video-jav.net

Jutro Niedziela – XXVI zwykła B

Skrusz wszelkie schematy. Poznaj Boga takiego, jakim jest naprawdę

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Liturgia Słowa pokazuje dwa kryzysy. Izraelici nie rozumieją drogi do wolności, jaką prowadzi ich Bóg. (I CZYTANIE) Zaufanie Bogu ustępuje przed tęsknotą za przeszłością. W EWANGELII uczniowie sądzą, że na podstawie tego, co widzieli i usłyszeli od Jezusa, potrafią już podjąć dobrą decyzję, w Jego duchu: karcą kogoś, kto nie będąc z nimi, wyrzucał złe duchy. A jednak po raz kolejny się mylą.

Obie historie łączy nie tylko kryzys. I Jozue, i Mojżesz próbują zabronić działalności w imię Pana komuś, kto nie spełnia koniecznego – w ich opinii – kryterium. Kto nie jest przeciwko nam, jest z nami – rozstrzyga Jezus.

Także od pychy broń swojego sługi (PSALM) – kto wie, czy te słowa to nie klucz do dzisiejszej Ewangelii. Pycha to zamknięcie obrazu Boga w schemacie własnych kryteriów. Kroczyć za Jezusem oznacza kruszyć własne schematy, by w końcu poznać Boga takiego, jakim jest naprawdę.

 

PUNKT WYJŚCIA

DWUDZIESTA SZÓSTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy przy pomocy Bożej łaski dotarli do nieba, do którego dążymy • CZYTANIA: Księga Liczb 11,25-29 Psalm 19,8.10.12-14 • List św. Jakuba Apostoła 5,1-6 Ewangelia wg św. Marka 9,38-43.45.47-48

 

• CHMURA SŁOWA

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Liczb

(Lb 11,25-29)

Pan zstąpił w obłoku i mówił z Mojżeszem. Wziął z ducha, który był w nim, i przekazał go owym siedemdziesięciu starszym. A gdy spoczął na nich duch, wpadli w uniesienie prorockie. Nie powtórzyło się to jednak. Dwóch mężów pozostało w obozie. Jeden nazywał się Eldad, a drugi Medad. Na nich też zstąpił duch, bo należeli do wezwanych, tylko nie przyszli do namiotu. Wpadli więc w obozie w uniesienie prorockie. Przybiegł młodzieniec i doniósł Mojżeszowi: Eldad i Medad wpadli w obozie w uniesienie prorockie. Jozue, syn Nuna, który od młodości swojej był w służbie Mojżesza, zabrał głos i rzekł: Mojżeszu, panie mój, zabroń im! Ale Mojżesz odparł: Czyż zazdrosny jesteś o mnie? Oby tak cały lud Pana prorokował, oby mu dał Pan swego ducha!

 

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Duch prorocki  Lb 11,25-29

Tajemnicze wydarzenie w obozie Mojżesza pokazuje przede wszystkim to, że idąc za Bogiem, nie unikniemy kryzysów i nieporozumień

KSIĘGA: Liczb AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: 538 r. przed Chr., tradycje sięgające XII w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: szlak od góry Hor ku Morzu Czerwonemu • CZAS: XII w. przed Chr. • BOHATEROWIE: Mojżesz, Jozue, Eldad, Medad, starsi • WERSJE: brak


WYDARZENIA I LICZBY • Księga Liczb to czwarta księga Pięcioksięgu i całego Starego Testamentu. Po Księdze Wyjścia, opowiadającej o wyjściu Izraelitów z Egiptu i zawarciu przymierza na Synaju, pojawia się niejako przerwa w narracji wędrówki ku Ziemi Obiecanej: następuje “prawnicza” Księga Kapłańska. Po niej Księga Liczb, która wznawia opowiadanieSkąd jednakże jej nazwa: Liczb? Otóż nie od razu następuje opowiadanie. Pierwsze rozdziały to spis Izraelitów, szczegółowe wyliczenie poszczególnych pokoleń.

KRYZYS • Jedenasty rozdział to opis kolejnego momentu utraty cierpliwości i narzekań, które Izraelici wypowiadali wobec Boga oraz Mojżesza i Aarona. Jak refren powtarza się skarga: Czemu wyprowadziliście nas na pustynię? Wspominają dobre czasy w Egipcie, narzekają na mannęKryzys przeżywa również Mojżesz. Choć nadal przekazuje Boże słowa ludowi, skarży się Bogu na swój los: Nie mogę już sam dłużej udźwignąć troski o ten lud, już mi nazbyt ciąży. Skoro tak postępujesz, to raczej mnie zabij…. Bóg w odpowiedzi nakazał Mojżeszowi zwołać 72 doradców i zapowiada, że na nich zstąpi.

UNIESIENIE PROROCKIE • Usłyszymy opis zstąpienia ducha Pana i uniesienia prorockiego na siedemdziesięciu dwóch starszych. Stało się to po to, aby starsi razem z Mojżeszem dźwigali ciężar ludu, znali wolę Pana i potrafili dokonywać sprawiedliwych sądówWażne jest również wydarzenie, które następuje nieco później: na Eldada i Medada, będących poza Namiotem Spotkania, również zstąpi Duch Pana. Zwróćmy uwagę na reakcję Jozuego i odpowiedź Mojżesza.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Krnąbrni, ale kochani przez Pana. Duch spoczął nie tylko na tych, którzy stawili się przed Bogiem w Namiocie Spotkania, ale i na dwóch, których w tej chwili zabrakło. Tradycja pieczołowicie przechowała ich imiona: Eldad („Bóg ukochał”) oraz Medad („obiekt miłości”), mieli być nawet autorami księgi prorockiej, która nie zachowała się do naszych czasów. Nie zmienia to jednak faktu, że znaleźli się oni pośród prorokujących omyłkowo: Mojżeszu, panie mój, zabroń im! (Lb 11, 28) krzyczy młody Jozue, lecz na próżno. Bóg miał widać inne plany. Chociaż nie pojawili się w namiocie, należeli do wybranych i Duch zstąpił także na nich.

 

• Duch we wspólnocie. Jak rozumieć tę historię? Być może broni ona wolności ducha prorockiego, który nie może zależeć nawet od tak wielkich autorytetów jak Mojżesz i Jozue? Może bierze w obronę proroków, którzy w starożytnym Izraelu prorokowali samodzielnie, nie związani ze świątynią czy z żadną wspólnotą? Czytanie ze Starego Testamentu wydaje się podkreślać dwie rzeczy. Po pierwsze, Duch Boży rzeczywiście przekracza wszelkie granice, szczególnie te, które wyznaczają mu nawet tak gorliwi i pobożni jak Jozue ludzie. Wszyscy bez wyjątku są powołani do tego, aby być prorokami i narzędziami w ręku Bogu. Po drugie, dary, których Bóg udziela wyjątkowo dwóm ludziom poza Namiotem Spotkania, zstępują przede wszystkim na siedemdziesięciu, którzy znajdowali się wewnątrz na modlitwie! Czy liczba ta mówi dobitnie, jak ważna w Bożych planach jest wspólnota. To w niej działa Duch.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 19,8.10.12-14)

REFREN: 

Nakazy Pana są radością serca

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę,

świadectwo Pana niezawodne, uczy prostaczka mądrości.

Bojaźń Pańska jest szczera i trwa na wieki,

sądy Pana prawdziwe, a wszystkie razem słuszne.

Zważa na nie Twój sługa

i nagrodę otrzyma za ich przestrzeganie.

Kto jednak widzi swoje błędy?

Oczyść mnie z błędów, które są dla mnie skryte.

Także od pychy broń swojego sługę,

by nie panowała nade mną.

Wtedy będę bez skazy

i wolny od wielkiego występku.

[01][02]

 

PSALM

“Broń od pychy” • Ps 19,8.10.12-14

Recepta na modlitwę według Psalmu 19: wychwalaj dzieło stworzenia, wychwalaj Prawo Pańskie. Proś, byś ustrzegł się od grzechu i pychy

PSALM 19 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii


GŁOSIĆ CHWAŁĘ • Psalm 19: Niebiosa głoszą chwałę Boga należy do gatunku hymnu (hebr. tehilla), bezinteresownej modlitwy uwielbienia. To typowy rodzaj modlitw zanoszonych w okresie przed niewolą. Hymny zakorzenione są w kulcie • Święta obchodzone uroczyście w świątyni stwarzały specyficzny klimat jedności i uwielbienia Jahwe. W Psalmie 19 wierzący wychwala najpierw Boże dzieło stworzenia, tchnące porządkiem i harmonią, następnie chwali Prawo Boże, które podobny porządek wprowadza w ludzkie życie • Ostatnia część psalmu to modlitwa sprawiedliwego, który krocząc drogami Prawa, prosi Boga, aby ustrzegł go od grzechu.

BROŃ OD PYCHY • Usłyszymy drugą i trzecią strofę Psalmu 19. Psalmista wychwala Prawo Pańskie i prosi Boga, aby Bóg oczyścił go z grzechów, które są przed nim ukryte, i bronił go od pychy • To właśnie modlitwa o uchronienie od pychy jest powodem, dla którego Psalm 19 został wybrany do Liturgii Słowa. Pychą jest próba sprowadzenia Boga do własnych wyobrażeń, celów, schematów.

 

CYTATY


Psalmista o Prawie Pańskim: jest doskonałe i pokrzepia duszę, uczy prostaczka mądrości, olśniewa oczy, trwa na wieki

Modlitwa o prostotę: Od pychy broń swojego sługę, by nie panowała nade mną. Wtedy będę bez skazy

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z listu św. Jakuba Apostoła

(Jk 5,1-6)

Teraz wy, bogacze, zapłaczcie wśród narzekań na utrapienia, jakie was czekają. Bogactwo wasze zbutwiało, szaty wasze stały się żerem dla moli, złoto wasze i srebro zardzewiało, a rdza ich będzie świadectwem przeciw wam i toczyć będzie ciała wasze niby ogień. Zebraliście w dniach ostatecznych skarby. Oto woła zapłata robotników, żniwiarzy pól waszych, którą zatrzymaliście, a krzyk ich doszedł do uszu Pana Zastępów. Żyliście beztrosko na ziemi i wśród dostatków tuczyliście serca wasze w dniu rzezi. Potępiliście i zabili sprawiedliwego: nie stawia wam oporu.

 

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Biada bogatym Jk 5,1-6

Cechą listu Jakuba jest troska o ubogich. Apostoł często negatywnie pisze o bogatych. Dziś ostrzega ich przed sądem Bożym

LIST ŚW. JAKUBA • AUTOR: Jakub/jego uczeń • CZAS POWSTANIA: 60/90 r. • SKĄD: Palestyna · DO KOGO: wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego


POUCZENIA MORALNE Kontynuujemy lekturę listu św. Jakuba. Przypomnijmy: że według tradycji autorem jest Jakub, apostoł Jezusa, ale najbardziej prawdopodobne z punktu widzenia tradycji i współczesnych badań jest udział sekretarza apostoła Istotę listu stanowi seria pouczeń moralnych, często dość luźno ze sobą powiązanych, stanowiących praktyczne nauczanie chrześcijańskie (pareneza) na temat życiowych prób i pokus, bogactwa, autentycznej wiary i oczekiwania na przyjście Pana.

PRZECIW BOGATYM Przez cały tekst Listu św. Jakuba nieustannie powracają dwa wątki: pierwszy z nich to  troska o biednych i pokornych, często połączona z surowością wobec bogatych drugi kładzie nacisk na spełnianie dobrych uczynków wraz z ostrzeżeniem przed wiarą bezowocną.

BOGACTWO I SĄD W dzisiejszym czytaniu Jakub akcentuje niebezpieczeństwo i karę czekające bogatych Zauważmy, że bogaci to nie ci, którzy mają pieniądze, ale ci, którzy beztrosko i egoistycznie używają bogactw. Zwróćmy uwagę na srogi, zdecydowany i bezkompromisowy język, którego wobec nich używa Jakub.

 

TRANSLATOR


Teraz wy, bogacze, zapłaczcie wśród narzekań na utrapienia, jakie was czekają (Jk 5,1)  gr. talaiporia oznacza nie tylko utrapienie, także pełną udręki biedę. Bogacze zaznają w chwili sądu strasznej, pełnej cierpienia biedy.

Żyliście beztrosko na ziemi i wśród dostatków tuczyliście serca wasze w dniu rzezi (Jk 5,6) Życie beztroskie to inaczej życie hołdujące własnej przyjemności (gr. tryfao). Ludzi gubi nie tyle bogactwo, ile jego egoistyczne używanie.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 9,38-43.45.47-48)

Wtedy Jan powiedział do Jezusa: Nauczycielu, widzieliśmy kogoś, kto nie chodzi z nami, jak w Twoje imię wyrzucał złe duchy, i zabranialiśmy mu, bo nie chodził z nami. Lecz Jezus odrzekł: Nie zabraniajcie mu, bo nikt, kto czyni cuda w imię moje, nie będzie mógł zaraz źle mówić o Mnie. Kto bowiem nie jest przeciwko nam, ten jest z nami. Kto wam poda kubek wody do picia, dlatego że należycie do Chrystusa, zaprawdę, powiadam wam, nie utraci swojej nagrody. Kto by się stał powodem grzechu dla jednego z tych małych, którzy wierzą, temu byłoby lepiej uwiązać kamień młyński u szyi i wrzucić go w morze. Jeśli twoja ręka jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie ułomnym wejść do życia wiecznego, niż z dwiema rękami pójść do piekła w ogień nieugaszony. I jeśli twoja noga jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie, chromym wejść do życia, niż z dwiema nogami być wrzuconym do piekła. Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym do piekła, gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Być “z nami” • Mk 9,38-43.45.47-48

Uczniowie znów nie rozumieją Jezusa. A On znów burzy w nich obraz swój i swojego Kościoła. “Kto nie jest przeciwko nam, jest z nami”

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: w drodze do Kafarnaum, Kafarnaum • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie • WERSJE: Łk 9,49-50 (I część) oraz Mt 18,6-9, Łk 17,1-2


PRZEZ CIERPIENIE • Rozpoczęliśmy lekturę drugiej części Ewangelii św. Marka. Od wyznania Piotra (patrz: XXIV Niedziela Zwykła) Jezus u Marka zaprzestał czynienia cudów i wkroczył na drogę do Jerozolimy. Wyjaśnia uczniom swoją misję, pokazując, że droga Syna Bożego jest drogą w ludzkiej naturze, a przez to – drogą cierpienia.

NIEZROZUMIENIE • Charakterystyczne dla drugiej części Ewangelii jest niezrozumienie Jezusa przez uczniów. Marek szczególnie mocno ukazuje więź, jaka się tworzy między uczniami a Jezusem. Obserwujemy ciekawy etap budowania tej więzi. To swoisty kryzys w formacji apostołów, czyli poznawaniu przez uczniów swojego Mistrza. Przypomnijmy sobie dwie ostatnie niedziele:zaraz po swoim wyznaniu Piotr sprzeciwia się, gdy Jezus zapowiada swoją mękę i cierpienie (patrz: XXIV Niedziela Zwykła)w zeszłym tygodniu (patrz: XXV Niedziela Zwykła), gdy Jezus zapowiedział, że będzie wydany w ręce ludzi, uczniowie nie tylko Go nie zrozumieli, ale i toczyli spór zupełnie nie w stylu Jezusa – o pierwszeństwo.

JEZUS JAK MOJŻESZ • Usłyszymy fragment Ewangelii Marka, który w pierwszej części ukazuje kolejny aspekt niezrozumienia misji Syna Człowieczego. Druga zaś część to seria luźno połączonych tzw. logiów Jezusa zatytułowanych Ostrzeżenie przed zgorszeniemZwróćmy uwagę, że w pierwszej części mamy do czynienia z paralelą do pierwszego czytania. Uczniowie, jak Jozue, skarżą się na kogoś, kto wyrzuca złe duchy w imię Pana, choć z nimi nie chodzi. Jezus hamuje zapał swoich uczniów w podobny sposób, jak Mojżesz Jozuego.

 

JESZCZE O EWANGELII


 • Samotny egzorcysta. Chodzić za Jezusem, towarzyszyć mu (greckie akolutheo) znaczy tyle, co być jego uczniem. Ktoś, kogo nie ma na naszych spotkaniach, nie słucha nauk Jezusa, nie może nazywać się jego uczniem. Jak to się jednak dzieje, że Bóg daje mu tak wielką moc? Jezus odpowiada bardzo pragmatycznie: Zostawcie go, nikt, kto czyni cuda w imię moje, nie będzie mógł zaraz źle mówić o Mnie (Mk 9, 39). Ani słowa o tym, dlaczego ten człowiek w ogóle czyni cuda? Czy nie jest to oczywiste? – wbrew ludzkim podziałom na uczniów i nie-uczniów Bóg na to pozwala. Duch prorocki jest dla wszystkich.

 • Duch jest w Dwunastu. Nie znaczy to, oczywiście, że przynależność do grona uczniów Jezusa przestaje się liczyć. To im przecież Jezus otwarcie powierza swoją władzę uzdrawiania i wypędzania złych duchów. Podobnie jak tekst z Księgi Liczb dzisiejsza Ewangelia niesie w sobie podwójne przesłanie. Bóg przekracza nasze religijne schematy, udzielając swych darów osobie spoza grona Dwunastu. Równocześnie samotny egzorcysta to odosobniony przypadek wskazujący na to, że pełnia  darów Bożych jest we wspólnocie, w tych, którzy poszli za Jezusem.

 • Odgrodzić się od grzechu. A co z odcinaniem sobie ręki i nogi, przerażających zabiegach, do których wzywa Jezus? To nie tylko hiperbola. Mistrza trzeba tu odczytać przez pryzmat nauczania rabinackiego. Ci ostatni uczyli, że aby nie złamać Bożego przykazania, należy dokoła niego postawić ogrodzenie, zabezpieczyć je innymi przykazaniami i przepisami, odebrać sobie sposobność popełnienia grzechu (np. nawet nie dotykać narzędzi w szabat, żeby nie złamać świętego odpoczynku). Jezus wzywa swoich uczniów, aby unikali sytuacji, w których ich ręka, noga lub oko doprowadzą ich do grzechu i wystawią na niebezpieczeństwo potępienia.

 

WERSJE


O spotkaniu z wyrzucającym złe duchy w imieniu Jezusa Jan opowiada również w ewangelii Łukasza (9.49-50)

Drugą część – czyli Ostrzeżenie przed zgorszeniem – znajdziemy również u Mateusza i (krócej) u Łukasza, ale w zupełnie innych kontekstach. Mateusz umieszcza ostrzeżenia zaraz po sporze o pierwszeństwo (Mt 18,6-9), Łukasz – po przypowieści o bogaczu i ubogim Łazarzu (Łk 17,1-2)

Zaskakujące, że w Ewangelii znajdziemy też odwrotną wersję reguły Jezusa. U Mateusza (12,30) są takie słowa słowa: Kto nie jest ze Mną, jest przeciwko Mnie

 

TWEETY





TRENDY


#OdetnijJą

Powiedziałby ktoś: lepiej nie mieć ręki, niż być nieszczęśliwym, niż całkowicie umrzeć. To lekarze doskonale wiedzą, czasem amputują rękę, czasem nogę, czasem inną część ciała dlatego, żeby uratować całość. (ks. Wojciech Węgrzyniak)

Ktoś, kto ma problem z uzależnieniem od pornografii, na którą ciągle wpada w Internecie jak na stado przepiórek, nie musi sobie wyłupywać oka, wystarczy, że zrezygnuje z Internetu. Ktoś, kto okrada bliźniego z pieniędzy, wystarczy, że się mu do tego przyzna i odda to, co ukradł, i w ten sposób „utnie” proceder. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

#KtoBySięStałPowodemGrzechu

Zdrady małżeńskie, życie bez ślubu sakramentalnego, usprawiedliwianie aborcji, in vitro, antykoncepcji – kształtują sumienie innych. Nie można mówić: „to nasza prywatna sprawa”. Sprawy „prywatne” są zarazem „społeczne”. (bp Jan Szkodoń)

Zgorszyć to „uczynić gorszym”. (…) [nieuczciwy pracodawca] rozbudza w swoich pracownikach poczucie krzywdy i doprowadza do smutku, a nawet rozpaczy, ale także w sensie dosłownym – czyni gorszym ich los: zarówno w sensie materialnym, jak i duchowym. Los gorszy niż sobie na to zasłużyli. (ks. Antoni Dunajski)

#ZazdrosnyJesteś

W skrajnej postaci bywa tak, że koleżanka zarzuca drugiej, że ta zbyt często rozmawia z ich wspólnym kolegą. I tu widać, jak zazdrość zakorzeniona jest w egoizmie i jak czasem może nas kompromitować, czynić śmiesznymi w oczach innych. (ks. Piotr Wieczorek)

Jak powstaje zazdrość? Mechanizm jest prosty. W sercu człowieka jedno włókno przestaje kochać. Dlaczego kogoś nie kochamy? Najczęściej dlatego, że nie chce być naszą wyłączną własnością, albo kocha kogoś, kogo my kochamy. (ks. Leszek Smoliński)

 

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXV zwykła B

Często pytamy: Czy Bóg jest sprawiedliwy? Oto sprawiedliwość Jezusa

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

W dramatycznych sytuacjach, podczas życiowych kryzysów, często pytamy: Czy Bóg jest sprawiedliwy? Gdzie sprawiedliwość, gdy dotyka mnie niesłuszna obelga, gdy ktoś wprowadził mnie w pułapkę? Gdzie sprawiedliwość, gdzie Bóg, gdy mimo oczywistości sprawy, to ja pozostanę ofiarą, a mój oprawca okaże się “niewinny”?

To dramatyczne pytanie zyskuje w dzisiejszej Liturgii Słowa przedziwną odpowiedź. Najpierw Księga Mądrości (PATRZ: PIERWSZE CZYTANIE) rysuje obraz Sprawiedliwego. Stoi po stronie ofiar, nie sędziów. Jest niewygodny, staje się znakiem sprzeciwu. Mówi o sobie wprost, że jest ukochanym dzieckiem Boga. Z tych dwóch powodów jest prześladowany. Ale odpowiada nie agresją, lecz łagodnością i cierpliwością. Trudno o taką sprawiedliwość, prawda? To przecież nierealne.

Owszem, niemal niemożliwe. Z jednym wyjątkiem (PATRZ: EWANGELIA). Takim sprawiedliwym z Księgi Mądrości okazał się Jezus. Bóg. Pierwszy sprawiedliwy.

 

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA PIĄTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy zachowując Boże przykazania, zasłużyli na życie wieczne • CZYTANIA: Księga Mądrości 2,12.17-20 Psalm 54,3-6.8 • List św. Jakuba Apostoła 3,16-4,3 Ewangelia wg św. Marka 9,30-37

 

• CHMURA SŁÓW •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Mądrości

(Mdr 2,12.17-20)

Bezbożni mówili: Zróbmy zasadzkę na sprawiedliwego, bo nam niewygodny: sprzeciwia się naszym sprawom, zarzuca nam łamanie prawa, wypomina nam błędy naszych obyczajów. Zobaczmyż, czy prawdziwe są jego słowa, wybadajmy, co będzie przy jego zejściu. Bo jeśli sprawiedliwy jest synem Bożym, Bóg ujmie się za nim i wyrwie go z ręki przeciwników. Dotknijmy go obelgą i katuszą, by poznać jego łagodność i doświadczyć jego cierpliwości. Zasądźmy go na śmierć haniebną, bo - jak mówił - będzie ocalony.

 

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Śmierć dla próby • Mdr 2,12.17-20

Okrutny sposób wypróbowania “sprawiedliwego” wymyślili “bezbożni” z przypowieści w Księdze Mądrości. Wielu tak “eksperymentowało” z Jezusem

KSIĘGA: MądrościAUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr. • KATEGORIA: literatura mądrościowa


MĄDROŚĆ KIERUJE ŻYCIEM • Dawniej księga nazywana była “Mądrością Salomona” – uważano bowiem, że to właśnie król Salomon, postać stojąca u początków literatury mądrościowej Starego Testamentu, był jej autorem. Jednak szczegółowe badania językowe nad księgą dowiodły, że autorem księgi jest prawdopodobnie zhellenizowany Żyd żyjący w Aleksandrii. Są też teorie mówiące o tym, że pierwsza część dzieła powstała w Palestynie. W tradycyjnym podziale Starego Testamentu umieszczona jest w grupie siedmiu ksiąg dydaktycznych. Księga dzieli się na trzy części: • pierwsza część (rozdziały 1-5) mówi o Mądrości kierującej życiem człowieka • druga (rozdziały 6-9) to hymn pochwalny na cześć upersonifikowanej Mądrości • trzecia zaś (10-19) skupia się na roli, jaką Mądrość Boża odgrywa w historii Izraela. 

ŚWIAT WEDŁUG BEZBOŻNYCH • Czytanie pochodzi z pierwszej części Księgi. To fragment przypowieści o ludziach bezbożnych, którzy ściągają śmierć słowem i czynem (PATRZ: 1,16-2,22). Swoje istnienie rozumieją jako przypadkowe, życie traktują incydentalnie: Nuże więc, korzystajmy z tego, co dobre, skwapliwie używajmy świata w młodości! • Jednak nie poprzestają tylko na tym. Planują atak na niewinnego. 

“WYPRÓBOWAĆ” SPRAWIEDLIWEGO • Fragment, który usłyszymy, to kolejny opis bezbożnych: Zróbmy zasadzkę na sprawiedliwego. Słuchając, zwróćmy uwagę na powody agresji: • 1. bo jest nam niewygodny 2. wybadajmy, co będzie przy jego zgonie… jeśli jest synem Bożym, Bóg ujmie się za nim. Ten drugi powód jest znaczący: to wyrafinowana próba • Tradycja chrześcijańska odniosła ten tekst do cierpień Chrystusa.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Sprawiedliwy z Księgi Mądrości zostaje poddany próbie ekstremalnej: w majestacie prawa bezbożni chcą go skazać na śmierć. Przecież pokładał nadzieję w swoim Bogu, powinien go więc ocalić (Mdr 2,18.20). Strategia bezbożnych ukazuje, z kim tak naprawdę walczą. Ich przeciwnikiem jest Bóg, którego prawa kwestionują, i któremu rzucają wyzwanie, prześladując jego sługi. Czy ujmie się za nimi? Według filozofii bezbożnych nie. Za dużo już przeżyli na tej ziemi, za dużo uczynili zła, aby wierzyć jeszcze, że Bóg przejmuje się losem ludzi. A jednak, jak mówi dalej autor Księgi Mądrości, Tak pomyśleli i pobłądzili, bo własna złość ich zaślepiła.  Nie pojęli tajemnic Bożych, nie spodziewali się nagrody za prawość i nie docenili odpłaty dusz czystych (2,21-22). Bóg ratuje swoich sprawiedliwych z ręki bezbożnych, a jeśli już dopuści do nich śmierć i cierpienie, to nagroda dla nich będzie niezmierzona. Odważyli się mu przecież zaufać. Stali się znakiem sprzeciwu wobec świata.

 

TRANSLATOR


Zróbmy zasadzkę na sprawiedliwego… (Mdr 2,12) • greckie enedreuo znaczy dosłownie ‘ułożyć się i oczekiwać na kogoś’, jak w w zasadzce, polując na ludzi, jak myśliwy na zwierzynę. 

…bo nam niewygodny… (Mdr 2,12) • dosłownie dyschrestos, po grecku to znaczy ‘ciężki do użycia, niedający się wykorzystać’: Sprawiedliwy nie daje się naiwnie wykorzystać do planów bezbożnych. Sprzeciwia się bezprawiu, wypomina błędy obyczajów, jednym zdaniem – jest chodzącym wyrzutem sumienia. 

Wypomina nam błędy naszych obyczajów (Mdr 2,12) • Greckie epifemidzo oznacza wypowiadanie słów, które ściąga na głowę człowieka jakieś dramatyczne wydarzenie. 

Dotknijmy go obelgą i katuszą (Mdr 2,19) • greckie etadzo znaczy ‘sprawdzać, testować’. 

Zasądźmy go na śmierć haniebną, bo jak mówił będzie ocalony (Mdr 2,20) • Dosłownie: ze słów jego wynika, że ma jakąś ochronę, ktoś się o niego troszczy, dogląda go, czeka go jakieś nawiedzenie (gr. episkope).

 

LINKI


Zróbmy zasadzkę na sprawiedliwego… (Mdr 2,13)

Jr 11,19: Ja zaś, jak potulny baranek, którego prowadzą na zabicie, nie wiedziałem, że powzięli przeciw mnie zgubne plany

Jr 20,10: Wszyscy zaprzyjaźnieni ze mną wypatrują mojego upadku

Mk 14,1-2: Arcykapłani i uczeni w Piśmie szukali sposobu, jak by Jezusa podstępem ująć i zabić. Lecz mówili: “Tylko nie w święto, żeby nie było wzburzenia między ludem”

…bo nam niewygodny: sprzeciwia się naszym sprawom, zarzuca nam łamanie prawa, wypomina nam błędy naszych obyczajów (Mdr 2,13)

J 5,16: Żydzi prześladowali Jezusa, że czynił takie rzeczy w szabat…Tym bardziej usiłowali Go zabić, bo nie tylko nie zachowywał szabatu, ale nadto Boga nazywał swoim Ojcem…

…jeśli sprawiedliwy jest synem Bożym, Bóg ujmie się za nim i wyrwie go z ręki przeciwników (Mdr 2,18)

Ps 22,8-9: Szydzą ze mnie wszyscy…: “Zaufał Panu, niechże go wyzwoli, niechże go wyrwie, jeśli go miłuje”

Mt 27, 41-43: Arcykapłani wraz z uczonymi w Piśmie i starszymi, szydząc, powtarzali… “Zaufał Bogu, niechże Go teraz wybawi, jeśli Go miłuje. Przecież powiedział: Jestem Synem Bożym”

Dotknijmy go obelgą i katuszą, by poznać jego łagodność i doświadczyć jego cierpliwości. Zasądźmy go na śmierć haniebną, bo – jak mówił – będzie ocalony (Mdr 2,19)

Iz 53,7: Dręczono go, lecz sam pozwolił się gnębić, nawet nie otworzył ust swoich. Jak baranek na rzeź prowadzony, jak owca niema wobec strzygących ją…

Mt 27,12: A gdy Go oskarżali arcykapłani i starsi, nic nie odpowiadał. Wtedy zapytał Go Piłat: “Nie słyszysz, jak wiele zeznają przeciw tobie?” On jednak nie odpowiedział mu na żadne pytanie, tak że namiestnik bardzo się dziwił

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 54,3-6.8)

REFREN: Pan podtrzymuje całe moje życie

Wybaw mnie, Boże, w imię swoje,

mocą swoją broń mojej sprawy.

Boże, wysłuchaj mojej modlitwy,

nakłoń ucha na słowo ust moich.

Bo powstają przeciwko mnie pyszni,

gwałtownicy czyhają na me życie,

nie mają oni Boga

przed swymi oczyma.

Oto mi Bóg dopomaga,

Pan podtrzymuje me życie.

Będę Ci chętnie składać ofiarę

i sławić Twe dobre imię.

[01][02]

 

PSALM

Oczami ofiary Ps 54, 3-6.8

Psalm 54 to modlitwa człowieka, na którego życie czyhają przeciwnicy. To skarga, ale i pewność, że Bóg uratuje sprawiedliwego

PSALM 54 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii, przed 586 r. przed Chr.


WYDAĆ DAWIDA • Gdy Zifejczycy przybyli do Saula, mówiąc: “Oto Dawid u nas się ukrywa” – głosi werset poprzedzający Psalm 54. Mowa o wydarzeniu opisanym w Pierwszej Księdze Samuela (23,19). Dawid ukrywał się wtedy przed zazdrosnym o sławę królem Saulem. Ukrył się na pustyni Zif. Niestety, mieszkańcy Zif poinformowali Saula o miejscu ukrywania się Dawida. To ten kontekst skłonił Dawida – według tradycji żydowskiej – do napisania psalmu: Wybaw mnie, Boże, w imię swoje.

PSALM BŁAGALNYPsalm należy do gatunku indywidualnej modlitwy błagalnej (tefillah) – to 40% wszystkich psalmów. To wołanie do Boga o interwencję, zawierające opis sytuacji cierpienia i ufność w to, że modlitwa zostanie wysłuchana. Psalm rzeczywiście mógł powstać w epoce monarchii i być recytowany przez króla błagającego o wybawienie z rąk nieprzyjaciół. Niektórzy przypisują jego kompozycję Jozjaszowi. W istocie psalm trudno przypisać do konkretnej postaci historycznej i do konkretnej epokiModlitwy błagalne były częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc w sytuacji zagrażających ludowi nieszczęść, takich jak: wojna, przegrana bitwa, głód, susza, epidemia.

SKARGA I UFNOŚĆ • Usłyszymy cały Psalm 54. O ile w pierwszym czytaniu “weszliśmy w skórę” bezbożnych, o tyle tym razem patrzymy oczami sprawiedliwego, osaczonego, na którego tamci czyhają  • Zwróćmy uwagę, że to kolejny psalm, którym mógł modlić się Jezus w sytuacji trwogi przed śmiercią. Ojcowie Kościoła widzieli w nim modlitwę cierpiącego Chrystusa oraz prześladowanego Kościoła.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z listu św. Jakuba Apostoła

(Jk 3,16-4,3)

Gdzie bowiem zazdrość i żądza sporu, tam też bezład i wszelki występek. Mądrość zaś /zstępująca/ z góry jest przede wszystkim czysta, dalej, skłonna do zgody, ustępliwa, posłuszna, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, wolna od względów ludzkich i obłudy. Owoc zaś sprawiedliwości sieją w pokoju ci, którzy zaprowadzają pokój. Skąd się biorą wojny i skąd kłótnie między wami? Nie skądinąd, tylko z waszych żądz, które walczą w członkach waszych. Pożądacie, a nie macie, żywicie morderczą zazdrość, a nie możecie osiągnąć. Prowadzicie walki i kłótnie, a nic nie posiadacie, gdyż się nie modlicie. Modlicie się, a nie otrzymujecie, bo się źle modlicie, starając się jedynie o zaspokojenie swych żądz.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Skąd się biorą wojny? Jk 3, 16 – 4,3

Skąd się bierze całe zło na świecie? “Z żądz” odpowiada stanowczo Jakub. “Waszych żądz”. Lektura obowiązkowa dla tych, co chcą reformować świat

LIST ŚW. JAKUBA • AUTOR: Jakub/jego uczeń • CZAS POWSTANIA: 60/90 r. • SKĄD: Palestyna · DO KOGO: wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego


LIST JAK HOMILIA Kontynuujemy lekturę listu św. Jakuba. Przypomnijmy: Według tradycji autorem jest Jakub, apostoł Jezusa, brat Pański, przełożony wspólnoty jerozolimskiej. Doskonale wyczuwa się jego autorytet oraz znajomość zwyczajów judaizmu Według innej wersji list napisał uczeń Jakuba, tworzący pod koniec I w. Świadczyłaby o tym m.in. doskonała greka, którą posługuje się piszący Najbardziej prawdopodobne z punktu widzenia tradycji i współczesnych badań jest przypisanie listu apostołowi, który posługuje się sekretarzem Istotę listu stanowi seria pouczeń moralnych, często dość luźno ze sobą powiązanych, stanowiących praktyczne nauczanie chrześcijańskie (pareneza) na temat życiowych prób i pokus, bogactwa, autentycznej wiary i oczekiwania na przyjście Pana.

WIARA I UCZYNKI Przez cały tekst Listu św. Jakuba nieustannie powracają dwa wątki: pierwszy z nich to  troska o biednych i pokornych, często połączona z surowością wobec bogatych drugi kładzie nacisk na spełnianie dobrych uczynków wraz z ostrzeżeniem przed wiarą bezowocną W dzisiejszym czytaniu Jakub akcentuje nierozłączną więź pomiędzy wiarą i uczynkami. Bez czynów wiara jest martwa.

 

TRANSLATOR


• Gdzie zazdrość i żądza sporu, tam też bezład i wszelki występek. Żądza sporu, gr. eritheia, oznacza samolubne ambicje, egoistyczne poszukiwanie własnego dobra i kariery, prowadzące do zamieszania, bezładu (akatastasia) a także złych czynów.

• Mądrość z wysoka jest… wolna od względów ludzkich (adiakritos) i obłudy. Gr. adiakritos oznacza brak skłonności do osądzania i dzielenia, bezstronność, a równocześnie stałość, nieuleganie względom i naciskom innych. Bez obłudy – anhypokritos – nie zakłada maski, nie udaje kogoś innego.

• Skąd się biorą wojny i skąd kłótnie między wami? Nie skądinąd, tylko z waszych żądz, które walczą w członkach waszych. Żądza hedone, to nie pragnienie, epithymia, naturalne dla ludzkiego rozwoju, ale kult przyjemności, podążanie za nią za wszelką cenę.

Modlicie się, a nie otrzymujecie, bo się źle modlicie, starając się (gr. dapanao) jedynie o zaspokojenie swych żądz (gr. hedone). Gr. dapanao oznacza wydawanie czegoś, zużywanie, płacenie. Niewysłuchana modlitwa to ta, którą zużywamy, prosząc o to, aby Bóg dostarczał nam kolejnych przyjemności.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 9,30-37)

Jezus i Jego uczniowie podróżowali przez Galileę, On jednak nie chciał, żeby kto wiedział o tym. Pouczał bowiem swoich uczniów i mówił im: Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzi. Ci Go zabiją, lecz zabity po trzech dniach zmartwychwstanie. Oni jednak nie rozumieli tych słów, a bali się Go pytać. Tak przyszli do Kafarnaum. Gdy był w domu, zapytał ich: O czym to rozprawialiście w drodze? Lecz oni milczeli, w drodze bowiem posprzeczali się między sobą o to, kto z nich jest największy. On usiadł, przywołał Dwunastu i rzekł do nich: Jeśli kto chce być pierwszym, niech będzie ostatnim ze wszystkich i sługą wszystkich! Potem wziął dziecko, postawił je przed nimi i objąwszy je ramionami, rzekł do nich: Kto przyjmuje jedno z tych dzieci w imię moje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmuje, nie przyjmuje Mnie, lecz Tego, który Mnie posłał.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Bez odpoczynku? Mk 9,30-37

Postawa Jezusa potwierdza w pełni obraz Sprawiedliwego z Księgi Mądrości. Co więcej, uczy jej swoich uczniów, a to już trudniejsze

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: w drodze do Kafarnaum, Kafarnaum • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, dziecko • WERSJE: Mt 16,13-25 Łk 9,18-24


DRUGA CZĘŚĆ MARKA • Od tej niedzieli rozpoczynamy lekturę drugiej części Ewangelii św. Marka. Przypomnijmy: w pierwszej (rozdziały: 1,1-8,30) Jezus przez mowy i cuda objawia się jako Mesjasz i zaprasza swoich uczniów do zrozumienia Królestwa Bożego. Odpowiedź na pytanie: Kim jest Jezus, to zresztą główny temat Marka • Wyznanie Piotra (patrz XXIV Niedziela Zwykła) to punkt zwrotny Ewangelii. Od tego momentu Jezus zaprzestał czynienia cudów i wkroczył na drogę do Jerozolimy. Wyjaśnia uczniom swoją misję przez odwołanie do cierpiącego i uwielbionego Syna Człowieczego i wyraźnie wzywa do wejścia do Królestwa Bożego. 

SPRAWIEDLIWY Z KSIĘGI MĄDROŚCI Fragment ewangelii, który usłyszymy, zawiera w sumie trzy sceny:Jezus zapowiada swoją mękę i zmartwychwstanieuczniowie sprzeczają się, kto z nich jest największyJezus wypowiada regułę pierwszeństwa i ukazuje dziecko Fragment ten pokazuje, jak w Jego życiu w stu procentach realizuje się historia sprawiedliwego z Księgi Mądrości. 

JEZUS – SPRAWIEDLIWY Z KSIĘGI MĄDROŚCI


Historia sprawiedliwego z Księgi Mądrości w stu procentach realizuje się w życiu Jezusa. Tak jakby natchniony autor pisał o Nim, opisując dramat odwiecznego zmagania między złem i dobrem: 

znak sprzeciwu dla swoich, niewygodny pod każdym względem dla panującej kasty kapłanów, 

chełpi się, że zna Boga i nazywa się Jego synem (PATRZ: Mdr 2,13 – werset pominięty w I CZYTANIU), 

w jego życiu realizuje się także najdramatyczniejszy ze scenariuszy: bezbożni skazują sprawiedliwego na śmierć. Dotykają go obelgą i katuszami, 

On rzeczywiście odpowiada łagodnością i cierpliwością (PATRZ: Mdr 2,19). 

JESZCZE O EWANGELII


• Marzenia o przeciętności. Jezus porywa się na zło i wygrywa. Kiedy jednak swoją postawę próbuje zaszczepić uczniom, ci reagują milczeniem i bojaźnią (Mk 9,31-32). Myślą: dlaczego Mistrz, który tak dobrze się zapowiada, cudotwórca kochany przez ludzi, miałby zginąć z ich rąk? Widzieli go raczej na drodze do sławy, a siebie samych jako potężnych i szanowanych u jego boku. W drodze posprzeczali się nawet, dzieląc między siebie najzaszczytniejsze miejsca (Mk 9,34). Uczniowie nie chcą być jak ich Mistrz. Marzą o normalnym, przeciętnym życiu. 

• Wystarczy zaufanie. Trudno jednak mieć takie marzenia, kiedy się chodzi u boku Jezusa. Pan, przywoławszy ich, mówi: Jeśli kto chce być pierwszym, niech będzie ostatnim ze wszystkich i sługą wszystkich! (Mk 9,35). Potem stawia przed nimi dziecko, aby pokazać, jakiej postawy oczekuje od nich. Wystarczy zaufanie, nie potrzeba ogromnej odwagi.

 

TWEETY


Jezusowa rada: Pójdźcie wy sami osobno na miejsce pustynne i wypocznijcie nieco

Jezus bez wytchnienia dla siebie, zawsze ze swoim stadem: Zlitował się nad nimi, byli bowiem jak owce nie mające pasterza

 

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >