Szczęśliwi, którzy nie widzieli, a uwierzyli, przecież.

Kościół to wspólnota ludzi oczekujących ósmego dnia: ujrzenia Pana.

1/6
"Niedowierzanie Tomasza", Peter Paul Rubens, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii
2/6
"Niewierny Tomasz", Duccio di Buoninsegna, 1308-1311 r., Museo dell Opera del Duomo, Florencja, Włochy
3/6
"Niewierny Tomasz", Hendrick ter Brugghen, 1621-1623 r., Rijksmuseum, Holandia
4/6
"Niewierny Tomasz", Rembrandt, 1634 r., Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie
5/6
"Święty Tomasz", Martin de Vos, 1574 r., Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii
6/6
"Św. Piotr uzdrawiający chorych swoim cieniem", Masaccio, XV w.
poprzednie
następne


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – VI Wielkiego Postu C – Palmowa

Łukasz pokazuje odpowiedzialnych za śmierć Jezusa. Nie są nimi tylko Judasz, Piłat i żołnierze, lecz cała ludzkość wszystkich czasów

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA PALMOWA, czyli VI NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU • Rok C • KOLEKTA: Będziemy się modlić, abyśmy pojęli naukę płynącą z męki Chrystusa i zasłużyli na udział w Jego zmartwychwstaniu • CZYTANIA: Księga Izajasza 50,4-7; Psalm 22; List do Filipian 2,6-11; Ewangelia wg św. Łukasza 22,14-23,56

• Rozpoczyna się Wielki Tydzień, który podąża za rzeczywistym kalendarzem wydarzeń paschalnych. Dlatego dzisiejsza niedziela “odtwarza” wjazd Jezusa do Jerozolimy i fakt, że rzucano przed Nim palmy (stąd nazwa Niedziela Palmowa), witając Go jak Króla. Jednak Liturgia Słowa wyprzedzi te wydarzenia. Usłyszymy już o śmierci Jezusa na krzyżu (stąd, podobnie jak w Wielki Piątek Męki Pańskiej, kolor czerwony szat liturgicznych)

• Przed nami potężna dawka Słowa • Najpierw (zwykle przed kościołem) usłyszymy fragment Ewangelii św. Łukasza o wjeździe Jezusa do Jerozolimy (stąd Niedziela Palmowa) • W ramach Ewangelii zaś zostanie odczytany opis Męki Pańskiej, zwykle z podziałem na role

 

• CHMURA SŁOWA •

wordle 3

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Wjazd Jezusa do Jerozolimy

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 19, 28-40)

Jezus szedł naprzód, zdążając do Jerozolimy. Gdy przybliżył się do Betfage i Betanii, ku górze zwanej Oliwną, wysłał dwóch spośród uczniów, mówiąc: «Idźcie do wsi, która jest naprzeciwko, a wchodząc do niej, znajdziecie uwiązane oślę, którego nie dosiadał żaden człowiek. Odwiążcie je i przyprowadźcie. A gdyby was kto pytał: „Dlaczego odwiązujecie?”, tak powiecie: „Pan go potrzebuje”». Wysłani poszli i znaleźli wszystko tak, jak im powiedział. A gdy odwiązywali oślę, zapytali ich jego właściciele: «Czemu odwiązujecie oślę?» Odpowiedzieli: «Pan go potrzebuje». I przyprowadzili je do Jezusa, a zarzuciwszy na nie swe płaszcze, wsadzili na nie Jezusa. Gdy jechał, słali swe płaszcze na drodze. Zbliżał się już do zboczy Góry Oliwnej, kiedy całe mnóstwo uczniów zaczęło wielbić radośnie Boga za wszystkie cuda, które widzieli. I mówili głosem donośnym: «Błogosławiony Król, który przychodzi w imię Pańskie. Pokój w niebie i chwała na wysokościach». Lecz niektórzy faryzeusze spośród tłumu rzekli do Niego: «Nauczycielu, zabroń tego swoim uczniom!» Odrzekł: «Powiadam wam: Jeśli ci umilkną, kamienie wołać będą».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA NA WEJŚCIE

Wjazd do JerozolimyŁk 19,28-40

Każde słowo tej Ewangelii jest nieprzypadkowe. Nawiązuje do fragmentów Starego Testamentu, by pokazać, że Jezus jest Mesjaszem

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., wiosna • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, mieszkańcy Jerozolimy • WERSJE: Mk 11,1-11, Mt 21,1-11, J 12,12-16


PALMY • Kalendarz liturgiczny dobrze oddaje bliskość obu wydarzeń przedstawianych w dzisiejszej Liturgii Słowa: Jezus wjechał do Jerozolimy na tydzień przed świętem Paschy, przed swoją śmierciąNiedziela Palmowa zestawia je jeszcze ściślej: ci sami ludzie, którzy najpierw ochoczo powitają Jezusa i uznają Go za Mesjasza, Króla, po niedługim czasie Go odrzucą. Jednak to nie tyle zmienność ludzkich nastrojów, ile rozczarowanie spowodowało taką zmianę: Jezus odrzuca wizję bycia ziemskim Królem Żydowskim, a takiego przywódcy oczekiwali mieszkańcy Jerozolimy. Skąd rozczarowanie? Z niesłuchania Słowa, proroctw. Jezus jest Mesjaszem, którego dokładnie charakteryzuje Stary Testament. Nawet szydzenie z Niego, odrzucenie, mękę i śmierć.

PROROCTWA • Wjazd Jezusa do Jerozolimy – to znak wypełniających się proroctw i nadchodzącego Królestwa Bożego. Wjeżdżając w ten sposób, Jezus ukazuje, że jest Mesjaszem Królem, oczekiwanym potomkiem Dawida. Wjeżdża jak Salomon, aby objąć swój tron. Jednocześnie w Nim samym przybywa sam dający zbawienie Bóg, którego oczekiwali prorocy, na którego czekały Jeruzalem i cała ludzkość.

 

LINKI


Jak wypełniają się proroctwa:

• Jezus wjeżdża od strony Betanii, skąd oczekiwano przyjścia Mesjasza • Za 14, 4: W owym dniu dotknie stopami Góry Oliwnej, która jest naprzeciw Jerozolimy, od strony wschodniej.

• Wjeżdżając w pokorze, na osiołku, wypełnia słowo o Mesjaszu • Za 9, 9: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny – jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.

• Sam wjazd może być także nawiązaniem do tekstu mesjańskiego z Księgi Rodzaju, który zapowiada przyjście tego, kto zdobędzie sobie posłuch wśród narodów • Rdz 49, 11: Przywiąże on swego osiołka w winnicy i źrebię ośle u winnych latorośli. W winie prać będzie swą odzież, i w krwi winogron – swą szatę.

• Płaszcze ścielone przed Jezusem to symbol godności królewskiej • 2 Krl 9, 13: …Pospiesznie zdjęli swoje okrycia, rozesłali je pod nim, na samych stopniach, zatrąbili i ogłosili: “Jehu jest królem”.

• Hosanna to okrzyk znaczący „Panie, dopomóż nam” • Ps 118, 25-26: O Panie, wybaw, O Panie, daj pomyślność, Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie…

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 50,4-7)

Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu, przez słowo krzepiące. Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie. Pan Bóg otworzył Mi ucho, a Ja się nie oparłem ani się cofnąłem. Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym Mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem. Pan Bóg Mnie wspomaga, dlatego jestem nieczuły na obelgi, dlatego uczyniłem twarz moją jak głaz i wiem, że wstydu nie doznam.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Trzecia pieśń SługiIz 50,4-7

Zadziwiające, kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór, który szczegółowo Go opisuje. Zwłaszcza Jego cierpienie i mękę

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)
KATEGORIA: pieśń


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

PIEŚNI SŁUGI JAHWE • Druga część, zwana Księgą Pocieszenia, zawiera cztery Pieśni Sługi Jahwe. Ukazują one tajemniczą osobę – zbawiciela, który swoim cierpieniem gładzi grzechy ludu Bóg ustanawia go przymierzem dla ludów i światłością narodów (Pierwsza pieśń: Iz 42,1-9); tym, który  ma zanieść jego zbawienie aż po krańce ziemi (Druga pieśń: Iz 49,1-7) Trzecia (Iz 50,4-9) i Czwarta pieśń (Iz 52,13 – 53,12) opisują ogrom cierpień, jakie wybrany musi znieść, aby spełnił się plan Boży Żydzi widzieli w jego losie historię Jeremiasza lub swego narodu, a chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa

ZAPOWIEDŹ MĘKI • Niezwykle wymowne są Trzecia i Czwarta pieśń Sługi Jahwe, zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa. Zadziwiające, że kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór tak szczegółowo zapowiadający Jego samegoUsłyszymy to w pierwszym czytaniu. To fragment III Pieśni Sługi Pańskiego. Zwróćmy uwagę na opis doświadczenia cierpienia, której zostaje poddany Sługa Jahwe, a także na źródło siły cierpiącego: jest nim Słowo Boga.

 

TRANSLATOR


• Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące (Iz 50,4a) • Słowo krzepiące Sługi to inaczej słowo, które „budzi” śpiącego lub „podnosi” zmęczonego drogą. W tekście hebrajskim mamy dosłownie obraz kogoś, kto pochyla się nad zmęczonym i wyczerpanym człowiekiem, aby go podnieść

Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie (Iz 50,4b)  • Bóg każdego ranka (ranek po ranku, hebr. babboqer babboqer) otwierał uszy Sługi, aby słuchał. Sługa to uczeń Boga (hebr. limmud), który podnosi innych Jego Słowem.

Ja się nie oparłem ani się nie cofnąłem (Iz 50,5) • To dość słabe określenie dwóch czasowników, które w innych miejscach Biblii oznaczają dosłownie bunt (>>Lb 20,10) oraz zdradę (>>Iz 59,13 Ps 78,57 Ps 80,19) Izraela. Dosłownie: Ja się nie zbuntowałem ani nie zdradziłem. Sługa jest dla Boga kimś wyjątkowym – kimś, kto wobec zdrady i niewierności innych okazuje swoją wierność. Staje się wynagrodzeniem dla Pana i lekarstwem na grzechy swojego narodu.

• …uczyniłem twarz moją jak głaz (Iz 50,7) • Gra znaczeń. Głaz nie oznacza wyłącznie nieczułości na obelgi. Tym samym słowem określa się twardą skałę na pustyni (skałę krzemienną), z której Bóg wyprowadził dla Izraela wodę (>> Pwt 8,15)

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Życie i misja Sługi Jahwe zależą od Bożego Słowa. Ono jest jego chlebem powszednim i mocą:

Pokarm i lek • Sługa to przede wszystkim uczeń (hebr. limmud). Uczeń, który słucha słowa swojego Mistrza, Boga. Tym bardzo różni się od reszty narodu wybranego. Bóg każdego ranka (ranek po ranku, hebr. babboqer babboqer) otwierał uszy Sługi, aby napełniał się Jego Słowem. Dzięki temu Sługa potrafi przemawiać do innych, podnosić ich i leczyć ich serca. Słowo jest pokarmem i lekarstwem Sługi.

Moc i zwycięstwo • Wytrwałość, z jaką Sługa słuchał Słowa Bożego, buduje żywą więź z Panem, która będzie oparciem w chwili próby. Jestem nieczuły na obelgi, mówi czyni go także zdolnym do przyjęcia nadchodzącego cierpienia. Jego twarz przypomina twardą skałę krzemienną (5,5 na 7 w skali twardości). Na jego plecy spadają razy, kara przestępców i niewolników. Jego brodę wyrywają rękoma na znak hańby. Sługa zniesie te próby ponieważ Słowo Boże zapewnia go, że nie zazna wstydu. Bóg ujmie się za nim i stanie po jego stronie w ostatecznym procesie przeciwko prześladowcom. Sługa jest pewien swojego zwycięstwa.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Tajemnicza postać doczekała się w historii wielu interpretacji, próbujących odkryć jej tożsamość:

Według niektórych Sługa to Izrael, realizujący misję Bożą w historii, szczególnie Reszta (cf. Dn 11,32-35; 12,1-12). Według innych Sługa łączy w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela – Mojżesza, Hioba i Jeremiasza (Jr 1,5 – ukształtowany w łonie matki, pełni posłannictwo wobec narodów, cierpiący jak cichy baranek 53,7 – Jr 11,19). Identyfikowano go też Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deuteroizajaszem, Zorobabelem i Jojakinem.

Żydzi odnosili Pieśni Sługi w szczególności do proroka Jeremiasza, zamęczonego przez swoich rodaków podczas ucieczki do Egiptu po upadku Jerozolimy.

Chrześcijanie bardzo wcześnie dostrzegli w Pieśniach Sługi Pana zapowiedź męki Jezusa • On sam podczas kazania w Nazarecie (PATRZ: Łk 4,18) odniósł do siebie słowa I Pieśni. Sposób, w jaki Sługa Pana przyjmuje swoje cierpienia, przywodzi na myśl Jezusa w milczeniu i dobrowolnie przyjmującego swą mękę i niesprawiedliwy proces.

 

TWEETY


Krzyż w Pieśni Sługi Jahwe: Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem
Trzecia pieśń o bliskim zwycięstwie: Blisko jest Ten, który mnie uniewinni

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 22,8-9.17-20.23-24)

REFREN: Boże mój, Boże, czemuś mnie opuścił?

Szydzą ze mnie wszyscy, którzy na mnie patrzą,

wykrzywiają wargi i potrząsają głowami:

„Zaufał Panu, niech go Pan wyzwoli,

niech go ocali, jeśli go miłuje”.

Sfora psów mnie opadła,

otoczyła mnie zgraja złoczyńców.

Przebodli moje ręce i nogi,

policzyć mogę wszystkie moje kości.

Dzielą między siebie moje szaty

i los rzucają o moją suknię.

Ty zaś, o Panie, nie stój z daleka:

pomocy moja śpiesz mi na ratunek.

Będę głosił swym braciom Twoje imię

i będę Cię chwalił w zgromadzeniu wiernych:

„Chwalcie Pana, wy, którzy się Go boicie,

niech się Go lęka całe potomstwo Izraela”.

[01][02]

PSALM

Czemuś mnie opuścił?Ps 22,8-9.17-20.23-24

PSALM 22AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


MODLITWA JEZUSA • Psalm 22 to jeden z najbardziej poruszających utworów Psałterza. Rozpoczyna się od zawołania: Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił? Te same słowa wypowiedział Jezus, gdy wisiał na krzyżu. Czy były to słowa skargi i opuszczenia? Czy Jezus w ostatniej chwili życia modli się Psalmem 22? • Psalm dzieli się na dwie części: • I – prośba o pomoc (ww. 2-22) • II – obietnica uwielbienia i dziękczynienia za wyzwolenie od śmierci (ww. 23-32).

LAMENTACJA • Psalm Zaliczany jest do gatunku „lamentacji indywidualnej”. Prawdopodobnie towarzyszył modlitwie człowieka stojącego na progu śmierci w wyniku choroby, przedłużającego się cierpienia czy śmiertelnego niebezpieczeństwa. To modlitwa mająca wyrwać wierzącego z objęć pewnej śmierci

MODLITWA JEZUSA • Usłyszymy kilka wersetów Psalmu 22, tych, które – podobnie jak pierwsze czytanie – zapowiadają mękę Jezusa • Od chwili, kiedy Jezus modli się psalmem 22 i umiera z modlitwą na ustach, ten dawny psalm – lamentacja cierpiącego – zyskuje nowy wymiar: modląc się nim w czasie próby, uczestniczymy w śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa.

 

JESZCZE O PSALMIE


Psalm 22 to szczególna modlitwa cierpiącego sprawiedliwego. Nie ma w niej miejsca na oskarżanie wrogów i rozpacz. Pojawia się natomiast zaskakujący ton uwielbienia, który dominuje w modlitwie prześladowanego:

Cierpiący sprawiedliwy • Błaganie, opisane bardzo realistycznie w Psalmie 22, w przeciwieństwie do innych lamentacji nie zawiera wyznania winy ani prośby o przebaczenie win. Cierpiący nie czuje się w żadnym stopniu grzesznikiem – jest sprawiedliwy. Nie prosi też o karę dla wrogów, chociaż opisuje ich złośliwość i bestialstwo (zostali ukazani jako zwierzęta). Prośba opiera się z jednej strony na opisie sytuacji zagrożenia życia, z drugiej – na przypomnieniu dobroci Boga doświadczanej w przeszłości.

Dziękczynienie • Dziękczynienie, którym kończy się psalm, jest odpowiedzią na wysłuchaną prośbę. Cierpiący przyrzeka dziękczynienie publiczne i wspólnotowe. Zajmuje ono w psalmie bardzo dużo miejsca (2/5). Wyzwolony z zagrożenia wierny chce włączyć w swe dziękczynienie cały świat i wszystkie pokolenia (przyszłe wieki). Oznacza to, że jego wybawienie będzie miało ogromne znaczenie i dalekosiężne skutki dla całej ludzkości.

Bohater • Według jednych psalm opisuje naród wybrany uosobiony w cierpiącym. Inni sądzą, że bohaterem jest jakaś postać charyzmatyczna (przedstawiciel jakiejś instytucji: prorockiej, królewskiej). Wiele przeżyć bohatera jest podobnych do udręk i prześladowań, które przeżywa prorok Jeremiasz. Cierpiącego bohatera Psalmu 22 można też utożsamiać z królem z dynastii Dawida. Na godność królewską cierpiącego wskazują słowa w. 4 i 5, w których powołuje się na przymierze łączące jego przodków z Bogiem. Szczególna sprawiedliwość cierpiącego, opis cierpień i finał jego życia– zostaje otoczony chwałą wobec wszystkich narodów, pozwalają dopatrywać się w nim zapowiedzi Chrystusa. Sam Jezus modli się tym psalmem w chwili śmierci, utożsamiając się z wszystkimi cierpiącymi sprawiedliwymi.

 

CYTATY


Zapowiedź męki Jezusa: Szydzą ze mnie wszyscy, wykrzywiają wargi i potrząsają głowami, przebodli moje ręce i nogi, Dzielą między siebie moje szaty i los rzucają o moją suknię.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Filipian

(Flp 2,6-11)

Chrystus Jezus istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci - i to śmierci krzyżowej. Dlatego też Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych. I aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest PANEM - ku chwale Boga Ojca.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Męka oczami niebaFlp 2,6-11

Przed opisem męki i śmierci Jezusa, Liturgia Słowa pokaże jej sens oczami nieba. To “kenoza”: nieśmiertelny Bóg staje się człowiekiem i… umiera

LIST DO FILIPIANNADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54-57 r. (Efez), 57-59 r. (Cezarea) lub 60-64 r. (Rzym) • ADRESACI: wspólnota chrześcijańska w Filippi


LIST Z WIĘZIENIA Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł przebywał pod strażą pretorianów. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła To raczej list-podziękowanie za wsparcie i serdeczność okazaną mu przez wspólnotę Apostoł zapewnia Filipian, że misja głoszenia Ewangelii pomimo jego uwięzienia nie została wstrzymana, a on sam ma się dobrze W liście odnajdujemy jeden z najdojrzalszych opisów cierpienia Pawła łączącego się z Krzyżem Pana oraz przejmujące wezwanie do radości w Panu pośród przeciwności.

WZÓR W CHRYSTUSIE • Drugi rozdział Listu do Filipian to część wezwań skierowanych do wspólnoty (1,27-2,18), zachęcających do jedności, która pozwala owocniej głosić Ewangelię i sprawia, że chrześcijanie dają dobre świadectwo poganom Wzorem, który Filipianie mają naśladować, jest sam Chrystus Hymn o uniżonym i wywyższonym Panu (2,6-11) stanowi serce Pawłowej egzorty.

KENOZA PANA treść drugiego czytania, opisuje najpierw boską naturę Chrystusa, która ogranicza się i ogałaca, przyjmując ludzką formę Syn Boży, druga osoba Trójcy Świętej, stał się człowiekiem. Jakby tego mało – Jezus uniża się w swoim człowieczeństwie przez przyjęcie haniebnej śmierci na krzyżu. Nagrodą za posłuszeństwo Ojcu i pełne miłości oddanie swego życia w ofierze za grzeszników jest wywyższenie, jakie przygotowuje Mu Bóg Na dźwięk imienia Syna zegnie się każde kolano, wyznając, że jest on Panem. W kontekście Niedzieli Palmowej hymn ukazuje z boskiej perspektywy całe ziemskie życia Jezusa, a przede wszystkim Jego mękę i śmierć, które staną się powodem Jego wywyższenia.

 

TRANSLATOR


Paweł opisując drogę Syna Bożego nazywa ją kenozą, uniżeniem. Łączy ją z miłością do nas i z zasłuchaniem Jezusa w Słowo Ojca:

Nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie. Dosłownie nie uznał on za swoje absolutne prawo być równym Bogu, lecz ogołocił samego siebie. Grecki czasownik ekenosen (od kenoo) użyty tu przez Pawła znaczy dosłownie „opróżnić”, „ogołocić”, „wylać” coś – od niego bierze się w języku teologii określenie kenozy Chrystusa, Jego zbawczego uniżenia od Bożej chwały aż do ludzkiej śmierci. Chrystus wylał z siebie drogocenną boską naturę, ograniczył ją, aby stać się jednym z nas.

Przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. Apostoł trzy razy powtarza, że kenoza Syna Bożego oznacza w pierwszym rzędzie przyjęcie ludzkiej cielesności, a co za tym idzie – roli sługi i związanych z ludzkim życiem cierpień. Paweł używa aż trzech różnych pojęć (morfe – kształt, postać fizyczna, homoioma – podobieństwo, schema – sposób życia), aby podkreślić, że Syn Boży stał się rzeczywiście równy nam przez zaakceptowanie kruchości ludzkiego życia.

Stał się posłusznym aż do śmierci. „Posłuszeństwo” w języku greckim i w polszczyźnie ukazuje głęboki związek ze słuchaniem. W grece hypakoos („posłuszny”, od akuo, „słuchać”) może także oznaczać „słuchacza” lub „ucznia”; kogoś, kto czyni się poddanym głosowi innego. Chrystus jak Sługa Jahwe słucha Słowa Ojca.

Dlatego też Bóg wywyższył Go nad wszystko. Gr. hyperhypsoo oznacza hyper- lub super-wywyższenie, wywyższenie, o jakim świat do tej pory nie słyszał. Słowem hypsoo opisuje się wywyższenie Jezusa na Krzyżu.

 

CYTATY


Dobry Syn słucha woli Ojca: chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał
Nagroda za posłuszeństwo: Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa według świętego Łukasza.

(Łk 22, 14 – 23, 56)

Kliknij, aby przeczytać Ewangelię

[01][02]

EWANGELIA

Pasja według ŁukaszaŁk 22, 14 – 23, 56

Łukaszowy opis męki Jezusa podkreśla odpowiedzialność całej ludzkości za śmierć Syna Bożego. Również naszą

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: dialog • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus, Piotr, Judasz, Piłat, Wysoka Rada, Herod, lud, dobry i zły łotr, setnik ADRESACI: Izrael, poganie, ludzie wszystkich czasów


MĘKA I ZMARTWYCHWSTANIE • W dwudziestym drugim i dwudziestym trzecim rozdziale Ewangelii Łukasza wkraczamy w finał Jezusowej drogi do Jerozolimy. Historia Męki i Zmartwychwstania to wypełnienie misji i tożsamości Jezusa. Rozpoczyna się od spisku i zdrady Judasza (22,1), a kończy się wniebowstąpieniem Pana i powrotem uczniów do Jerozolimy (24,50-52). Krzyż i chwała zmartwychwstania są ze sobą ściśle związane. Bóg ujmie się za swoim zdradzonym i prześladowanym Sługą, który według słów z Iz 50,7 nie zostanie zawstydzony.

 

KTO UKRZYŻOWAŁ JEZUSA?


Łukaszowy opis męki podkreśla odpowiedzialność całej ludzkości za śmierć Syna Bożego.

BEZIMIENNY ZDRAJCA • U Łukasza – w przeciwieństwie do pozostałych ewangelistów – Jezus nie wymawia imienia zdrajcy. Mówi jedynie: Oto ręka mojego zdrajcy jest ze Mną na stole W rzeczywistości zdrajcą będzie każdy z jego uczniów.

HEROD UNIEWINNIA • Tylko Łukasz opisuje odesłanie Jezusa przez Piłata do Heroda Antypasa. Skąd taki krok? Bo Jezus w świetle prawa był jego poddanym (pochodził z Galilei).

Jednak Herod stwierdza, że Jezus jest niewinny. Ubiera Go w lśniący, biały płaszcz – w Biblii symbol boskiego świata, świętości i niewinności (>> Ap 15,6; 19,8) Potwierdza to również Piłat: Ani też Herod (nie znalazł w Nim żadnej winy), bo odesłał Go do nas

PIŁAT: NIEWINNY • Łukasz (i jeszcze Jan) wprost stwierdzają, że również Piłat w pierwszej chwili uniewinnił Jezusa: Przesłuchałem Go wobec was i nie znalazłem w Nim żadnej winy w sprawach, o które Go oskarżaciePotwierdzeniem uniewinnienia miała być chłosta

WYROK • Piłat wydaje wyrok dopiero pod naciskiem tłumu. Łukasz pisze dokładnie: Piłat więc zawyrokował, żeby ich żądanie zostało spełnioneIch, czyli kogo? Wszystkich razem, ludzi, nas

 

MIŁOSIERDZIE


Łukasz opisuje Krzyż Chrystusa jako wydarzenie, w którym szczególnie wyraźnie objawia się tajemnica Bożego Miłosierdzia:

EUCHARYSTIA U Łukasza nawet miejsce pierwszej Eucharystii jest wyjątkowe: nie w zwykłym pokoju, jak u synoptyków (gr. katalyma), ale w specjalnej sali na górze (gr. anagaion)

Tylko Łukasz zapisuje słowa: Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał. Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym Zauważmy, że w celebracji tej mieści się całe życie Jezusa, które za chwilę zostanie wydane za grzechy świata, ale które zmierza już ku nowemu życiu. Pascha, którą celebruje będzie mieć swój finał i wypełnienie w Królestwie Ojca. W Eucharystii, którą ustanawia Jezus, jego uczniowie otrzymują klucz do zrozumienia drogi Pana, celebrację, która już dziś przenosi ich w rzeczywistość Królestwa.

ZAPOWIEDŹ ZDRADY PIOTRA • Tylko u Łukasza ciekawy szczegół: Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę – mówi Jezus do Piotra, dodając: – ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Tym samym zapowiedź zdrady jest równocześnie zapowiedzią przetrwania ogromnej próby wiary – dzięki pomocy samego Jezusa.

ANIOŁ W GETSEMANI • Tylko Łukasz wspomina anioła, który towarzyszy Jezusowi podczas modlitwy w Getsemani: to odpowiedź Ojca na modlitwę Syna – nie poprzez usunięcie Kielicha Męki, lecz obecność przy Nim

DIALOG Z ŁOTREM • Tylko u Łukasza znajdujemy modlitwę Jezusa za oprawców: Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią. Jezus rzuca na szalę to co ma najdroższego, swoją relację z Ojcem (cf. aramejski wołacz emfatyczny Abba – Tato!), żeby prosić o przebaczenie dla swoich wrogów. Dalej otworzy niebo dla łotra, który wyzna swoje grzechy i będzie błagał Jezusa, aby pamiętał o nim w sowim Królestwie (Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego królestwa. Jezus mu odpowiedział: Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju; Łk 23,42-43). Król otwiera na oścież swoje Królestwo dla wszystkich, którzy błagają o Jego miłosierdzie.

 

CYTATY


Bogu zależy na naszej obecności: Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał.

Pamięta, kiedy jesteśmy przy Nim: Wy wytrwaliście przy Mnie w moich przeciwnościach.

Walczy o nas i za nas: Szymonie, oto Szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę; ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara

 

TWEETY






 

1/6
"Flevit super illam - Płakał nad nią", Enrique Simonet, 1892 r., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/6
"Niedziela Palmowa", Alfred Stevens, ok. 1862 r., Walters Art Museum, Baltimore, USA
3/6
"Procesja przez ulice Jerozolimy", James Tissot, między 1886 a 1894 r., Brooklyn Museum, USA
4/6
"Wjazd Chrystusa do Jerozolimy", X w., kość słoniowa, Kolekcja sztuki biznatyjskiej w Muzeum im. Bodego, Berlin
5/6
"Wjazd do Jerozolimy", Benjamin Robert Haydon, 1814-20 r., Seminarium na Górze św. Marii, Sinsinati, USA
6/6
"Wjazd do Jerozolimy", Giotto, 1305 r., Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >