PUNKT WYJŚCIA

DWUDZIESTA SZÓSTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR SZAT: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy przy pomocy Bożej łaski dotarli do nieba, do którego dążymy • CZYTANIA: Księga Liczb 11,25-29 • Psalm 19,8.10.12-14 • List św. Jakuba Apostoła 5,1-6 • Ewangelia wg św. Marka 9,38-43.45.47-48

CHMURA SŁOWA

STO SŁÓW

Liturgia Słowa pokazuje dwa kryzysy. Izraelici nie rozumieją drogi do wolności, jaką prowadzi ich Bóg (PIERWSZE CZYTANIE). Zaufanie Bogu ustępuje tęsknocie za przeszłością. W EWANGELII uczniowie sądzą, że na podstawie tego, co widzieli i usłyszeli od Jezusa, potrafią już podjąć dobrą decyzję, w Jego duchu: karcą kogoś, kto nie będąc z nimi, wyrzucał złe duchy. A jednak po raz kolejny się mylą.

Obie historie łączy nie tylko kryzys. I Jozue, i Mojżesz próbują zabronić działalności w imię Pana komuś, kto nie spełnia koniecznego – w ich opinii – kryterium. Kto nie jest przeciwko nam, jest z nami – rozstrzyga Jezus.

Także od pychy broń swojego sługi (PSALM) – kto wie, czy te słowa to nie klucz do dzisiejszej Ewangelii. Pycha to zamknięcie obrazu Boga w schemacie własnych kryteriów. Kroczyć za Jezusem oznacza kruszyć własne schematy, by w końcu poznać Boga takiego, jakim jest naprawdę.

---

Czytanie z Księgi Liczb

(Lb 11,25-29)

Pan zstąpił w obłoku i mówił z Mojżeszem. Wziął z ducha, który był w nim, i przekazał go owym siedemdziesięciu starszym. A gdy spoczął na nich duch, wpadli w uniesienie prorockie. Nie powtórzyło się to jednak. Dwóch mężów pozostało w obozie. Jeden nazywał się Eldad, a drugi Medad. Na nich też zstąpił duch, bo należeli do wezwanych, tylko nie przyszli do namiotu. Wpadli więc w obozie w uniesienie prorockie. Przybiegł młodzieniec i doniósł Mojżeszowi: Eldad i Medad wpadli w obozie w uniesienie prorockie. Jozue, syn Nuna, który od młodości swojej był w służbie Mojżesza, zabrał głos i rzekł: Mojżeszu, panie mój, zabroń im! Ale Mojżesz odparł: Czyż zazdrosny jesteś o mnie? Oby tak cały lud Pana prorokował, oby mu dał Pan swego ducha!

Oto Słowo Boże.

•

PIERWSZE CZYTANIE

Duch prorocki • Lb 11,25-29

Tajemnicze wydarzenie w obozie Mojżesza pokazuje przede wszystkim to, że idąc za Bogiem, nie unikniemy kryzysów i nieporozumień.

KSIĘGA: Liczb • AUTOR: kapłan (ostateczny redaktor) • CZAS POWSTANIA: VI-V w. przed Chr., tradycje sięgające XII w. przed Chr. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE AKCJI: szlak od góry Hor ku Morzu Czerwonemu • CZAS AKCJI: XII w. przed Chr. • BOHATEROWIE: Mojżesz, Jozue, Eldad, Medad, starsi

---

WYDARZENIA I LICZBY • Księga Liczb to czwarta księga Pięcioksięgu i całego Starego Testamentu. Po Księdze Wyjścia, opowiadającej o wyzwoleniu Izraelitów z Egiptu i zawarciu przymierza na Synaju, pojawia się przerwa w narracji o wędrówce ku Ziemi Obiecanej: to Księga Kapłańska. Po niej następuje Księga Liczb, która wznawia opowiadanie. Skąd wzięła się jej nazwa? Otóż nie od razu następuje opowiadanie. Pierwsze rozdziały to spis Izraelitów, szczegółowe wyliczenie poszczególnych pokoleń • Księga Liczb to nie same liczby – to udramatyzowana historia ludu w drodze. Izrael, posiadacz doskonałego Prawa, zamiast dotrzeć do Ziemi Obiecanej wędruje do niej przez trzydzieści osiem lat. Po drodze zdarzają się wypadki – czternaście tysięcy i dwadzieścia cztery tysiące spośród ludu ginie (? Lb 16,49; 25,9).

KRYZYS • Jedenasty rozdział to opis kolejnego momentu utraty cierpliwości i narzekań, które Izraelici wypowiadali wobec Boga oraz Mojżesza i Aarona. Jak refren powtarza się skarga: Czemu wyprowadziliście nas na pustynię? Wspominają dobre czasy w Egipcie, narzekają na mannę • Kryzys przeżywa również Mojżesz. Choć nadal przekazuje Boże słowa ludowi, skarży się Bogu na swój los: Nie mogę już sam dłużej udźwignąć troski o ten lud, już mi nazbyt ciąży. Skoro tak postępujesz, to raczej mnie zabij…. • Bóg w odpowiedzi nakazał Mojżeszowi zwołać siedemdziesięciu dwóch doradców i zapowiada, że na nich zstąpi.

UNIESIENIE PROROCKIE • Usłyszymy opis zstąpienia ducha Pana i uniesienia prorockiego na siedemdziesięciu dwóch starszych. Stało się to po to, aby starsi razem z Mojżeszem dźwigali ciężar ludu, znali wolę Pana i potrafili dokonywać sprawiedliwych sądów • Ważne jest również wydarzenie, które następuje nieco później: na Eldada i Medada, będących poza Namiotem Spotkania, również zstąpi Duch Pana. Zwróćmy uwagę na reakcję Jozuego i odpowiedź Mojżesza.

---

(Ps 19,8.10.12-14)

REFREN: 

Nakazy Pana są radością serca

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę,

świadectwo Pana niezawodne, uczy prostaczka mądrości.

Bojaźń Pańska jest szczera i trwa na wieki,

sądy Pana prawdziwe, a wszystkie razem słuszne.

Zważa na nie Twój sługa

i nagrodę otrzyma za ich przestrzeganie.

Kto jednak widzi swoje błędy?

Oczyść mnie z błędów, które są dla mnie skryte.

Także od pychy broń swojego sługę,

by nie panowała nade mną.

Wtedy będę bez skazy

i wolny od wielkiego występku.

•

PSALM

Broń od pychy • Ps 19,8.10.12-14

Recepta na modlitwę według Psalmu 19: wychwalaj dzieło stworzenia, wychwalaj Prawo Pańskie. Proś, byś ustrzegł się od grzechu i pychy.

PSALM 19 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: nieznany

---

HYMN UWIELBIENIA • Psalm 19 należy do gatunku hymnu (hebr. tehillah), bezinteresownej modlitwy uwielbienia. To typowy rodzaj modlitw zanoszonych przed niewolą babilońską. Hymny zakorzenione były w kulcie jerozolimskim • Święta obchodzone uroczyście w świątyni stwarzały specyficzny klimat jedności i uwielbienia Jahwe. W Psalmie 19 wierzący wychwala najpierw Boże dzieło stworzenia, tchnące porządkiem i harmonią (w. 2-7). Następnie psalmista przechodzi do Prawa Bożego, które podobny porządek wprowadza w ludzkie życie (w. 8-11). Ostatnia część psalmu to modlitwa sprawiedliwego, który krocząc drogami Prawa, prosi Boga, aby ten ustrzegł go od grzechu • Płynne połączenie dwóch tematów, lekkość i metaforyka psalmu sprawiła, że jego autora porównywano do Goethego, Haydna czy Beethovena.

KIEDY POWSTAŁ • Trudno określić czas powstania psalmu. Choć hymny sławiące słońce należą do bardzo starych utworów, teologia stworzenia, jaką znajdujemy w psalmie, może zbliżać go także do okresu wygnania i czasu po nim. Na datację tę może też wskazywać temat Prawa wychwalanego jako droga postępowania człowieka • Psalm odwołuje się do geniuszu i dziedzictwa wiary wielkiego króla Dawida i w swojej pierwotnej formie może sięgać czasów monarchii.

BROŃ OD PYCHY • Usłyszymy drugą i trzecią strofę Psalmu 19. Psalmista wychwala Prawo Pańskie i prosi Boga, aby Bóg oczyścił go z grzechów, które są przed nim ukryte, i bronił go od pychy • To właśnie modlitwa o uchronienie od pychy jest powodem, dla którego Psalm 19 został wybrany do Liturgii Słowa. Pychą jest próba sprowadzenia Boga do własnych wyobrażeń, celów, schematów.

---

Czytanie z listu św. Jakuba Apostoła

(Jk 5,1-6)

Teraz wy, bogacze, zapłaczcie wśród narzekań na utrapienia, jakie was czekają. Bogactwo wasze zbutwiało, szaty wasze stały się żerem dla moli, złoto wasze i srebro zardzewiało, a rdza ich będzie świadectwem przeciw wam i toczyć będzie ciała wasze niby ogień. Zebraliście w dniach ostatecznych skarby. Oto woła zapłata robotników, żniwiarzy pól waszych, którą zatrzymaliście, a krzyk ich doszedł do uszu Pana Zastępów. Żyliście beztrosko na ziemi i wśród dostatków tuczyliście serca wasze w dniu rzezi. Potępiliście i zabili sprawiedliwego: nie stawia wam oporu.

Oto Słowo Boże.

•

DRUGIE CZYTANIE

Biada bogatym • Jk 5,1-6

Cechą listu Jakuba jest troska o ubogich. Apostoł często negatywnie pisze o bogatych. Dziś ostrzega ich przed sądem Bożym.

KSIĘGA: List św. Jakuba • NADAWCA: Jakub lub jego uczeń • ADRESACI: wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego • CZAS POWSTANIA: ok. 60-90 r. • MIEJSCE POWSTANIA: Palestyna

---

POUCZENIA MORALNE • Kontynuujemy lekturę listu św. Jakuba. Przypomnijmy, że według tradycji autorem jest Jakub, prawdopodobnie piszący list przy współudziale sekretarza • Istotę pisma stanowi seria pouczeń moralnych, często dość luźno ze sobą powiązanych, stanowiących praktyczne nauczanie chrześcijańskie (pareneza) na temat życiowych prób i pokus, bogactwa, autentycznej wiary i oczekiwania na przyjście Pana.

PRZECIW BOGATYM • Przez cały tekst Listu św. Jakuba nieustannie powracają dwa wątki: pierwszy z nich to • troska o biednych i ubogich, często połączona z surowością wobec bogatych • drugi to nacisk na spełnianie dobrych uczynków wraz z ostrzeżeniem przed wiarą bezowocną.

BOGACTWO I SĄD • Usłyszymy fragment listu, w którym Jakub akcentuje niebezpieczeństwo i karę czekające bogatych • Zauważmy, że bogaci to nie ci, którzy mają pieniądze, ale ci, którzy beztrosko i egoistycznie używają bogactw. Zwróćmy uwagę na zdecydowany i bezkompromisowy język, jakiego wobec nich używa Jakub.

---

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 9,38-43.45.47-48)

Wtedy Jan powiedział do Jezusa: Nauczycielu, widzieliśmy kogoś, kto nie chodzi z nami, jak w Twoje imię wyrzucał złe duchy, i zabranialiśmy mu, bo nie chodził z nami. Lecz Jezus odrzekł: Nie zabraniajcie mu, bo nikt, kto czyni cuda w imię moje, nie będzie mógł zaraz źle mówić o Mnie. Kto bowiem nie jest przeciwko nam, ten jest z nami. Kto wam poda kubek wody do picia, dlatego że należycie do Chrystusa, zaprawdę, powiadam wam, nie utraci swojej nagrody. Kto by się stał powodem grzechu dla jednego z tych małych, którzy wierzą, temu byłoby lepiej uwiązać kamień młyński u szyi i wrzucić go w morze. Jeśli twoja ręka jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie ułomnym wejść do życia wiecznego, niż z dwiema rękami pójść do piekła w ogień nieugaszony. I jeśli twoja noga jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie, chromym wejść do życia, niż z dwiema nogami być wrzuconym do piekła. Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym do piekła, gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie.

Oto Słowo Pańskie.

•

EWANGELIA

Być z nami • Mk 9,38-43.45.47-48

Uczniowie znów nie rozumieją Jezusa. A On ponownie burzy w nich obraz siebie samego i swojego Kościoła. Kto nie jest przeciwko nam, jest z nami.

EWANGELISTA: św. Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r. • KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: w drodze do Kafarnaum, Kafarnaum • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie • WERSJE: Łk 9,49-50 (I część) • Mt 18,6-9 • Łk 17,1-2

---

PRZEZ CIERPIENIE • Rozpoczęliśmy lekturę drugiej części Ewangelii św. Marka. Od wyznania Piotra (? DWUDZIESTA CZWARTA NIEDZIELA ZWYKŁA) Jezus zaprzestał czynienia cudów i wkroczył na drogę krzyża, która prowadzi do Jerozolimy. Wyjaśnia uczniom swoją misję, pokazując, że droga Syna Bożego jest drogą cierpienia.

NIEZROZUMIENIE • Charakterystyczne dla drugiej części Ewangelii jest niezrozumienie Jezusa przez uczniów. Marek szczególnie mocno ukazuje więź, jaka się tworzy między uczniami a Jezusem. Obserwujemy ciekawy etap budowania tej więzi. To swoisty kryzys w formacji apostołów, czyli poznawaniu przez uczniów swojego Mistrza. Przypomnijmy sobie dwie ostatnie niedziele: • zaraz po swoim wyznaniu Piotr sprzeciwia się, gdy Jezus zapowiada swoją mękę i cierpienie (? DWUDZIESTA CZWARTA NIEDZIELA ZWYKŁA) • w zeszłym tygodniu (? DWUDZIESTA PIĄTA NIEDZIELA ZWYKŁA), gdy Jezus zapowiedział, że będzie wydany w ręce ludzi, uczniowie nie tylko Go nie zrozumieli, ale i toczyli spór zupełnie nie w stylu Jezusa – o pierwszeństwo.

JEZUS JAK MOJŻESZ • Usłyszymy fragment Ewangelii Marka, który w pierwszej części ukazuje kolejny aspekt niezrozumienia misji Syna Człowieczego. Druga zaś część to seria luźno połączonych tzw. logiów Jezusa zatytułowanych Ostrzeżenie przed zgorszeniem • Zwróćmy uwagę, że w pierwszej części mamy do czynienia z paralelą do pierwszego czytania. Uczniowie, jak Jozue, skarżą się na kogoś, kto wyrzuca złe duchy w imię Pana, choć z nimi nie chodzi. Jezus hamuje zapał swoich uczniów w podobny sposób, jak Mojżesz Jozuego.

---

Szersza analiza czytań, psalmu oraz Ewangelii dostępna jest w książkowej wersji cyklu “Jutro Niedziela”, TUTAJ oraz w wersji EBOOK.

---