Jutro Niedziela – V Wielkanocna B

Jesteśmy latoroślami naszego Ojca. Dziećmi Dobrego Boga, który jak każdy prawdziwy, kochający Ojciec – zawsze jest blisko. Trwa w nas.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


V NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA PAŃSKIEGO Rok B • KOLEKTAModlimy się, aby Bóg obdarzył nas, wierzących w Jego Syna, wolnością i wiecznym dziedzictwemKOLOR: białyCZYTANIA: Dzieje Apostolskie 9,26-31 • Psalm 22,26-28.30-32 • Pierwszy List św. Jana Apostoła 1 3,18-24 • Ewangelia według św. Jana 15,1-8

 

 

• CHMURA SŁÓW •

Jutro Niedziela - V Wielkanocna B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 9,26-31)

Kiedy Szaweł przybył do Jerozolimy, próbował przyłączyć się do uczniów, lecz wszyscy bali się go, nie wierząc, że jest uczniem. Dopiero Barnaba przygarnął go i zaprowadził do Apostołów, i opowiedział im, jak w drodze /Szaweł/ ujrzał Pana, który przemówił do niego, i z jaką siłą przekonania przemawiał w Damaszku w imię Jezusa. Dzięki temu przebywał z nimi w Jerozolimie. Przemawiał też i rozprawiał z hellenistami, którzy usiłowali go zgładzić. Bracia jednak dowiedzieli się o tym, odprowadzili go do Cezarei i wysłali do Tarsu. A Kościół cieszył się pokojem w całej Judei, Galilei i Samarii. Rozwijał się i żył bogobojnie, i napełniał się pociechą Ducha Świętego.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Wspólnota Dz 9, 26-31

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.

KATEGORIA: opowiadanie


O KSIĘDZE Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela, wychodząc ku poganom Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle, który staje się ewangelizatorem świata pogańskiego. Jego pobyt w Rzymie przed męczeńską śmiercią i głoszenie Ewangelii wszystkim narodom to ostatni obraz, z jakim Łukasz pozostawia nas w lekturze Dziejów Apostolskich.

 

KONTEKST • W dziewiątym rozdziale Dziejów Apostolskich jesteśmy świadkami nawrócenia Szawła. Jezus zdobywa go na drodze do Damaszku (Dz 9,1-17). Następnie widzimy, jak nawrócony Szaweł stawia swoje pierwsze kroki jako ewangelizator. Tak skutecznie głosi Słowo w Damaszku, że musi stamtąd uciekać w obawie o swe życie (Dz 9,20-25). Dalej udaje się do Jerozolimy (Dz 9,26-29). Rozdział 9 kończy się wzmianką o cudach Piotra (Dz 9,32-43) i wizją młodego Kościoła, który dynamicznie rozwija się w granicach Izraela.

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszym pierwszym czytaniu słyszymy o problemach, jakie napotkał Paweł po swoim nawróceniu. Wspólnota jerozolimska, do której przybywa, obawia się go jako prześladowcy Kościoła. Dopiero Barnaba wprowadza go w jej szeregi, otwierając Pawłowi drogę do głoszenia Dobrej Nowiny w Izraelu. Wobec nastawania na jego życie Szaweł zostaje odesłany do Cezarei, a potem do Tarsu. W ostatniej scenie widzimy Kościół cieszący się pokojem i rosnący w Judei, Galilei i Samarii.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W czytaniu z Dziejów Apostolskich widzimy Pawła, który po swoim nawróceniu intensywnie poszukuje wspólnoty. Już pod Damaszkiem Paweł zrozumiał, że Kościół to Ciało Pana. Teraz uczy się w praktyce, jak stawiać pierwsze kroki jako chrześcijanin. Na początku będzie to czynił sam. Objawienie, które otrzymał, jest tak wyjątkowe, że sam uda się do Arabii, a potem do Damaszku, aby tam głosić Ewangelię. Będzie chlubił się tym, że nie potrzebował konsultacji z Piotrem (Ga 1,18). Jednak szybko nauczy się, że samotny bieg chrześcijanina jest skazany na porażkę. Będzie musiał uciekać z Damaszku (Dz 9,20-26; 1 Kor 11,32-33). Po przybyciu Pawła do Jerozolimy nikt nie chce go słuchać, ponieważ w powszechnej świadomości funkcjonuje wciąż jako prześladowca Kościoła (Dz 9,26). Z milczenia i niebytu wydobędzie go Barnaba, zapraszając, aby przyłączył się do niego.

Dzieje Apostolskie doskonale ilustrują motyw przewodni wszystkich Ewangelii o Zmartwychwstałym. Żyć Zmartwychwstaniem i Ewangelią Zmartwychwstałego nie da się na własną rękę. Do tego potrzebny jest Kościół.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 22,26-28.30-32)

REFREN: Będę Cię chwalił w wielkim zgromadzeniu.

Wypełnię me śluby wobec bojących się Boga. Ubodzy będą jedli i zostaną nasyceni, będą chwalić Pana ci, którzy Go szukają: „Serca wasze niech żyją na wieki”.

Przypomną sobie i wrócą do Pana wszystkie krańce ziemi i oddadzą Mu pokłon wszystkie szczepy pogańskie. Jemu oddadzą pokłon wszyscy, co śpią w ziemi, przed Nim zegną się wszyscy, którzy staną się prochem.

A moja dusza będzie żyła dla Niego, potomstwo moje Jemu będzie służyć, przyszłym pokoleniom o Panu opowie, a sprawiedliwość Jego ogłoszą ludowi, który się narodzi.

[01][02]

 

PSALM

Umarli wstaną Ps 22, 26-28.30-32

PSALM: 22 • AUTOR: Lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po. 586 r. przed Chrystusem


O PSALMIE • Psalm zaliczany jest do gatunku „lamentacji indywidualnej”. Prawdopodobnie towarzyszył modlitwie człowieka stojącego na progu śmierci w wyniku choroby, przedłużającego się cierpienia czy śmiertelnego niebezpieczeństwaTo modlitwa mająca wyrwać wierzącego z objęć pewnej śmierciPsalm 22 dzieli się na dwie części: prośba o pomoc (ww. 2-22)II obietnica uwielbienia i dziękczynienia za wyzwolenie od śmierci (ww. 23-32).

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Wersy psalmu, które usłyszymy, pochodzą z jego drugiej części i ilustrują ufną modlitwę, którą wierny zanosi do Pana, pewien swojego ocalenia. To modlitwa Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego, który do końca wypełnił “swe śluby”, czyli misję wobec Boga. Jego życie staje się źródłem nadziei i wzorem, nawet pokarmem dla wszystkich “ubogich Pana”, oczekujących wybawienia. Zmartwychwstały widzi, jak dzięki Jego Ofierze wracają do Ojca ludzie wszystkich pokoleń i czasów, także ci, którzy śpią w prochu ziemi. Psalm zapowiada powszechne zmartwychwstanie. Historia Jezusa staje się punktem odniesienia dla ludzkiej historii, a On sam żyje odtąd u Ojca.

 

 

CYTATY


Psalmista przekazuje pyszną nowinę: Ubodzy będą jedli i zostaną nasyceni

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I listu św. Jana Apostoła

(1 J 3,18-24)

Dzieci, nie miłujmy słowem i językiem, ale czynem i prawdą! Po tym poznamy, że jesteśmy z prawdy, i uspokoimy przed Nim nasze serce. A jeśli nasze serce oskarża nas, to Bóg jest większy od naszego serca i zna wszystko. Umiłowani, jeśli serce nas nie oskarża, mamy ufność wobec Boga, i o co prosić będziemy, otrzymamy od Niego, ponieważ zachowujemy Jego przykazania i czynimy to, co się Jemu podoba. Przykazanie zaś Jego jest takie, abyśmy wierzyli w imię Jego Syna, Jezusa Chrystusa, i miłowali się wzajemnie tak, jak nam nakazał. Kto wypełnia Jego przykazania, trwa w Bogu, a Bóg w nim; a to, że trwa On w nas, poznajemy po Duchu, którego nam dał.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Miłować czynem i prawdą 1 J 3, 18-24

Pierwszy List św. Jana • NADAWCA: Jan SKĄD: Efez • DATA: koniec I w. ADRESACI:  kościoły w Azji Mniejszej


O KSIĘDZE Celem pisma skierowanego do chrześcijan w Azji Mniejszej jest walka z szerzącymi się herezjami i podziałami w młodych wspólnotach chrześcijańskich Autor, używając stylu i pojęć właściwych dla czwartej Ewangelii, mówi o Bogu jako światłości, która pociąga do życia w świetle, wystrzegania się wpływu świata i fałszywych nauczycieli (Jan nazywa ich antychrystami 1 J 2,22) Życie dzieci Bożych to nie tylko unikanie grzechu, lecz przede wszystkim praktykowanie najważniejszego przykazania miłości (1 J 3,18). To tu właśnie pojawia się najkrótsza i najbardziej wymowna definicja Boga: “Bóg jest miłością” (1 J 4,16).    

 

KONTEKST W trzecim rozdziale listu Jan przypomina swojej wspólnocie o powołaniu i godności dzieci Bożych (3,1-5). Wynika z tego konieczność unikania grzechu (3,4-9) oraz zachowywania przykazań, w sposób szczególny przykazania miłości.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszym drugim czytaniu apostoł wzywa wspólnotę, aby miłowała nie słowem, ale czynem i prawdą. To ich znak rozpoznawczy i świadectwo przynależności do Chrystusa. Taka miłość daje pokój serca i gwarantuje wysłuchanie każdej modlitwy wierzącego, ponieważ zachowuje on Boże przykazania. Główne przykazanie to wierzyć w Jezusa i miłować braci. Zachowując je, chrześcijanin trwa w Panu.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Jan powtarza dziś właściwie słowa Jezusa o największym przykazaniu, którym jest miłość wobec Boga i bliźniego (Mt 22,36-40). Kochać Boga znaczy wierzyć w Syna, czyli być wiernym Jego Słowu i wypełniać Jego przykazania. Jeśli relacja z Bogiem jest autentyczna, zawsze będzie jej towarzyszyć miłość bliźniego potwierdzona czynem i Prawdą. To miłość, którą praktykuje się w życiu, dla której wzorem i źródłem jest Prawda, czyli nasz Pan. Miłość jest naszą obroną wobec serca, które wyrzuca nam grzechy i niedoskonałości. Kto kocha miłością Jezusa, może żyć w pokoju i być pewnym zbawienia, ponieważ już dziś trwa w Panu.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Janową wizję miłości, która opiera się na czynie i prawdzie, świetnie ilustruje film Joe Black. Tytułowy bohater, grany przez Brada Pitta, to śmierć wcielona w atrakcyjną ludzką postać. Śmierć zakochuje się w pięknej, młodej kobiecie. Ona jednak nie wie, z kim ma do czynienia. Czy to, co przeżywają, można nazwać miłością? Joe Black słyszy, że prawdziwa miłość to troska, to szczerość, to poznanie swoich najgłębszych i nie najpiękniejszych sekretów, to nieodwracanie się od brzydoty czy biedy drugiego, kiedy mnie potrzebuje. Kiedy pojmuje tę lekcję, pojmuje też, że jego miłość była tylko pięknym, pełnym emocji zakochaniem. Nie ma prawa do osoby, której nie jest w stanie dać szczęścia na całe życie. Nie może zabrać jej ze sobą na drugą stronę.

Prawdziwa miłość opiera się na Prawdzie. Jeśli mamy problem z rozeznaniem, czy nasza miłość jest autentyczna, skonfrontujmy ją z Prawdą Ewangelii Jezusa.

 

CYTATY


Jan namawia do działania: nie miłujmy słowem i językiem, ale czynem i prawdą!

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 15,1-8)

Ja jestem prawdziwym krzewem winnym, a Ojciec mój jest tym, który uprawia. Każdą latorośl, która we Mnie nie przynosi owocu, odcina, a każdą, która przynosi owoc, oczyszcza, aby przynosiła owoc obfitszy. Wy już jesteście czyści dzięki słowu, które wypowiedziałem do was. Wytrwajcie we Mnie, a Ja /będę trwał/ w was. Podobnie jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie - o ile nie trwa w winnym krzewie - tak samo i wy, jeżeli we Mnie trwać nie będziecie. Ja jestem krzewem winnym, wy - latoroślami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity, ponieważ beze Mnie nic nie możecie uczynić. Ten, kto we Mnie nie trwa, zostanie wyrzucony jak winna latorośl i uschnie. I zbiera się ją, i wrzuca do ognia, i płonie. Jeżeli we Mnie trwać będziecie, a słowa moje w was, poproście, o cokolwiek chcecie, a to wam się spełni. Ojciec mój przez to dozna chwały, że owoc obfity przyniesiecie i staniecie się moimi uczniami.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Winny krzew J 15, 1-8

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. KATEGORIA: mowa

MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie


O KSIĘDZE • Najmłodsza z Ewangelii została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r.Księga zdecydowanie różni się od pozostałych EwangeliiJezus, opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14). Ewangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12, Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

 

KONTEKST Piętnasty rozdział Ewangelii Jana to część mowy pożegnalnej, wygłoszonej przez Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy. Mistrz, wzywając swoich uczniów do bycia jednym z Nim, posługuje się przykładem winnego krzewu (J 15,1-11). Następnie, przekazując im swoje największe przykazanie, wzywa do wzajemnej miłości (J 15,12-17). Rozdział kończy zapowiedź nienawiści, jakiej uczniowie doświadczą ze strony świata i Ducha, który będzie umacniał ich miłość i wiarę (J 15,18-26).

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszej Ewangelii słyszymy Jezusa porównującego siebie do prawdziwego winnego krzewu. Ojciec to ogrodnik, który przycina i oczyszcza jego gałęzie, aby przynosiły dobry owoc. Narzędziem oczyszczającym uczniów jest Słowo Jezusa. Mistrz zachęca ich do trwania w Nim, ponieważ sami z siebie nie mogą przynieść owocu. Wszyscy, którzy w nim nie trwają, są jak uschłe gałęzie, które na końcu zbiera się i przeznacza na spalenie (obraz sądu). Trwanie w Jezusie Winnym Krzewie zapewnia owocowanie uczniów i sprawia, że ich modlitwy są skuteczne.

 

JESZCZE O EWANGELII


Zmartwychwstanie to, jak mówi dzisiejsza Ewangelia, trwanie w Prawdziwym Krzewie Winnym, którym jest Jezus (J 15,4). Krzew winny i winnica to szczególnie bogaty w znaczenia obraz biblijny. Opisuje się nim naród wybrany (Iz 5,1-7), czy też ludzką i boską miłość (Księga Pieśni nad Pieśniami). W tekstach prorockich opisujących koniec czasów stoły w Królestwie Bożym uginają się pod ciężarem stągwi pełnych najprzedniejszego wina (Iz 25,6). Symbolizuje ono radość i pełnię życia, która czeka na nas w przyszłym świecie. W tradycji żydowskiej Tora, Boże prawo, porównywane jest do wina. Wreszcie w Ewangelii Jana Jezus w Kanie Galilejskiej wnosi w posagu ślubnym aż sześć stągwi, ok. 500 litrów wspaniałego wina, które tu oznacza Jego Ewangelię (J 2,1-11). Zastępuje ona wodę żydowskiego Prawa, przywraca smak pełnemu nieczystości ludzkiemu życiu.

 

Trwać w Prawdziwym Krzewie Winnym u Jana znaczy zatem przede wszystkim trwać w Słowie i Ewangelii Jezusa, zanurzyć się w niej, i znaleźć tu swą przestrzeń życiową. To sugeruje powtarzający się w alegorii o winnym krzewie grecki czasownik menein („trwać”), który oznacza stałe przebywanie, nie tylko krótki postój. Słowo może stać się naszą życiową przystanią i oparciem, prawdziwym domem.

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


Tak o zamieszkiwaniu w Słowie Bożym pisał Roman Brandstaetter („Biblio ojczyzno moja”):

Biblio, ojczyzno moja (…)

Wszystko jest w Tobie

Cokolwiek przeżyłem

Wszystko jest w Tobie

Cokolwiek kochałem

Wszystko

Cały żywot własny człowieka

żyjącego w nawiedzonym przez szatana wieku

Zaplątany w jego sprzecznościach

W szaleństwie i w kłamstwach

Jak Absalom w gałęziach wisielczego dębu

Na Tobie uczyłem się żyć

Na Tobie uczyłem się czytać

Na Tobie uczyłem się myśleć…

                                    

 

CYTATY


Jezus pokrzepia: Wytrwajcie we Mnie, a Ja /będę trwał/ w was.

 

TWEETY



 

 


STO SŁÓW


Jesteśmy latoroślami naszego Ojca. Dziećmi Dobrego Boga. Jak każdy prawdziwy, kochający Ojciec – zawsze jest blisko nas, trwa w nas i prosi byśmy my trwali w Nim.

 

Co to znaczy trwać?

 

Dziś Jan wyjaśnia, że trwać w Bogu, to znaczy przede wszystkim trwać w Słowie i Ewangelii Jezusa, zanurzyć się w niej, przebywać tam stale, nie na chwilę. Słowo może stać się naszą życiową przystanią i oparciem, prawdziwym domem. Słowo, które nam dał nasz Ojciec, jest dla nas życiem, dzięki Niemu możemy się rozwijać, wzrastać i w końcu owocować – przynosić dobro.

 

W dzisiejszych czytaniach aż dwa razy jesteśmy zapewniani, że jeśli tylko będą w nas słowa naszego Ojca, jeśli będziemy zachowywać Jego przykazania i czynić to, co się Jemu podoba, wtedy  otrzymamy wszystko o cokolwiek poprosimy.

 

Do pełni naszego szczęścia – zbawienia potrzebna jest zatem wiara w to, że mamy Ojca, który zawsze jest blisko, jest z nami, trwa w nas oraz miłość, pokazująca, że my także trwamy w Nim, że jesteśmy przez Niego (przez Jego Słowo) kształtowani, wzrastamy, działamy i wydajemy plony.

 

Cóż więc może nam zagrażać, jeśli wiemy, że jesteśmy uczniami, dziećmi, latoroślami i dziedzicami najlepszego Ojca?

 

TRENDY


#JestemKrzewemWinnym

Czyż bowiem człowiek może się sam, o własnych siłach – zbawić? Przenigdy! Może polecieć na Księżyc i na Marsa, ale niebo nie jest jeszcze „wyżej” (ks. Mariusz Pohl)

 

Święta Katarzyna ze Sieny mówi: gdyby hostię podzielić na tysiące tysięcy cząstek, to i tak w każdej z nich jest cały Chrystus. (ks. Dawid Pietras)

 

Tak jak kwiat, który zwiastując owoc, kieruje się ku słońcu, tak ludzkie serce, gdy zaczyna szukać w Bogu światła, zwiastuje przyszły owoc. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

 

Rodzice rezygnują z przysługującego im prawa do napominania i wychowywania swoich dzieci, co zawiera w sobie również pewne zakazy czy też kary. Wydaje się momentami, że rosną nam te dzieci trochę jak dzikie latorośle. (o. Marian Krakowski CSsR)

 

Kto z nas nie pragnie, by nasz codzienny wysiłek przynosił konkretne owoce? Tak często jesteśmy zawiedzeni i sfrustrowani, gdy mimo olbrzymiego wysiłku, dużego nakładu pracy i czasu nie widzimy żadnych wymiernych efektów (…) Jezus w przypowieści o winnym krzewie podaje konkretne warunki, jakie należy spełnić, by wydać owoc obfity. (ks. Tadeusz Czakański)

 

Do ewangelicznych obrazów należy podchodzić jak do arcydzieł malarstwa, rzeźby czy muzyki. Im częściej i dłużej się z nimi obcuje, tym bardziej urzekają człowieka i wciągają w swój świat.  (ks. Edward Staniek)

 

#SercaWaszeNiechŻyją

W Sokółce (…) hostia (…) przemieniła się po części w krew. (…) Czy państwo słyszeli, żeby się ktoś w Polsce nawrócił od tej wiadomości (…)? Tu nie nastąpiły masowe poruszenia serca. Pamiętacie, kiedy nastąpiło poruszenie serca? Jak umarł Jan Paweł II. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

Tak jak na wiosnę promienie słoneczne sprawiają, że na gałęziach drzew pojawiają się i otwierają pąki, podobnie światło zmartwychwstania Chrystusa daje moc i znaczenie każdej ludzkiej nadziei, każdemu oczekiwaniu, pragnieniu, projektowi. (Benedykt XVI)

 

Nie lękajcie się żyć wbrew obiegowym opiniom i sprzecznym z Bożym prawem propozycjom. Odwaga wiary wiele kosztuje, ale wy nie możecie przegrać miłości! (Jan Paweł II)

 

[Ludzie] Wyskakują z okien, trują się gazem, strzelają sobie w serca dlatego, że nie zrobili kariery, nie mają samochodu, zostali tylko urzędnikami, a nie dyrektorami, nic im się w życiu wielkiego nie udało, mówią tylko po polsku (…) Dlaczego tak strasznie się męczą? Dlatego, że omijają to, co najważniejsze: nie kochają Jezusa, a poprzez Jezusa innych ludzi. Kochają tylko samych siebie. (ks. Jan Twardowski)

1/6
2/6
Anonimo Lombardo, św. Barnaba, XII w., quadreria arcivescovile, Mediolan
3/6
4/6
Męczeństwo św. Barnaby, Jacopo da Varazze, XIII w.,
5/6
Przedstwienie Chrystusa i latorośli, ikona na szkle, XIX w., Transylwania
6/6
Święty Barnaba uzdrawiający chorych, Paolo Veronese, ok. 1566 r., Musée des Beaux-Arts de Rouen, Francja
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – IV Wielkanocna B

Jak zostać dobrym przywódcą? Trzeba uczyć się od Najlepszego. Od Jezusa.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


IV NIEDZIELA ZMARTWYCHWSTANIA PAŃSKIEGO · Rok B ·  KOLEKTA · Modlimy się, abyśmy doszli do niebiańskiej radości, podążając za niebiańskim Pasterzem • KOLOR: białyCZYTANIA: Dzieje Apostolskie 4,8-12 • Psalm 118,1.8-9.21-23.26.28 • Pierwszy List św. Jana Apostoła 1 3,1-2 • Ewangelia według św. Jana 10,11-18

• CHMURA SŁÓW •  

Jutro Niedziela - IV Wielkanocna B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 4,8-12)

Piotr napełniony Duchem Świętym powiedział: Przełożeni ludu i starsi! Jeżeli przesłuchujecie nas dzisiaj w sprawie dobrodziejstwa, dzięki któremu chory człowiek uzyskał zdrowie, to niech będzie wiadomo wam wszystkim i całemu ludowi Izraela, że w imię Jezusa Chrystusa Nazarejczyka - którego ukrzyżowaliście, a którego Bóg wskrzesił z martwych - że przez Niego ten człowiek stanął przed wami zdrowy. On jest kamieniem, odrzuconym przez was budujących, tym, który stał się głowicą węgła. I nie ma w żadnym innym zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Jedyne Imię Dz 4,8-12

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.

KATEGORIA: opowiadanie


O KSIĘDZE Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela, wychodząc ku poganom Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle, który staje się ewangelizatorem świata pogańskiego. Jego pobyt w Rzymie przed męczeńską śmiercią i głoszenie Ewangelii wszystkim narodom to ostatni obraz, z jakim Łukasz pozostawia nas w lekturze Dziejów Apostolskich.

 

KONTEKST •. W trzecim rozdziale Dziejów Apostolskich Piotr w imię Jezusa Zmartwychwstałego dokonuje cudu – uzdrawia chromego od urodzenia (3,1-11). Dzieje się to w świątyni Wokół Piotra i Jana błyskawicznie gromadzi się tłum, wobec którego Piotr odważnie głosi Dobrą Nowinę o Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym. Z tego powodu Piotr i Jan zostają aresztowani i doprowadzeni przed Sanhedryn, gdzie podczas przesłuchania także odważnie głoszą kerygmat (Dz 4,1-12). Przywódcy ludu ostatecznie puszczają ich wolno w obawie przed reakcją ludu (Dz 4,18-22). Prześladowany Kościół modli się i odważnie głosi Słowo Boże, przyciągając wciąż nowych wierzących (Dz 4,23-37).  

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszym pierwszym czytaniu słyszymy mowę Piotra przed Sanhedrynem. Apostoł potwierdza, że za cudem uzdrowienia sparaliżowanego stoi dobrze znany Żydom Jezus Chrystus z Nazaretu, którego ukrzyżowali. Ujął się za nim Bóg, wskrzeszając go z martwych. Cytując Psalm 118,22, Piotr mówi o Jezusie, który stał się głowicą węgła, najważniejszym kamieniem w budowli Izraela, który oni odrzucili. Tylko w Jego imieniu jest zbawienie wszystkich.

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W mowie Piotra przed Sanhedrynem pojawiają się trzy ważne elementy:

 

• Po pierwsze, historii Jezusa ziemskiego, Ukrzyżowanego, nie da się odłączyć od historii Zmartwychwstałego. Piotr, tłumacząc przełożonym cud, który się dokonał, wskazuje wyraźnie na dobrze im znanego Jezusa Chrystusa z Nazaretu. Ten sam, którego skazali i który przeszedł haniebną drogę krzyża i odrzucenia, został przez Boga zrehabilitowany i wywyższony. Krzyż bez zmartwychwstania pozostałby tylko niezrozumiałym i tragicznym wydarzeniem. Zmartwychwstanie bez ziemskiego życia, wierności i krzyża Jezusa byłoby z kolei niemożliwe i mało czytelne. Zmartwychwstały to wciąż ten sam Jezus, który mieszkał w Nazarecie, uzdrawiał, nauczał i wędrował po Galilei oraz Judei.

 

• Po drugie, Piotr dla wyrażenia tego, kim jest Jezus, cytuje Pisma, konkretnie Psalm 118. Wszystkie historie o Zmartwychwstałym wskazują na Pisma jako pewnego świadka Mesjasza. Słowo Boże to gwarancja spotkania ze Zmartwychwstałym.

 

• Po trzecie, mówiąc o imieniu Jezus, w którym Bóg daje zbawienie wszystkim bez wyjątku, Piotr używa języka, który nawiązuje do objawienia się Boga Mojżeszowi w krzewie gorejącym (Wj 3) i do Salomonowej modlitwy dedykacji świątyni (1 Krl 8). Bóg w dialogu z Mojżeszem przedstawił się jako: Jestem, który jestem, czyli Bóg bliski swojemu cierpiącemu ludowi. W imieniu Jezus bliskość Boga objawiła się w nowy, niesłychany sposób. Z kolei Salomon prosił, aby lud, wzywając imienia Bożego obecnego w świątyni, mógł zawsze liczyć na Boże miłosierdzie i przebaczenie. W Jezusie Boże imię opuszcza świątynię jerozolimską i niesie zbawienie ludziom wszystkich czasów.

CZY WIESZ, ŻE…


SANHEDRYN (hebr. סנהדרין Sanhedrin, gr. συνέδριον Synedrion), inaczej Wysoka Rada, był w Izraelu najwyższą żydowską instytucją religijną i sądowniczą, wspomnianą w źródłach po raz pierwszy w 203 r. p.n.e. Sanhedryn zbierał się w Jerozolimie na Wzgórzu Świątynnym i składał się z 71 członków, głównie arystokracji saducejskiej. Od czasu Machabeuszów w skład sanhedrynu wchodzili także faryzeusze. Przewodniczącym sanhedrynu był z urzędu arcykapłan.

 

KAMIEŃ WĘGIELNY hebr. eben pinna. Fundament każdej budowli wymaga, aby narożniki, miejsca, gdzie zbiegają się ściany, były szczególnie mocne i stabilne. Z tego powodu w starożytności umieszczano tam masywny kamień narożny, traktując to jako rozpoczęcie budowy. Kamień ten stał się w Biblii symbolem. Określano nim Syjon jako fundament wiary (Iz 28,16), przywódcę ludu (Za 10,4), czy cierpiącego i odrzuconego sprawiedliwego (Ps 118,22). W NT obraz odnosi się do Jezusa, który zastępuje Syjon, staje się fundamentem dla każdego wierzącego.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 118,1.8.9.21-23.26.28)

REFREN: Kamień wzgardzony stał się fundamentem.

Dziękujcie Panu, bo jest dobry,

bo Jego łaska trwa na wieki.

Lepiej się uciekać do Pana,

niż pokładać ufność w człowieku.

Lepiej się uciekać do Pana,

niż pokładać ufność w książętach.

Dziękuję Tobie, żeś mnie wysłuchał

i stałeś się moim Zbawcą.

Kamień odrzucony przez budujących

stał się kamieniem węgielnym.

Stało się to przez Pana

i cudem jest w naszych oczach.

Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie,

błogosławimy was z Pańskiego domu.

Jesteś moim Bogiem, chcę Ci podziękować:

Boże mój, pragnę Cię wielbić.

[01][02]

PSALM

Kamień węgielny Ps 118 1.8.9.21-23.26.28

PSALM  118 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 586 r. przed Chr.


O PSALMIE •  Psalm 118 należy do gatunku dziękczynienia indywidualnego. To modlitwa człowieka, który patrząc na swoje życie, przeżyte próby i cierpienia, wzywa zgromadzenie Izraela i wszystkich wierzących do oddania chwały PanuZe względu na regularną, rytmiczną strukturę psalm ten mógł być recytowany w świątyni jerozolimskiej w formie: głos prowadzącego  – dziękujcie Panu bo jest dobry, odpowiedź chóru – bo jego łaska trwa na wieki.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Pierwsze cztery wersy to wezwanie do dziękczynienia. Wersety 5-18 opisują cierpienia i zbawienie, którego doświadczył modlący się człowiek • Kolejne, do w. 28, to opis radosnego świętowania ocalenia, które wierzącemu przyniósł Pan • Bramy sprawiedliwości, przez które wchodzi, to bramy świątyni; w nich ogłasza się sprawiedliwość Boga Zbawcy i ufającego mu Izraelity • On sam porównuje się do kamienia odrzuconego przez budujących, który w planie Bożym stał się głowicą węgła, kamieniem spajającym budowlę • Psalm odśpiewany w IV Niedzielę Zmartwychwstania każe nam myśleć o Jezusie Zmartwychwstałym tym, który stanowi fundament naszej wiary i czyni stabilnym budowany przez nas życiowy dom.

CYTATY


Psalmista o tym, na kogo naprawdę można liczyć: Lepiej się uciekać do Pana, niż pokładać ufność w książętach.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I listu św. Jana Apostoła

(1 J 3,1-2)

Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Wiemy, że gdy się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Umiłowanie życia 1 J 3,1-2

Pierwszy List św. Jana • NADAWCA: św. Jan • SKĄD:  Efez • DATA: koniec I w.  • ADRESACI: kościoły w Azji Mniejszej


O KSIĘDZE Celem pisma skierowanego do chrześcijan w Azji Mniejszej jest walka z szerzącymi się herezjami i podziałami w młodych wspólnotach chrześcijańskich Autor, używając stylu i pojęć właściwych dla czwartej Ewangelii, mówi o Bogu jako światłości, która pociąga do życia w świetle, wystrzegania się wpływu świata i fałszywych nauczycieli (Jan nazywa ich antychrystami 1 J 2,22) Życie dzieci Bożych to nie tylko unikanie grzechu, lecz przede wszystkim praktykowanie najważniejszego przykazania miłości (1 J 3,18). To tu właśnie pojawia się najkrótsza i najbardziej wymowna definicja Boga: “Bóg jest miłością” (1 J 4,16).    

 

KONTEKST W trzecim rozdziale swojego listu Jan przypomina swojej wspólnocie o powołaniu i godności dzieci Bożych (3,1-5). Wynika z tego konieczność unikania grzechu (3,4-9) oraz zachowywania przykazań, w sposób szczególny przykazania miłości.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszym drugim czytaniu apostoł każe wspólnocie przyjrzeć się miłości Boga Ojca, który nie tylko nazwał, ale rzeczywiście uczynił ich swoimi dziećmi. Świat nie rozpoznał nowej tożsamości wierzących, bo nie zna Boga. Równocześnie dziecięctwo Boże zapowiada jeszcze większe rzeczy, których wierzący doświadczą w chwale Bożej, gdzie staną się podobni do swojego Pana i ujrzą Go twarzą w twarz.

 

TRANSLATOR


Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec. W tekście oryginalnym jak wielką, jakiego rodzaju miłością (gr. potape) obdarzył nas Ojciec. Jan wydaje okrzyk zachwytu nad wielkością, głębią, niezasłużonością miłości, którą obdarzył nas Bóg. Nie tylko nazwał nas swoimi dziećmi, ale rzeczywiście nas nimi uczynił. W Jezusie staliśmy się wszyscy synami i córkami Boga nie w przenośni, lecz dosłownie.

 

Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. Poznanie w Biblii oznacza nie tylko zdobycie wiedzy, działanie związane z ludzkim intelektem. Jest to przede wszystkim nawiązywanie relacji miłości, troski i bliskości. Świat nie zna, czyli nie chce mieć nic wspólnego z uczniami Chrystusa (a nawet ich nienawidzi), ponieważ nie pokochał Boga. Poznanie może też oznaczać uznanie kogoś za część swojej rodziny, usynowienie, jak w historii powołania Jeremiasza (1,5). Świat wyrzeka się uczniów Chrystusa i wyrzuca ich ze swojej rodziny, ponieważ sam nie chce należeć do Bożej rodziny i przyjąć dziecięctwa Bożego.

 

Będziemy do Niego podobni. Gr. homoioi sugeruje nie powierzchowne podobieństwo, lecz podobieństwo sięgające najgłębszych pokładów Boga i człowieka. Będziemy mieli naturę podobną do Niego, da nam udział w swoim bóstwie. Wobec tego, co nas czeka, bycie dzieckiem Bożym to zaledwie skromny wstęp i zapowiedź.   

 

CYTATY


Św. Jan o tym, kim będziemy: będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 10,11-18)

Jezus powiedział: Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz daje życie swoje za owce. Najemnik zaś i ten, kto nie jest pasterzem, którego owce nie są własnością, widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk je porywa i rozprasza; /najemnik ucieka/ dlatego, że jest najemnikiem i nie zależy mu na owcach. Ja jestem dobrym pasterzem i znam owce moje, a moje Mnie znają, podobnie jak Mnie zna Ojciec, a Ja znam Ojca. życie moje oddaję za owce. Mam także inne owce, które nie są z tej owczarni. I te muszę przyprowadzić i będą słuchać głosu mego, i nastanie jedna owczarnia, jeden pasterz. Dlatego miłuje Mnie Ojciec, bo Ja życie moje oddaję, aby je /potem/ znów odzyskać. Nikt Mi go nie zabiera, lecz Ja od siebie je oddaję. Mam moc je oddać i mam moc je znów odzyskać. Taki nakaz otrzymałem od mojego Ojca.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Jedyny Pasterz J 10,11-18

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. KATEGORIA: mowa

MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie


O KSIĘDZE • Najmłodsza z Ewangelii została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r.Księga zdecydowanie różni się od pozostałych EwangeliiJezus, opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14). Ewangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12, Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

 

KONTEKST Dziesiąty rozdział Ewangelii Jana przytacza mowę następującą bezpośrednio po cudzie uzdrowienia niewidomego od urodzenia (J 9). Jezus nazwał w niej siebie “światłością świata” (J 9,5). Czas na kolejne JA JESTEM. W rozdziale 10 Mistrz mówi o sobie jako Dobrym Pasterzu (J 10,1-21).  Symboliczny język, jakim posługuje się Jezus, skłania jego słuchaczy do zadania mu otwarcie pytania o to, czy jest Mesjaszem (J 10,24). Odpowiedź sprawia, że porywają za kamienie, aby Go zabić (J 10,31). Jezus jednak uchodzi z ich rąk, po czym udaje się za Jordan.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ W dzisiejszej Ewangelii słyszymy Jezusa porównującego siebie do dobrego pasterza. Wyróżnia go to, że w przeciwieństwie do najemników, nie opuszcza swych owiec w niebezpieczeństwie. Zna je i oddaje za nie swoje życie. W swojej owczarni chce zgromadzić także te owce, które jeszcze Go nie znają. W ostatnich słowach Jezus opisuje swoją szczególną relację z Ojcem, który kocha Go tak, jak kocha Jezus, dobrowolnie oddając swoje życie za owce, aby je potem odzyskać.

JESZCZE O EWANGELII


Jan, opisując reakcje słuchaczy na słowa Jezusa o Dobrym Pasterzu, mówi o rozdwojeniu, jakie powstało, i cytuje bardzo ostre słowa: On jest opętany przez złego ducha i odchodzi od zmysłów (J 10, 20). Chcieli go nawet zabić. Czy był to efekt obrazu, jakim posłużył się Jezus? Czy w obrazie Dobrego Pasterza jest coś, co wymyka się naszym sielankowym interpretacjom?

Roeh – „pasterz” to tytuł królewski. Wielki król Dawid nazywany był roeh Israel (2 Sm 5,2). Czy Jezus jest jego wyczekiwanym potomkiem, Zbawcą Izraela? Zadając sobie te pytania i słuchając Jezusa, ludzie gotowi byli raczej uwierzyć, że oszalał, niż pójść za Nim.

To jednak nie wszystko. W Starym Testamencie Bóg porównywany był do pasterza (Rdz 49,24; Ps 23), nazywając przy tym Izraela owcami swego pastwiska i swoją wyłączną własnością (Ez 34). Czy ten człowiek czyni się równym Bogu? Czy to Jego zapowiadał prorok Ezechiel? Czy chce prowadzić Izraela tak, jak kiedyś Bóg prowadził go przez pustynię?

W reszcie w przypowieści o Dobrym Pasterzu jak refren powtarzają się słowa, w których mowa jest o złodziejach i obcych, którzy podstępnie zakradają się do owczarni. Jezus od samego początku wprowadza wyraźny kontrast między sobą. Nie mają prawa, aby prowadzić owce, brak im nie tylko miłości, ale także posłania ze strony Ojca. W słowach Jezusa drgała moc i pewność słów samego Boga. O samego początku widać było, do czego zmierzał. Rościł sobie prawo do bycia jedynym Pasterzem. Jasne było, że potraktować poważnie tę historię, uwierzyć w słowa Jezusa, znaczy tyle, co uwierzyć w Niego i pójść za Nim, zdać się na jego prowadzenie.

CYTATY


Cecha dobrego przywódcy: jestem dobrym pasterzem i znam owce moje, a moje Mnie znają

 

TWEETY


STO SŁÓW


Władzę dostaje się nie po to, żeby z niej korzystać dla własnych uciech i komfortu życia, ale po to, aby służyć innym. Dobry wódz rezygnuje z siebie, swoich potrzeb i oddaje się na służbę aż po śmierć, aż do końca, zawsze przy swoim stadzie.

 

Prawdziwy wódz, głowa rodziny, menadżer, kierownik, któremu została powierzona władza, bierze odpowiedzialność za tych, których mu powierzono. Dobry Pasterz, to nie najemnik, który widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka.

 

Zarządzanie, to odpowiedzialność, a nie korzystanie z przywilejów nadanych funkcją.

 

Dobry przywódca potrafi poprowadzić swój naród w imię dobrych wartości, w stronę wolności i lepszego życia dla każdego obywatela. Dobry kierownik zna doskonale każdego członka swojego zespołu, zna jego potrzeby i zrobi wszystko, aby każdy czuł się doceniony, znał swoją wartość. Dobry ojciec, głowa rodziny zawsze chroni swoje dzieci przed złem i niesprawiedliwością.

 

Jezus uczy, jak być prawdziwym przywódcą. Jak być dobrym pasterzem.

 

TRENDY


#NieMaWInnymZbawienia

Jezus jest cierpliwym towarzyszem podróży, umie uszanować tempo i rytm ludzkiego serca, choć nigdy nikomu nie szczędzi zachęty na drodze do ostatecznego zbawienia. (Jan Paweł II)

 

Środki, które my mamy, to są środki słabe. I chwała Bogu. A najsłabsze jest to, że to my jesteśmy tymi środkami. Pan Bóg (…) nie pisze listów, tylko wybiera ludzi. (bp Grzegorz Ryś)  

Człowiek jest winny, ale Bóg jest wierny. (Św. Augustyn)

 

Poznanie grzechu jest po to, by być zbawionym. (…) Żeby być odnalezionym, to trzeba wiedzieć najpierw, że się człowiek zgubił. (Wojciech Ziółek SJ)

 

Bóg Ojciec oczekuje cię [duszo] jako najukochańszą córkę, Bóg Syn jako najsłodszą oblubienicę, Bóg Duch Święty jako najmilszą przyjaciółkę. (św. Hieronim)

Bóg jest Miłością to znaczy, że Bóg jest tym gniazdem człowieka, w którym czeka na niego oswojone szczęście. Szczęście oswojone to szczęście, które nie ucieka. Jest wieczne. (ks. Józef Tischner)

 

Człowiek nie śmiał zwracać twarzy ku niebu, spuszczał oczy ku ziemi, a nagle (…) Ze złego sługi stałeś się dobrym synem. (św. Ambroży)

 

“Chcę, żebyś mnie zbawił” to jest sprawa przyjmowania jego życia, które on poukrywał w sekretnych znakach zwanych sakramentami. (…) w takich szkatułeczkach, że tak powiem (…) żeby [jego bóstwo] się zmieściło w naszym sercu. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

 

(…) w naszych czasach, w których aż tłoczno od różnego rodzaju przewodników, nauczycieli, wątpliwej marki autorytetów, a nawet zbawicieli – my wierzymy, że nie ma na ziemi żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni. Poza imieniem Jezusa! Im szybciej to sobie uświadomimy, im mocniej w to uwierzymy, tym prostsze i spokojniejsze będzie nasze życie. (ks. Jacek Jaśkowski)

 

 

#ŻycieOddajęAbyJeOdzyskać

Jeśli umrzesz zanim umrzesz, to nie umrzesz, kiedy umrzesz. (…) nas nie można zabić, bo my już nie żyjemy (…) my umarliśmy w Chrystusie. (…) Najbardziej niebezpiecznym żołnierzem na świecie jest żołnierz, który przestał bać się śmierci. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

Miłość, która jest go­towa na­wet od­dać życie, nie zgi­nie. (Karol Wojtyła)

1/6
Chrystus jako Dobry Pasterz , autor nieznany (dolna Bawaria), 1750 r., Germanisches Nationalmuseum, Niemcy
2/6
Dobry Pasterz, Mauzoleum Galli Placydii
3/6
Jezus Dobry Pasterz, mozaika w Bazylice św. Wawrzyńca za Murami w Rzymie
4/6
Dobry Pasterz, James Powell, Kościół św. Jana, Wiltshire, Anglia
5/6
Dobry Pasterz, fresk w rzymskich katakumbach
6/6
Dobry Pasterz, Katedra Najświętszej Marii Panny, Russel
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >