Jutro Niedziela – XXVII zwykła C

Prawdziwa wiara przemienia życie. Kto wierzy, jest także gotowy służyć

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXVII NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, aby okazał nam swoje miłosierdzie, odpuścił grzechy, które niepokoją nasze sumienia, i udzielił również tego, o co nie ośmielamy się prosić • CZYTANIA: Księga proroka Habakuka 1,2-3;2,2-4, Księga Psalmów 95,1-2.6-9, 2 List do Tymoteusza 1,6-8.13-14, Ewangelia wg św. Łukasza 17,5-10

 


• CHMURA SŁOWA •

cs11

PIERWSZE CZYTANIE

Żyć wiarą Ha 1,2-3;2,2-4

Żyć wiarą w konkretnym życiu to także czekać cierpliwie na spełnienie się Słowa Boga

KSIĘGA: Habakuka • AUTOR: Habakuk • CZAS POWSTANIA: ok. 605 r.  przed Chr.
KATEGORIA:
mowa-proroctwo


O KSIĘDZE • Nie mamy pewności jaka historyczna postać stoi za księgą proroka Habakuka, niewiele o nim wiemy. Zapowiedź inwazji babilońskiej wskazuje najprawdopodobniej na ostatnie lata panowania w Judzie króla Jozjasza (640-609 przed Chr.) lub następującego po nim Jehojakima (609–598 r.)., czyli czas współczesny także prorokowi Jeremiaszowi. Większość precyzyjniej określa datę powstania księgi na ok. roku 605 przed Chr., to znaczy krótko przed albo po bitwie pod Karkemisz, gdzie wojska egipskie, które wcześniej przybyły na pomoc Asyryjczykom, zostały pokonane przez Babilończyków (zob. także Jr 46,3-12). Habakuk być może tak jak Jeremiasz dożył także spełnienia się proroctwa w 597 r., kiedy Jerozolima została zdobyta przez wojska Babilonii.

KONTEKST • Słowo massa’, rozpoczynające księgę, to termin niemal techniczny odnoszący się do wyroczni przeciwko obcemu ludowi, która  po nim następuje. Identycznie zaczyna się Księga Nahuma, a następnie Księga Malachiasza. Również Księga Zachariasza wykorzystuje to pojęcie w tytule dwóch swych kluczowych części (rozdz. 912). W Księdze Habakuka można wyróżnić 3 części: dialog wprowadzający (1,1-2,5), wielkie “biada” (2,6-20) oraz psalm-modlitwa (rozdz. 3). Przyjęcie eschatologicznej interpretacji zapowiedzi Bożej sprawiedliwości sprawiło, że nawiązania do tekstu księgi znajdziemy nieraz zarówno w Starym, jak i w Nowym Testemencie, a także w literaturze żydowskiej.

ZANIM USŁYSZYSZ • W Nowym Testamencie odniesienia do Księgi Habakuka ograniczają się w zasadzie do właśnie dziś słuchanego  przez nas fragmentu Ha 2,3-4. Odnajdujemy go w Rz 1,17, Ga 3,11Hbr 10,37-38. Paweł wykorzystuje go (używając greckiego tłumaczenia, w którym wierność zrozumiano jako wiarę: “…z wiary żyć będzie”), aby podkreślić zbawczą wartość wiary w przeciwieństwie do samych uczynków Prawa. Wybór tego czytania do dzisiejszej liturgii Słowa jest podyktowany odniesieniem do słów Jezus z Ewangelii o prawdziwej wierze: „Gdybyście mieli wiarę…”.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Miej cierpliwość: Jest to widzenie na czas oznaczony, lecz wypełnienie jego niechybnie nastąpi: a jeśli się opóźnia, ty go oczekuj, bo w krótkim czasie przyjdzie niezawodnie.

 

LINKI


Jest to widzenie na czas oznaczony, lecz wypełnienie jego niechybnie nastąpi: a jeśli się opóźnia, ty go oczekuj, bo w krótkim czasie przyjdzie niezawodnie (Ha 2,3).

Ps 27,14: Ufaj Panu, bądź mężny, niech się twe serce umocni, ufaj Panu!  

Iz 8,17: Oczekuję Pana, który ukrywa swe oblicze przed domem Jakuba, i w Nim pokładam nadzieję.  

Iz 30,18: Lecz Pan czeka, by wam okazać łaskę, i dlatego stoi, by się zlitować nad wami, bo Pan jest sprawiedliwym Bogiem. Szczęśliwi wszyscy, którzy w Nim ufają!  

Hbr 10,37: Jeszcze bowiem za krótką, za bardzo krótką chwilę przyjdzie Ten, który ma nadejść, i nie spóźni się.  

2P 3,9: Nie zwleka Pan z wypełnieniem obietnicy bo niektórzy są przekonani, że Pan zwleka ale On jest cierpliwy w stosunku do was. Nie chce bowiem niektórych zgubić, ale wszystkich doprowadzić do nawrócenia. 

 

TRANSLATOR


Zapisz widzenie, na tablicach wyryj, by można było łatwo je odczytać (Ha 2,2).
Dosłownie: by pobiegł czytający je, tzn. biegiem, biegle, sprawnie.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Prowokacja i odpowiedź. Prorok, czyniąc Bogu wyrzuty, prowokuje i wydaje się mówić: Zacznij działać, Panie. Bóg słucha modlitw pełnych pasji. Pan odpowiada Habakukowi wyrocznią, którą prorok powinien wyryć na tablicach, tak aby każdy mógł je odczytać (Ha 2,2). Kamienne tablice (hebr. luhot) to materiał, w którym Mojżesz zapisał Prawo dla Izraela (Wj 31,18). To także symbol serca ludzkiego, jak u Jr 17,1. Bóg daje Habakukowi Słowo, które ma zostać zapisane dla nich i dla wierzących wszystkich czasów; ma zostać zapisane tak, aby każdy mógł je czytać; ma zostać zapisane w ludzkim sercu.

Słowo ma swój czas. To widzenie wypełni się w oznaczonym czasie (hebr. moed) (Ha 2,3). Słowo to oznacza w języku hebrajskim spotkanie, święto, czas, który wyznaczył Bóg (Wj 9,5; Oz 9,5). Słowo Boże ma swój czas, w którym się wypełni, czas tak pewny jak dzień i noc; tak pewny jak pory roku. Na końcu Słowo przemówi, nie oszuka człowieka, który mu zaufał, jak mówi tekst hebrajski Habakuka (Ha 2,3a). Według ludzkich kalkulacji może się spóźniać, dlatego trzeba na nie cierpliwie poczekać.

Wierny będzie żył. Cóż to za Słowo, które wypełni się niezawodnie? Bóg mówi: Ten, który nie ma w sobie prawego ducha zginie (zostanie uniżony), natomiast ten, który jest wierny, będzie żył (Ha 2,4). Wierność (emuna) ocala tego, kto po ludzku nie ma się już czego uchwycić, żeby ufać Panu. Wierność (emuna) w Biblii oznacza pewne ręce (Wj 17,12). Oznacza misję, zadanie, życiowy posterunek, który powierzył nam Pan (1 Krn 9,22; 2 Krn 31,15). Wierność jest jak pewny uścisk rąk, który nie pozwala nam opuścić naszego życiowego posterunku wiary i zaufania Panu, oczekiwania na Jego Słowo.

 

CZY WIESZ ŻE…


Prorok Habakuk, którego słuchamy w dzisiejszym pierwszym czytaniu prawdopodobnie żył w niełatwych czasach upadku Królestwa Judy. Król Jojakim który wstąpił na tron w 609 r. przed Chr. niczym nie przypominał swojego wielkiego ojca Jozjasza. Nie tylko zatrzymane zostały reformy religijne, które dawały jeszcze nadzieję na przemianę i ocalenie narodu. Izrael znów wrócił do praktykowania bałwochwalstwa i swojego starego zepsucia. Chwiejną była także polityka króla dotycząca zagranicznych sojuszy. Bez trwałego oparcia na Przymierzu z Bogiem król szukał pomocy w Egipcie przeciw potężnym Babilończykom. Kraj pogrążał się w chaosie i niesprawiedliwości społecznej. Coraz wyraźniej na horyzoncie zaczęła rysować się wizja katastrofy.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 95)

REFREN: Słysząc głos Pana, serc nie zatwardzajcie.

Przyjdźcie, radośnie śpiewajmy Panu, wznośmy okrzyki ku chwale Opoki naszego zbawienia. Stańmy przed obliczem Jego z uwielbieniem, radośnie śpiewajmy Mu pieśni.

Przyjdźcie, uwielbiajmy Go padając na twarze, zegnijmy kolana przed Panem, który nas stworzył. Albowiem On jest naszym Bogiem, a my ludem Jego pastwiska i owcami w Jego ręku.

Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: «Niech nie twardnieją wasze serca jak w Meriba, jak na pustyni w dniu Massa, gdzie Mnie kusili wasi ojcowie, doświadczali Mnie, choć widzieli moje dzieła».

[01][02]

 

PSALM

Zaproszenie do słuchania •  Ps 95,1-2.6-9

Bóg ma swemu ludowi coś bardzo ważnego do powiedzenia, dlatego zaprasza, by nie zatwardzać swych serc

PSALM 95 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: przedwygnaniowy, przed 586 r. przed Chr.


PSALM WEZWANIA • Kto wie, czy psalm 95 nie jest najczęściej odmawianym psalmem. Jest to główny psalm “wezwania”; osoby odmawiające Liturgię Godzin właśnie nim przeważnie rozpoczynają każdy dzień.

ŚWIĘTO NAMIOTÓW • To psalm radosny, wychwalający Boga za Jego wielkość i moc. W odległych czasach pełnił funkcję hymnu procesjonalnego i prawdopodobnie był wykonywany w czasie Święta Namiotów. W trakcie tego święta Izrael wspominał wędrówkę przez pustynię i nadanie Prawa na Synaju. Aż do dziś Żydzi w czasie tego święta mają nakaz spożywania posiłków w namiotach, przez które widać niebo. To samo niebo, z którego Pan im błogosławił, zsyłał pokarm i patrzył z cierpliwością na ich bunty.

OBYŚCIE • Nie usłyszymy jednak całego psalmu, ale tylko początkowe strofy oraz końcówkę. W refrenie będziemy powtarzać charakterystyczne zaproszenie do słuchania Boga: Słysząc głos Pana, serc nie zatwardzajcie…, które powraca często w liturgii, kiedy Bóg kieruje do swego ludu mocne i istotne słowa. W późniejszej interpretacji Listu do Hebrajczyków (rozdz. 3-4) owo “dziś” jest czasem łaski i zbawienia, który jest dany każdemu człowiekowi, by usłyszeć Boga.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Najlepsze życzenia: Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: Niech nie twardnieją wasze serca…

 

LINKI


Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: Niech nie twardnieją wasze serca… (Ps 95,7-8)

Hbr 3,7-8: Dlatego postępujcie, jak mówi Duch Święty: Dziś, jeśli głos Jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych jak w buncie, jak w dzień kuszenia na pustyni.

Hbr 4,7: …dlatego Bóg na nowo wyznacza pewien dzień – „dzisiaj” – po upływie dłuższego czasu, mówiąc przez Dawida, jak to przedtem zostało powiedziane: Dziś, jeśli głos Jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych!

Iz 55,6: Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć, wzywajcie Go, dopóki jest blisko!  

2Kor 6,2: Mówi bowiem Pismo: W czasie pomyślnym wysłuchałem ciebie, w dniu zbawienia przyszedłem ci z pomocą. Oto teraz czas upragniony, oto teraz dzień zbawienia.  

Mt 3,2: Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie!

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(2 Tm 1,8b-10) Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga! On nas wybawił i wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami. Ukazana zaś została ona teraz przez pojawienie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który przezwyciężył śmierć, a na życie i nieśmiertelność rzucił światło przez Ewangelię.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Bądź gotów! 2 Tm 1,6-8.13-14

Rozpal charyzmat, nie wstydź się, weź udział, miej za wzór, strzeż!

KSIĘGA: Drugi List do Tymoteusza • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym • DATA: 65r. • ADRESAT: Tymoteusz


KSIĘGA • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Drugi List do Tymoteusza według tradycyjnych poglądów napisany został około 65 roku, kiedy Paweł przebywał w więzieniu w Rzymie.

KONTEKST • Niektórzy nazywają ten list jego testamentem. Rzeczywiście, św. Paweł przeczuwa swoją śmierć (Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła, 2Tm 4,6), z drugiej strony, robi rachunek sumienia ze swojego apostolstwa (W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem, 2Tm 4,7). To krótki, osobisty tekst. W głównej mierze jest zachętą, by cierpieć dla Jezusa. Paweł nie ukrywa prawdy: mówi o trudzie, przeciwnościach, cierpieniu.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy fragment z początku listu, gdzie Paweł używa serii czasowników w trybie rozkazującym. A jednak nie tylko wzywa on do trudu dla Chrystusa, ale przede wszystkim przypomina o powołaniu. W ten sposób gotowość do podjęcia zmagania nie jest wymaganiem narzuconym z góry, nie polega na ludzkich wysiłkach czy postanowieniach, ale wypływa z osobistego doświadczenia miłości Boga i zadania otrzymanego od Niego w Kościele (zob. także wersety opuszczone w dzisiejszym czytaniu: ww. 9-12).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Istotna różnica: Albowiem nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia.

 

LINKI


Albowiem nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia (2Tm 1,7).

Rz 8,15: Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!» 

J 14,27: Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się lęka! 

Dz 1,8: …ale gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi. 

Rz 5,5: A nadzieja zawieść nie może, ponieważ miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany. 

Dz 6,10: Nie mogli jednak sprostać mądrości i Duchowi, z którego natchnienia przemawiał. 

 

TRANSLATOR


Albowiem nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia (2Tm 1,7).

Gr. deilia można też przetłumaczyć: tchórzostwa, nieśmiałości.

Gr. sofronismos można też przetłumaczyć: roztropności, umiarkowania, opanowania.

weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga! (2Tm 1,8)

Dosłownie: współcierp zło.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Ogień w nas. Tymoteusz, młody biskup Efezu, jak cała jego wspólnota czekał na przyjście Pana (2 Tm 4,1). Według tradycji Paweł napisał do niego z więzienia w Rzymie ok. 63 r., tuż przed swoją śmiercią, dając ostatnie wskazówki swojemu duchowemu synowi. Tymoteusz ma rozpalić w sobie charyzmat misji i powołania, które otrzymał przez ręce Pawła (2 Tm 1,6). Tak jak Bóg stwarzając, rozpalił w nas pasję życia (Rdz 2,7), tak trzeba w sobie tę pasję i ogień podtrzymywać. Tymoteusz ma w sobie ogień, który rozpalił w nim sam Pan. To ogień życia, wiary, miłości i talentów, ogień Ducha Świętego, ogień powierzonego mu zadania.

Tchórzostwo. Ten ogień trzeba jednak w sobie pielęgnować, aby nie zgasł. Gr. anadzopyrein (2 Tm 1,6) może oznaczać rozdmuchanie na nowo przygasającego żaru ogniska. Tym co gasi nasz życiowy ogień jest według Pawła tchórzostwo (deilia) (2 Tm 1,7). Brak nam odwagi i motywacji, aby walczyć o to, co najpiękniejsze i najcenniejsze w naszym życiu. Paweł przypomina: nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia (2 Tm 1,7). Bóg daje nam odwagę, siłę, miłość oraz plan na życie. Wystarczy rozpalić w sobie na nowo ducha modlitwy, żeby z wypalonego i bojaźliwego przeistoczyć się w pełnego energii, odważnego ucznia Chrystusa.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 17, 5-10)

Apostołowie prosili Pana: «Przymnóż nam wiary». Pan rzekł: «Gdybyście mieli wiarę jak ziarnko gorczycy, powiedzielibyście tej morwie: „Wyrwij się z korzeniem i przesadź się w morze”, a byłaby wam posłuszna. Kto z was, mając sługę, który orze lub pasie, powie mu, gdy on wróci z pola: Pójdź i siądź do stołu? Czy nie powie mu raczej: Przygotuj mi wieczerzę, przepasz się i usługuj mi, aż zjem i napiję się, a potem ty będziesz jadł i pił? Czy dziękuje słudze za to, że wykonał to, co mu polecono? Tak mówcie i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam polecono: Słudzy nieużyteczni jesteśmy; wykonaliśmy to, co powinniśmy wykonać». Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Wiara i służba Łk 17,5-10

Kto ma wiarę jest gotowy służyć

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczniowie


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) pozostaje teraz ciągle ku niej skierowany. To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) jest przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

KONTEKST • Przechodzimy do siedemnastego rozdziału. Jezus jest już blisko celu swej wędrówki, “dotrze” do Jerozolimy w dziewiętnastym rozdziale. Opuszczono 2 krótkie nauki z początku rozdziału: o zgorszeniu (ww. 1-2) i przebaczeniu (ww. 3-4).

ZANIM USŁYSZYSZ •  Wybrana na dzisiaj Ewangelia składa się z dwóch na pozór nie powiązanych ze sobą fragmentów: o wierze (ww. 5-6) i o byciu pokornym sługą (ww. 7-10). Pierwszy zaczyna się od prośby apostołów, na którą Jezus wprost nie odpowiada, lecz przede wszystkim potwierdza ich naglącą, najważniejszą potrzebę, potrzebę wiary. Drugi zaczyna się od 3 retorycznych pytań Jezusa, a kończy Jego zachętą do prostej i pokornej służby.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Prawdziwa potrzeba, konkretna prośba: Apostołowie prosili Pana: «Przymnóż nam wiary!»

 

LINKI


Apostołowie prosili Pana: «Przymnóż nam wiary!» (Łk 17,5)

Mk 9,24: Natychmiast ojciec chłopca zawołał: «Wierzę, zaradź memu niedowiarstwu!»  

Łk 8,25: A do nich rzekł: «Gdzie jest wasza wiara?» Oni zaś przestraszeni i pełni podziwu mówili nawzajem do siebie: «Kim właściwie On jest, że nawet wichrom i wodzie rozkazuje, a są Mu posłuszne».  

Łk 18,8: Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?»  

Hbr 11,1: Wiara zaś jest poręką tych dóbr, których się spodziewamy, dowodem tych rzeczywistości, których nie widzimy.  

1J 5,4: Wszystko bowiem, co z Boga zrodzone, zwycięża świat; tym właśnie zwycięstwem, które zwyciężyło świat, jest nasza wiara.  

 

JESZCZE O EWANGELII


Słudzy nieużyteczni. Jezus każe nam powtarzać sobie w duchu: Słudzy nieużyteczni jesteśmy; wykonaliśmy to, co powinniśmy wykonać (Łk 17,10). Jezus nie chce nas w ten sposób wprawić w kompleksy, nie zabrania cieszyć się tym, czego dokonaliśmy. Kiedy wydaje nam się, że zrobiliśmy mało i zadręczamy się własną niedoskonałością, zachęca, żeby realistycznie spojrzeć na siebie, pogodzić się z własną słabością. Jestem współpracownikiem Pana, który uzupełni moje braki. W ten sam sposób w przypadku życiowych sukcesów Pan zachęca do zauważenia w nich jego błogosławiącej ręki. To co zdobyłem, zdobyłem razem z moim Panem.

Spłacanie długu. Słowa Jezusa mogą jeszcze zostać odczytane w inny sposób. Greckie achreioi, „nieużyteczni”, jest bliskie słowu chreios, dług. Całą frazę można by zatem przetłumaczyć jako westchnienie ulgi: Jesteśmy już bez długu; wykonaliśmy to, co powinniśmy wykonać. Nasze życie to nieustanne spłacanie długu miłości wobec Boga i wobec innych. Błogosławiony ten, kto uświadamia sobie, jak wiele otrzymał i potrafi to oddać. Życie to niekończące się spłacanie długu Bożej miłości.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Jezus prowokując swoich uczniów mówi dziś: Gdybyście mieli wiarę jak ziarnko gorczycy, powiedzielibyście tej morwie: »Wyrwij się z korzeniem i przesadź się w morze«, a byłaby wam posłuszna (Łk 17,6). Ziarnko gorczycy jest najmniejsze ze wszystkich znanych starożytnym ziaren. Morwa z kolei to roślina, która zakorzenia się tak mocno, że niemożliwym jest wyrwać ją z jej korzeniami. Odrobina wiary wystarczyłaby, aby usunąć nawet najgłębiej zakorzeniony problem naszego życia.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Wydaje się to nam nieraz bardzo oczywiste: jestem wierzący. W teorii pewnie tak, gorzej jest nieraz z praktyką. Słowo Boże ciągle przypomina nam, że to, jaka jest ta wiara, widać w twoim konkretnym, codziennym, może bardzo zwyczajnym życiu. Ciekawe jest połączenie w dzisiejszej Ewangelii dwóch pozornie nie związanych fragmentów: o wierze i służbie. A jednak to też nie przypadkowe, to przecież również jakiś wyznacznik naszej wiary: kto wierzy, jest także gotowy pokornie służyć (EWANGELIA). Podobny obraz stoi za zachętą Pawła do Tymoteusza: kto pamięta o miłości Boga, Jego dobroci, kto jest świadomy swego powołania, miejsca, które mu sam Pan wyznaczył, jest też gotów walczyć na serio, podjąć zmaganie (II CZYTANIE).

Prawdziwa wiara przemienia życie, sprawia, że naprawdę żyjemy. Jest to jednak proces do którego jest potrzebny czas, nasza historia, wydarzenia (I CZYTANIE). Żeby w perspektywie wiary patrzeć na życie, trzeba się jej nauczyć. A żeby się jej uczyć, trzeba przyjąć, że jest ona darem. To oznacza postawę słuchania, zgodę na przyjęcie Bożej łaski (PSALM).

Kluczowym dla tego wszystkiego wydaje się rozpoznanie najważniejszej potrzeby człowieka: potrzeby wiary. Apostołowie doszli do tego momentu i prosili Pana. Kiedy wiesz, że potrzebujesz pieniędzy, szukasz pieniędzy. Albo zdrowia, albo spełnienia innych pragnień… Kiedy już wiem, że przede wszystkim potrzeba mi wiary, by dobrze przeżywać moje życie, by przyjmować wszystkie jego wydarzenia, zaczynam prosić. Zacząłeś już prosić?

 


1/6
Prawosławna ikona przedstawiająca Tymoteusza
2/6
"Prorok Habakuk", ikona z pierwszej ćwierci XVIII w., Ikonostas z klasztoru Przemienienia, Karelia, Rosja
3/6
Przedstawienie Tymoteusza z babcią, Rembrandt, 1648 r., Kolekcja Ellesmere, Londyn
4/6
Przedstawienie Tymoteusza z kościoła Santa Pudenziana, Rzym, fot. Georges Jansoone (JoJan), Wikimedia Commons
5/6
Statua proroka Habakuka z dzwonnicy katedry we Florencji, Donatello, 1423–1435 r.
6/6
XV-wieczny witraż przedstawiający proroka Habakuka jako patrona górników, Muzeum Górnistwa i Sztuki Gotyckiej w Leogang, Austria, fot. Wolfgang Sauber, WikimediaCommons
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXVI zwykła C

Nie ma nic złego w bogactwie, pod warunkiem, że dobrze się z niego korzysta. Obojętność i egoizm to prosta droga do przepaści

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXVI NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: modlimy się o to, by Bóg udzielał nam nieustannie swojej łaski, abyśmy stali się uczestnikami szczęścia wiecznego • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Księga proroka Amosa 6, 1a. 4-7, 6c-7. 8-9a. 9bc-10, Psalm 146 (145), 6c-7. 8-9a. 9bc-10, I List do Tymoteusza 6, 11-16, Ewangelia wg św. Łukasza 16, 19-31; 

 

 • CHMURA SŁOWA • 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi proroka Amosa

(Am 6, 1a. 4-7)

Tak mówi Pan wszechmogący: «Biada beztroskim na Syjonie i dufnym na górze Samarii. Leżą na łożach z kości słoniowej i wylegują się na dywanach; jedzą oni jagnięta z trzody i cielęta ze środka obory. Improwizują na strunach harfy i jak Dawid wynajdują instrumenty muzyczne. Piją czaszami wino i najlepszym olejkiem się namaszczają, a nic się nie martwią upadkiem domu Józefa. Dlatego teraz ich poprowadzę na czele wygnańców, i zniknie krzykliwe grono hulaków».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Obojętność Am 6, 1a. 4-7

Wygoda i bogactwo nie są złe same w sobie, ale niebezpiecznie dlatego, że mogą prowadzić do obojętności na drugiego

KSIĘGA: Amosa • AUTOR: Amos • CZAS POWSTANIA: 760-750 przed Chrystusem
KATEGORIA:
mowa-proroctwo


PROROK SPRAWIEDLIWOŚCI SPOŁECZNEJ • Księga Amosa  należy do ostatnich ksiąg Starego Testamentu, tak zwanych proroków mniejszych • Sam Amos żył jednak siedemset lat przed Chrystusem, w czasach, które opisują rozdziały 14-15 Drugiej Księgi Królewskiej. Był jednym spośród pasterzy z Tekoa • W księdze spotykamy głównie wyrocznie – są trojakiego rodzaju. W pierwszej części (rozdziały 1-2) dominują groźby: przeciw obcym narodom, Izraelowi i Judzie. Druga (rozdziały 3-6) to sześć wyroczni Słuchajcie, odnoszących się do grzechów Narodu Wybranego. W końcu trzecia część (od 7 do 9) to wizje prorockie. • Amos to prorok sprawiedliwości społecznej. W czasach rozkwitu i prosperity Królestwa Północnego zapowiada on jego upadek spowodowany wypaczeniami kultu oraz deptaniem praw ubogich.

KONTEKST • Tydzień temu wysłuchaliśmy fragmentu 8 rozdziału. Dziś cofamy się do szóstego, w którym kolejny raz Bóg grozi karą bogaczom i klasom rządzącym za ich rażący przepych połączony z całkowitym brakiem troski o „upadek domu Józefa” (w. 6).

ZANIM USŁYSZYSZ • Nie mówi się tu tyle o grzechach bogaczy, co raczej o ich braku troski o ubogich. Tym bowiem, o co zabiegają, jest tylko jedzenie, wino, zbytek i rozrywka. Fragment ten został wybrany ze względu na to, że bardzo przypomina sytuację, o której usłyszymy w dzisiejszej Ewangelii w przypowieści o bogaczu i Łazarzu.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Obojętność: …a nic się nie martwią upadkiem domu Józefa.

 

LINKI


…a nic się nie martwią upadkiem domu Józefa (Am 6,6).

Iz 5,11-12: Biada tym, którzy rychło wstając rano szukają sycery, zostają do późna w noc, bo wino ich rozgrzewa. Nic, tylko harfy i cytry, bębny i flety, i wino na ich ucztach. O sprawę Pana nie dbają ani nie baczą na dzieła rąk Jego.

Mt 24,48-50: Lecz jeśli taki zły sługa powie sobie w duszy: “Mój pan się ociąga”, i zacznie bić swoje współsługi, i będzie jadł i pił z pijakami, to nadejdzie pan tego sługi w dniu, kiedy się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Wykopaliska archeologiczne potwierdzają wielkie bogactwa Samarii, będące efektem pokoju oraz dobrej koniunktury ekonomicznej (patrz poprzednia niedziela, PIERWSZE CZYTANIE; CZY WIESZ, ŻE…). Samo bogactwo, uczestniczenie w zbytkownych ucztach nie są grzechem Samarii. Jest nim absolutny brak względu na upadek domu Józefa. Może chodzić o zbliżający się wielkimi krokami najazd Asyryjczyków, który ostatecznie doprowadzi do upadku Samarii i uprowadzenia jej mieszkańców w niewolę w 722 przed Chr. Prorok najprawdopodobniej odnosi się jednak do ucisku i wyzyskiwania rodaków przez bogatych posiadaczy ziemskich. Ten grzech ściągnie zagładę na Królestwo Północne. W dodatku Samaria używa Boga do usprawiedliwienia swoich niegodziwości. Bogactwa są jego darem, spodziewają się lepszej przyszłości i pokonania swych wrogów (Am 5,18). Przy obmyślonych przez siebie instrumentach jak wielki Dawid śpiewają “psalmy” świętując swój bezbożny sukces. Bóg porównuje te przyjęcia do uczt pogrzebowych (Am 6,7) i obiecuje, że rozpędzi ucztujących na górach Samarii.

 

CZY WIESZ ŻE…


W pierwszym czytaniu pojawia się obraz starożytnej uczty (zobacz Ewangelia XXII Niedziela C). Mamy wzmiankę o łożach z kości słoniowej, na których leżą Samarytanie. Pozycja półleżąca podczas uczty to wpływ kultury asyryjskiej, który potem rozprzestrzenił się w świecie grecko-rzymskim. Mężczyźni spoczywali przy stole na lewym boku, kobiety i dzieci, jeśli były obecne na uczcie, zajmowały miejsce siedzące przy osobnym stole. Podczas uczty niewolnicy mogli także namaszczać głowy lub ciała zaproszonych wonnymi olejkami. Wzmianki o takich praktykach pojawiaj się w asyryjskich tekstach z czasów Assarhaddona i później w NT (Łk 7,36-50). Na wystawnych ucztach gościom prócz dobrych win towarzyszyła także muzyka.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 146, 6c-7. 8-9a. 9b-10)

Refren: Chwal, duszo moja, Pana, Stwórcę swego.

Bóg wiary dochowuje na wieki, uciśnionym wymierza sprawiedliwość, chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność uwięzionych.

Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych, Pan kocha sprawiedliwych, Pan strzeże przybyszów.

Ochrania sierotę i wdowę, lecz występnych kieruje na bezdroża. Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie, przez pokolenia.

[01][02]

 

PSALM

Bóg działa •  Ps 146,6c-10

W Psalmie 146 usłyszymy kolejne przykłady tego, że Bóg odmienia los: głodnych, uwięzionych, ociemniałych i poniżonych

PSALM 146AUTOR: lewita (według LXX, Vg i Peszitty – prorocy powygnaniowi: Aggeusz i Zachariasz) • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, ok. III w. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów istnieją Hallele: trzynaście psalmów – modlitw przewidzianych na określone święta lub sytuacje. Najbardziej znane są • Hallele egipskie albo “mały Hallel” (Psalmy 113-118) wyśpiewywane podczas Święta Paschy • Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po małym Hallelu • Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145-150. Psalm 146 ma wyraźny charakter liturgiczny, funkcjonował w kulcie świątynnym jako pieśń uwielbienia. Hallele przewidziane były jako modlitwy poranne • Jeśli spojrzymy na dobór psalmów w Liturgii Godzin, przekonamy się, że podczas jutrzni dominują psalmy allelujatyczne.

BÓG RZECZY NIEMOŻLIWYCH • Usłyszymy jeden z psalmów allelujatycznych, Psalm 146, a właściwie jego drugą połowę. W pierwszej, pominiętej części – autor chwali Pana i wymienia powody, dlaczego Go wysławia i dlaczego warto to robić. Druga część Psalmu 146 została wybrana do Liturgii Słowa, gdyż ukazuje Boga, który odwraca los.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nie może być konkretniej: uciśnionym wymierza sprawiedliwość, chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność uwięzionych. Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych, Pan kocha sprawiedliwych, Pan strzeże przybyszów.

 

TRANSLATOR


On wiary dochowuje na wieki… (Ps 146,6).

Bardziej zrozumiale, gdy przetłumaczy się hebr. emet jako: wierności.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(1 Tm 6, 11-16)

Ty, o człowiecze Boży, podążaj za sprawiedliwością, pobożnością, wiarą, miłością, wytrwałością, łagodnością. Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobywaj życie wieczne: do niego zostałeś powołany i o nim złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków. Nakazuję w obliczu Boga, który ożywia wszystko, i Chrystusa Jezusa – Tego, który złożył dobre wyznanie za Poncjusza Piłata – ażebyś zachował przykazanie nieskalane, bez zarzutu, aż do objawienia się naszego Pana, Jezusa Chrystusa. Ukaże je, we właściwym czasie, błogosławiony i jedyny Władca, Król królujących i Pan panujących, jedyny mający nieśmiertelność, który zamieszkuje światłość niedostępną, którego nikt z ludzi nie widział ani nie może zobaczyć: Jemu cześć i moc wiekuista! Amen.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Dobre zawody 1 Tm 6, 11-16

Walka o wiarę w moim konkretnym życiu to walka na śmierć i życie

KSIĘGA: Pierwszy List do Tymoteusza • NADAWCA: św. Paweł/jego uczniowie • SKĄD: Rzym, Macedonia, Korynt, Nikopolis lub Efez • DATA: 63-65 lub 80-90r. • ADRESAT: Tymoteusz


LIST PASTERSKI • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Jest w nich wiele wskazań na temat sposobu organizacji i prowadzenia wspólnot.

KONTEKST • Słuchaliśmy Pierwszego Listu do Tesaloniczan przez ostatnich kilka tygodni. Dziś usłyszymy już prawie ostatnie wersety ostatniego rozdziału tego listu.

ZANIM USŁYSZYSZ • Po wielu różnych organizacyjnych, czasem wręcz technicznych zaleceniach co do prowadzenia życia wspólnot, na samym końcu listu Paweł zwraca się Tymoteusza bardzo osobiście: zachęca go do wytrwałej walki o to, co dobre, aż do czasu ponownego przyjścia Pana. W ten sposób okaże się wiernym temu, co wcześniej otrzymał.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


To walka na śmierć i życie: Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobywaj życie wieczne: do niego zostałeś powołany i o nim złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków.

 

LINKI


Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobądź życie wieczne: do niego zostałeś powołany i o nim złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków (1Tm 6,12).

Flp 3,12: Nie mówię, że już to osiągnąłem i już się stałem doskonałym, lecz pędzę, abym też to zdobył, bo i sam zostałem zdobyty przez Chrystusa Jezusa. 

1Kor 9,26: Ja przeto biegnę nie jakby na oślep; walczę nie tak, jakbym zadawał ciosy w próżnię…

2Tm 4,7: W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem. 

Rz 10,10: Bo sercem przyjęta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznawanie jej ustami do zbawienia. 

Ef 6,16: W każdym położeniu bierzcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozżarzone pociski Złego.  

 

TRANSLATOR


Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobądź życie wieczne (1Tm 6,12).

Dosłownie można też przetłumaczyć: uchwyć się, złap.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Apostoł zachęca swego ucznia i głowę wspólnoty w Efezie, Tymoteusza, do wytrwałej walki w dobrych zawodach o wiarę. Używa przy tym bardzo popularnej w czasach antycznych metafory agonów, zawodów sportowych. Życie chrześcijanina to ciągłe zmaganie, walka, co podkreśla Paweł używając czasu teraźniejszego “walcz”. Może mieć przed oczyma starożytne biegi, boks lub zapasy. W każdym przypadku liczyło się tylko zwycięstwo. W przypadku boksu walka toczyła się do znokautowania przeciwnika, przy zapasach trzeba było zdobyć trzy punkty kładąc przeciwnika na plecy lub zmuszając do poddania się bólem. Wielkim sportowcom i zwycięzcom olimpijskim fundowano inskrypcje, dożywotnie pensje, stawiano pomniki i czczono ich jak bohaterów. Nagrodą dla Tymoteusza biorącego udział w zawodach wiary jest życie wieczne.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 16, 19-31)

Jezus powiedział do faryzeuszów: «Żył pewien człowiek bogaty, który ubierał się w purpurę i bisior i dzień w dzień ucztował wystawnie. U bramy jego pałacu leżał żebrak pokryty wrzodami, imieniem Łazarz. Pragnął on nasycić się odpadkami ze stołu bogacza. A także psy przychodziły i lizały jego wrzody.

Umarł żebrak i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pogrzebany.

Gdy cierpiąc męki w Otchłani, podniósł oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. I zawołał: „Ojcze Abrahamie, ulituj się nade mną i przyślij Łazarza, aby koniec swego palca umoczył w wodzie i ochłodził mój język, bo strasznie cierpię w tym płomieniu”.

Lecz Abraham odrzekł: „Wspomnij, synu, że za życia otrzymałeś swoje dobra, a Łazarz w podobny sposób – niedolę; teraz on tu doznaje pociechy, a ty męki cierpisz. A ponadto między nami a wami zionie ogromna przepaść, tak że nikt, choćby chciał, stąd do was przejść nie może ani stamtąd nie przedostają się do nas”.

Tamten rzekł: „Proszę cię więc, ojcze, poślij go do domu mojego ojca. Mam bowiem pięciu braci: niech ich ostrzeże, żeby i oni nie przyszli na to miejsce męki”.

Lecz Abraham odparł: „Mają Mojżesza i Proroków, niechże ich słuchają!” „Nie, ojcze Abrahamie – odrzekł tamten – lecz gdyby ktoś z umarłych poszedł do nich, to się nawrócą”. Odpowiedział mu: „Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby ktoś z umarłych powstał, nie uwierzą”».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Przepaść egoizmu Łk 16, 19-31

Kto chce zostać chrześcijaninem musi znać swoje najgłębsze intencje, bo i tak życie i wydarzenia zweryfikują je z czasem na pewno

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: dialog • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus ADRESACI: celnicy, grzesznicy, faryzeusze, uczeni w Piśmie, uczniowie i inni słuchacze


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) pozostaje teraz ciągle ku niej skierowany. To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) jest przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

KONTEKST • Po przypowieści o sprytnym zarządcy z zeszłego tygodnia, dziś usłyszymy końcówkę szesnastego rozdziału. Spina ona go ona niejako klamrą, bo powraca w niej na nowo ten sam temat niebezpieczeństwa bogactw.

ZANIM USŁYSZYSZ • Barwnie opowiedziana przypowieść zachęca nas do odnalezienia się w niej. Łatwo pomyśleć, że dotyczy ona tylko wielkich tego świata. Zwróć uwagę, że wina bogacza nie polegała na tym, że wiele posiadał, ale na tym, że stał się nieczuły i samolubny, ślepy i głuchy na potrzeby i wołania innych. Niezależnie czy jesteśmy bogaci czy biedni, wpływowi czy może mali w oczach tego świata, zawsze możliwe, że obojętność sprawia, że nie widzimy drugiego człowieka obok nas. Taka “przepaść” zbudowana tu na ziemi, może potem trwać wiecznie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Równy los: umarł żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pogrzebany.

 

LINKI


Umarł żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pogrzebany (Łk 16,22).

Łk 12,20: Lecz Bóg rzekł do niego: “Głupcze, jeszcze tej nocy zażądają twojej duszy od ciebie; komu więc przypadnie to, coś przygotował?” 

Mk 8,36: Cóż bowiem za korzyść stanowi dla człowieka zyskać świat cały, a swoją duszę utracić? 

Odpowiedział mu: “Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, nie uwierzą” (Łk 16,31).

Jon 5,46: Gdybyście jednak uwierzyli Mojżeszowi, to byście i Mnie uwierzyli. O Mnie bowiem on pisał. 

Wj 4,1: Na to powiedział Mojżesz: «A jeśli nie uwierzą i nie usłuchają słów moich, mówiąc, że Pan nie ukazał mi się wcale?»  

 

TRANSLATOR


Pragnął on nasycić się odpadkami ze stołu bogacza; nadto i psy przychodziły i lizały jego wrzody (Łk 16,21).

Gr. alla oznacza przeciwstawienie i sugeruje, że pragnienie Łazarza nie zostało spełnione. Lepiej może przetłumaczyć: lecz tylko.

Odpowiedział mu: “Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, nie uwierzą“» (Łk 16,31).
Dosłownie: nie dadzą się przekonać.

 

JESZCZE O EWANGELII


W dzisiejszej Ewangelii Jezus podobnie jak Bóg w Księdze Amosa porównuje życie i ucztę bogacza do stypy. Zapowiada ona jego smutną śmierć:

Bezimienny. Był pewien człowiek (anthropos tis), który nie pozostawił po sobie imienia, a którego jedynym zajęciem na ziemi było ubierać się kosztownie i dobrze się bawić. Wymowny jest ten brak imienia głównego bohatera, od początku zapowiada dramat osoby, której życie zmierza ku nicości.

Eleazar. U bram jego pałacu leżał żebrak. Postać nie zasługująca na uwagę, którego imię jednak w tej opowieści pada – Łazarz. Co za ironia ukrywa się jednak w tym imieniu, które pochodzi od hebrajskiego Eleazar – Bóg pomógł.

Krótki wstęp i dłużąca się wieczność. Życie to zaledwie wstęp do do drugiego aktu opowieści, który rozgrywa się już w zaświatach. Bogacz trafia do Otchłani, dosłownie do Hadesu, który podobnie jak w greckich mitach i dziełach filozofów określa miejsce, do którego trafiają po śmierci wszystkie dusze. Tutaj jednak Hades okazuje się już być miejscem ostatecznego oddzielenia. Dante, opisując Inferno, piekło w którym przebywają potępione dusze, pisał że powodem ich największego cierpienia jest fakt, że nie mogą umrzeć i zakończyć w ten sposób swych mąk, idea bliska także Łukaszowi, który opisuje stan bogacza jako nieustanną agonię, stan psychicznego niepokoju, trawiący ogień (odynaomai).

Prośba. Bogacz prosi więc Abrahama, aby ulitował się i posłał Łazarza, aby ochłodził nieco jego udręczone ciało. Abraham odpowiada niemal czule – teknon – dziecko, lecz potem jego słowa brzmią już jak nieubłagany wyrok. Wspomnij, że za życia otrzymałeś swoje dobra, a Łazarz przeciwnie, niedolę. Twój obecny stan jest więc, konkluduje, efektem życiowej sprawiedliwości. Czyżby sam fakt posiadania bogactw i łatwego życia miał automatycznie prowadzić do potępienia po śmierci?

Porzucony skarb. Absolutnie, nie. Łukasz pisze wyraźnie że Łazarz leżał porzucony, przez kogóż jeśli nie przez bogacza. Dla opisania tego stanu ewangelista używa czasownika ballo oznaczającego też zdeponowanie pieniędzy u bankierów (por. Mt 25,27).  Bogacz był bankierem, któremu Bóg powierzył swój majątek, Łazarza. Łazarz był skarbem, jaki Bóg zdeponował u wrót pałacu bogacza. Był jego przepustką do wieczności, której tamten nie wykorzystał.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Tak łatwo pomyśleć, że życie polega przede wszystkim na tym, żeby się w nim wygodnie ustawić. O tym krzyczą do nas reklamy, filmy, piosenki. Takim płaskim staje się często też nasze chrześcijaństwo. Wtedy spontanicznie poruszamy się w ten sposób, żeby jakiś przynajmniej względny “święty spokój” osiągnąć. I złościmy się, kiedy Bóg na niego nie pozwala, mówimy, że krzyżuje nam plany…

W bogactwie, wygodzie, łatwym życiu nie ma nic złego. Problem jest tylko jeden – taki stan łatwo prowadzi do obojętności na drugiego człowieka, do niedostrzegania tego, który cierpi obok, któremu czegoś brakuje (I CZYTANIE, EWANGELIA). Taka przepaść egoizmu i zamknięcia w sobie ma to do siebie, że skrupulatnie budowana w tym życiu, może pozostać wieczna (EWANGELIA).

Bóg jest zawsze konkretny i pragnie działać w naszym konkretnym życiu (PSALM). Dlatego też walka, do której nas zaprasza jest poważna już dzisiaj: to walka o wiarę w moim konkretnym życiu, walka na śmierć i życie, na wieczność (II CZYTANIE). Zwycięstwo Jezusa Chrystusa nad śmiercią, które świętujemy w liturgii to Jego przejście ponad przepaścią naszego egoizmu, przekroczenie granicy, która nas oddziela od Niego i od drugiego człowieka. Taką paschalną moc chce On nam podarować. Po to, aby przepaść między nami nie trwała wiecznie.

 

1/7
"Przypowieść o Łazarzu", Fyodor Andreyevich Bronnikov, 1886 r.
2/7
"Przypowieść o żebraku i Łazarzu", Bartholomeus van Bassen, Niedersächsisches Landesmuseum Hannover, Niemcy
3/7
"Przypowieść o żebraku i Łazarzu", Gustave Doré, 1891 r.
4/7
"Przypowieść o żebraku i Łazarzu", James Tissot, m. 1886 a 1894 r., Brooklyn Museum, USA
5/7
"Łazarz i bogacz", Mistrz Kodeksu Aureus of Echternach, XI w., Germanisches Nationalmuseum, Norymberga, Niemcy
6/7
"Łazarz czekający przy drzwiach bogacza", Mistrz z Tahull, XI w., Museu Nacional dArt de Catalunya, Barcelona, Hiszpania
7/7
Grafika ilustrująca przypowieść o bogaczu i Łazarzu
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >