Raport: Kościół w Polsce opiera się na kobietach

Kościół katolicki w Polsce ma zdecydowanie charakter kobiecy - dotyczy to zarówno deklarowanej wiary, uczestnictwa w praktykach religijnych, jak i zaangażowania w życie parafii i wspólnot religijnych - wynika z raportu Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego

Alina Petrowa-Wasilewicz
Alina
Petrowa-Wasilewicz
zobacz artykuly tego autora >

Ten pierwszy w dziejach raport o roli kobiet w Kościele w Polsce został opracowany w oparciu o badania przeprowadzone przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, pod kierunkiem ks. dra Wojciecha Sadłonia SAC, dyrektora ISKK, mgr. Roberta Stępisiewicza przy współpracy z dr Marią Rogaczewską z UW.

 

Siła wiary i akceptowanie nauczania Kościoła

Religijność kobiet w Polsce wyraźnie różni się od religijności mężczyzn zarówno w natężeniu przeżywania jak i w akceptacji prawd wiary – piszą autorzy Raportu. Kobiety niemal dwukrotnie częściej niż mężczyźni deklarują się jako osoby “głęboko wierzące” (26%), częściej też deklarują wiarę w Boga (90% mężczyzn, 93% kobiet), a rzadziej ateizm (1,1%, kobiet, 5%. mężczyzn).

Co więcej, wiara Polek jest bardziej integralna, gdyż w pełniejszym wymiarze wyznają prawdy wiary. Na przykład w nagrodę po śmierci wierzy 75% kobiet, a tylko 61% mężczyzn; w bóstwo Chrystusa blisko 90%. kobiet i 81% mężczyzn, natomiast 79%. kobiet prawidłowo wskazuje liczbę sakramentów (wobec 65% mężczyzn). Kobiety mają też bardziej pogłębioną wiedzę religijną: 53% kobiet czyta publikacje religijne wobec 37% mężczyzn.

Polki w znacznie wyższym stopniu akceptują też nauczanie o etyce małżeńskiej i dotyczącej początków i końca życia. Rozwodów nie akceptuje 45% respondentek wobec 41% mężczyzn, aborcji nie akceptuje 69% wobec 59% mężczyzn.

Wiara jest też dla Polek o wiele większą wartością – duże znaczenie ma ona dla 48% respondentek i 38% respondentów, zaś bardzo duże – odpowiednio – 43 i 30%.

 

Zdaniem autorów raportu największe różnice w religijności obu płci dotyczą jednak tzw. wymiaru doświadczeniowego wiary, czyli duchowo-emocjonalnego sposobu jej przeżywania. Przejawiają się one w przekonaniu, że Bóg pozwala człowiekowi doświadczać Go, że wiara daje poczucie bezpieczeństwa, a liturgia jest ważnym przeżyciem.

Na pytanie, czy wiara może dać poczucie bezpieczeństwa, ponad 34% kobiet wobec ponad 24% mężczyzn udziela odpowiedzi, że tylko wiara, zaś 47% kobiet wobec 43% mężczyzn przyznaje, że nie tylko wiara. Aż 53% kobiet odczuwa też w swoim życiu bliskość Boga, a takie doświadczenie podziela tylko 38% mężczyzn. Podobnie dla 84% pań Eucharystia to ważne i cenne przeżycie wobec 72% panów.

Także przywiązanie do wspólnoty wiary jest większe u kobiet – dla 36% jest duże, dla 23% bardzo duże wobec 29% i 13% w płci przeciwnej.

 

Udział w Eucharystii i sakramenty

Z Raportu dowiadujemy się, że praktyki religijnych są domeną przede wszystkim kobiet. To one znacznie częściej deklarują się jako osoby systematycznie praktykujące – 56% wobec 37% i niemal dwukrotnie częściej modlą się codziennie (65%) – wobec 40%. Do Komunii św. również przystępują częściej – codziennie 2% wobec 0,6%; kilka razy w tygodniu – 6,7% wobec 2%; co niedzielę – 26% wobec 14%. Raz w miesiącu spowiada się 23,5% pań wobec 13% mężczyzn, zaś kilka razy do roku 48% wobec 45%.

 

Kobiety dominują też na niedzielnej Eucharystii i liczby te nie zmieniają się od końca lat 70., gdy ISKK zaczął badać praktyki religijne Polaków – jest ich ponad 59% w skali ogólnopolskiej.
Do interesujących wniosków prowadzi badanie liczby kobiet na Eucharystii i przystępowanie do Komunii św. w stosunku do wszystkich wiernych w diecezji. Ankiety, przeprowadzone w 2013 r. wskazują, że uczestnictwo Polek jest wysokie w diecezjach, w których praktyki religijne nie biją rekordów – w archidiecezji łódzkiej jest najwyższy procent kobiet – dominicantes – blisko 64%, w warmińskiej – 63%, w szczecińsko-kamieńskiej ponad 62% przy przeciętnej dla całej Polski – ponad 59% (Dla porównania – w diecezjach tarnowskiej i rzeszowskiej, czyli z wysoką liczbą domincantes jest ich blisko po 56%, więc stosunek obu płci jest tam “wyrównany”).

 

Jeszcze w większym stopniu kobiety przeważają wśród wszystkich osób, przyjmujących Komunię św. Na przeciętną liczbę 67,6% – ponad 70% w diecezji częstochowskiej to kobiety, w warmińskiej 70%, podobnie w łódzkiej. Różnica w liczbie comunicantes także nie zmienia się od 20 lat. Autorzy raportu zwracają uwagę, że nie ma zależności pomiędzy przeciętną dominicantes i comunicantes w danej diecezji a odsetkiem uczestniczek w niedzielnej Eucharystii i przyjmowaniu Komunii św. przez nie. Z tych faktów wyciągają wniosek, że religijność kobiet częściej jest oparta na ich duchowym doświadczeniu, osobistym przeżyciu Boga, zaś religijność mężczyzn jest bardziej zależna od kontekstu, czyli osadzona w pozadoświadczeniowych, np. instytucjonalnych uwarunkowaniach, obyczaju i tradycji. Tego typu uwarunkowania – zwracają uwagę Autorzy – występują przede wszystkim w diecezjach o silniejszej religijności, gdzie religijność otoczenia silniej wpływa na jednostki. “Natomiast w diecezjach, w których brakuje takiego religijnego otoczenia, motywem religijności pozostaje jedynie własne doświadczenie. Dlatego w diecezjach najmniej religijnych kobiety w znacznie większym stopniu dominują w praktykach niedzielnych nad mężczyznami” – czytamy w Raporcie.

 

Uczestnictwo w życiu parafii i całego Kościoła

Kobiety przeważają także w stowarzyszeniach i wspólnotach, określanych jako organizacje parafialne. W 11 tys. parafii w Polsce organizacji takich jest 60 tys. Prowadzą one różnorodną działalność, choć większość z nich ma charakter modlitewny i duchowy, ok. 12 tys. charytatywny, część z nich wiąże się z działalnością parafii – są to rady duszpasterskie czy ekonomiczne, inne mają charakter kulturalny (chóry), organizacje związane z kultem (pielgrzymki) oraz prowadzące działalnością wydawniczą. Od 1998 r. stale wzrasta liczba osób w nie zaangażowanych – od 2 mln 103 tys. w 1998 do 2 mln 671 tys. w 2013.

Wśród organizacji katolickich w Polsce jest 1038 organizacji typowo kobiecych, a należy do nich 41 tys. członkiń. Najbardziej popularne to Dziewczęca Służba Maryjna, Bielanki, matki Różańcowe (wszystko dane z 2013 r.) Najwięcej organizacji kobiecych występuje w diecezji tarnowskiej (298) oraz warszawsko-praskiej (99). najwięcej kobiet zaangażowanych w organizacjach jest w diecezji tarnowskiej (9150) i poznańskiej (8219). Średnio w Polsce 1,7% organizacji to organizacje kobiece.

Kobiety należą do niemal wszystkich (poza typowo męskimi) wspólnot parafialnych. W 2013 zdecydowaną większość z ponad 2,5 mln członków organizacji parafialnych – aż 69%, czyli 1 mln 843 tys. – to kobiety. Średnio do parafialnej wspólnoty należy ok. 50 osób, a 35 z nich to kobiety.

 

Więcej zakonnic niż zakonników

Autorzy raportu przypominają też, że choć liczba zakonnic w Polsce systematycznie spada – jest ich nadal kilkakrotnie więcej niż zakonników. W 2012 było 21 214 zakonnic i 8 983 zakonników. Pracują w parafiach i kuriach diecezjalnych, prowadzą domy samotnej matki, domy dziecka, przedszkola, są katechetkami, pielęgniarkami, opiekują się seniorami.

“Znany socjolog amerykański Rodney Stark napisał w 1995 r., że kobiety w pierwotnym Kościele odgrywały istotniejszą rolę niż dzisiaj. Nie posiadamy danych statystycznych z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Nie ulega jednak wątpliwości, że dzisiaj Kościół katolicki w Polsce rozumiany jako wspólnota osób wierzących ma zdecydowanie charakter kobiecy” – podsumowują wyniki badań autorzy Raportu.


Alina Petrowa-Wasilewicz / Warszawa


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
Alina Petrowa-Wasilewicz

Alina Petrowa-Wasilewicz

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
Alina Petrowa-Wasilewicz
Alina
Petrowa-Wasilewicz
zobacz artykuly tego autora >

Wybory Parlamentarne – wyniki

Prawo i Sprawiedliwość będzie mogło rządzić samodzielnie. Według oficjalnych wyników wyborów, ogłoszonych przez Państwową Komisję Wyborczą, partia ta zdobyła 235 mandatów w Sejmie.

Platforma Obywatelska będzie mieć 138 mandatów, ruch Kukiz ’15 42, Nowoczesna 28, a Polskie Stronnictwo Ludowe 16. Jeden mandat otrzymała mniejszość niemiecka. Do Sejmu nie weszły: koalicja Zjednoczona Lewica, partia KORWiN i Partia Razem.

Jak powiedział na konferencji prasowej przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej Wojciech Hermeliński,

Prawo i Sprawiedliwość w wyborach otrzymało 37,58 procent głosów, Platforma Obywatelska 24,09 procent, Partia Razem 3,62 procent, partia KORWiN 4,76 procent, Polskie Stronnictwo Ludowe 5,13 procent, Zjednoczona Lewica 7,55 procent, komitet wyborczy Kukiz’15 8,81 procent, a Nowoczesna 7,69 procent głosów. Zjednoczona Lewica nie przekroczyła 8-procentowego progu dla koalicji wyborczych, a 5-procentowego progu dla partii – partia KORWiN i Partia Razem.

PiS będzie mieć też większość, bo 61 mandatów w Senacie. Platforma Obywatelska zdobyła 34 mandaty, a Polskie Stronnictwo Ludowe jeden. Do Senatu weszło też czworo senatorów niezależnych: Lidia Staroń (była posłanka PO), Grzegorz Bierecki (były senator PiS), Marek Borowski i Jarosław Obremski.

Frekwencja w wyborach do Sejmu wyniosła 50,92 procent. Oddano 394 tysiące głosów nieważnych, w większości z powodu postawienia znaku x przy nazwisku dwóch lub więcej kandydatów.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej zapowiedział, że zwróci się ona do ustawodawcy z propozycją zmian w przepisach, aby można było szybciej ustalać wyniki wyborów. Chodzi między innymi o przekazywanie papierowych protokołów z okręgowych komisji wyborczych. Członkowie Komisji zwrócili uwagę, że frekwencja należała do najwyższych po 1989 roku, a głosów nieważnych było mniej, niż w poprzednich wyborach.


Informacyjna Agencja Radiowa(IAR)Siekaj/sk


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
Show comments