Nasze projekty
ks. Marcin Kowalski, ks. Przemysław Śliwiński

Jutro Niedziela – XVII zwykła B

Nie chodzi tylko o znak rozmnożenia chleba… Jezus ukazuje dużo, dużo więcej

Reklama

Przez znak i gest Jezus uczy Eucharystii. Pomnożenie jęczmiennego chleba, niewielkiej ilości, która nasyca wszystkich, jest zaledwie znakiem tego, co następuje podczas każdej Mszy świętej.

Ale zanim Jezus uczyni znak,  uczy postawy eucharystycznej: postawy pozbawionej kalkulacji Filipa i sceptycyzmu Andrzeja: po prostu bierze chleb i odmawia dziękczynienie. Jakby chciał nam pokazać, czego z naszej postawy się trzeba się wyzbyć, zanim przystąpimy do Łamania Chleba.

Reklama
Reklama

Znacząca jest chmura słowa, w której wybijają się trzy podstawowe słowa. Wszyscy jesteśmy głodni i potrzebujemy nasycenia, nawet ci z nas, którzy nie cierpią z powodu braku jedzenia. Tylko Jezus, tylko Bóg jest w stanie zaspokoić ten głód: Karmi do syta wszystkich we właściwym czasie (PSALM). A pokarmem, który daje Jezus, jest tajemniczy Chleb. W przyszłym tygodniu poznamy prawdę o tym Chlebie.

PUNKT WYJŚCIA

Reklama
Reklama

 

Przez kilka najbliższych niedziel tematem Liturgii Słowa będzie chleb, a zamiast Marka będziemy słuchali Ewangelii św. Jana

 

Reklama

SIEDEMNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Będziemy prosić Boga, abyśmy dobrze używali rzeczy przemijających KOLOR: zielony • CZYTANIA: Druga Księga Królewska 4,42-44 Psalm 145 , 10-11.15-18 • List do Efezjan 4, 1-6 Ewangelia wg św. Jana 6,1-15

CHMURA SŁOWA • Tym razem interesują nie tylko najczęściej pojawiające się słowa, ale i zależności między nimiPsalm i drugie czytanie łączy to, że usłyszymy w nich najczęściej, aż jedenaście razy, słowo WSZYSTKO bądź WSZYSCY w różnorodnych odmianach. Drugie czytanie z Ewangelią łączą słowa JEDEN, JEDNO, JEDNOŚĆ (8) – aczkolwiek w w Ewangelii w innym znaczeniu – jako określenie osoby, np. Jeden z uczniów. Ewangelię z pierwszym czytaniem łączy CHLEB (7). A pierwsze czytanie z psalmem łączy partykuła NIECH, NIECHAJ (6). Ponadto, siedem razy padnie imię JEZUS – tylko w Ewangelii, często pojawi się też słowo PAN – na określenie Boga oraz Jezusa (6)

Jutro Niedziela - XVII zwykła B[margincarouselwidget heading=”]
[margincarouselwidget_item id=’22078′ title=” content='

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

']
[margincarouselwidget_item id=’22079′ title=” content='

Czytanie z II Księgi Królewskiej

 

(2 Krl 4,42-44)

 

Pewien człowiek przyszedł z Baal-Szalisza, przynosząc mężowi Bożemu chleba z pierwocin, dwadzieścia chlebów jęczmiennych i świeżego zboża w worku. On zaś rozkazał: Podaj ludziom i niech jedzą! Lecz sługa jego odrzekł: Jakże to rozdzielę między stu ludzi? A on odpowiedział: Podaj ludziom i niech jedzą, bo tak mówi Pan: Nasycą się i pozostawią resztki. Położył więc to przed nimi, a ci jedli i pozostawili resztki – według słowa Pańskiego.

 

Oto Słowo Boże

']
[/margincarouselwidget]

PIERWSZE CZYTANIE

Pierwsze rozmnożenie chleba 2 Krl 4, 42-44

 

Nie tylko Jezus rozmnażał chleby. Elizeusz, następca Eliasza, dokonał bliźniaczego cudu

 

KSIĘGA: Druga Księga KrólewskaAUTOR: anonimowy mędrzec CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie  • MIEJSCE: Gilgal • BOHATEROWIE: Eliasz, Elizeusz, lud


PODZIELONE KRÓLESTWODwie Księgi Królewskie stanowiły kiedyś całość. To dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela. Tamte opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Pierwsza Księga Królewska (rozpoczyna się od opowiadania o starości Dawida) mówi o wyborze oraz rządach Salomona. Po jego śmierci i podziale Izraela na dwa królestwa Księga opisuje na przemian dzieje Izraela i Judy. Kontynuuje to Druga Księga Królewska.

ŚWIĄTYNIA, TORA, ELIASZ, ELIZEUSZ • Księgi Królewskie to jednak nie nudne opowiadanie o poszczególnych królach Izraela bądź Judy. Ich tematem jest Świątynia. Wznosi ją Salomon na początku księgi. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Wieńczy księgę opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Obok historii Salomona i jego następców, Pierwsza i Druga Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza i Elizeusza, dwóch wielkich proroków.

CUDA ELIZEUSZACzwarty rozdział to zestawienie kilku cudów uczynionych przez Elizeusza: cud z oliwą, wskrzeszenie syna Szunemitki, cud z zatrutą strawą, odnalezienie zaginionej siekiery oraz jeden z najbardziej znanych cudów: uzdrowienie NaamanaMy usłyszymy o cudzie rozmnożenia chleba.

 

LINKI


Opis rozmnożenia chleba przez Elizeusza jest bardzo podobny do ewangelicznych opisów rozmnożenia chleba przez Jezusa. Zwróćmy uwagę zwłaszcza na trzy kluczowe momenty historii o rozmniżeniu chleba: • włączenie ludzi w misję Boga • wątpliwość człowieka • więcej resztek niż chleba  

• „Podaj ludziom i niech jedzą” (2 Krl 4,42)

Mt 14,16: „Wy dajcie im jeść”

J 6,11-12 (EWANGELIA): Jezus więc wziął chleby i odmówiwszy dziękczynienie, rozdał siedzącym; podobnie uczynił i z rybami, rozdając tyle, ile kto chciał. A gdy się nasycili…

• „Jakże to rozdzielę między stu ludzi?” (2 Krl 4,43)

J 6,9 (EWANGELIA): Jest tu jeden chłopiec, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby, lecz cóż to jest dla tak wielu?”

Mt 15,33: Skąd tu na pustkowiu weźmiemy tyle chleba, żeby nakarmić tak wielki tłum?”

Położył więc to przed nimi, a ci jedli i pozostawili resztki (2 Krl 4,44)

J 6,12-13 (EWANGELIA): Zbierzcie pozostałe ułomki, aby nic nie zginęło”. Zebrali więc i ułomkami z pięciu chlebów jęczmiennych, które zostały po spożywających, napełnili dwanaście koszów

[margincarouselwidget heading=”]
[margincarouselwidget_item id=’22080′ title=” content='

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

']
[margincarouselwidget_item id=’22081′ title=” content='

(Ps 145,10-11.15-18)

 

REFREN: Otwierasz rękę, karmisz nas do syta

 

Niech Cię wielbią, Panie, wszystkie Twoje dzieła

i niech Cię błogosławią Twoi święci.

Niech mówią o chwale Twojego królestwa

i niech głoszą Twoją potęgę.

 

Oczy wszystkich zwracają się ku Tobie,

a Ty karmisz ich we właściwym czasie.

Ty otwierasz swą rękę

i karmisz do syta wszystko, co żyje.

 

Pan jest sprawiedliwy na wszystkich swych drogach

i łaskawy we wszystkich swoich dziełach.

Pan jest blisko wszystkich, którzy Go wzywają,

wszystkich wzywających Go szczerze.

']
[/margincarouselwidget]

PSALM

Bóg karmi Ps 145 (144), 10-11. 15-16. 17-18

 

…do syta i we właściwym czasie – opiewa to psalm, którego kolejne wersety rozpoczynają się od kolejnych liter alfabetu

 

PSALM 145AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, epoka perska


A… B… C… • Psalm 145 to pochwalny, bogaty w określenia dotyczące wielkości i bliskości Boga, a także radości Jego wyznawcy psalm. To psalm alfabetyczny – następujące po sobie hebrajskie wersety rozpoczynają się od kolejnej litery hebrajskiego alfabetu, aczkolwiek tego bogactwa formy nie dostrzeżemy w polskim tłumaczeniu • Psalm ten należy do gatunku hymnu, bezinteresownej modlitwy uwielbienia (hebr. tehilla). Wierzący wzywa wspólnotę zgromadzoną na modlitwie w świątyni, która reprezentuje całe stworzenie, do wychwalania Bożego panowania nad światem.

KARMI WE WŁAŚCIWYM CZASIE • Usłyszymy mniej więcej połowę Psalmu 145. Wybrane wersety charakteryzują już to, co dostrzegliśmy w CHMURZE: słowo “Pan” przeplata się ze słowem “wszyscy” • Najistotniejsza z punktu widzenia dzisiejszej Liturgii jest druga zwrotka: Oczy wszystkich zwracają się ku Tobie, a Ty karmisz ich we właściwym czasie. Ty otwierasz swą rękę i karmisz do syta wszystko, co żyje

KRÓTKA WIADOMOŚĆ TEKSTOWA


Bóg, który wie, kiedy działać: a Ty karmisz ich we właściwym czasie

[margincarouselwidget heading=”]
[margincarouselwidget_item id=’22082′ title=” content='

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

']
[margincarouselwidget_item id=’22083′ title=” content='

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

 

(Ef 4,1-6)

 

Zachęcam was ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny powołania, jakim zostaliście wezwani, z całą pokorą i cichością, z cierpliwością, znosząc siebie nawzajem w miłości. Usiłujcie zachować jedność Ducha dzięki więzi, jaką jest pokój. Jedno jest Ciało i jeden Duch, bo też zostaliście wezwani do jednej nadziei, jaką daje wasze powołanie. Jeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest. Jeden jest Bóg i Ojciec wszystkich, który [jest i działa] ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich.

 

Oto Słowo Boże

']
[/margincarouselwidget]

DRUGIE CZYTANIE

Zachęta do jedności Ef 4,1-6

 

Walczcie o jedność – apeluje Paweł – “bo jeden jest Pan, jedna wiara, jeden chrzest”

 

LIST DO EFEZJAN • NADAWCA: św. Paweł (lub jego uczeń) • ADRESACI: mieszkańcy Efezu i nie tylko • DATA: 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne nieznane miejsce)


KOSMICZNY KOŚCIÓŁ • Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na Listach do Koryntian, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

ZACHĘTY W poprzednie niedziele słuchaliśmy fragmentów pochodzących z pierwszej części listu, który – zaraz po wstępie (1,1 – 2,10) mówi o chrześcijańskiej egzystencji w Kościele jako misterium zbawienia Teraz przechodzimy do czwartego rozdziału. Rozpoczyna on serię zachęt, które Paweł kieruje do chrześcijan (4,1-6,20) W czwartym rozdziale Paweł przewiduje trzy niebezpieczeństwa, jakie grożą Kościołowi. Są nimi: niezgoda konsekwencje podziału zadań i urzędów herezje. Każdemu z tych niebezpieczeństw Paweł przeciwstawia “program jedności” w Chrystusie.

JEDNOŚĆ DUCHA • To zestawienie: zachęta, a potem jej uzasadnienie “w Bogu” usłyszymy na przykładzie wezwania do zgody. Kontekstem jest niebezpieczeństwo rozłamu, niejednomyślności. Paweł zachęca do jedności, pokazując, że źródłem jego zachęty jest jedność Boga. Zwróćmy uwagę, jak wiele razy – w krótkim czytaniu – padnie słowo “jeden”.

[margincarouselwidget heading=”]
[margincarouselwidget_item id=’22084′ title=” content='

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

']
[margincarouselwidget_item id=’22085′ title=” content='

Słowa Ewangelii wg św. Jana

 

(J 6,1-15)

 

Jezus udał się za Jezioro Galilejskie, czyli Tyberiadzkie. Szedł za Nim wielki tłum, bo widziano znaki, jakie czynił dla tych, którzy chorowali. Jezus wszedł na wzgórze i usiadł tam ze swoimi uczniami. A zbliżało się święto żydowskie, Pascha. Kiedy więc Jezus podniósł oczy i ujrzał, że liczne tłumy schodzą do Niego, rzekł do Filipa: Skąd kupimy chleba, aby oni się posilili? A mówił to wystawiając go na próbę. Wiedział bowiem, co miał czynić. Odpowiedział Mu Filip: Za dwieście denarów nie wystarczy chleba, aby każdy z nich mógł choć trochę otrzymać. Jeden z uczniów Jego, Andrzej, brat Szymona Piotra, rzekł do Niego: Jest tu jeden chłopiec, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby, lecz cóż to jest dla tak wielu? Jezus zatem rzekł: Każcie ludziom usiąść! A w miejscu tym było wiele trawy. Usiedli więc mężczyźni, a liczba ich dochodziła do pięciu tysięcy. Jezus więc wziął chleby i odmówiwszy dziękczynienie, rozdał siedzącym; podobnie uczynił z rybami, rozdając tyle, ile kto chciał. A gdy się nasycili, rzekł do uczniów: Zbierzcie pozostałe ułomki, aby nic nie zginęło. Zebrali więc, i ułomkami z pięciu chlebów jęczmiennych, które zostały po spożywających, napełnili dwanaście koszów. A kiedy ci ludzie spostrzegli, jaki cud uczynił Jezus, mówili: Ten prawdziwie jest prorokiem, który miał przyjść na świat. Gdy więc Jezus poznał, że mieli przyjść i porwać Go, aby Go obwołać królem, sam usunął się znów na górę.

Oto Słowo Pańskie

']
[/margincarouselwidget]

EWANGELIA

Ponad ludzkie kalkulacje J 6, 1-15

Jezus karmi kilkutysięczny tłum. Ale przy okazji pokazuje postawę eucharystyczną

EWANGELISTA: JAN • CZAS POWSTANIA:  ok. 90 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: okolice Jeziora Tyberiadzkiego • BOHATEROWIE: Jezus, Filip, Andrzej, tłum • WERSJE: Mt 14,13-21, Mk 6,32-44, Łk 9,10-17


WGŁĄB MISTERIUM • Przerywamy trwającą w roku „B” lekturę Ewangelii św. Marka. Przez kilka tygodni będziemy słuchali fragmentów Ewangelii wg św. Jana. Ewangelia, która powstała najpóźniej, napisana przez najmłodszego z apostołówStyl opisu wydarzeń z życia Jezusa wg św. Jana bardzo różni się od trzech pozostałych. Jeśli u synoptyków przeważa narracja i opis wydarzeń, u Jana widzimy raczej dialogi i wejście wgłąb misterium i osoby Jezusa. Jeśli w ewangeliach synoptycznych możemy odnaleźć wiele wersji opisów, a nawet wersji tego samego wydarzenia, u św. Jana znajdziemy najwięcej opisów wyjątkowych wydarzeń, których w innych ewangeliach nie znajdziemy.

CHLEB ŻYWY Ewangelia św. Jana przedstawia cztery wielkie tematy: wino – krzew winny, pasterz,chleb żywy oraz woda. Każdy z nich zostaje przedstawiony w podobny sposób: przez dyskusję, znak oraz przemowę Jak to wygląda w przypadku tematu chleba żywego? Wprowadzeniem wielkiego tematu o chlebie jest znak cudownego rozmnożenia chleba. W tym samym rozdziale znajdziemy przemowę Jezusa dotyczącą znaku, która w rzeczywistości jest rozmową, sporem z faryzeuszami.

ROZMNOŻENIE CHLEBA • Wielką mowę Jezusa o chlebie żywym – usłyszymy ją za tydzień – poprzedza znak rozmnożenia i nakarmienia pięciu tysięcy mężczyzn. Zwróćmy uwagę, że w opisie Jana nie tylko sam znak jest ważny. Poprzedza go dialog z uczniami, przez który Jezus dekonspiruje błędne postawy człowieka, zamykające go na działanie Boga.

WERSJE


W ewangeliach dwa opisy rozmnożenia chleba, różniące się w szczegółach, dokonane przez Jezusa. O pierwszym – w obecności pięciu tysięcy mężczyzn – wspominają wszyscy ewangeliści. O drugim – w obecności czterech tysięcy – jedynie Mateusz i Marek.

W wypadku pierwszego rozmnożenia, wszyscy ewangeliści wspominają zgodnie, że wokół Jezusa zgromadziło się pięć tysięcy samych mężczyzn oraz że pora była już późna. Wszyscy też opowiadają, że jedyne, co było dostępne, to pięć chlebów i dwie rybki. Wszyscy – z wyjątkiem Marka – podają dokładną liczbę pozostałych koszów pełnych ułomków: dwanaście.

• Tylko Jan zamieszcza poprzedzający ten znak niezwykły dialog Jezusa z Filipem i Andrzeje

U Jana Jezus osobiście przekazuje chleby i ryby siedzącym. W pozostałych Ewangeliach czynią to Jego uczniowie

ZWRÓĆ UWAGĘ


Tylko pozornie opis rozmnożenia chleba wg św. Jana jest kopią opisu zawartego w I czytaniu.

• Prowokacja Jezusa • W Księdze Królewskiej sługa, który miał dokonać niemożliwego, czyli nakarmić tłum, nabrał wątpliwości: Jakże to rozdzielę między stu ludzi? Podobne wątpliwości widzimy w opisach cudu wg Marka, Łukasza i Mateusza. Wyrażają je tam uczniowieTymczasem w wersji św. Jana pytanie sugerujące wątpliwość stawia… Jezus: Kiedy więc Jezus podniósł oczy i ujrzał, że liczne tłumy schodzą do Niego, rzekł do Filipa: “Skąd kupimy chleba, aby oni się posilili?”To charakterystyczna dla św. Jana figura stylistyczna zwana prowokacją. Jezus stawia takie pytanie, chcąc wydobyć postawę uczniów. Jaka była ich reakcja?

• Dolary w oczach • Jako pierwszy odpowiedział Filip: Za dwieście denarów nie wystarczy chleba, aby każdy z nich mógł choć trochę otrzymaćFilip zamknął się na dar, patrząc na sytuację w perspektywie finansowej.

• Sceptycyzm • Odpowiedź Andrzeja jest inna: nie patrzy kategoriami finansowymi, co więcej, dostrzega niewiele, czym można się podzielić: Jest tu jeden chłopiec, który ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie rybyPotem jednak i on wyraża wątpliwość: Lecz cóż to jest dla tak wielu?

• Postawa eucharystyczna • Jezus przekracza ludzkie spojrzenie Filipa i Andrzeja. Objawia postawę eucharystyczną.

TRANSLATOR


Jezus więc wziął chleby i odmówiwszy dziękczynienie, rozdał siedzącym (J 6,7) Po grecku: euxaristesas (stąd pochodzi słowo Eucharystia), dzięki uczyniwszy. Jezus nie prosi, lecz dziękuje już za to, co się stanie, nie widząc jeszcze efektu. Dziękuje, bo ufa i wie, że cokolwiek się stanie, będzie to dobre, bo z ręki Ojca.

JESZCZE O EWANGELII


• Postawa Jezusa jest w podwójnym sensie eucharystyczna: Jezus • dziękuje Ojcu za to, co się stanie, nie widząc jeszcze efektu (zawierza wszystko Ojcu, nie poddaje się ludzkim kalkulacjom) oraz • dzieli między chleb między zgromadzonymi, to trochę, które jest.

Dzisiejsza Ewangelia naświetla nam zatem również głębszy sens Eucharystii, Mszy św.: Chleb żywy, to trochę, staje się duchowym pokarmem, który w pełni nasyca Nasza postawa eucharstyczna nie powinna ograniczać się do modlitwy prośby, ale przede wszystkim do dziękowania za przeszłość, teraźniejszość, a przede wszystkim za przyszłość, pełnego zawierzenia Ojcu Jej sprawdzianem jest wzniesienie się ponad ludzką perspektywę: sceptycyzm albo kalkulację finansową.

[gallerywidget type=’BOTTOM']
[gallerywidget_item id=’22086′ title=” content=’Lambert Lombard, Cud rozmnożenia chleba i ryb, Rockox House, Belgia']
[gallerywidget_item id=’22087′ title=” content=’Nakarmienie pięciu tysięcy, prawdopodobnie Peter Hemmel, XV w., zamek Erbach, Niemcy']
[gallerywidget_item id=’22088′ title=” content=’Cudowne rozmnożenie chleba, Gebhard Fugel, 1926, Kościół Świętego Stefana w Moggast']
[gallerywidget_item id=’22089′ title=” content=’Cud rozmnożenia chleba i ryb, Francesco da Ponte, Ermitaż, Rosja']
[gallerywidget_item id=’22090′ title=” content=’Bardzo bogate godzinki księcia de Berry: rozmnożenie chleba, Musée Condé, Francja']
[/gallerywidget]

Reklama

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas na Patronite