Jutro Niedziela – IV adwentu C

Dostrzeżesz je, jeśli słuchasz. Doświadczysz spełnienia, jeśli wyruszysz

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


IV NIEDZIELA ADWENTU • Rok C • KOLOR: fioletowy • KOLEKTA: Modlimy się, aby dobry Bóg wlał w nasze serca swoją łaskę, byśmy przez Jego mękę i krzyż zostali doprowadzeni do chwały zmartwychwstaniaCZYTANIA: Księga  Micheasza 5, 1-4a • Psalm 80 (79), 2ac i3b. 15-16. 18-19 • List Św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków 10, 5-10  • Ewangelia wg św. Łukasza 1, 39-45

 

 • CHMURA SŁOWA •

wordle

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Mi 5, 1-4a)

A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich! Z ciebie mi wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu, a pochodzenie Jego od początku, od dni wieczności. Przeto (Pan) wyda ich aż do czasu, kiedy porodzi mająca porodzić. Wtedy reszta braci Jego powróci do synów Izraela. Powstanie On i paść będzie mocą Pańską, w majestacie imienia Pana Boga swego. Osiądą wtedy, bo odtąd rozciągnie swą potęgę aż po krańce ziemi. A Ten będzie pokojem.

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Proroctwo o narodzeniu JezusaMi 5,1-4a

Usłyszymy proroctwo, które zaprowadziło Mędrców do Betlejem. Micheasz napisał je kilkaset lat wcześniej, określając kim i skąd będzie Mesjasz

KSIĘGA MICHEASZAAUTOR: Micheasz, CZAS: VIII w. przed Chr.
KATEGORIA: wyrocznia prorocka


POKUTA I ODRODZENIE • Prorok Micheasz (hebr. Mikah znaczy “któż jak Bóg”) żył w VIII w. przed Chr., za czasów proroka Izajasza za panowania królów Jotama, Achaza i Ezechiasza. Jego księga należy do tzw. proroków mniejszych • W jego wyroczniach przeplatają się nawzajem motywy upadku Judy i Samarii oraz obietnica ocalenia narodu. Ostrzegając rodaków przed nadchodzącą karą, Micheasz kładzie nacisk na sprawiedliwość społeczną i wierność przymierzu z Jahwe • Liturgia korzysta z proroctw Micheasza • w Wielki Piątek (przywołuje przejmujące wezwanie do pokuty >> Mi 6,3) oraz • w Adwencie (zapowiedź Mesjasza pochodzącego z Betlejem).

KRÓLESTWO MESJAŃSKIE • Piąty rozdział Księgi Micheasza to zapowiedź narodzin Mesjasza. Prorok opisuje jego przyjście i panowanie, które zapewni pokój targanej wojnami Samarii i Judzie. W Jego czasach – pisze Micheasz –  • Asyria i Babilon zostaną pokonane,  • Izrael zatriumfuje nad swymi wrogami, • Bóg oczyści swój lud z bożków oraz  • dokona sądu nad narodami.

MESJASZ • Usłyszymy początek piątego rozdziału, w którym Micheasz opisuje narodziny Mesjasza. Zwróćmy uwagę na dwie jego charakterystyki: • narodzenie w Betlejem oraz • pochodzenie sięgające wieczności. Zauważmy, iż pierwsza z nich precyzyjnie wskazuje, skąd ma pochodzić władca Izraela. Druga – w sposób niezrozumiały dla ówczesnych, ale zrozumiały już dla nas – pokazuje, iż ma być to Syn Boży.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• BETLEJEM EFRATA • Proroctwo Micheasza opiera się na proroctwie zapisanym w Księdze Rodzaju (>> Rdz 3,4-3) i zapowiedzi wywyższenia Judy, nazwanego “młodym lwem”, któremu obiecane jest wieczne dziedzictwo i władza. To właśnie w dziale Judy położone jest Betlejem Efrata, z którego ma wyjść Mesjasz. To ojczyzna Dawida (>> 1 Sm 16,1-13), usytuowana 8 km od Jerozolimy

• OD DNI WIECZNOŚCI • Przyszły władca pochodzić będzie ze starożytnej dynastii Dawida. W ten sposób zinterpretować można słowa od dni wieczności • Równocześnie mogą one stanowić zapowiedź przyjścia postaci o cechach boskich i mesjańskich

• MAJĄCA PORODZIĆ • Tą, która ma wydać Mesjasza może być: • Jerozolima (>> Mi 4,9; >> Iz 66,7-9), lub, co bardziej prawdopodobne,matka króla (gebirah). Godnością przewyższa ona wszystkie kobiety, wydając na świat władcę pokoju.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Proroctwo Micheasza A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich, Z ciebie wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu było w czasach Jezusa rzeczywistym kryterium stanowiącym o wiarygodności Mesjasza:

• NIE GWIAZDA • Informację o tym, gdzie szukać Mesjasza, Mędrcy ze Wschodu otrzymali od uczonych w Piśmie (nie zaprowadziła ich tam gwiazda, jak zwykliśmy myśleć). To oni wskazali, że Mesjasz ma narodzić się w Betlejem, na podstawie właśnie proroka Micheasza. Relacjonuje Mateusz:

Zebrał więc wszystkich arcykapłanów i uczonych ludu i wypytywał ich, gdzie ma się narodzić Mesjasz. Ci mu odpowiedzieli: “W Betlejem judzkim, bo tak zostało napisane przez Proroka: A ty, Betlejem, ziemio Judy, nie jesteś zgoła najlichsze spośród głównych miast Judy, albowiem z Ciebie wyjdzie władca, który będzie pasterzem ludu mego, Izraela(>> Mt 2,4-6)

• NIEPEŁNA WIEDZA • Wśród słuchających Jezusa byli tacy krytycy Jego działalności, którzy odrzucali myśl, iż jest on Mesjaszem – byli bowiem przekonani, iż pochodzi z Galilei, tymczasem Mesjasz ma pochodzić z Judei, z Betlejem. Nie wiedzieli, że w Jezus, choć w istocie wychował się w Galilei, rzeczywistości narodził się właśnie w Betlejem. Relacjonuje Jan:

• Wśród słuchających Go tłumów odezwały się głosy: “Ten prawdziwie jest prorokiem”. Inni mówili: “To jest Mesjasz”. “Ale – mówili drudzy – czyż Mesjasz przyjdzie z Galilei? Czyż Pismo nie mówi, że Mesjasz będzie pochodził z potomstwa Dawidowego i z miasteczka Betlejem, skąd był Dawid?” (J 7,40-42)

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 80,2-3.15-16.18-19)

REFREN: Odnów nas, Boże, i daj nam zbawienie

Usłysz, Pasterzu Izraela, Ty, który zasiadasz nad cherubinami. Wzbudź swą potęgę i przyjdź nam z pomocą.

Powróć, Boże Zastępów, wejrzyj z nieba, spójrz i nawiedź tę winorośl. I chroń to, co zasadziła Twoja prawica, latorośl, którą umocniłeś dla siebie.

Wyciągnij rękę nad mężem Twojej prawicy, nad synem człowieczym, którego umocniłeś w swej służbie. Już więcej nie odwrócimy się od Ciebie, daj nam nowe życie, a będziemy Cię chwalili.

[01][02]

 

PSALM

O drugą szansę • Ps 80,2-3.15-16.18-19

Wielokrotnie odwracał się od Boga. A mimo to w chwili kryzysu powraca z modlitwą błagalną. Kto? Lud Izraela i po prostu każdy z nas

PSALM 80AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: VII w. przed Chr.


NADZIEJE I OBAWY • Psalm powstał być może w czasach Jozjasza, króla reformatora (650-609 r. przed Chr.). To czasy, kiedy król odnowił Przymierze z Bogiem – i ludzie autentycznie wiązali z tym nadzieję. Równocześnie czuli się niepewnie. Wokół narodu padały i pojawiały się wciąż nowe imperia i potężni wrogowie • Psalm należy do gatunku modlitwy błagalnej, tefillah, która była częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc w sytuacji zagrażających ludowi nieszczęść, takich jak: wojna, przegrana bitwa, głód, susza, epidemia.

 

O DRUGĄ SZANSĘ • Motyw, który łączy psalm 80 z pierwszym czytaniem, to “druga szansa”. Izrael wielokrotnie odwracał się od Pana. Mimo to psalmista woła do Niego z nadzieją, że przyjdzie z pomocą w cierpieniu • Zwróćmy uwagę na przejmującą metaforę obrazującą wierność Boga – lud wybrany jest porównany do winorośli, którą Bóg zasadził i którą – z tego powodu – dalej będzie się opiekował. Tekst psalmu wyraża ogromną tęsknotę za Panem i oczekiwanie na Jego powrót.

 


CYTATY


Modlitwa do gniewającego się Boga: Panie, Boże Zastępów, jak długo gniewać się będziesz?

modlitwa kogoś, kto potrzebuje pomocy: Przyjdź nam na pomoc

Modlitwa kogoś, kto czuje “gniew” Boga: okaż Twe pogodne oblicze.

Obietnica w modlitwie: Odnów nas.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

(Hbr 10,5-10)

Bracia: Chrystus przychodząc na świat, mówi: Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało; całopalenia i ofiary za grzech nie podobały się Tobie. Wtedy rzekłem: Oto idę w zwoju księgi napisano o Mnie abym spełniał wolę Twoją, Boże. Wyżej powiedział: ofiar, darów, całopaleń i ofiar za grzech nie chciałeś i nie podobały się Tobie, choć składa się je na podstawie Prawa. Następnie powiedział: Oto idę, abym spełniał wolę Twoją. Usuwa jedną (ofiarę), aby ustanowić inną. Na mocy tej woli uświęceni jesteśmy przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa raz na zawsze. Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

“Fiat” Jezusa • Hbr 10,5-10

Ten dialog toczy się poza przestrzenią. To rozmowa Jezusa z Ojcem. “Oto idę” – mówi Syn jakby przed Wcieleniem

List do HebrajczykówAUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70–95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


NADAWCA NIEZNANY • Kiedyś List do Hebrajczyków był jednym z listów św. Pawła. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora, dlatego dziś list pozostaje bez “nadawcy”. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

JEDYNA OFIARA • Od rozdziału 8 do 10 autor Listu do Hebrajczyków opisuje ofiarę Chrystusa i jej wyjątkowość wobec ofiar Starego Testamentu: Chrystus • złożył ją przed samym obliczem Boga, w przybytku nieba, w miejscu Świętym Świętych, w ten sposób otwierając nam drogę do niego i ofiarując odkupienie (Hbr 9). • Jego ofiara znosi wszelkie ofiary Starego Testamentu (Hbr 10). Tam, gdzie dokonało się już odpuszczenie grzechów, nie potrzeba więcej ofiar.

PROROCTWO I DIALOG • Autor Listu do Hebrajczyków odtwarza dialog toczący się poza przestrzenią i czasem między Ojcem i Synem. To jakby hipotetyczna rozmowa, która dzieje się tuż przed Wcieleniem Syna Bożego, Jego przyjściem na świat Ten dialog jest wprost zaczerpnięty z Psalmu 40 (drobne różnice wynikają z tego, iż autor Listu korzystał z tłumaczenia Septuaginty) (>> LINKI) Zwróćmy uwagę na trzy elementy związane z przyjściem Jezusa: powód: aby zastąpić sobą nieskuteczne ofiary i całopalenia Starego Testamentu • w nim spełniają się zapowiedzi Pism • Jego misja polega na wypełnieniu woli Bożej i ustanowieniu nowej ofiary, której mocą zbawieni i uświęceni będą wszyscy wierzący.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W dialogu Syn stwierdza, że ofiary Starego Testamentu nie podobały się Ojcu, czyli nie były w stanie dokonać dzieła odkupienia świata. Ojciec szukał kogoś, kto wypełni do końca  Jego wolę, czyli objawi Jego miłość i plan zbawienia wobec świata. Jako jedyny zgłosił się Syn, który dwa razy powtarza: Oto idę. Ojciec, wyposażywszy Go w ciało, posłał go w ludzki świat. Syn wypełnił wolę Ojca do końca, oddał życie objawiając Jego miłość. Boża wola zbawienia świata i miłość przypieczętowana ofiarą przyniosły nam ostateczne zbawienie.

 

TRANSLATOR


Przeto przychodząc na świat, mówi: Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało (Hbr …)W tekście greckim który dosłownie: przygotował, trenował, stworzył ciało, w którym Syn przyjdzie ludzki świat.

 

LINKI


• Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało;

całopalenia i ofiary za grzech nie podobały się Tobie.

Wtedy rzekłem: Oto idę.

W zwoju księgi napisano o Mnie, abym spełniał wolę Twoją, Boże (Hbr 5 – 7)

Ps 40,7-9: Nie chciałeś ofiary krwawej ani płodów ziemi, lecz otwarłeś mi uszy;
nie żądałeś całopalenia i ofiary za grzechy.
Wtedy powiedziałem: „Oto przychodzę.

W zwoju księgi jest o mnie napisane:
Radością jest dla mnie pełnić Twoją wolę, mój Boże”

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 1,39-45)

W tym czasie Maryja wybrała się i poszła z pośpiechem w góry do pewnego miasta w (pokoleniu) Judy. Weszła do domu Zachariasza i pozdrowiła Elżbietę. Gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Maryi, poruszyło się dzieciątko w jej łonie, a Duch Święty napełnił Elżbietę. Wydała ona okrzyk i powiedziała: Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona. A skądże mi to, że Matka mojego Pana przychodzi do mnie? Oto, skoro głos Twego pozdrowienia zabrzmiał w moich uszach, poruszyło się z radości dzieciątko w moim łonie. Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana.Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Spełnią się słowa • Łk 1, 39 – 45

W drogę do Elżbiety porwała Maryję w równym stopniu chęć przekonania się o znaku, co pragnienie pomocy krewnej

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: mowa • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: 33 • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie • WERSJE: brak


SPOTKANIE • W zeszłym tygodniu i dwa tygodnie temu słyszeliśmy fragmenty pochodzące właśnie z trzeciego rozdziału. Mówiły o Janie Chrzcicielu, proroku zapowiadającym Mesjasza i apelującym do ludzi, by przygotowywali się na Jego przyjście. Tym razem wracamy do Ewangelii Dzieciństwa • Maryję spotykamy po raz pierwszy w pierwszym rozdziale (>> Łk 2,26-38), podczas Zwiastowania. Gabriel zwiastuje jej: poczniesz i porodzisz Syna. Dodaje również, jaki będzie znak wiarygodności usłyszanej obietnicy: Krewna Twoja, Elżbieta, poczęła w swej starości syna i jest już w szóstym miesiącu ta, którą miano za niepłodną.

ZANIM USŁYSZYSZ • W Ewangelii będziemy świadkami kolejnej po Zwiastowaniu sceny: Nawiedzenia. Maryję w drogę do Elżbiety zmobilizowała w równym stopniu zarówno chęć pomocy krewnej, jak i poznania znaku, który zapowiedział GabrielWarto zwrócić uwagę, że spotkanie Maryi i Elżbiety to równocześnie pierwsze spotkanie Jezusa i Jana, jeszcze przed ich narodzeniem, będących w łonach swych matek.

 

JESZCZE O EWANGELII


W dzisiejszej Ewangelii asystujemy Maryi po Zwiastowaniu. Co robi i gdzie się udaje?

150 KILOMETRÓWMaryja, ma zaledwie około 13 lat. Wyrusza w daleką drogę przez góry do swojej krewnej Elżbiety. Według tradycji Ain-Karem, gdzie mieszkają Elżbieta i Zachariasz, położone jest ok. 7 km od Jerozolimy. Droga z Nazaretu, gdzie znajduje się dom Maryi, do tego miejsca to 150 km, około pięciu dni podróży przez niebezpieczne góry. Maryja podejmuje się zatem nie lada wyzwania.

ZNAKCo motywuje ją do tego, aby wyruszyć do swojej krewnej? Elżbieta będąc w podeszłym wieku, znalazła się w ciąży i potrzebuje pomocy. Podróż Maryi może być powodowana poczuciem rodzinnej solidarności i chęcią niesienia pomocy starszej krewnejDla Maryi wędrówka ta ma jednak jeszcze jeden ważny wymiar. Pamiętajmy, że Maryja otrzymała wiadomość o poczęciu Jana Chrzciciela jako znak od anioła (>> Łk 1,36). Ma być ona potwierdzeniem prawdziwości jego słów i praktyczną demonstracją, że dla Boga nie ma nic niemożliwego (>> Łk 1,37). Maryja ruszając do Elżbiety wyrusza zatem w prawdziwą pielgrzymkę wiary. Ta, która została wybrana na Matkę Bożego Syna, potrzebuje także utwierdzenia w wierze, potrzebuje znaku.

MATKA BOGAMaryja wchodząc do domu Elżbiety wnosi tam obecność samego Boga. Mały Jan Chrzciciel tańczy w łonie swojej matki, tak jak kiedyś Dawid tańczył przed Arką Przymierza (>> Łk 1,41). Tu jest obecna Nowa Arka, w której nie ukrywają się kamienne tablice Prawa i manna z pustyni, lecz Żywe Słowo BogaObecność Maryi jest darem dla Elżbiety, darem, który wypełnia ją Duchem Świętym i radością (>> Łk 1,41-42). Równocześnie Maryja, dając, sama jest obdarowywana. Stając przed Elżbietą słyszy z jej ust słowa: „Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana” (>> Łk 1,45). To zdanie upewnia ją w tym, że spotkanie z aniołem nie było tylko pobożnym snem. Pan rzeczywiście przyszedł do niej tego dnia. Zostanie Matką Boga.

 

CYTATY


Słowa, które krzepią wiarę: Spełnią się słowa powiedziane ci od Pana

 

TWEETY





 

ANEKS


Wszystko dziś toczy się wokół pięciu słów: obietnica, znak, słuchanie, gotowość i spełnienie.

• Bóg każdemu z nas daje obietnicę, jak dał ją Izraelowi o odrodzeniu (PIERWSZE CZYTANIE) czy Maryi (EWANGELIA).

• Ale to nie wszystko: daje również znak (oto krewna Twoja, Elżbieta). Znak jest po to, by człowiek miał pewność co do obietnicy. Bo przecież droga do jej spełnienia jest długa. Błogosławiona jesteś – mówi Elżbieta do Maryi – któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana.

• Dostrzeże znak – i w nim obietnicę – ten, kto słucha. Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało. List do Hebrajczyków cytuje w tym miejscu psalm, który zawiera jednak nieco inne słowa: …aleś otworzył mi ucho.

• Obie wersje jednoczą się w osobie Maryi. Kobieta otwartych uszu, gotowa do pełnienia słów Pana. Kto wie, czy w drogę do Elżbiety nei porwała jej w takim samym stopniu chęć przekonania się o znaku, co chęć pomocy swej krewnej. Oto idę
• A samo spełnienie? Jest coś przepięknego w proroctwie Micheasza, który tak jasno i jednoznacznie określa, skąd i kim będzie Mesjasz. W zwoju księgi napisano o Mnie – dopowiada psalmista cytowany w drugim czytaniu.

 

 



ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – III Adwentu C

Konkret to słowo-klucz do niedzieli Gaudete, Raduj się

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


III NIEDZIELA ADWENTU • Rok C • Niedziela Gaudete • KOLOR: różowy • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy z radością obchodzili tajemnicę naszego zbawienia • CZYTANIA: Księga Sofoniasza 3,14-18a • Psalm Iz 12,2-6 • List św. Pawła Apostoła do Filipian 4,4-7 • Ewangelia wg św. Łukasza 3,10-18

 

CHMURA SŁOWA •

cs4

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Sofoniasza

(So 3,14-18a)

Wyśpiewuj, Córo Syjońska! Podnieś radosny okrzyk, Izraelu! Ciesz się i wesel z całego serca, Córo Jeruzalem! Oddalił Pan wyroki na ciebie, usunął twego nieprzyjaciela: król Izraela, Pan, jest pośród ciebie, nie będziesz już bała się złego. Owego dnia powiedzą Jerozolimie: Nie bój się, Syjonie! Niech nie słabną twe ręce! Pan, twój Bóg jest pośród ciebie, Mocarz - On zbawi, uniesie się weselem nad tobą, odnowi swą miłość, wzniesie okrzyk radości, (jak w dniu uroczystego święta).

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Pan pośród ciebieSof 3,14-18a

Sofoniasz kieruje do Jerozolimy wezwanie, by zaintonować radosny hymn. Dlaczego? Powód jest jeden, ale wystarczający: Z nami jest Pan

KSIĘGA SOFONIASZA • AUTOR: Sofoniasz, CZAS: VII w. przed Chr.
KATEGORIA: wyrocznia prorocka


OSTATNI ZRYW • Jego imię Sefanja oznacza dosłownie: Jahwe chroni. Prorok Sofoniasz działa w  Królestwie Południowym w VII w., prawodopodobnie za czasów jednego z najbardziej pogańskich królów, Manassesa (640-630). Przedstawia się jako syn Kusziego, być może jest etiopskiego pochodzenia • Jego księga to niemal w całości zapowiedź nadchodzącego Dnia Jahwe, kary i sądu, która spadnie na narody pogańskie oraz Jerozolimę. Orędzie Sofoniasza piętnujące kulty pogańskie i niesprawiedliwość przyniosło skutek przygotowując reformę religijną kraju za czasów następcy Manassesa, Jozjasza (622). Był to ostatni zryw Królestwa Judy przed pogrążeniem się w chaos i ostatecznym rozbiciem przez Babilończyków w 587 r.

OBIETNICA ZBAWIENIA • Księga Sofoniasza to zaledwie trzy rozdziały. Trzeci rozdział zapowiada sąd Boży nad Jerozolimą (>> 3,1-8). Po nim pojawiają się obietnice zbawienia skierowane do Reszty Izraela oraz narodów pogańskich (>> 3,9-20). Księga kończy się zapowiedzią zgromadzenia Reszty Izraela (>> 3,20) • Przypuszcza się, że ostatnia część zawierająca obietnice mesjańskie (>> 3,9-20) powstała już na Wygnaniu w Babilonii.

PIEŚŃ JEROZOLIMY • Podczas Wygnania Izraelici zadawali sobie dramatyczne pytanie o to, czy Bóg jest nadal z nimi, czy też definitywnie ich porzucił. Dzisiejsze czytanie to fragment proroctwa, które jest na to odpowiedzią • Usłyszymy wezwanie skierowane do Jerozolimy, która razem z Izraelem ma zaintonować radosny hymn. Powodem radości jest Bóg, który mieszka pośrodku niej, oddalając od niej wszystkich wrogów. On Mocarz i Zbawiciel zabiera od swojej ukochanej wszelką niedolę.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Fragment, który czytamy, pochodzi z okresu Wygnania w Babilonii, gdzie Izraelici zadają sobie dramatyczne pytanie o to, czy Bóg definitywnie ich porzucił • Pan stwierdza coś wprost przeciwnego. Jest ze swoim ludem w obcej ziemi; jest nawet jeśli nie ma tam Jego świątyni; mieszka pośród narodu grzeszników, cierpiącego konsekwencje swoich buntów. Jego obecność daje bezpieczeństwo, odsuwa lęk i obiecuje pokonać wrogów. Oni wezwani są do radości, którą daje odkrycie, że Pan jest z nimi.

 

TRANSLATOR


• Pan, twój Bóg jest pośród ciebie, Mocarz – On zbawi, uniesie się weselem nad tobą, odnowi swą miłość, wzniesie okrzyk radości (Sof 3,17) • Tłumaczenie, które mamy w większości współczesnych przekładów idzie za poprawką Septuaginty i Peszitty, które zamiast od hebr. rdzenia harasz (być cichym, głuchym, bez słów) tłumaczą od hadasz, odnowić. Gdybyśmy jednak spróbowali odnieść się do oryginalnego rdzenia, chodzić może o Boga, który nie posiada się z radości, nie znajduje słów, aby wyrazić swą radość

 

CYTATY


Sofoniasz pokazuje powody do radości: Pan oddalił wyroki na ciebie, usunął twego nieprzyjaciela
I jeszcze: Pan jest pośród ciebie
A najważniejsze: Pan daje zbawienie

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Ps: Iz 12,2-6)

REFREN: Głośmy z weselem, Bóg jest między nami.

Oto Bóg jest moim zbawieniem, będę miał ufność i bać się nie będę. Bo Pan jest moją mocą i pieśnią, On stał się dla mnie zbawieniem.

Wy zaś z weselem czerpać będziecie wodę ze zdrojów zbawienia. Chwalcie Pana, wzywajcie Jego imienia, dajcie poznać Jego dzieła między narodami, przypominajcie, że wspaniałe jest imię Jego.

Śpiewajcie Panu, bo uczynił wzniosłe rzeczy, niech to będzie wiadome po całej ziemi. Wznoś okrzyki i wołaj z radości, mieszkanko Syjonu, bo wielki jest pośród ciebie, Święty Izraela.

[01][02]

 

PSALM

Pan jest pieśnią Iz 12,2-6

Nieczęsto się zdarza, by psalm responsoryjny nie pochodził z Księgi Psalmów. Dziś usłyszymy psalm wdzięczności z Księgi Izajasza

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Izajasz • CZAS POWSTANIA: ok. 700 przed Chr. • KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESAT: Szebna


PSALM U IZAJASZA • Psalm, który usłyszymy, nie pochodzi z Księgi Psalmów, lecz z Księgi Izajasza. Przypomnijmy, że to pierwsza spośród ksiąg tzw. “proroków większych”. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż całą księgę cechuje jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części. Pierwsza część (rozdziały 1-39) dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności. Autorem jest sam Izajasz. Chronologicznie sytuuje się ona pomiędzy rokiem 740 (powołanie Izajasza) i 701 – oblężenie Jerozolimy przez Sennacheryba. Izajasz krytykuje w niej Chronologicznie sytuuje się ona pomiędzy rokiem 740 (powołanie Izajasza) i 701 – oblężenie Jerozolimy przez Sennacheryba. Mowy prorockie w tej części, w przeciwieństwie do pozostałych, mają charakter srogich, surowych upomnień. Izajasz krytykuje niesprawiedliwości i wyzysk mnożące się w bogacącym się Królestwie Judy.

KSIĘGA EMMANUELA • W pierwszej części księgi, czyli tej autorstwa samego Izajasza, znajdujemy też wiele proroctw mesjańskich, zapowiadających przyjście idealnego króla. Fragment ten nosi nazwę Księgi Emmanuela (>> Iz 6-12). U jej końca został włączony psalm, pełniący rolę zakończenia Księgi Emmanuela.

PSALM OD IZAJASZA • To właśnie ten psalm usłyszymy w liturgii. Usłyszymy hymn wdzięczności udręczonego człowieka, któremu Bóg pomógł i którego wyzwolił • Zwróćmy uwagę na powody do radości, które wymienia autor psalmu

 

TWEETY


Powody do radości według Izajasza:  Bóg jest moim zbawieniem
Oraz: uczynił wzniosłe rzeczy
Izajasz jednomyślny z Sofoniaszem: Wielki jest pośród ciebie, Święty Izraela

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

(Flp 4,4-7)

Radujcie się zawsze w Panu; jeszcze raz powtarzam: radujcie się! Niech będzie znana wszystkim ludziom wasza wyrozumiała łagodność: Pan jest blisko! O nic się już zbytnio nie troskajcie, ale w każdej sprawie wasze prośby przedstawiajcie Bogu w modlitwie i błaganiu z dziękczynieniem! A pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł, będzie strzegł waszych serc i myśli w Chrystusie Jezusie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Pawłowe rady Flp 4, 4-7

Radość nie zależy od zdrowia, powodzenia, czy sukcesu. Paweł wzywa do radości, kiedy sam siedzi w więzieniu

LIST DO FILIPIAN NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54–57 r. (Efez), 57–59 r. (Cezarea) lub 60–64 r. (Rzym) • ADRESACI: mieszkańcy Filippi


Z WIĘZIENIA • Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł przebywał pod strażą pretorianów. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami • W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła • To raczej list-podziękowanie za wsparcie i serdeczność okazaną mu przez wspólnotę • Apostoł zapewnia Flipian, że misja głoszenia Ewangelii pomimo jego uwięzienia nie została wstrzymana, a on sam ma się dobrze • W liście odnajdujemy jeden z najdojrzalszych opisów cierpienia Pawła łączącego się z Krzyżem Pana oraz przejmujące wezwanie do radości w Panu pośród przeciwności

PAWEŁ O RADOŚCI • W Liście do Filipian szczególnie często pojawia się motyw radości. Wiąże się ona z postępami wspólnoty w wierze (>>1,3-5), z poczuciem sensu życia Pawła, które jest ukierunkowane na niebo (>>1,20-21) i które ma być miłą ofiarą dla Pana (>>2,17-18). Radość, do której apostoł wzywa wspólnotę, wypływa wreszcie z bliskości Pana (>>4,4)

ZANIM USŁYSZYSZ • Radość – związana z niedzielą Gaudete – Czytanie, które usłyszymy, to druga część Pawłowej egzorty, składającej się z trzech wezwań • Po pierwsze, Paweł zachęca do porzucenia wszelkich trosk i przedstawiania wszystkiego Panu w ufnych modlitwach i dziękczynieniu. Nagrodą za to jest pokój Chrystusowy, którego żadna ludzka troska dać nie może • Po drugie, wzywa do skupienia swych myśli to tym, co prawdziwe, czyste i szlachetne • Po trzecie, przynagla wspólnotę do wprowadzania w życie jego nauki.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


To motyw, który szczególnie mocno wiąże drugie czytanie z pierwszym.

Radość chrześcijanina to radość przeżywana ZAWSZE, to radość pośród przeciwności, radość przekraczająca ten świat. Paweł pisze te słowa przebywając w więzieniu; pisze do wspólnoty, która zmaga się z prześladowaniami dla Ewangelii. Według niego, nie ma lepszej okazji od tej, wyrazić autentyczną chrześcijańską radość. Nie zależy ona od okoliczności zewnętrznych, zdrowia, powodzenia, sukcesu, uznania innych. Jej korzenie tkwią głęboko w Bogu. Każda przeciwność zbliża do Niego, daje okazję do bycia jak Jego Syn, do bycia coraz bardziej jego dzieckie.

 

TRANSLATOR

Niech będzie znana wszystkim ludziom wasza wyrozumiała łagodność (Flp 4,5) • Łagodność, gr. epieikes/epieikeia to dosłownie: rezygnacja ze swojego, tolerancja, ustępowanie z wykorzystania w pełni swoich praw – ze względu na drugiego • Według Pawła cechowała ona samego Chrystusa (>> 2 Kor 10,1), który zrezygnował ze swojej mocy, użycia siły i dokonania surowego sądu, przychodząc do nas jako Pan pełen miłosierdzia

O nic się zbytnio nie troskajcie (Flp 4,6) • W oryginale bez “zbytnio” i po prostu: o nic się nie troszczcie

• W każdej sprawie wasze prośby przedstawiajcie Bogu w modlitwie i błaganiu z dziękczynieniem (Flp 4,6) • W oryginale ciekawiej: W każdej modlitwie i błaganiu z dziękowaniem prośby wasze niech dadzą się poznać względem Boga

 

LINKI


O nic się zbytnio nie troskajcie (Flp 4,6)
Mt 6,25: Nie martwcie się o swoje życie, o to, co macie jeść i pić, ani o swoje ciało, czym się macie przyodziać… Kto z was, martwiąc się, może choćby jedną chwilę dołożyć do wieku swego życia? A o odzienie czemu się martwicie?… Nie martwcie się zatem i nie mówcie: co będziemy jedli? Co będziemy pili? Czym będziemy się przyodziewali? Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie

 

CYTATY


Św. Paweł o tym, dlaczego warto się radować: Pan jest blisko!
Paweł o tym, co jest ponad ludzki umysł: Pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł, będzie strzegł waszych serc i myśli

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 3,10-18)

Pytały go tłumy: Cóż więc mamy czynić? On im odpowiadał: Kto ma dwie suknie, niech (jedną) da temu, który nie ma; a kto ma żywność, niech tak samo czyni. Przychodzili także celnicy, żeby przyjąć chrzest, i pytali go: Nauczycielu, co mamy czynić? On im odpowiadał: Nie pobierajcie nic więcej ponad to, ile wam wyznaczono. Pytali go też i żołnierze: A my, co mamy czynić? On im odpowiadał: Nad nikim się nie znęcajcie i nikogo nie uciskajcie, lecz poprzestawajcie na swoim żołdzie. Gdy więc lud oczekiwał z napięciem i wszyscy snuli domysły w sercach co do Jana, czy nie jest Mesjaszem, on tak przemówił do wszystkich: Ja was chrzczę wodą; lecz idzie mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u sandałów. On chrzcić was będzie Duchem Świętym i ogniem. Ma On wiejadło w ręku dla oczyszczenia swego omłotu: pszenicę zbierze do spichlerza, a plewy spali w ogniu nieugaszonym. Wiele też innych napomnień dawał ludowi i głosił dobrą nowinę. Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Konkret Łk 3,10-18

„Co mamy czynić?” pytają Jana celnicy i żołnierze. Przejęci są jego słowami, że nawrócenie to konkret: przejawia się w postawie

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: brzegi Jordanu • CZAS: 27–28 r. • BOHATEROWIE: Jan Chrzciciel, Izraelici  • WERSJE: (II część) Mt 3,11-12, Mk 1,7-8, J 1,24-28

KROK PRZED JEZUSEM • Św. Łukasz najdokładniej opowiedział wczesne dzieciństwo Jezusa. Pierwsze dwa rozdziały jego ewangelii to tzw. Ewangelia Dzieciństwa • Jednak wbrew pozorom uwaga skupiona jest w nich nie tylko na Jezusie, ale w równym stopniu na Janie Chrzcicielu. U Łukasza Jan Chrzciciel poprzedza w każdym wydarzeniu Jezusa: najpierw następuje  zapowiedź narodzin Jana Chrzciciela, podobnie z opisem wydarzeń związanych z ich narodzeniem obrzezaniem. Podobnie rzecz się ma w trzecim rozdziale: opisana jest tam działalność Jana Chrzciciela, który poprzedza i zapowiada Jezusa.

BEZ USPRAWIEDLIWIEŃ • W zeszłym tygodniu słyszeliśmy początek trzeciego rozdziału: ukazywał już dorosłego Jana, który na pustyni głosił chrzest nawrócenia dla odpuszczenia grzechów. Dziś usłyszymy dalszy ciąg, ale z wyjątkiem pominiętych wersetów 7-9  • Ten fragment ukazuje ważny kontekst: mówi o reakcji Jana na przychodzące tłumy: Kto wam pokazał, jak uciec przed nadchodzącym gniewem? – pyta przychodzących Jan, nazywając ich ostro: Plemię żmijowe. Nie próbujcie sobie wmawiać: “Abrahama mamy za ojca”.

JAN ODPOWIADA • Dzisiejsza Ewangelia pokazuje reakcję tłumów na gniew Jana i na jego słowa: Nie próbujcie sobie wmawiać… Na ich liczne pytania: co mamy czynić? Jan odpowiada konkretnie każdej grupie społecznej • Zwróćmy uwagę jednak i na to, że w ich sercach pobrzmiewa również inne: czy Jan jest Mesjaszem.

 

WERSJE


• Odpowiedzi Jana na pytania, co czynić, nie znajdziemy w pozostałych Ewangeliach. To oryginalny fragment Łukasza

• Druga część ma swoje wersje u wszystkich pozostałych Ewangelistów

 

JESZCZE O EWANGELII

W dzisiejszej Ewangelii nie pada co prawda słowo radość. Mimo to Jana Chrzciciela można nazwać prorokiem adwentowej radości

• Po pierwsze, jej źródło tkwi w bliskim, nadchodzącym już Jezusie, którego Chrzciciel głosi (Pan jest pośród was – prorok Sofoniasz, Pan jest blisko – Paweł).

• Po drugie, autentyczna radość życia rodzi się z nawrócenia. Tłumom przychodzącym z pytaniem, co mają czynić, Jan nakazuje dzielić się z innymi, nie wykorzystywać ich i nie nadużywać wobec bliźnich swojej siły. We wskazaniach Chrzciciela słychać zapowiedź wezwania Pawła do łagodności, nie wykorzystywaniu swej siły i pozycji, na wzór Jezusa.

• Jan dodaje jeszcze jeden ważny element adwentowej radości – bycie drugim: Wyznaje, że nie jest Mesjaszem, a wobec nadchodzącego Pana, nie jest mu godzien rozwiązać rzemyka u sandałów. Zdejmowanie sandałów z nóg Pana to obowiązek sługi. Jan nie czuje się godnym nawet tego miana. To także gest zarezerwowany dla małżonków. Jan może sugerować, że Izrael nie należy do niego, lecz do jedynego Pana młodego, do Jezusa. Dalej stwierdzi, że jego radość dochodzi do szczytu patrząc jak Jezus rośnie, a on, jego sługa, się umniejsza. Jan uczy radości, która płynie z bycia drugim, ustępowania pierwszego miejsca Jezusowi.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Bardzo często nie widzimy powodów do radości. Nie dlatego, że ich nie ma, lecz dlatego, że z powodu rutyny zatracamy zdolność ich dostrzegania. Nie widząc ich w szarości codziennego życia, próbujemy ją zastąpić emocjonalnym hałasem.

Dzisiejsza Liturgia Słowa pomaga nam raz jeszcze, ze świeżością, zobaczyć coś, co przestaliśmy już widzieć. I Sofoniasz (PIERWSZE CZYTANIE), i Izajasz (PSALM), i św. Paweł (DRUGIE CZYTANIE) pokazują konkretne powody, dlaczego warto się cieszyć. Najważniejszy jest ten: Pan jest pośród Ciebie. Niewiele trzeba, by sobie to uświadomić, a w efekcie radość przychodzi sama.

Ale tym, co w pierwszej kolejności łączy wszystkie dzisiejsze czytania, jest – jeszcze przed radością konkret. Czytania i psalm konkretnie ukazują, powody do radowania się, a Jan Chrzciciel w EWANGELII mówi, co konkretnie zrobić, by się nawrócić. Wiara to nie kwestia tego, jakim się kto urodził, lecz przejawia się poprzez decyzje i wybory.

Konkret – to jest klucz do przeżywanej dziś niedzieli Gaudete, Raduj się.

 

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >