Jutro Niedziela – II po Narodzeniu Pańskim A

Historia Jezusa rozpoczęła się długo przed Jego narodzeniem. Nieskończenie wcześniej.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - II po Narodzeniu Pańskim A
Historia Jezusa rozpoczęła się długo przed Jego narodzeniem. Nieskończenie wcześniej.

PUNKT WYJŚCIA


DRUGA NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM • KOLOR SZAT: biały • KOLEKTA: Modlimy się, aby Wszechmogący Bóg napełnił cały świat swoją chwałą i ukazał się wszystkim narodom w blasku swojej prawdy CZYTANIA: Mądrość Syracha 24, 1 –2. 8 –12 • Psalm 147b, 12 –13. 14 –15. 19 –20 • List św. Pawła do Efezjan 1, 3 –6. 15 –18 • Ewangelia wg św. Jana 1, 1 –18

 

CHMURA SŁOWA


 

 

STO SŁÓW


Historię każdego człowieka rozpoczynają jego narodziny. Przyzwyczajeni do takiej perspektywy słuchaliśmy o początkach życia Jezusa w noc Bożego Narodzenia opisanych przez Łukasza.

Jan tę perspektywę zmienia (EWANGELIA): historia Syna Bożego wykracza poza ramy ludzkiego życia, ba, poza ramy czasu i miejsca. Istniejący przed wiekami (DRUGIE CZYTANIE) wkroczył w ludzką historię i stał się człowiekiem. Na ziemię zstąpiła Wcielona Boża Mądrość, przyszło do nas Odwieczne Słowo Boże (PIERWSZE CZYTANIE).

Ten moment w historii, gdzie krzyżuje się niebo z ziemią, a ludzki wymiar historii spotyka się z tym pionowym, kosmicznym, boskim, pokazuje coś jeszcze: tajemnicę początku. Przecież czekając na święta, sięgamy myślą do czasów dzieciństwa, z tęsknotą wracamy do naszych początków. Szukamy korzeni. Liturgia robi to samo: w Boże Narodzenie zaprosiła nas do Betlejem, a dziś wskazuje początek wcześniejszy, prawdziwszy, gdzie Słowo ma swoje źródło: u Boga.

To jest cel naszej drogi i tęsknoty.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Mądrości Syracha

(Syr 24, 1–2. 8–12)

Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera usta na zgromadzeniu Najwyższego i chlubi się przed Jego potęgą. Wtedy przykazał mi Stwórca wszystkiego, Ten, co mnie stworzył, wyznaczył mi mieszkanie i rzekł: «W Jakubie rozbij namiot i w Izraelu obejmij dziedzictwo!» Przed wiekami, na samym początku mnie stworzył i już nigdy istnieć nie przestanę. W świętym przybytku, w Jego obecności, zaczęłam pełnić służbę i przez to na Syjonie mocno stanęłam. Podobnie w mieście umiłowanym dał mi odpoczynek, w Jeruzalem jest moja władza. Zapuściłam korzenie w sławnym narodzie, w posiadłości Pana, w Jego dziedzictwie.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Mądrość zstępuje na ziemię Syr 24, 1–2. 8–12

Ten starotestamentalny utwór okazał się proroctwem: opisuje, jak odwieczna Mądrość weszła w ludzką historię. Zadziwiająco podobnie później zrobi to Jan.

KSIĘGA: Mądrość Syracha (Syracydesa) • AUTOR: Jezus, syn Syracha • CZAS POWSTANIA: ok. 180 r. przed Chr. (wersja herbrajska), 132 –117 r. przed Chr. (wersja grecka) • KATEGORIA: mowa pochwalna upersonifikowanej Mądrości


Z KSIĘGI SYRACYDESA • Mądrość Syracha bądź Księga Syracydesa to jedna z ksiąg mądrościowych. Liczy 51 rozdziałów. Nie zawiera narracji, lecz luźny zbiór zasad, zapis doktryny, innymi słowy: prawdziwą mądrość, której źródłem, natchnieniem jest Bóg • Autorem jest mędrzec, który ok. 180 r. przed Chrystusem prawdopodobnie prowadził szkołę w Jerozolimie. Adresatami jego nauczania są uczniowie jego szkoły, wszyscy, którzy chcą pogłębić swoją więź z Panem za pośrednictwem Prawa, oraz ci, którzy żyjąc na obczyźnie, do Prawa chcą dostosować swoje obyczaje. Księgi nie ma w kanonie hebrajskim.

SAMO-CHWAŁA? • Zwróćmy uwagę, że Mądrość wygłasza mowę pochwalną na własną cześć. Taką mowę w starożytności nazywano „periautologią”. To ryzykowna mowa, ponieważ może urazić słuchaczy, którzy czują się w ten sposób manipulowani i niechętnie słuchają tych, którzy chwalą samych siebie. Starożytni dopuszczali jednak taką mowę w sytuacji, kiedy słuchacze byli zagrożeni złym wpływem i trzeba było ukazać im właściwą drogę życia. Mądrość to właśnie czyni • Adresaci Księgi Syracha żyją w pogańskim grecko-rzymskim świecie, który sugeruje, że Boże Prawo należy zastąpić czymś bardziej atrakcyjnym, filozofiami, które afirmują życie i używanie i pozwalają nazwać się obywatelami świata. Mądrość, chwaląc samą siebie, ukazuje im, że to fałszywa droga. Boże Prawo przewyższa mądrością greckie szkoły filozoficzne i jest najpewniejszą drogą do szczęśliwego życia.

ZADZIWIAJĄCE PODOBIEŃSTWO • Usłyszymy fragment księgi, w którym autor opisuje, jak w pewnym momencie historii Stwórca rozkazał Mądrości, by rozbiła swój namiot w Jakubie. W zadziwiająco podobnych słowach św. Jan będzie opisywał przyjście Jezusa na świat.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Przed wiekami, na samym początku mię stworzył i już nigdy istnieć nie przestanę
«W Jakubie rozbij namiot i w Izraelu obejmij dziedzictwo!»

 

BIBLIJNY INSIDER


Szczyt mądrości • Syrach jest pierwszym spośród autorów ksiąg mądrościowych, który na taką skalę i tak wyraźnie utożsamia Mądrość Bożą z Torą, Prawem. Ono jest dla autora szczytem Mądrości. Zostało objawione przez Boga Izraelowi. Utożasamienie Prawa z Mądrością będzie charakterystyczne dla życia religijnego Izraela w okresie po wygnaniu babilońskim (po 538 r. przed Chr.). O okresie osłabienia i zanikania klasycznych form prorockich Tora staje się najwyższą Mądrością i słowem natchnionym, które prowadzi człowieka w życiu. Podobne idee znajdujemy u autorów czasowo bliskich Syrachowi, we wspólnocie qumrańskiej oraz u żyjącego nieco później Filona Aleksandryjskiego.

Mądrość, która mieszka • Mądrość na wiele sposobów podkreśla zamieszkiwanie w Izraelu, w przybytku Pana, na Jego świętej górze, Syjonie, w Jeruzalem, w jego dziale. W poszukiwaniu mądrości Izrael nie musi udawać się do Egiptu czy Grecji, mieszka ona wśród nich.

Mądrość ucieleśniona • To zbliżenie Boga do człowieka przyjmie jeszcze głębszy wymiar w Nowym Testamencie. Syn, Słowo Boże, istniejąc odwiecznie, w pewnym momencie historii przybierze ludzkie ciało i rozbije namiot wśród nas (gr. skenoo, hebr. szakan w J 1, 14) • W Nim w nasz ludzki świat wkracza ucieleśniona mądrość Boża w swojej zachwycającej pełni. Mądrość Boża nie jest przywiązana do Syjonu i nie musi się już ukrywać za kamiennymi tablicami Tory. Przychodzi do wszystkich w ludzkim ciele, w żywym Słowie, w Chrystusie, który jest Mądrością i mocą Bożą (1 Kor 1, 24).

 

LINKI


Ten, co mnie stworzył, wyznaczył mi mieszkanie i rzekł: W Jakubie rozbij namiot i w Izraelu obejmij dziedzictwo! (Syr 24, 8)

J 1, 14 (Ewangelia): A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (dosłownie: rozbiło namiot między nami).

Przed wiekami, na samym początku mię stworzył i już nigdy istnieć nie przestanę (Syr 24, 9)

J 1, 1: Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 147b, 12–13. 14–15. 19–20)

Refren: Słowo Wcielone wśród nas zamieszkało.

Albo: Alleluja.

Chwal, Jeruzalem, Pana, * wysławiaj twego Boga, Syjonie! Umacnia bowiem zawory bram twoich * i błogosławi synom twoim w tobie.

Zapewnia pokój twoim granicom * i wyborną pszenicą ciebie darzy. Zsyła na ziemię swoje polecenia, * a szybko mknie Jego słowo.

Oznajmił swoje słowo Jakubowi, * Izraelowi ustawy swe i wyroki. Nie uczynił tego dla innych narodów, nie oznajmił im swoich wyroków.

[01][02]

 

PSALM

Oznajmił swoje Słowo Ps 147b, 12–13. 14–15. 19–20

Kiedy Bóg posyła swoje Słowo, zwykle rozumiemy, że „mówi”. Tym razem to coś więcej. Posyła na świat Jezusa, Słowo Wcielone.

PSALM 147 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, po 538 r. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów wyróżniamy Hallele: trzynaście modlitw przewidzianych na określone święta i inne okazje życia społecznego i religijnego. Ich nazwa pochodzi od powtarzającego się w nich wezwania: Hallelu-Jah!, to znaczy: „Chwalcie Pana!”. Najbardziej znane są Hallele egipskie, inaczej Mały Hallel (Psalmy 113 –118), śpiewane podczas Święta Paschy. Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po Małym Hallelu. Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145 –150.

HYMN UWIELBIENIA • Psalm 147 należy do trzeciej grupy psalmów, do pięciu psalmów zamykających Psałterz. Ich cechą charakterystyczną jest wezwanie Alleluja, które pada na zakończenie utworu. Psalm ma cechy hymnu, bezinteresownej pieśni uwielbienia, wykonywanej przez wspólnotę zebraną na liturgii w Świątyni Jerozolimskiej • Teologią nawiązuje do Deutero-Izajasza, ukazując Boga Zbawcę i Stwórcę, troskliwego Ojca który zbiera wygnańców i odbudowuje Jeruzalem, a równocześnie okrywa niebo chmurami i nadaje imiona gwiazdom. Izrael powrócił z wygnania i w morzu pogan dziękuje Bogu za nieustanną troskę i dar jego Słowa, które kreuje historię i podtrzymuje życie narodu wybranego.

SŁOWO WCIELONE • Usłyszymy fragmenty Psalmu 147 wysławiające Boga, który posyła na ziemię swoje Słowo. To łączy go z Ewangelią, która opisuje Jezusa, żywe Słowo Boga zstępujące na ziemię • Zwróćmy uwagę, że w Słowie Boga, podtrzymującym świat w istnieniu i pełniącym Jego wolę, chrześcijanie mogą odczytać obraz Syna Bożego. On jest budowniczym nowej Jerozolimy, czyli Kościoła, bramą owiec i dawcą życia. On uzdrawia złamanych na duchu i przynosi nam trwały pokój.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wysławiaj swego Boga

Oznajmił swoje słowo Jakubowi

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 1, 3–6. 15–18)

Niech będzie błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego, Jezusa Chrystusa; On napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym na wyżynach niebieskich – w Chrystusie. W Nim bowiem wybrał nas przed założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani przed Jego obliczem. Z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów poprzez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym. Przeto i ja, usłyszawszy o waszej wierze w Pana Jezusa i o miłości względem wszystkich świętych, nie zaprzestaję dziękczynienia, wspominając was w moich modlitwach. Proszę w nich, aby Bóg Pana naszego, Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia w głębszym poznawaniu Jego samego. Niech da wam światłe oczy serca, byście wiedzieli, czym jest nadzieja, do której On wzywa, czym bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych.

Oto Słowo Boże.

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Przed założeniem świata Ef 1, 3–6. 15–18
Historia istnienia Jezusa nie rozpoczęła się wraz z Jego narodzeniem. Tłumaczy, że w Jezusie Bóg „wybrał nas przed założeniem świata”.

KSIĘGA: List do Efezjan • NADAWCA: św. Paweł (lub uczeń z jego szkoły) • ADRESACI: chrześcijanie w Efezie oraz inne wspólnoty w Azji Mniejszej • CZAS POWSTANIA: 58 –62 r. lub po śmierci Pawła • MIEJSCE POWSTANIA: Rzym (bądź inne nieznane miejsce)


SZCZYTY TEOLOGII • W tym liście teologia św. Pawła osiąga szczyt rozwoju. Paweł podejmuje i rozwija tematy z Listu do Kolosan. Ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody • List dzieli się na dwie części: pierwsze trzy rozdziały prezentują teologię, której tematem jest misterium Chrystusa w Kościele. Ostatnie trzy rozdziały to wnioski praktyczne • List do Efezjan według tradycji wyszedł spod ręki samego apostoła w końcowym okresie jego życia, podczas pierwszego uwięzienia w Rzymie. Alternatywna interpretacja mówi, że został skomponowany przez ucznia z Pawłowej szkoły, który rozwija myśl apostoła. Świadczyłby o tym styl listu czy też nieco odmienna od tzw. niekwestionowanych listów Pawła teologia.

JEZUS OD ZAWSZE • Usłyszymy otwierające list błogosławieństwo. Dlaczego w II niedzielę po Narodzeniu czytamy właśnie ten fragment? Zwróćmy uwagę na słowa św. Pawła wskazujące, że historia istnienia Jezusa nie rozpoczęła się wraz z Jego narodzeniem. Istniał On już w chwili założenia świata. To jest właśnie biblijne świadectwo o tym, że Jezus to odwieczny Syn Boga, który wszedł w historię ludzką i stał się człowiekiem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym
W Nim bowiem wybrał nas przed założeniem świata
Niech da wam światłe oczy serca tak, byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego powołania

 

BIBLIJNY INSIDER


On napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym na wyżynach niebieskich – w Chrystusie (Ef 1,3) • Wyżyny niebieskie (gr. epourania) to niebo jako fenomen astronomiczny, ale także obszar należący do sfery boskiej, siedziba istot duchowych i skarbiec Bożych tajemnic. Tam właśnie jeszcze przed założeniem świata Bóg rozpoczyna realizacjęswego planu wobec nas.

W Nim bowiem wybrał nas przez założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani przed Jego obliczem (Ef 1,4) • Dosłownie: święci (gr. hagioi), bez skazy (gr. amomoi). Przed stworzeniem kosmosu Bóg wybrał nas do świętości, czyli do uczestniczenia w swojej naturze i do bycia bez skazy. Terminy te wyraźnie nawiązują do kultu Starego Testamentu i do tego, że jako chrześcijanie jesteśmy szczególną Bożą własnością i chwałą. Bóg kocha nas i myśli o nas, i wyznaczył nam misję, zanim jeszcze powstał materialny świat.

Z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli (Ef 1,4-5) • Ponadczasowy plan Boga wobec nas jest dalej opisywany jako „przeznaczenie” (gr. prooridzo) do bycia synami Bożymi • Przeznaczenie nie ma tu nic wspólnego z greckim fatum. Działającym jest nie ślepy los, lecz kochający Bóg i jego Syn. Determinacja ludzkiego życia jest bardzo ogólna i zdecydowanie pozytywna. Dotyczy uczynienia nas dziećmi Bożymi i uwielbienia Jezusa, Umiłowanego, przez którego spływa na nas cały ogrom Bożej łaski (ww. 5 i 6).

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 1, 1–18)

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, z tego, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. Pojawił się człowiek posłany przez Boga – Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz został posłany,aby zaświadczyć o światłości. Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było Słowo, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego – którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili. A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: «Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». Z Jego pełności wszyscy otrzymaliśmy – łaskę po łasce. Podczas gdy Prawo zostało dane za pośrednictwem Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Boga nikt nigdy nie widział; ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, o Nim pouczył.

Oto słowo Pańskie.

[01][02]

EWANGELIA

Prolog św. Jana J 1, 1–18

Łukasz i Mateusz opisują przyjście na świat Jezusa Chrystusa w perspektywie ludzkiej, historycznej. Święty Jan wychodzi natomiast poza ramy czasu i miejsca.

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: 80 –90 r. • KATEGORIA: hymn • WERSJE: brak


JAN I JEGO DZIEŁA • Po raz pierwszy w tym roku liturgicznym usłyszymy w niedzielę Ewangelię według św. Jana. W II niedzielę po Narodzeniu Pańskim zawsze jest bowiem czytany Prolog św. Jana. Najmłodszy z apostołów oprócz Ewangelii napisał również Apokalipsę i trzy listy • Tradycja Janowa, której źródłem i historycznym rdzeniem jest doświadczenie apostoła, przechodziła potem proces redakcji w skupionych wokół Jana kręgach jego uczniów. Jego owocem jest Ewangelia, która różni się od Ewangelii trzech pozostałych apostołów. Jan wyróżnia się poetyckim stylem, widocznym szczególnie w mowach, udramatyzowaną narracją, posługuje się częściej symbolem i alegorią. Synoptycy kładą nacisk na kompletne i spójne przedstawienie życia Jezusa, dla Jana tymczasem najważniejsze jest ukazanie misterium osoby Pana, w świetle którego apostoł interpretuje całość Jego misji. Nie znaczy to, że Ewangelia Janowa nie interesuje się historią. We współczesnych badaniach idzie się raczej za jej chronologią, dając jej pierwszeństwo przed synoptykami.

WCIELENIE WEDŁUG JANA • Ewangelię św. Jana rozpoczyna słynny Prolog, Hymn o Logosie. Opisuje on misję przychodzącego z wysoka Chrystusa, Bożego Słowa. Na jego przykładzie widać, czym w stylu różni się Ewangelia Jana od pozostałych. O ile Łukasz (jego opis narodzenia słyszeliśmy w pierwsze święto) i Mateusz sytuują ją w historii powszechnej, podając szczegóły wędrówki Maryi i Józefa do ziemi judzkiej, o tyle Jan przenosi ją w perspektywę kosmiczną, opisuje z perspektywy nieba. U synoptyków droga ziemskiego życia Jezusa jest opisana w wymiarze pionowym, rozpoczyna się wraz z poczęciem i narodzeniem, u Jana – w poziomym – rozpoczyna się przed ziemskim czasem • Opisuje dzieje przyjścia na świat Bożego Słowa.

SŁOWO I GŁOS • Pierwsza część Ewangelii św. Jana to >> hymn o Logosie, wczesnochrześcijański utwór opisujący misję przychodzącego z wysoka Chrystusa, Bożego Słowa. Charakteryzuje się szczególnymi obrazami i poetyckim charakterem • Druga część to >> narracja o Janie Chrzcicielu (J 1, 19 –34). Jan wskazuje nadchodzącego Mesjasza (J 1, 29) i sprawia, że idą za Nim jego dotychczasowi uczniowie (J 1, 35–37) • Zwróćmy uwagę, że Jezus to Słowo Boże zstępujące z nieba; Jan jest głosem, który Je zapowiada.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Na początku było Słowo
Bogiem było Słowo
Słowo ciałem się stało i zamieszkało między nami

 

TRANSLATOR


Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo (J 1, 1) • Greckie en arche przywodzi na myśl pierwsze słowa Księgi Rodzaju: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię (Rdz 1,1). Oznacza nie chronologiczny, ale absolutny początek, zasadę wszystkiego, a raczej osobę, od której wszystko się zaczyna. Syn Boży, który rodzi się jako człowiek w Betlejem, to ten sam Bóg, który jest racją i zasadą istnienia świata, który wydobył go z chaosu i niebytu.

Ono było na początku u Boga (J 1,2) • Raczej: było zwrócone twarzą ku Bogu (pros ton theon), było Jego Słowem, byli sobie bliscy jak Syn i Ojciec.

A Słowo stało się ciałem (J 1,14) • Greckie sarx to dosłownie mięso, określenie bardzo konkretne, niepozostawiające wątpliwości, czy ciało Jezusa było prawdziwe i realne.

…i zamieszkało wśród nas (J 1,14) • Dosłownie: rozbiło namiot u nas, wśród nas, w nas.

 

BIBLIJNY INSIDER


Trzy pierwsze wersety tego hymnu-prologu odsłaniają nam trzy prawdy Wcielenia:

• Prawda o Ojcu i Synu, czyli zbawia nas miłość Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga […]. Ono było na początku u Boga.

Syn, który żyje z Ojcem w przestrzeni nieba, jest u siebie, u Boga, zwrócony nieustannie twarzą ku Niemu (patrz: TRANSLATOR). W ten sposób Ewangelista podkreśla, że to właśnie miłość – nie wszechmoc ani boski geniusz – są charakterystyczne dla Syna Bożego. Przyjdzie On na świat odarty z wszechmocy, a bogaty tylko w Miłość. Boża miłość jako jedyna ma moc zbawić człowieka.

Prawda o nas, czyli zależni od BogaWszystko przez Nie [Słowo Boże] się stało, bez Niego nic się nie stało, co się stało.

Nie ma rozwodu pomiędzy niebem i ziemią, światem materialnym i duchowym. Są jak dwa płuca, dwie komory serca stworzone przez tego samego Boga, który troszczy się o swoje stworzenie. Jeśli rozdzielamy te dwa światy, ziemski jest skazany na obumieranie. Bóg Stwórca jest także Bogiem Zbawcą.

Prawda o Chrystusie, czyli więcej niż dziecko • Centrum i absolutne serce pierwszych trzech wersetów to słowa Bogiem było Słowo (aby to podkreślić, Jan zmienia nawet szyk wyrazów).

Ten, który przychodzi na świat jako człowiek, to nie Cudotwórca ani Nauczyciel; małe dziecko to Wcielony Bóg. Przychodzi walczyć z zaciskającą się wokół człowieka pętlą ciemności, grzechu i śmierci (J 1, 4–5). Przynosi nam zwycięską Światłość, wygrywa dla nas życie wieczne (J 1, 5). Nie zapominajmy o tym, świętując Boże Narodzenie.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Prolog Jana przedstawia historię Wcielenia inaczej, niż to robią Łukasz czy Mateusz, przenosi ją w perspektywę kosmiczną. Droga Jednorodzonego rozpoczyna się przed ziemskim czasem, w przestrzeni nieba, o której mówi DRUGIE CZYTANIE (J 1, 3; Hbr 1, 2).

 

LINKI


Na początku było Słowo (J 1, 1) • Pierwsze wersety przypominają początek Księgi Rodzaju (opis stworzenia świata) oraz tradycje o Mądrości towarzyszącej Bogu w dziele stworzenia

Rdz 1, 1: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

Syr 24, 9: Przed wiekami, na samym początku mię stworzył i już nigdy istnieć nie przestanę.

Mdr 7, 25: [Mądrość] Jest bowiem tchnieniem mocy Bożej i przeczystym wypływem chwały Wszechmocnego.

Prz 8, 22 –30: Pan mnie zrodził jako początek swej mocy, przed dziełami swymi, od pradawna. Od wieków zostałam ustanowiona, od początku, przed pradziejami ziemi. Przed oceanem zostałam zrodzona, przed źródłami pełnymi wód. Zanim góry zostały założone, przed pagórkami zostałam zrodzona. […] Gdy niebo umacniał, z Nim byłam, gdy kreślił sklepienie wód, gdy w górze utwierdzał obłoki, gdy źródła wielkiej Otchłani umacniał, gdy morzu ustawiał granice, by wody z brzegów nie wystąpiły, gdy ustalił fundamenty ziemi i byłam przy Nim mistrzynią, rozkoszą Jego dzień po dniu, cały czas.

Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego (J 1,12)

Ga 3, 26: Wszyscy bowiem dzięki tej wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie.

1 J 3, 1: Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego.

Rz 8, 14: Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi.

Ef 1, 5: Przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli.

J 7, 38: Jak rzekło Pismo: Strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza.

A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas [dosłownie: rozbiło namiot między nami] (J 1, 14)

Syr 24, 8 (PIERWSZE CZYTANIE): Wtedy przykazał mi Stwórca wszystkiego, Ten, co mnie stworzył, wyznaczył mi mieszkanie i rzekł: W Jakubie rozbij namiot i w Izraelu obejmij dziedzictwo!

Hbr 2, 14: Ponieważ zaś dzieci uczestniczą we krwi i ciele, dlatego i On także bez żadnej różnicy stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, to jest diabła.

1 J 1, 1: To wam oznajmiamy, co było od początku, cośmy usłyszeli o Słowie życia, co ujrzeliśmy własnymi oczami, na co patrzyliśmy i czego dotykały nasze ręce.

Ap 21, 3: I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: „Oto przybytek [dosłownie: namiot] Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie «BOGIEM Z NIMI»”.

I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy (J 1, 14)

J 2, 11: Taki to początek znaków uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej. Objawił swoją chwałę i uwierzyli w Niego Jego uczniowie.

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Święto Świętej Rodziny A

Jezus. Przypadek szczególny. Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - Święto Świętej Rodziny A
Jezus. Przypadek szczególny. Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie.

PUNKT WYJŚCIA


ŚWIĘTO ŚWIĘTEJ RODZINY: JEZUSA, MARYI, JÓZEFA • Rok A • KOLOR SZAT: biały • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy naśladowali w naszych rodzinach cnoty Świętej Rodziny • CZYTANIA: Mądrość Syracha 3, 2 –6. 12 –14 • Psalm 128, 1 –5 • List do Kolosan 3, 12 –21 • Ewangelia wg św. Mateusza 2, 13 –15. 19 –23

 

CHMURA SŁOWA


 

 

STO SŁÓW


Święta Rodzina. Absolutny wyjątek. Ona i on, Maryja i Józef, są dla siebie mężem i żoną, aczkolwiek zachowują czystość. Ich Dziecko nie jest jego biologicznym Synem, a ona, choć urodziła, pozostaje dziewicą.

To kolejny obraz, który unaocznia tajemnicę Wcielenia: tajemnicę Boga, który staje się człowiekiem, jednym z nas. Boga, który narodziwszy się w świecie, w społeczeństwie, przyjął na siebie wszystkie prawa i reguły nim rządzące, w tym czwarte przykazanie: „Czcij ojca swego i matkę swoją”. Bóg chciał, by Jego Syn otrzymał wychowanie w ludzkiej rodzinie. By odziedziczył pewne cechy matki i wyrósł w pewnych regułach ojca. By tęsknił za dzieciństwem w Nazarecie, a w swych rysach twarzy, mimice, decyzjach, reakcjach rozpoznawał swoich rodziców.

Bo ojciec i matka to powołanie miłości na całe życie. Nawet Bóg ich czcił. Piękny wyjątek, który potwierdza regułę. Sam Bóg potwierdza, jak ważne jest: Czcij ojca i matkę.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Mądrości Syracha

(Syr 3, 2 –6. 12 –14)

Pan uczcił ojca przez dzieci, a prawa matki nad synami utwierdził. Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził. Kto czci ojca, radość mieć będzie z dzieci, a w czasie modlitwy będzie wysłuchany. Kto szanuje ojca, długo żyć będzie, a kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce. Synu, wspomagaj swego ojca w starości, nie zasmucaj go w jego życiu. A jeśliby nawet rozum stracił, miej wyrozumiałość, nie pogardzaj nim, choć jesteś w pełni sił. Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie, w miejsce grzechów zamieszka u ciebie.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Czcij ojca i matkę Syr 3, 2 –6. 12 –14

Autor Mądrości Syracha rozwija IV przykazanie Dekalogu. W Starym Testamencie cześć do rodziców była zbliżona do czci oddawanej Bogu.

KSIĘGA: Mądrość Syracha • AUTOR: Jezus, syn Syracha • CZAS POWSTANIA: ok. 180 r. przed Chr. (wersja herbrajska), 132 –117 r. przed Chr. (wersja grecka) • KATEGORIA: pouczenie mądrościowe


Z KSIĘGA AUTORSTWA JEZUSA • Słynne pytanie, na które czasem nie potrafią odpowiedzieć poprawnie nawet znani bibliści, brzmi: czy Jezus jest autorem którejś z ksiąg Pisma Świętego? Otóż tak, jest. A nazwa tej księgi brzmi Księga Syracydesa. Inne nazwy to Księga Mądrości Syracha albo Eklezjastyka. Jak poświadcza trzydziesty werset ostatniego rozdziału, jej autorem jest… Jezus. Jezus, syn Syracha. Autor był mędrcem, prawdopodobnie prowadził szkołę w Jerozolimie ok. 180 r. przed Chrystusem. Adresatami jego nauczań są uczniowie jego szkoły – Syrach nazywa ich swoimi synami – a także wszyscy, którzy chcą pogłębić swoją więź z Panem za pośrednictwem Prawa, oraz ci, którzy żyjąc na obczyźnie, do Prawa chcą dostosować swoje obyczaje. Księgi nie ma w kanonie hebrajskim.

ŻYWA MĄDROŚĆ • To jedna z ksiąg mądrościowych. Jest dość długa, liczy aż 51 rozdziałów. Nie zawiera narracji, nie opowiada historii Izraela, jego królów, dziejów ludu Bożego. To luźny zbiór zasad, zapis doktryny, innymi słowy: prawdziwa mądrość, której źródłem, natchnieniem jest Bóg. Słuchając pierwszego czytania, zwróćmy uwagę, jak bardzo aktualne, żywe i potrzebne dla naszej wiary są działające na wyobraźnię słowa Mądrości Syracha.

PRZYKAZANIE CZWARTE • Pierwsze czytanie jest rozwinięciem czwartego przykazania Dekalogu. Autor przedstawia korzyści, jakie płyną z wierności nakazowi czci ojca i matki. Ci, którzy szanują swych rodziców, mogą liczyć na: • posłuszeństwo własnych dzieci • wysłuchanie modlitw • długie życie, a nawet • odpuszczenie grzechów. Cześć należna rodzicom nie wynika z ich cnót, aktualnej pozycji czy stanu, lecz samego faktu macierzyństwa i ojcostwa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów
Kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził
Kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce

 

TRANSLATOR


Pan uczcił ojca przez dzieci, a prawa matki nad synami utwierdził (Syr 3, 2)dosłownie: Pan otoczył ojca chwałą (gr. edoksasen). Przebija przez to zasadnicza prawda: cześć oddawana ojcu to ta sama cześć, którą oddaje się Bogu. Bóg utożsamia się z postaciami ziemskiego ojca i ziemskiej matki.

Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów (Syr 3, 3)Niebywałe zdanie: autor używa greckiego czasownika hilaskomai, który funkcjonuje w języku ofiar i kultu. Cześć oddawana ojcu ma tę samą moc co ofiary składane w świątyni jerozolimskiej – gładzi grzechy.

Kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził (Syr 3, 4)W grece apothesauridzo znaczy gromadzić skarby. Słowo to użyte w 1 Tm 6,19 odnosi się do skarbów w niebie, o których mówi także Jezus w Mt 6,20.

Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie, w miejsce grzechów zamieszka u ciebie (Syr 3, 14)Dosłowne: miłosierdzie zamienia się miejscem z grzechami (gr. prosanoikodomeo).

 

BIBLIJNY INSIDER


• Czwarte przykazanie • Autor natchniony interpretuje i rozwija czwarte przykazanie Dekalogu: Czcij ojca swego i matkę swoją (Wj 20,12) • Już tam ukrywa się prawda, że rodzicom oddaje się cześć, która jest zbliżona do czci oddawanej samemu Bogu. Hebrajski czasownik kabed („czcić”) poza czcią oddawaną rodzicom opisuje w Biblii chwałę oddawaną Bogu • Autor Księgi Syracha idzie dalej, stwierdzając, że cześć, miłość i szacunek do rodziców są jak ofiara ekspiacyjna, dzięki której Bóg odpuszcza grzechy człowieka i gromadzi dla niego skarby dobrych uczynków. To pewna droga do zbawienia.

• Trudna miłość do ojca • W tekście Księgi Syracha eksponuje się przede wszystkim postać ojca, ponieważ miłość do niego często jest trudniejsza niż miłość do matki. Ojciec w starożytności (łac. paterfamilias) to pan domu dysponujący władzą absolutną i decydujący o losie dzieci. Biblia zna wiele przypadków ojców niepotrafiących obudzić w sobie charyzmatu ojcostwa dla troskliwej opieki i towarzyszenia swoim dzieciom (np. Samuel, Saul czy Dawid) • Syrach wzywa do wyrozumiałości i przebaczenia naszym niedoskonałym ziemskim ojcom. Ostatecznie dali nam najcenniejszy dar życia i wiele dobra. Dzięki miłości i wyrozumiałości wobec ojca zyskamy Ojca w Bogu, który w zamian za nasze miłosierdzie otworzy nam bramy swojego królestwa.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 128, 1–5)

Refren: Szczęśliwy człowiek, który służy Panu.

Szczęśliwy człowiek, który służy Panu * i chodzi Jego drogami. Będziesz spożywał owoc pracy rąk swoich, * szczęście osiągniesz i dobrze ci będzie.

Małżonka twoja jak płodny szczep winny * w zaciszu twego domu. Synowie twoi jak oliwne gałązki * dokoła twego stołu.

Tak będzie błogosławiony człowiek, * który służy Panu. Niech cię z Syjonu Pan błogosławi † i obyś oglądał pomyślność Jeruzalem * przez wszystkie dni twego życia.

[01][02]

 

PSALM

Rodzina źródłem szczęścia Ps 128, 1–5

Psalm 128 wymienia to, co daje szczęście. W przeważającej mierze jest to życie rodzinne.

PSALM 128 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli, po 538 r. przed Chr.


PSALM STOPNI • Pochodzący z powygnaniowej tradycji mądrościowej Psalm 128 należy do zbioru pieśni pielgrzymkowych. Jest określany mianem „Pieśni stopni” lub „Pieśni kroków”, ponieważ być może był śpiewany podczas podchodzenia pielgrzymów do położonej na wzgórzu Jerozolimy, zwykle w ramach obchodów jednego z trzech wielkich świąt żydowskich (Paschy, Święta Namiotów, Święta Tygodni). Psalm zawiera błogosławieństwo dla rodziny: żony, męża, dzieci oraz łączącej ich pracy.

CO DAJE SZCZĘŚCIE? • Podczas liturgii słyszymy cały psalm. Jest on wyrazem ówczesnych przekonań co do źródeł i przejawów prawdziwego szczęścia • Zwróćmy uwagę, że najwięcej źródeł szczęścia psalmista widzi w życiu rodzinnym. Najdobitniejszym znakiem Bożego błogosławieństwa dla Izraelity była, obok dobrobytu materialnego, miłość małżeńska połączona z darem licznego potomstwa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Szczęśliwy człowiek, który służy Panu i chodzi Jego drogami
Małżonka twoja jak płodny szczep winny w zaciszu twego domu
Synowie twoi jak oliwne gałązki dokoła twego stołu

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Kolosan

(Kol 3, 12 –21)

Bracia: Jako wybrańcy Boży – święci i umiłowani – obleczcie się w serdeczne współczucie, w dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby ktoś miał coś do zarzucenia drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy.

Na to zaś wszystko przywdziejcie miłość, która jest spoiwem doskonałości. A w sercach waszych niech panuje pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście wezwani w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni.

Słowo Chrystusa niech w was mieszka w całym swym bogactwie: z całą mądrością nauczajcie i napominajcie siebie, psalmami, hymnami, pieśniami pełnymi ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych sercach.

A cokolwiek mówicie lub czynicie, wszystko niech będzie w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.

Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu. Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia. Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkim, bo to jest miłe w Panu. Ojcowie, nie rozdrażniajcie waszych dzieci, aby nie traciły ducha.

Oto Słowo Boże.

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Rodzinne życie w Duchu Kol 3, 12 –21
Wbrew panującemu w jego czasach patriarchatowi, Paweł zachęca, by więzi rodzinne były oparte na wzajemnej miłości i zrozumieniu.

KSIĘGA: List do Kolosan • NADAWCA: św. Paweł (lub jego uczeń w przypadku późnej datacji) • ADRESACI: chrześcijanie w Kolosach • CZAS POWSTANIA: 52 –57 r., 58–60 r., 61 –64 r., po śmierci św. Pawła • MIEJSCE POWSTANIA: Efez, Cezarea, Rzym


LIST Z WIĘZIENIA • List do Kolosan zaliczamy do grupy tzw. listów więziennych, ponieważ powstał podczas uwięzienia apostoła Pawła. Podaje się kilka możliwych miejsc, z których Paweł mógł wysłać list, ostatecznie jednak wskazywana jest Cezarea lub Rzym. Większość badaczy skłania się dziś ku Pawłowemu autorstwu listu. Pismo jest odpowiedzią na prośbę Epafrasa, założyciela wspólnoty w Kolosach, który potrzebuje wsparcia w walce z szerzącymi się tam herezjami. Nie znamy ich zasadniczej przyczyny, badacze wskazują na ich związek z gnozą, filozofią hellenistyczną, kultami misteryjnymi, wróżbiarstwem i apokaliptycznym judaizmem. Paweł nie polemizuje z żadną konkretną „herezją” pojętą jako system filozoficzny bądź religijny. Jego zamysłem jest raczej wykład prawd wiary i ukazanie piękna oraz wielkości zbawienia w Chrystusie na tle innych rywalizujących ze sobą w Kolosach prądów religijnych i filozoficznych.

WYKŁAD PRAWD WIARY • List – oprócz wstępnego pozdrowienia, modlitwy za wspólnotę z Kolosów oraz zakończenia – składa się z dwóch części. Pierwsza ma charakter wykładu prawd wiary. Rozpoczyna ją hymn o Chrystusie, który oddaje zasadniczą myśl tego fragmentu: Jezus Chrystus jest jedynym prawdziwym Bogiem, który przyniósł zbawienie światu. To nie świat i natura rządzą ludzkim losem, lecz Bóg, który jest ich Stwórcą. Druga część listu to pouczenia moralne.

KONSEKWENCJE WYZNANIA WIARY • Dzisiejsze czytanie pochodzi z drugiej części listu. Uznanie Chrystusa jako Pana i Boga pociąga za sobą konieczność przyjęcia głoszonej przez Niego nauki. Ta zaś opiera się na takich wartościach, jak wzajemne przebaczenie, miłość, pokój, wdzięczność sobie nawzajem, a przede wszystkim Bogu. W tym fragmencie Paweł porusza także istotne zagadnienie relacji rodzinnych • Zwróćmy uwagę, że wbrew panującemu wówczas systemowi patriarchalnemu (ojciec rodziny mógł dowolnie decydować o losie najbliższych) Paweł zachęca, by także owe najbliższe więzi były oparte na wzajemnej miłości i zrozumieniu, bez wynoszenia się nad drugą osobę.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu
Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia
Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkim, bo to jest miłe w Panu

 

BIBLIJNY INSIDER


Jako wybrańcy Boży – święci i umiłowani – obleczcie się w serdeczne współczucie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość (Kol 3,12) • W obrazie chrześcijańskiej rodziny pojawia się sporo cnót, które wydają się zbyt trudne do osiągnięcia lub wypracowania o własnych siłach. To dobra intuicja. Autor mówi tu nie tyle o własnym wysiłku, ile o przyjęciu darów Ducha, nowego życia, mającego źródło w Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym, a opisywanego obrazem nowej szaty, którą mamy na siebie założyć. Czym są dary Ducha, do których przyjęcia jest wezwana chrześcijańska wspólnota i rodzina?

Serdeczne współczucie, gr. splanchna oiktirmou – ciekawy i trudny do oddania zwrot, dosłownie wnętrzności łona. To z jednej strony pełne uczuć, poruszające wnętrze współczucie (splanchna ozncza serce, wnętrzności), a z drugiej strony miłosierdzie (oiktirmos – także wnętrzności, łono, w Septuagincie tłumaczenie hebr. rahamim), które jest czymś więcej niż tylko uczuciowym poruszeniem. To zrozumienie okazane sobie nawzajem, obecność, która stara się rozwiązywać problemy drugiego.

Dobroć, gr. chrestotes – to życzliwość i hojność, z którą wychodzimy poza to, co trzeba zrobić, oddając drugiemu swój czas i serce.

Pokora, gr. tepeinofrosyne – dosłownie niskie myślenie o sobie, cecha znienawidzona przez Greków. Służalczość i małość dla chrześcijan to nic innego jak stawianie się w pozycji tego, który służy drugiemu, na wzór Jezusa.

Cichość, gr. prautes – cecha samego Pana, który nie szukał swego, lecz wypełnienia woli Ojca i naszego dobra. W ten sposób stajemy się szczególnie podobni do Niego.

Cierpliwość, gr. makrothymia – oznacza zdolność do wielkiego (makro-) poświęcenia (gr. thyma) lub długiego powstrzymywania gniewnej reakcji (gr. thymaino). Cierpliwość to składanie siebie w ofierze i mądre przekonywanie uczuć, aby nie wybuchły, niszcząc naszą relację.

Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu (Kol 3,18) • Poddanie żony mężowi nie jest naśladowaniem starożytnych wzorów społeczeństwa patriarchalnego, ponieważ ma się dokonywać „w Panu”. Jest znakiem nowego życia w Jezusie, oznacza ufne oddanie się w ręce męża, równość w powołaniu i łasce. Tak jak Ojciec poddaje wszystko pod stopy Jezusa (Ef 1, 22; Hb 2, 5. 8), tak Syn poddaje wszystko Ojcu (1 Kor 15, 27. 28). Poddanie się żony mężowi to naśladowanie Chrystusa i Boga w ich wolnym i pełnym miłości oddaniu się sobie, w którym osoba nie traci nic ze swej godności. W Ef 5, 21 do takiego poddania-oddania jest wezwany także mąż.

Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia (Kol 3,19) • Mężowie także mają naśladować Jezusa w jego troskliwej miłości do końca (gr. agapao) wobec żon. Dodatkowe przykazanie dla mężów dotyczy tego, aby nie być dla żon gorzkimi (gr. pikraino). W rabinackim komentarzu do Księgi Rodzaju Bóg ostrzega Adama: „Nie dopuść, aby kobieta, którą stworzyłem, płakała z twego powodu, bo ja pozbieram każdą jej łzę”.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 2, 13 –15. 19 –23)

Gdy mędrcy się oddalili, oto anioł Pański ukazał się Józefowi we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i uchodź do Egiptu; pozostań tam, aż ci powiem; bo Herod będzie szukał Dziecięcia, aby Je zgładzić».

On wstał, wziął w nocy Dziecię i Jego Matkę i udał się do Egiptu; tam pozostał aż do śmierci Heroda. Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: «Z Egiptu wezwałem Syna mego».

A gdy Herod umarł, oto Józefowi w Egipcie ukazał się anioł Pański we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i idź do ziemi Izraela, bo już umarli ci, którzy czyhali na życie Dziecięcia».

On więc wstał, wziął Dziecię i Jego Matkę i wrócił do ziemi Izraela. Lecz gdy posłyszał, że w Judei panuje Archelaos w miejsce ojca swego, Heroda, bał się tam iść. Otrzymawszy zaś we śnie nakaz, udał się w okolice Galilei. Przybył do miasta zwanego Nazaret i tam osiadł. Tak miało się spełnić słowo Proroków: «Nazwany będzie Nazarejczykiem».

Oto słowo Pańskie.

[01][02]

EWANGELIA

Ucieczka do Egiptu Mt 2, 13 –15. 19 –23

Wydarzenia z dzieciństwa Jezusa św. Mateusz pokazuje z perspektywy św. Józefa. Na czym polega jego mądrość, dzięki której Bóg mógł przeprowadzić historię zbawienia?

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: 70 –80 r. • KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 1 r. • MIEJSCE AKCJI: Betlejem, Egipt • BOHATEROWIE: Józef, Maryja, Jezus, Anioł Pański • WERSJE: brak


DZIECIŃSTWO JEZUSA • Przypomnijmy, że tylko dwie Ewangelie opisują narodzenie Jezusa, a także sceny sprzed Jego narodzenia oraz Jego dzieciństwo: św. Łukasza i św. Mateusza. W przeciwieństwie do Łukasza, który dzieciństwo Jezusa pokazuje z perspektywy Maryi, u św. Mateusza głównym bohaterem wydarzeń jest Józef. To on podjął decyzję o przyjęciu Maryi do swego domu, mimo że z punktu widzenia sprawiedliwości i Prawa powinien ją oddalić (patrz: Ewangelia, IV
niedziela adwentu).

PIERWSZE CHWILE JEZUSA • Święty Mateusz krótko, zaledwie jednym wersetem, wspomina o narodzeniu Jezusa (patrz: Mt 2, 1). Skupia się na wizycie mędrców ze Wschodu. Nie wspominają o tym inni ewangeliści, podobnie jak o historii, którą usłyszymy w dzisiejszej Ewangelii: o ucieczce do Egiptu.

ZAGROŻENIE I UCIECZKA • Usłyszymy ostatni fragment tej części Ewangelii św. Mateusza, która jest poświęcona narodzeniu i dzieciństwu Jezusa. To historia ucieczki do Egiptu. Pominięty zostanie środkowy fragment (Mt 2, 16 –18) o rzezi niewiniątek z rozkazu Heroda. Zwróćmy uwagę, że w centrum historii znów jest św. Józef: ponownie musi podjąć decyzję, biorąc pod uwagę słowo Pana. Zauważmy także, że Święta Rodzina pokonuje drogę do Egiptu i z powrotem do Izraela, powtarzając symbolicznie drogę przemierzoną wcześniej przez lud Izraela (patrz: ZWRÓĆ UWAGĘ).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bał się iść. Otrzymawszy zaś we śnie nakaz, udał się

 

BIBLIJNY INSIDER


Każda z osób Świętej Rodziny wnosi niepowtarzalny charakter i styl bycia, który składa się na tę wspólnotę.

• Józef • Typ patriarchy. Na jego barkach spoczywa bezpieczeństwo i przyszłość domu. Kiedy rodzina jest zagrożona, Anioł rozmawia właśnie z nim. To on organizuje wyprawę i decyduje, dokąd powrócić i gdzie założyć dom • Co ciekawe, Ewangelie nie przekazują żadnego słowa Józefa, jakby jego życie w całości składało się z pracy i działania. Tym właśnie do nas przemawia • W tej postaci doskonale widać coś, co Jan Paweł II określał promieniowaniem ojcostwa, silnego, troskliwego i dyskretnego, które prowadzi Jezusa do odkrycia, kim jest jego Ojciec w Niebie. To pierwsze powołanie ojca.

Maryja • Zapewne jak każda żydowska kobieta troszczyła się o to, aby dom miał duszę i serce. Dbała o praktyczne aspekty codziennego życia • Nie jest łatwo uwierzyć, że jest się Matką Boga. Maryja uczy się tego od początku. Kiedy wyruszała w drogę do Egiptu, z pewnością nie wiedziała jeszcze, jak pełne prób i cierpienia życie przygotował dla nie Bóg. Maryja to przykład modlącej się, towarzyszącej swemu dziecku Matki.

Jezus • Przypadek zupełnie szczególny: Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie. Żadnej specjalnej szkoły, żadnych spektakularnych cudów ani oznak mocy i boskiego geniuszu – Jezus przez trzydzieści lat prowadził naprawdę zwyczajne życie • Syn Boga miał prawo do przeżywania buntu wobec świata, który go nie rozumiał, wobec rodziny, która ostatecznie także nie była na jego miarę. Można by zrozumieć jego odmienność i samotność. A jednak o niczym podobnym w historii Jezusa nie słyszymy • Jezus poważnie wziął sobie do serca przykazanie Dekalogu powtarzane przez mędrca Syracha: Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


• Bezpieczna przystań • Egipt to bardzo naturalny wybór i dobre miejsce ucieczki dla Świętej Rodziny. Znajdował się blisko granic Judei, miał dużą diasporę żydowską (szacuje się, że trzecia część mieszkańców Aleksandrii w I w. to Żydzi). Stary Testament i Józef Flawiusz potwierdzają, że Żydzi często uciekali tam przed zamieszkami politycznymi. Dystans pomiędzy Betlejem o obrzeżami Egiptu to przynajmniej 250 kilometrów. Dla rodziny z małym dzieckiem to co najmniej tygodniowa podróż.

• Symboliczna wyprawa • U Mateusza podróż Jezusa do Egiptu urasta do rangi symbolu i spełniającego się proroctwa (Iz 11, 1). Jezus podobnie jak patriarchowie (Abraham, Izaak, Jakub; Rdz 12 –50) i pokolenia jego rodaków przed Nim powtarza drogę do ziemi niewoli, aby wyjść stamtąd później w czasie wyznaczonym przez Boga. To zapowiedź Nowego Exodusu. Syn Boży jest większy niż Mojżesz, wyprowadzi całą ludzkość z niewoli śmierci. Ta ucieczka do Egiptu i powrót to także symbol przyszłej drogi, którą pokona Chrystus z dna śmierci do życia i zmartwychwstania, pociągając za sobą wszystkich spoczywających w otchłani.

 

LINKI


Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: Z Egiptu wezwałem Syna mego (Mt 2, 15)

Oz 11, 1: Miłowałem Izraela, gdy jeszcze był dzieckiem i syna swego wezwałem z Egiptu.

Tak miało się spełnić słowo Proroków: Nazwany będzie Nazarejczykiem (Mt 2, 23)

Iz 11, 1 (prawdopodobnie): Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni • Hebrajskie słowo nëºcer zawiera się w nazwie Nazaret (bet nëºcer, dom odrośli).

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
Copy link
Powered by Social Snap