Jutro Niedziela – XII zwykła C

Bóg czeka na to, kiedy człowiek zda sobie sprawę, że tęskni za Nim i zechce podjąć z Nim dialog

ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XII NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, aby obdarzył nas ustawiczną bojaźnią i utwierdził w swojej miłości  • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Księga proroka Zachariasza 12, 10-11; 13, 1, Psalm 63, 2. 3-4. 5-6. 8-9, List do galatów 3, 26-29, Ewangelia według św. Łukasza 9, 18-24

 

 • CHMURA SŁOWA • 

ssssss

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Zachariasza

(Za 12, 10-11; 13, 1)

Tak mówi Pan: «Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję ducha łaski przebłagania. Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim, jak się płacze nad pierworodnym. W owym dniu będzie wielki płacz w Jeruzalem, podobny do płaczu w Hadad-Rimmon na równinie Megiddo. W owym dniu wytryśnie źródło, dostępne dla domu Dawida i dla mieszkańców Jeruzalem, na obmycie grzechu i zmazy».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Patrzenie, które nawraca • Za 12, 10-11

Tajemniczy “Przebity” i patrzenie na niego, zapowiada Chrystusa i zbawienie w Jego Krzyżu

KSIĘGA: Zachariasza • AUTOR: Deutero-Zachariasz • CZAS POWSTANIA: rozdziały 9 – 14 – ok. 330 r. przed Chr. • KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA •  Zachariasz (po hebrajsku: Jahwe pamięta) – to imię nosiło wielu Izraelitów, między innymi ojciec Jana Chrzciciela. Ale Zachariasz – prorok żył 500 lat wcześniej, jego działalność przypada m.in. na ważny rok w dziejach Izraela 520 rok. Od 16 lat Izraelici byli już w Jerozolimie – po powrocie z niewoli babilońskiej. W tym roku wybudowali nową, tak zwaną drugą Świątynię Jerozolimską • To ważne dla zrozumienia specyfiki Księgi Aggeusza i Zachariasza właśnie. W przeciwieństwie do pozostałych proroków mniejszych tu tematem jest odnowienie, formowanie się nowej wspólnoty palestyńskiej, wzniecanie energii, by pomimo zniechęcenia i różnych kłopotów świątynia szybko powstała.

KONTEKST • Fragment, który usłyszymy w liturgii, pochodzi z drugiej części księgi Zachariasza, która znacznie różni się od pierwszej. Jej autor zwany jest umownie Deutero-Zachariaszem. Działał on u końca epoki perskiej, początku hellenistycznej. Deutero-Zachariasz nie odnosi się już do konkretnej sytuacji odbudowy świątyni, ani postaci historycznych • Dotyka spraw eschatologicznych, jego księga przybiera charakter apokalipsy, zawiera wiele proroctw mesjańskich.

ZANIM USŁYSZYSZ • Jedna z tych wizji mówi o tym, że nawrócenie Jerozolimy i narodu dokona się po prostu poprzez wpatrywanie się w pewną tajemniczą, zabitą postać. Reakcją na ten widok jest ból (dosłownie: gorzkość, gorycz) i płacz – to oznaki żalu i nawrócenia, które dają nadzieję na zbawienie.

W 12 rozdziale prorok powtarza kilka razy: w owym dniu. To dzień Jahwe, dzień gniewu Bożego, ale zarazem i zbawienia. W ten sposób śmierć owego bezimiennego Przebitego została umieszczona w kontekście eschatologicznym (koniec oblężenia Jerozolimy, żałoba narodowa). W tej tajemnicy cierpienia i śmierci wypełni się zapowiadane dawno ostateczne zbawienie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Jeden jedyny: Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim , jak się płacze nad pierworodnym.

 

LINKI


Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim , jak się płacze nad pierworodnym. (Za 12,10)

Jr 50,4: W owych dniach i w owym czasie wyrocznia Pana przyjdą synowie Izraela wraz z synami Judy. Będą szli nieustannie z płaczem, szukając Pana, swego Boga. 

J 19,33-34: Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali Mu goleni, tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda.

Ap 1,7: Oto nadchodzi z obłokami, i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go przebili. I będą Go opłakiwać wszystkie pokolenia ziemi. Tak: Amen.

TRANSLATOR


Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję Ducha pobożności (Za 12,10). Dosłownie: Ducha łaski i błagań.

Będą patrzeć na tego, którego przebili (Za 12,10). Dosłownie: na mnie, którego przebili. Tekst hebrajski zawiera pewną niekonsekwencję, którą tłumaczenia albo próbują rozwiązać albo zostawić. Wiele z nich idzie za przekładem Teodocjona (jedno ze starożytnych tłumaczeń Biblii Hebrajskiej na grekę), który już miał na tego, zgodnie z dalszą częścią wersetu (płakać będą nad nim) co właśnie m.in. zostało użyte przez Jana w Ewangelii (>>J 19,37).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Pośrodku wizji odnowionej Jerozolimy (>>Za 12,1 – 13,1) pojawia się tajemnicza postać, w którą wpatruje się i którą opłakuje cały Izrael. Nazywa się go czasem Wielkim Przebitym. Kim jest ten, którego zapowiada prorok?

Król • Musi być wielkim, skoro gromadzą przy nim wszyscy. Jest to żałoba, jaką zwykło się czynić po śmierci „pierworodnego”, dziedzica. Zachariasz porównuje płacz po nim do płaczu w Hadad-Rimmon w Do­linie Megiddo. To miejsce, gdzie w 609 r. przed Chr. zginął w bitwie jeden z najlepszych królów, jakich miał w swej historii Izrael, Jozjasz. Wielki Przebity pochodzi więc z królewskiego rodu Dawida.

Mesjasz • Pod tą postacią  Żydzi próbowali odkryć odniesienie do wielu historycznych figur: prześladowanych proroków (Jeremiasz), władców (Jozjasz, Jojakin, Zorobabel) czy też do cierpiącego Sługi Jahwe, którego opisuje Izajasz (>>Iz 53,5). Z biegiem czasu zaczęto w nim rozpoznawać rysy Mesjasza, który miał przyjść.

Bóg?Wielki Przebity nosi cechy samego Boga. W tekście hebr. mamy lekcję „będą patrzeć na Mnie, którego przebili”, mówi Pan (patrz TRANSLATOR). Czy jednak możliwym jest, aby Bóg cierpiał? To, co niemożliwe w czasach Starego Testamentu staje się możliwym w Chrystusie. Bóg przychodzący pod postacią prawdziwego człowieka staje się otwartym także na cierpienie (>>J 19, 37).

Wylanie Ducha • W tekście hebr. Duch, którego Bóg hojnie wylewa na wpatrzonych w „Przebitego”, to dosłownie Duch łaski (chen) i błagania, modlitwy (we-tachanunim) (>>Jr 3,21; >> Dn 9,3). To praktycznie dar nowego serca, które zapowiadali prorocy Nowego Przymierza, Jeremiasz (>>Jr 31,18) i Ezechiel (>>Ez 36,24n). Wpatrywanie się w „Przebitego”, który zapowiada zawieszonego na krzyżu Chrystusa, sprawia, że na ustach patrzących pojawia się nowy rodzaj modlitwy. Nie ma już lamentacji, przeklinania krzyża i cierpienia. Jest Duch Chrystusa, modlitwa ufności, która prowadzi do Zmartwychwstania.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 63, 2. 3-4. 5-6. 8-9)

Refren: Ciebie, mój Boże, pragnie moja dusza.

Boże, mój Boże, szukam Ciebie i pragnie Ciebie moja dusza. Ciało moje tęskni za Tobą jak zeschła ziemia łaknąca wody.

Oto wpatruję się w Ciebie w świątyni, by ujrzeć Twą potęgę i chwałę. Twoja łaska jest cenniejsza od życia, więc sławić Cię będą moje wargi.

Będę Cię wielbił przez całe me życie i wzniosę ręce w imię Twoje. Moja dusza syci się obficie, a usta Cię wielbią radosnymi wargami.

Bo stałeś się dla mnie pomocą i w cieniu Twych skrzydeł wołam radośnie: Do Ciebie lgnie moja dusza, prawica Twoja mnie wspiera.

[01][02]

 

PSALM

Tęsknota • Ps 63,2.3-4.5-6.8-9

Człowiek najbardziej i najgłębiej tęskni za Bogiem

PSALM 63 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii, przed Wygnaniem


O PSALMIE • Psalm 63 należy do gatunku modlitwy błagalnej (tefillah). Przypisywany jest Dawidowi, który miał skomponować tę modlitwę, ukrywając się przed Saulem na Pustyni Judzkiej (>> 1 Sm 23,14; 24,2). Mówi o tym sam tytuł (Psalm Dawidowy. Gdy przebywał na Pustyni Judzkiej) oraz zdaje się potwierdzać sama treść (jak ziemia zeschła i łaknąca wody). Zdaniem innych obraz ten przywodzi na myśl krainę śmierci, na granicy której znajduje się modlący.

BLISKOŚĆ PANA • Wspomnienie świątyni i modlitwy nocnej (Oto wpatruję się w Ciebie w świątyni, myślę o Tobie w czasie moich czuwań) może sugerować starożytną praktykę spędzania nocy w przybytku, podczas której wierzący oczekiwał na wizję lub słowo od Pana. • Izraelita, w chwili swej życiowej próby, znajduje schronienie w cieniu Bożych skrzydeł, w pobliżu Arki Przymierza, którą wieńczyły skrzydlate cherubiny. Tam, zapominając o niebezpieczeństwie, sławi łaskę Pana, która jest cenniejsza niż życie; chce Go uwielbiać, karmić swoją duszę Jego bliskością. Wierzy także, że Bóg, który wybawił Dawida z ręki Saula, także i jego wybawi z rąk nieprzyjaciół.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy prawie cały psalm 63, z wyjątkiem kilku wersetów. Dlaczego został wybrany akurat ten psalm? Wydaje się podejmować to samo doświadczenie, o którym mówią pozostałe czytania: człowiek pragnie spotkania z Bogiem, tęskni za Nim, podczas gdy Bóg wciąż na niego czeka • To spotkanie musi być osobiste, takie spotkanie dokonuje w człowieku nawrócenia • W Chrystusie spotkały się i spełniły te pragnienia Boga i człowieka.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Najgłębsze pragnienie: Boże, mój Boże, szukam Ciebie i pragnie Ciebie moja dusza.

 

LINKI


Prz 8,17: Tych kocham, którzy mnie kochają, znajdzie mnie ten, kto mnie szuka.

Pnp 3,1: Na łożu mym nocą szukałam umiłowanego mej duszy, szukałam go, lecz nie znalazłam.

Am 8,11: Oto nadejdą dni wyrocznia Pana Boga gdy ześlę głód na ziemię, nie głód chleba ani pragnienie wody, lecz głód słuchania słów Pańskich.

J 7,37: W ostatnim zaś, najbardziej uroczystym dniu święta, Jezus stojąc zawołał donośnym głosem: «Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie niech przyjdzie do Mnie i pije!

 

CZY WIESZ, ŻE…


Modlitwy błagalne były częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc w czasie wojny, głodu, suszy, czy epidemii. Modlitwy błagalne rodziły się także w sercach wierzących doświadczonych chorobą (38; 41; 88), prześladowaniem, niesprawiedliwymi oskarżeniami (3; 4; 5; 7; 11; 17; 23; 26; 27; 57; 63), grzechem (51; 130; 13; 40B). Psalmy błagalne indywidualne stanowią 40% wszystkich psalmów. Przez doświadczenie wierzących Izraelitów, ich cierpienia i ból, w utworach tych dochodzi do głosu cierpiąca ludzkość – człowiek w sytuacji opuszczenia i „nieobecności” Boga.

W cieniu twych skrzydeł (Ps 63,8) – to dosyć zagadkowy zwrot dość często powtarzany w psałterzu (>>Ps 17,8; 36,8; 57,2; 61,5). To zdecydowanie antropomorficzne wyrażenie może przywodzić na myśl albo cherubiny na Arce Przymierza (które miały rozpostarte skrzydła), albo też jest świadectwem odwołania do typowo egipskiego obrazu relacji bóg – człowiek, w którym król jest przedstawiany właśnie pod skrzydłami bóstwa, które go chroni.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

(Ga 3, 26-29)

Bracia: Wszyscy przez wiarę jesteście synami Bożymi – w Chrystusie Jezusie. Bo wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa. Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w Chrystusie Jezusie. Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteście też potomstwem Abrahama, dziedzicami zgodnie z obietnicą.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Adopcja albo nowy strój • Ga 3,26-29

W chrzcie stajemy się Synami i dlatego możemy być Jednością

KSIĘGA: List do Galatów · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Efez · DATA: 52/53 AD  · ADRESACI: mieszkańcy Galacji


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i działalnością judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory.

KONTEKST • Dzisiejsze czytanie to ostatnie, podsumowujące wersety 3 rozdziału. Po przedstawieniu Bożego pochodzenia swojej Ewangelii (>>Ga 1),  i przypomnieniu, jak jej bronił w Antiochii, musząc spierać się nawet z Piotrem (>>Ga 2) dowodzi teraz dlaczego Prawo utraciło swoje znaczenie wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

ADOPCJA ALBO NOWY STRÓJ • Usłyszymy dziś krótkie drugie czytanie. Paweł bardzo konkretnie wyjaśnia co daje wiara (USYNOWIENIE), gdzie staje się ona rzeczywistością (CHRZEST) i do czego prowadzi w konkretnym życiu (JEDNOŚĆ).

Chrzest to “przyobleczenie się” (dosłownie: ubranie się) w Chrystusa, otrzymanie od Ojca nowej natury, stanie się Jego Synem. Ta nowa natura charakteryzuje się tym, że jest wspólna wszystkim wierzącym, a przez to prowadzi do jedności między nimi oraz jest wypełnieniem obietnic danych Abrahamowi (>> Rdz 17,4; 22,17).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Czym jest chrzest?: wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa.
Co z tego wynika?: Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteście też potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnicą dziedzicami.

 

LINKI


Wszyscy dzięki wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie. (Ga 3,26)
Rz 8,14: Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi.

J 1,12: Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego

Ef 1,4-6: W Nim bowiem wybrał nas przez założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani przed Jego obliczem. Z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym.

Wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa. (Ga 3,27)

Rz 6,4: Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my wkroczyli w nowe życie jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca.

Rz 13,14: Ale przyobleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa i nie troszczcie się zbytnio o ciało, dogadzając żądzom.

Dz 2,38: «Nawróćcie się powiedział do nich Piotr i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Skandaliczne słowa • Przez chrzest, jak pisze apostoł, przyoblekliśmy się w Chrystusa, to znaczy otrzymaliśmy Nowe Życie, które jest Jego wyłączną własnością i darem dla nas. Wszyscy staliśmy się równymi w powołaniu i łasce. Paweł oddaje to słowami, które odczytywane były i są w historii jako rewolucyjne czy wręcz skandaliczne: nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy staliśmy się jednym w Chrystusie (Ga 3,28).

Gnoza, Marks i gender • Krzyż rzeczywiście dokonuje przewrotu wartości tego świata, wyzwala ze schematów i więzów, jakie nakładają na nas opresyjne, niedoskonałe systemy społeczne. Gnostycy, nieortodoksyjny prąd chrześcijański, który od III w. zyskuje sporą popularność, widzieli w tych słowach zniesienie podziałów związanych z płcią i seksualnością. W Chrystusie wracamy do pierwotnego stanu człowieka sprzed grzechu, kiedy nie był on ani mężczyzną ani kobietą, lecz po prostu człowiekiem (>>Rdz 2,7). Dziś podobne, choć motywowane marksistowską ideologią walki klas, idee, próbują wyczytać w słowach Pawła ideologie gender mówiące o zniesieniu pojęcia płci biologicznej.

Cicha rewolucja • Paweł ogłasza rewolucję krzyża, która oznacza nowe życie i wolność. Krzyż nie znosi jednak płciowości, która należy do ludzkiej natury (stworzył ich mężczyzną i kobietą – Rdz 1,27). Nie znosi też podziałów tego świata, które będą w nim trwały, ponieważ on sam jest tworem przejściowym i niedoskonałym. Krzyż sprawia, że rzeczywistość tego świata nie jest w stanie odebrać nam wolności i godności dzieci Bożych. którą otrzymaliśmy w Chrystusie (>>Rz 8,31-39). To cicha rewolucja, która przemienia ten świat od korzeni przygotowując go na przyjście Mesjasza.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 9, 18-24)

Wyznanie wiary w Chrystusa i zapowiedź męki

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Gdy Jezus modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie, zwrócił się do nich z zapytaniem: «Za kogo uważają Mnie tłumy?» Oni odpowiedzieli: «Za Jana Chrzciciela; inni za Eliasza; jeszcze inni mówią, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał». Zapytał ich: «A wy za kogo Mnie uważacie?» Piotr odpowiedział: «Za Mesjasza Bożego». Wtedy surowo im przykazał i napominał ich, żeby nikomu o tym nie mówili. I dodał: «Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszyznę, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; zostanie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie». Potem mówił do wszystkich: «Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje. Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Osobisty dialog Łk 9,18-24

Kim On jest? A kim chciałby być dla Ciebie?

EWANGELISTA: Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: Dialog, mowa • MIEJSCE: Galilea • CZAS:  30-33 r. 


PIERWSZA KSIĘGA ŁUKASZA • Kilka tygodni temu powróciliśmy do “ciągłej” lektury Ewangelii św. Łukasza. Przypomnijmy, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Łukasz, któremu bliskie są idee i przepowiadanie Pawła, adresuje swoją Ewangelię do chrześcijan pochodzenia pogańskiego • Mówi się o Łukaszu, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad chorymi i grzesznikami.

KONTEKST • To część “ewangelii cudów i przypowieści” w Galilei (Łk 4,14-9,50) • Łukasz przeplata cuda dokonane przez Jezusa, Jego mowami i przypowieściami. Istotne, że w tej części przeważają epizody i mowy, o których piszą również Mateusz i Marek, a jednak ciekawi oryginalny styl Łukasza.

DIALOG • Usłyszymy dialog Jezusa z Apostołami. Na pytanie Jezusa, odpowiadają szybko, bez wahania. Ogólne pytanie o zdanie o Nim staje się dla Jezusa okazją do przejścia na poziom dużo bardziej osobisty (a wy…?). Na to drugie pytanie odpowiada jednak już tylko sam Piotr. • Jezus chce uniknąć jakiegokolwiek niezrozumienia co do swojej roli Mesjasza, nie chciałby by ktoś ją potraktował politycznie czy światowo. Dlatego zakazuje o tym mówić (surowo im przykazał i napomniał ich…) i wyjaśnia od razu wprost na czym tak naprawdę Jego misja będzie polegać (Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć…).

ZWRÓĆ UWAGĘ • na przejście od uczniów do wszystkich: • prawda o tym, że kto chce zachować swoje życie, straci je… dotyczy tak naprawdę każdego człowieka, bez względu na to, czy ją przyjmuje czy nie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dialog wprost: Zapytał ich: ”A wy, za kogo Mnie uważacie?”. Piotr odpowiedział: ”Za Mesjasza Bożego”.
Paradoks chrześcijanina: Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa.

 

LINKI


Zapytał ich: ”A wy, za kogo Mnie uważacie?”. Piotr odpowiedział: ”Za Mesjasza Bożego”. (Łk 9,20)

J 6,68-69: Odpowiedział Mu Szymon Piotr: «Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego. A myśmy uwierzyli i poznali, że Ty jesteś Świętym Boga».

J 4,42: «Wierzymy już nie dzięki twemu opowiadaniu, na własne bowiem uszy usłyszeliśmy i jesteśmy przekonani, że On prawdziwie jest Zbawicielem świata».

J 20,31: Te zaś zapisano, abyście wierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli życie w imię Jego.

Potem mówił do wszystkich: «Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje! (Łk 9,23)

Mt 10,38: Kto nie bierze swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien.

J 12,25: Ten, kto kocha swoje życie, traci je, a kto nienawidzi swego życia na tym świecie, zachowa je na życie wieczne.

1Kor 15,31: Zapewniam was, przez chlubę, jaką mam z was w Jezusie Chrystusie, Panu naszym, że każdego dnia umieram.

 

JESZCZE O EWANGELII


Pod Cezareą Filipową Jezus zadaje swoim uczniom jedno z najważniejszych pytań swojego życia: “Za kogo Mnie uważacie”? Dlaczego to pytanie jest tak ważne?

U szczytu sławy • Jezus jest u szczytu sławy. Posłał Dwunastu apostołów, którzy powracając donoszą mu o sukcesie głoszenia Ewangelii: uzdrawiali chorych, poddawały im się złe duchy (>>Łk 9,1-10). Pan dał im oglądać cud nakarmienia 5000 na pustyni (>>Łk 9,11-17). Wszystko wydaje się zmierzać w dobrym kierunku. Jezus to oczekiwany Mesjasz, który przyniesie Izraelowi królestwo dostatku i pokoju, a swoim uczniom da udział w swojej chwale.

Próba • W tym momencie Pan, jak pisze Łukasz, modli się, tak jak modlił się w momencie kuszenia na pustyni (>>Łk 4,1nn) czy w Getsemani (>>Łk 9,18). Wie, że jego uczniowie stanęli wobec próby. Kusi ich życie ziemskiej sławy i sukcesu. Czy takiego życia chce dla swojego Syna i dla nich Bóg?

Droga do Królestwa • Nie, droga Jezusa mierzy wyżej niż tylko w sukces tego świata. On zmierza do Królestwa swojego Ojca i chce, by znaleźli się tam także jego uczniowie. A zatem odkrywa przed nimi, w jak sposób się tam dostać. Droga prowadzi przez Krzyż.

Pełnia życia • Uczniowie przerazili się słowami, które zrozumieli jako klęskę swoich planów i zapowiedź tępego pasma cierpienia. Nie dosłyszeli też, że na końcu tej drogi stoi zmartwychwstanie. Jezus w diametralnie różny sposób pojmuje Krzyż. Dla Niego Krzyż to nie droga cierpienia i cierpiętnictwa, ale realizacji Bożej woli. Krzyż to bycie wiernym Ojcu i wypełnienie misji, które nam powierza. Krzyż to droga do odkrycia pełni życia. To droga, po której kroczymy ramię w ramię z Panem, a właściwie za Nim, jak jego wierni uczniowie.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Liturgia Słowa prowadzi nas pod Cezareę Filipową. Tutaj na granicy Izraela i świata pogańskiego Jezus stawia swoim uczniom i nam fundamentalne pytanie: a wy za kogo mnie uważacie?

Każdy z nas jest wezwany do własnej, osobistej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ każdy człowiek od zawsze tęskni za Bogiem, pragnie osobistego spotkania z Nim. Bóg zaś ciągle czeka na to, aż człowiek zda sobie sprawę z tego swego podstawowego pragnienia (PSALM).

W ukrzyżowanym skazańcu, który wydawał się potępiony trudno było rozpoznać Mesjasza zapowiadanego przez proroków (I CZYTANIE), Pana życia i śmierci, Syna Boga. Tak jak trudno go rozpoznać czasem w naszym skomplikowanym i poranionym życiu. Lecz to właśnie On był Synem Człowieczym, który wypełnił wolę Ojca, by dać zbawienie wszystkim (EWANGELIA).
Poprzez wiarę możemy zgodzić się na drogę krzyża, która prowadzi do zmartwychwstania. Ta droga jest w rzeczywistości usynowieniem, przyjęciem natury Ojca, zgodą na stanie się dzieckiem samego Boga (II CZYTANIE). Tak dochodzi do spotkania i spełnia się odwieczna tęsknota.

 


1/5
"Longinus przebija ukrzyżowanego Jezusa włócznią", Fra Angelico, ok. circa 1437-1446 r., Museo San Marco, Florencja
2/5
"Święty Longinus", Giovanni Lorenzo Bernini, XVII w., Bazylika św. Piotra, Watykan, fot. Jean-Pol GRANDMONT Wikimedia Commons
3/5
"Ukrzyżowanie", Rubens, circa 1620 r., Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych, Antwerpia, Belgia
4/5
"Ukrzyżowanie", Ewangelie Rabbuli, 586 r., Biblioteka Laurenziana, Florencja
5/5
Fragment obrazka przedstawiającego Najświętsze Serce Jezusa z 1980 r., Biblioteka Uniwersytetu w Dayton, USA
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XI zwykła C

Skąd się bierze prawdziwa miłość? Z doświadczenia odpuszczenia grzechów

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


 XI NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się o łaskę, aby nasza wola i nasze czyny były poddane Bożym przykazaniom • CZYTANIA: 2 Sm 12, 1. 7b-10. 13 Psalm 32 (31), 1b-2. 5. 7 i 11 List do Galatów 2, 16. 19-21; Ewangelia Łukasza 7, 1-10.

 

CHMURA SŁÓW


cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z II Księgi Samuela

(2 Sm 12, 1. 7b-10. 13 )

Bóg posłał do Dawida proroka Natana. Ten przybył do niego i powiedział: «Tak mówi Pan, Bóg Izraela: Ja namaściłem cię na króla nad Izraelem. Ja uwolniłem cię z rąk Saula. Dałem ci dom twojego pana, a żony twego pana na twoje łono, oddałem ci dom Izraela i Judy, a gdyby i tego było za mało, dodałbym ci jeszcze więcej. Czemu zlekceważyłeś słowo Pana, popełniając to, co złe w Jego oczach? Zabiłeś mieczem Chittytę Uriasza, a jego żonę wziąłeś sobie za małżonkę. Zamordowałeś go mieczem Ammonitów. Dlatego właśnie miecz nie oddali się od domu twojego na wieki, albowiem Mnie zlekceważyłeś, a żonę Uriasza Chittyty wziąłeś sobie za małżonkę». Dawid rzekł do Natana: «Zgrzeszyłem wobec Pana». Natan odrzekł Dawidowi: «Pan odpuszcza ci też twój grzech – nie umrzesz». Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Wybaczyć niewybaczalne2 Sm 12, 1. 7b-10. 13

Wielki król Dawid popełnił dwa niewybaczalne grzechy. Wyznaje jednak swą winę. I doświadcza przebaczenia

2 KSIĘGA SAMUELA • AUTOR: Deuteronomista • CZAS POWSTANIA:  VII/VI w. przed Chr. •
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima (Miasto Dawidowe) • CZAS AKCJI:  • BOHATEROWIE: Dawid, Natan


PANOWANIE DAWIDA • Nazwa księgi może sugerować, jakoby jej autorem był Samuel, ostatni sędzia Izraela. Jednak opisane w księdze wydarzenia – od początków królestwa, aż do końca panowania króla Dawida – wykraczają z pewnością poza okres życia Samuela. Stąd też autorstwo księgi przypisuje się zwykle historykowi określanemu mianem Deuteronomisty • W centrum Jego rozważań stoi podyktowany Bożą miłością wybór Dawida i jego potomków na królów. •  Druga Księga Samuela opisuje wydarzenia, które można byłoby podzielić na trzy części: • walka o królestwo po śmierci Saula (rozdz. 1-8) • panowanie Dawida (rozdz. 9-20) •  informacje, na temat końcowych lat panowania Dawida (rozdz. 21-24).

GRZECH DAWIDA • Jedenasty rozdział Drugiej Księgi Samuela opisuje spiralę grzechu, w jaką uwikłał się Dawid. Wszystko zaczęło się od małych niewierności: zamiast być z żołnierzami na wojnie, król pozostał w swej rezydencji. Wstawszy późno, zobaczył z tarasu Batszebę, którą uwiódł – mimo że ta była zamężna. Wkrótce okazało się, że Batszeba jest w ciąży. Dawid postanowił pozbawić życia męża Batszeby, swego żołnierza, Uriasza Chetyty, wystawiając go w najbardziej niebezpiecznym miejscu walki • Dwunasty rozdział to dramatyczny epilog grzechu Dawida. Bóg przez proroka Natana poinformował króla, że jego grzech nie pozostanie bez kary. Dawid korzy się przed Bogiem, pokutuje, doświadcza przebaczenia, aczkolwiek umiera jego syn poczęty w wyniku grzechu z Batszebą. Następny syn, którego Batszeba urodzi monarsze to Salomon.

SKRUCHA I PRZEBACZENIE • Usłyszymy fragment tej historii, kiedy Bóg posłał proroka Natana (>>2Sm 1-14). Pominięta zostanie przypowieść Natana, poprzez którą prorok uświadomił Dawidowi jego grzech (>>2Sm 1-4) • W dramatycznym dialogu proroka z królem usłyszymy • zarzut Boga wobec Dawida (Mnie zlekceważyłeś), • wyznanie grzechu Dawida oraz • słowo przebaczenia • Zwróćmy uwagę: że grzech, który Natan wypomina Dawidowi, to nie same konkretne winy. Prorok najpierw mówi, jaka jest praprzyczyna, korzeń grzechu: niewierność i niewdzięczność króla, mimo miłości i opieki, jakiej doświadczył on od Boga.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wielkie grzechy Dawida: “Zabiłeś mieczem Chittytę Uriasza, a jego żonę wziąłeś sobie za małżonkę”
Praprzyczyna grzechu – brak odpowiedzi na miłość Boga: Ja namaściłem cię na króla nad Izraelem. Ja uwolniłem cię z rąk Saula… gdyby i tego było za mało, dodałbym ci jeszcze więcej. Czemu zlekceważyłeś słowo Pana…?
Dawid wyznaje winę: “Zgrzeszyłem wobec Pana”
Miłosierdzie Boga: ”Pan odpuszcza ci też twój grzech – nie umrzesz”

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Trzy rzeczy uderzają w spotkaniu Natana z Dawidem:

ODWAGA PROROKA • Stanął wobec potężnego monarchy otoczonego swoim dworem. Natan nie może szeptać Dawidowi na ucho słów obnażających jego grzech. Czyni to głośno wobec zgromadzonych tam doradców i wojowników. Król traci twarz, a prorok ryzykuje życie.

REAKCJA BOGA NA GRZECH • Pan nie wypomina mu rozwiązłości, arogancji, okrucieństwa, dwulicowości i arogancji w historii, w której najpierw uwiódł Batszebę, a potem zabił jej męża. Przypomina łaski, którymi obsypał króla i pyta czego mu brakowało. Bóg nie może zrozumieć niewdzięczności Dawida.

SKRUCHA MONARCHY i natychmiastowe Boże przebaczenie. Skrucha Dawida nie jest na pokaz, nie czyni jej jak Saul, przed ludźmi. Wie, że zranił Pana i swoich bliskich. Na takie wyznanie Bóg jakby czekał, odpowiadając natychmiastowym przebaczeniem.

Pierwsza zwrotka popularnej pieśni Leonarda Kohena to opis doświadczenia grzechu i zwycięstwa króla Dawida

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 32, 1b-2. 5. 7 i 11)

REFREN: Daruj mi, Panie, winę mego grzechu.

Szczęśliwy człowiek, któremu nieprawość została odpuszczona, a jego grzech zapomniany. Szczęśliwy ten, któremu Pan nie poczytuje winy, a w jego duszy nie kryje się podstęp.

Grzech wyznałem Tobie i nie skryłem mej winy. Rzekłem: «Wyznaję mą nieprawość Panu», a Ty darowałeś niegodziwość mego grzechu.

Ty jesteś moją ucieczką, wyrwiesz mnie z ucisku i dasz mi radość mego ocalenia. Cieszcie się i weselcie w Panu, sprawiedliwi, radośnie śpiewajcie, wszyscy prawego serca!

[01][02]

 

PSALM

Wyznany grzechPs 32,1-2.5.11

“Wyznaję mą nieprawość Panu”. Tę pieśń Dawid mógł wyśpiewać po doświadczeniu grzechu i jego przebaczenia

PSALM 32AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: epoka perska, po 538 r. przed Chr.


DZIĘKCZYNIENIE • Psalm 32 należy do gatunku indywidualnej modlitwy dziękczynienia (hebr. todah). Są to modlitwy, które wyrażają radosną wdzięczność człowieka, który został wysłuchany. Wykonywane były podczas świątynnej ceremonii wypełnienia złożonego ślubu i składania ofiary dziękczynnej, czemu towarzyszyło śpiewanie pieśni • Odnajdziemy tu motyw odpuszczenia grzechów, bardzo ważny dla wspólnoty powygnaniowej okresu perskiego (zob. rytuał Jom Kippur). Pan gładzi grzechy wierzącego, kiedy ten je wyznaje, i przychodzi mu z pomocą. Jego łaskawe przebaczenie jest gwarancją trwałości Przymierza dla wszystkich, którzy wrócili z Babilonii.

MODLITWA DAWIDA • Usłyszymy wersety pochodzące z pierwszej części psalmu oraz jeden, ostatni werset z drugiej, kończący cały psalm. Zwróćmy uwagę na fakt, że Dawid mógł wyśpiewać ten psalm po spotkaniu z Natanem. Autor utożsamia się z doświadczeniami wielkiego grzesznika i człowieka wiary, Dawida.  Dawid a wraz z nim psalmista sławi Boga, który odpuścił jego nieprawości, zapomniał grzechy i nie poczytuje mu win. Ich szczere wyznanie zapewniło mu Boże przebaczenie. Bóg jest ostatecznie tym, który wyrywa z ucisku i ocala.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Psalmista o szczęściu miłosierdzia: Szczęśliwy człowiek, któremu nieprawość została odpuszczona, a jego grzech zapomniany

Wyznanie grzechu: Grzech wyznałem Tobie i nie skryłem mej winy…

Psalmista o doświadczenie ulgi: a Ty darowałeś niegodziwość mego grzechu

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów (Ga 2, 16. 19-21)

Bracia: Przeświadczeni, że człowiek osiąga usprawiedliwienie nie dzięki uczynkom wymaganym przez Prawo, lecz jedynie dzięki wierze w Jezusa Chrystusa, my właśnie uwierzyliśmy w Chrystusa Jezusa, by osiągnąć usprawiedliwienie dzięki wierze w Chrystusa, a nie dzięki uczynkom wymaganym przez Prawo, jako że nikt nie osiągnie usprawiedliwienia dzięki uczynkom wymaganym przez Prawo. Tymczasem ja dla Prawa umarłem przez Prawo, aby żyć dla Boga: razem z Chrystusem zostałem przybity do krzyża. Teraz zaś już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. Choć nadal prowadzę życie w ciele, jednak obecne życie moje jest życiem wiary w Syna Bożego, który umiłował mnie i samego siebie wydał za mnie. Nie mogę odrzucić łaski danej przez Boga. Jeżeli zaś usprawiedliwienie dokonuje się przez Prawo, to Chrystus umarł na darmo.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Łaska daje życie • Ga 2, 16. 19-21

Święty Paweł posprzeczał się z św. Piotrem. Poszło o to, co daje zbawienie: łaska czy uczynki. W liście do Galatów wykłada swoją naukę

LIST DO GALATÓWNADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: chrześcijanie rejonu Galacji • DATA: 52/53 AD • SKĄD: Efez


PAWEŁ OBROŃCA • Kontunuujemy lekturę Listu do Galatów. Przypomnijmy: list powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i misją judeo-chrześcijan. Co było tego powodem?  • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory. • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

PIOTR A PAWEŁ • Rozdział drugi Listu do Galatów, opisuje starcie, do jakiego doszło między Piotrem i Pawłem w Antiochii. Piotr przebywał tam razem z chrześcijanami pochodzenia pogańskiego, zasiadając z nimi wspólnie do stołu. Kiedy jednak przybyli wysłannicy Jakuba, odsunął się od pogan, jak nakazywało to Prawo żydowskie. Paweł widząc, że w ten sposób rozbija się jedność Kościoła, publicznie skrytykował Piotra. Wygłosił mowę na temat Prawa żydowskiego, które utraciło swoją moc w Chrystusie (>>CZY WIESZ, ŻE…)

CO DAJE ŻYCIE? • We fragmencie, który usłyszymy w ramach drugiego czytania, dostrzeżemy trzy podstawowe tezy pawłowej Ewangelii łaski. • Prawo nie prowadzi do zbawienia, gdyż jest martwe. • To, co ożywia, to łaska wiary w Chrystusa. I to właśnie • wiara prowadzi do zbawienia, nie uczynki (>>JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU)

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Paweł w sporze z Piotrem wygłasza podstawowe tezy swojej Ewangelii łaski:

• WIARA, NIE UCZYNKI • Pierwsza prawda brzmi: Człowiek osiąga usprawiedliwienie przez Bogiem nie przez uczynki, ale tylko przez wiarę w Chrystusa, przez przyjęcie jego Krzyża i Zmartwychwstania, które gładzą ludzki grzech i otwierają nam drogę do życia.

• MARTWE PRAWO • Druga prawda, mówi, że Prawo nie prowadzi do zbawienia • Paweł rozwinie tę myśl w Liście do Rzymian (>>Rz 1-4 i 7) • Prawo daje tylko znajomość grzechu i potępia człowieka stwierdzając, że jest on grzesznikiem. Prawa nie da się wypełnić o ludzkich siłach, stad na każdym ciąży wyrok potępienia

• NOWE ŻYCIE • Trzecia prawda, kto przyjmuje Krzyż Chrystusa umiera dla Prawa, a zaczyna żyć nowym życiem w Chrystusie • Prawo samo prowadzi do śmierci człowieka potępiając go. Lekarstwem na potępiający wyrok jest Krzyż Pana. Dzięki niemu człowiek przestaje zbawiać się sam, poprzez pełnione uczynki, a zaczyna żyć i czynić dobro dzięki Bożej mocy i łasce.

 

CZY WIESZ ŻE…


Co wydarzyło się w Antiochii?

Piotr przebywał w drugim po Jerozolimie kościele chrześcijańskim, w mieście, które było główną bazą misyjną Pawła i Barnaby. Młody Kościół, który tam istniał, w większości składał się z nawróconych pogan. Piotr, zasiadając wspólnie z nimi przy stole dostosował się do reguł Pawłowej Ewangelii: nie ma różnicy między poganami i Żydami, wszyscy są równi dzięki łasce Pana.

Sytuację zmieniło przybycie ludzi Jakuba, którzy reprezentowali judeo-chrześcijan z Jerozolimy. Dla nich zasiadanie do jednego stołu z poganami było złamaniem Prawa. W dodatku dopuścił się tego najważniejszy apostoł, autorytet dla Kościoła jerozolimskiego, Piotr. Czy także on chciał przejść na stronę pogan?

Piotr ugiął się pod presją delegacji jerozolimskiej i odseparował się od pogan. Mógł uczynić to, kierując się dobrymi intencjami. Zmagający się z atakami i topniejący Kościół jerozolimski potrzebował go bardziej niż chrześcijanie w Antiochii. Judeo-chrześcijanie bez Piotra mogliby się poczuć samotni i zdradzeni. Poza tym, wieści i poczynaniach Piotra mogły sprowadzić na nich prześladowania i gniew Żydów w Jerozolimie. Piotr wrócił na swoje miejsce. Na szczęście w Antiochii pozostał czujny Paweł.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 7, 36 – 8, 3)

Jeden z faryzeuszów zaprosił Jezusa do siebie na posiłek. Wszedł więc do domu faryzeusza i zajął miejsce za stołem. A oto kobieta, która prowadziła w mieście życie grzeszne, dowiedziawszy się, że gości w domu faryzeusza, przyniosła flakonik alabastrowy olejku i stanąwszy z tyłu u Jego stóp, płacząc, zaczęła łzami oblewać Jego stopy i włosami swej głowy je wycierała. Potem całowała Jego stopy i namaszczała je olejkiem. Widząc to, faryzeusz, który Go zaprosił, mówił sam do siebie: «Gdyby On był prorokiem, wiedziałby, co to za jedna i jaka to jest ta kobieta, która się Go dotyka, że jest grzesznicą». Na to Jezus rzekł do niego: «Szymonie, mam ci coś do powiedzenia». On rzekł: «Powiedz, Nauczycielu». «Pewien wierzyciel miał dwóch dłużników. Jeden winien mu był pięćset denarów, a drugi pięćdziesiąt. Gdy nie mieli z czego oddać, darował obydwom. Który z nich więc będzie go bardziej miłował?» Szymon odpowiedział: «Przypuszczam, że ten, któremu więcej darował». On zaś mu rzekł: «Słusznie osądziłeś». Potem, zwróciwszy się w stronę kobiety, rzekł do Szymona: «Widzisz tę kobietę? Wszedłem do twego domu, a nie podałeś Mi wody do nóg; ona zaś łzami oblała Mi stopy i otarła je swymi włosami. Nie powitałeś Mnie pocałunkiem; a ona, odkąd wszedłem, nie przestała całować stóp moich. Głowy nie namaściłeś Mi oliwą; ona zaś olejkiem namaściła moje stopy. Dlatego powiadam ci: Odpuszczone są jej liczne grzechy, ponieważ bardzo umiłowała. A ten, komu mało się odpuszcza, mało miłuje». Do niej zaś rzekł: «Odpuszczone są twoje grzechy». Na to współbiesiadnicy zaczęli mówić sami do siebie: «Któż On jest, że nawet grzechy odpuszcza?» On zaś rzekł do kobiety: «Twoja wiara cię ocaliła, idź w pokoju».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Namaszczona miłość Łk 7, 36 – 8, 3

Skąd się bierze miłość? Z doświadczenia przebaczenia. “Ten, komu się mało odpuszcza, mało miłuje”

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Galilea • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: Jezus, kobieta, faryzeusz Szymon • WERSJE: Mt 26,6-13, Mk 14,3-9, J 12,1-8


EWANGELIA MIŁOSIERDZIA • O Łukaszu mówi się, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad grzesznikami i chorymi. Przypomnijmy, Łukasz – lekarz z Antiochii Syryjskiej –  był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Swoją Ewangelię adresuje do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

CUDA I PRZYPOWIEŚCI • W części Ewangelii zwanej “ewangelią cudów i przypowieści” w Galilei (>>4,14-9,50) Łukasz odnotowuje powołanie uczniów przez Jezusa, uzdrowienia i wskrzeszenia przez Niego dokonane, a także mowy i przypowieści. Istotne, że w tej części przeważają epizody i mowy, o których piszą również Mateusz i Marek, a jednak ciekawi oryginalny styl Łukasza • W zeszłym tygodniu słyszeliśmy o wskrzeszeniu młodego człowieka w Nain. Pomijamy epizod opisujący Jana Chrzciciela, który posyła do Jezusa wysłanników z prośbą o potwierdzenie, czy jest Mesjaszem (>>Łk 7,18-35), czas na kolejny gest miłosierdzia Jezusa.

SKANDAL PRZEBACZENIA • Usłyszymy o wydarzeniu w domu faryzeusza Szymona. Zwróćmy uwagę na trzy epizody tego wydarzenia: pierwszy to sam • gest kobiety, która olejkiem namaszcza stopy Jezusa i własnymi włosami ociera je, drugi to • dialog Jezusa z faryzeuszem, trzeci to krótka • przypowieść Jezusa o dłużnikach • Wszystkie trzy odsłony wydarzenia objawiają prawdę o miłosierdziu i przebaczeniu Boga – trudną do zrozumienia przez ludzi. Zauważmy, że Jezus wskazuje, jak się rodzi prawdziwa miłość – z doświadczenia odpuszczenia grzechu (>>TRANSLATOR)

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Miłosierdzie rodzi miłość: Ten, komu mało się odpuszcza, mało miłuje.

 

TRANSLATOR


• Dlatego powiadam ci: Odpuszczone są jej liczne grzechy, ponieważ bardzo umiłowała (Łk 7,47) • Sam kontekst oraz grecka partykuła hoti, która może mieć znaczenie konsekutywne, domaga się innego tłumaczenia: Odpuszczone są jej liczne grzechy, i dlatego bardzo umiłowała • Zgadza się to następującą potem frazą: Ten komu mało się odpuszcza, mało miłuje. Miłość kobiety to odpowiedź na przebaczenie, którego doświadczyła od Jezusa, nie odwrotnie

 

JESZCZE O EWANGELII


W dzisiejszej Ewangelii Łukasz opisuje miłosierdzie Boże, które w Chrystusie przychodzi do grzeszników. Od uznania siebie za grzesznika zależy zależy nie tylko Boże przebaczenie ale także nasza miłość do Niego:

Kobieta, która prowadziła w mieście grzeszne życie przybywa do domu faryzeusza, ponieważ wie, że przebywa tam Jezus. W jej postaci ukrywa się obraz wszystkich grzeszników i celników, którzy podążają za Jezusem. Być może miał męża poganina lub parała się nieczystym zawodem, przez co zyskała miano grzesznicy. Tradycyjna i rozpowszechniona interpretacja mówi, ze była prostytutką.

Kobieta zakłóca porządek uczty, na której jest Jezus. Dokonuje skandalicznych gestów. Całuje i namaszcza Jego stopy olejkiem, obmywa je łzami i wyciera swoimi włosami. Prawo do okazywania takiej czułości i do wykonywania takich gestów miały tylko małżonki wobec mężów lub niewolnice. Rozpuszczone włosy i łzy towarzyszyły także modlitwie w świątyni. Kobieta okazuje Jezusowi miłość i wdzięczność, którą okazuje się ukochanemu mężowi lub Bogu.

Faryzeusz Szymon, w domu którego odbywa się uczta, to dobry człowiek jednak przy grzesznej kobiecie wypada fatalnie. Zaprosił do siebie Mistrza, a teraz osądza Go w swoim sercu, uważa że nie jest prorokiem, bo nie rozpoznał w kobiecie grzesznicy. Równocześnie nie ucałował Mistrza na powitanie, nie obmył mu stóp i nie namaścił głowy olejkiem. Tych rzeczy nie wymagało prawo gościnności, lecz wymaga ich Jezus. Szymon nie zrozumiał kogo gości.

Jezus w przypowieści ukazuje Szymonowi jego największą słabość. Nie uznaje się za grzesznika i nie potrzebuje Bożego przebaczenia. Co za tym idzie, nie okaże Jezusowi miłości. Pana prawdziwie kochają ci, którym wiele przebaczono.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


• Kobieta swoim gestem wskazuje, kim jest Jezus. Jest Bogiem. Tylko Bóg odpuszcza grzechy

• Faryzeusz Szymon nie wypowiedział głośno swojego zarzutu wobec Jezusa, iż pozwala się dotknąć kobiecie grzesznej – który to zarzut jest jednocześnie wątpliwością co do tego, że Jezus jest prorokiem. A jednak niewypowiedzianą myśl Jezus zna. Przez to daje Szymonowi potwierdzenie, iż jednak jest prorokiem

 

WERSJE


Namaszczenie opisali wszyscy Ewangeliści. A jednak jest wiele szczegółów odróżniających opowieść Łukasza

• Namaszczenie opisane przez Łukasza następuje dość wcześnie w porównaniu z pozostałymi Ewangeliami. Jezus przebywa wtedy w Galilei. Mateusz, Marek i Jan sytuują wydarzenie w Betanii (Judea, niedaleko Jerozolimy), na krótko przed męką i śmiercią Jezusa

• Mimo tej różnicy, Marek i Mateusz podają takie samo imię gospodarza domu: to Szymon. Jednak w relacji Mateusza i Marka Szymon jest trędowaty. Jan natomiast umiejscawia to wydarzenie w domu Marii, Marty i Łazarza w Betanii

• Kobietą, która namaszczała stopy Jezusa, jest wg św. Jana Maria, siostra Marty i Łazarza. Pozostali ewangeliści nie wspominają jej imienia. Tylko Łukasz dodaje, że to kobieta “grzeszna”

• Jak wyglądało namaszczenie? Namaszczenie stóp i otarcie ich włosami opisują Łukasz i Jan. Według Mateusza i Marka, kobieta namaściła głowę Jezusa

• To, co łączy wszystkie opisy, to alabastrowy flakonik pachnidła, prawdziwego nardu, jak podkreślają niektórzy, bardzo cennego

• Inna jest także przyczyna protestu faryzeuszów. U Łukasza – przypomnijmy – Szymon rzekł do siebie, iż to grzesznica dotyka Jezusa i On – prorok – tego nie rozpoznał. U pozostałych oburzyli się uczniowie (u św. Jana – Judasz Iskariota), z tego powodu, że tak cenne pachnidło nie zostało przeznaczone na sprzedaż i pomoc biednym.

• Tylko Łukasz gest kobiety umieszcza w kontekście miłosierdzia i przebaczenia. U Mateusza i Marka gest namaszczenia głowy Jezusa to “dobry czyn” i namaszczenie ciała na pogrzeb

 

CZY WIESZ, ŻE…


Bezkrytyczne utożsamienie relacji Ewangelistów i zatarcie różnic istniejących między nimi spowodowało, że kobietę, która namaściła stopy Jezusa, mylnie utożsamiamy z Marią Magdaleną, kobietą grzeszną, cudzołożnicą • W rzeczywistości, tylko Jan wspomina imię Maria, ale chodzi o zupełnie inną Marię, siostrę Marty i Łazarza • Co więcej, nawet o Marii Magdalenie nie ma informacji, że prowadziła życie grzeszne (to z kolei wynik utożsamienia jej z kobietą cudzołożną, uratowaną przed ukamienowaniem). Pewne jest to, że Jezus wygnał z niej siedem duchów nieczystych

 

TWEETY






 

STO SŁÓW


Kiedy Bóg poprzez Natana wskazuje Dawidowi grzech (PIERWSZE CZYTANIE), zaskakuje jeden szczegół: dopiero w drugiej kolejności Natan wypomina Dawidowi cudzołóstwo i morderstwo. Najpierw przypomina miłość i opiekę, którą Bóg go obdarzył, i wypomina jego niewdzięczność: Zlekceważyłeś Mnie…

Dzisiejsza Liturgia Słowa objawia, czym jest grzech. To brak wdzięczności Bogu za miłość. Ten korzeń grzechu konkretyzuje się w różnych czynach, wyborach, błędnych decyzjach.

Ale Liturgia objawia także, czym jest przebaczenie. To nie zwykła amnestia, poprzez którą Bóg “odpuszcza” karę (“bo jak to, przecież jest miłosierny”). Przebaczenie to proces miłosierdzia. Widzimy to w geście kobiety. Poprzez ten proces Bóg przypomina o swej pierwotnej miłości. (EWANGELIA). I to wtedy, w doświadczeniu wybaczenia grzechu, w człowieku rodzi się miłość: Komu mało się odpuszcza, mało miłuje.

Uczniowie, faryzeusze, świat kompletnie tego nie rozumie. W ich oczach przebaczenie to skandal.

 

1/5
"Chrystus w domu Szymona", Dieric Bouts, ok. 1440 r., Galeria Malarstwa w Berlinie
2/5
"Natan upomina Dawida", Matthias Scheits, 1672 r.
3/5
"Święta Maria Magdalena w domu faryzeusza Szymona", Jean Béraud, 1891 r.
4/5
"Uczta u Szymona faryzeusza", Rubens, m. 1618 a 1620 r., Ermitaż, Petersburg, Rosja
5/5
"Uczta u Szymona", Psałterz z St Albans, XII w., Biblioteka Katedralna w Hildesheim, Niemcy
poprzednie
następne


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >