Jutro Niedziela – III zwykła A

Jezus przychodzi jak potężne Światło w mroki naszego życia. On jest jedynym źródłem prawdziwej jedności Kościoła. Nie trać nadziei!

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


III NIEDZIELA ZWYKŁA • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, by kierował naszym życiem według swego upodobania, abyśmy w imię Jego umiłowanego Syna, mogli obfitować w dobre uczynki • CZYTANIA: Księga Izajasza 8, 23b-9,3; Psalm 27 (26), 1. 4. 13-14 (R.: 1a); Czytanie z I listu do Koryntian 1, 10-13. 17; Ewangelia wg św. Mateusza 4, 12-23 (krótsza perykopa Mt 4, 12-17)

 

 • CHMURA SŁOWA • 

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 8,23b--9,3)

W dawniejszych czasach upokorzył (Pan) krainę Zabulona i krainę Neftalego, za to w przyszłości chwałą okryje drogę do morza, wiodącą przez Jordan, krainę pogańską. Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło. Pomnożyłeś radość, zwiększyłeś wesele. Rozradowali się przed Tobą, jak się radują we żniwa, jak się weselą przy podziale łupu. Bo złamałeś jego ciężkie jarzmo i drążek na jego ramieniu, pręt jego ciemięzcy jak w dniu porażki Madianitów.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Jak światło w mrok Iz 8, 23b-9,3

Pan Bóg przynosi radość nawet tam, gdzie się jej nikt nie spodziewał

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Izajasz • CZAS POWSTANIA:  II poł. VIII w. przed Chr. • KTO MÓWI: Bóg i Izajasz • ADRESACI: Izajasz • KATEGORIA: mowa prorocka


O KSIĘDZE • Księga Izajasza to jedna z najdłuższych ksiąg Starego Testamentu, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania. Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia • Pierwsza część (Iz 1-39) dotyczy Izraela przed wygnaniem za czasów panowania bezbożnego króla Achaza (735-715 r. przed Chr.) oraz jego syna, wiernego reformatora Ezechiasza (715-698 r. przed Chr.). Jej autorem jest tzw. Pierwszy Izajasz (Proto-Izajasz), działający w latach 740-701 r. przed Chr. Podkreśla on Świętość Boga działającego w historii • Część druga (Iz 40-55) skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu. Jej autorem jest Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz), prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza. Głosi on radykalny monoteizm oraz przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe • Trzecia część (Iz 56-66) powstała już po powrocie z wygnania. Odpowiada za nią wciąż tzw. “szkoła Izajasza”. Autor, nazwany umownie Trzecim Izajaszem (Trito-Izajaszem), podkreśla świętość Boga i Jerozolimy oraz rysuje wizję czasów ostatecznych, w których zbawienie ma objąć wszystkie narody.

KSIĘGA EMMANUELA • Fragment, który słyszymy w dzisiejszej liturgii należy do tzw. Księgę Emmanuela (Iz 6,1 – 12,6). Obejmuje ona wyrocznie z pierwszych lat misji prorockiej Izajasza i zapowiada Mesjasza, Emmanuela, księcia pokoju, którego Bóg obiecuje swojemu ludowi w niespokojnych latach wojen z sąsiadami. W ósmym rozdziale po zapowiedzi nieuchronnego najazdu asyryjskiego (8,1-8) i zachęcie do interpretowania historii i jej wydarzeń po Bożemu (8,9-15), prorok zakończył osobisty “pamiętnik”, pisany w pierwszej osobie (fragmenty od rozdz. 6).

ZANIM USŁYSZYSZ • Zaraz po proroctwie o ludzie, który będzie kroczył w ciemności (8,21-23a), ogłaszana jest nowa nadzieja. Oto Galilea, kraina pogardzana przez samych Izraelitów, pełna różnych pogańskich wpływów i naleciałości, ujrzy nowe światło. Będzie nim wyzwolenie z mocy prześladowców. Następujące dalej wersety (8,5-6) opisujące narodzenie dziecięcia przynoszącego pokój, były od starożytności przez tradycję chrześcijańską związane z Bożym Narodzeniem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wielka radość: Pomnożyłeś radość, zwiększyłeś wesele. Rozradowali się przed Tobą, jak się radują we żniwa, jak się weselą przy podziale łupu.

 

LINKI


Pomnożyłeś radość, zwiększyłeś wesele. Rozradowali się przed Tobą, jak się radują we żniwa, jak się weselą przy podziale łupu (Iz 9,2).

Ps 4,7: Wlałeś w moje serce więcej radości niż w czasie obfitego plonu pszenicy i młodego wina. 

Iz 35,10: Odkupieni przez Pana powrócą, przybędą na Syjon z radosnym śpiewem, ze szczęściem wiecznym na twarzach: osiągną radość i szczęście, ustąpi smutek i wzdychanie. 

Iz 66,10: Radujcie się wraz z Jerozolimą, weselcie się w niej wszyscy, co ją miłujecie! Cieszcie się z nią bardzo wy wszyscy, którzyście się nad nią smucili.

Ps 126,6: Postępują naprzód wśród płaczu, niosąc ziarno na zasiew: Z powrotem przychodzą wśród radości, przynosząc swoje snopy. 

Iz 12,1: Ty powiesz w owym dniu: Wychwalam Cię, Panie, bo rozgniewałeś się na mnie, lecz Twój gniew się uśmierzył i pocieszyłeś mnie! 

Łk 2,10: Lecz anioł rzekł do nich: Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu…

Dz 8,8: Wielka radość zapanowała w tym mieście. 

1P 1,8: Wy, choć nie widzieliście, miłujecie Go; wy w Niego teraz, choć nie widzicie, przecież wierzycie, a ucieszycie się radością niewymowną i pełną chwały 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Nad pogańską Galileą Bóg obiecuje zapalić tajemnicze Światło:

Upokorzony kraj. Proroctwo Izajasza, zawarte w pierwszym czytaniu dotyczy najtragiczniejszego odcinka historii północnego Izraela. Około roku 732 przed Chr. ziemie te zostały najechane przez Tiglat Pilesera III. Część mieszkańców została deportowana w głąb imperium. Część Izraela, wokół Jeziora Galilejskiego, przyłączono do Asyrii zamieniając ją na trzy prowincje Duru („droga morska”), Gilead („Zajordanie”) oraz Megiddo („Galilea pogan”). O tych właśnie ziemiach mówi dziś prorok.

Święta wojna? Światło to w symbolice Biblii Boża obecność. Ziemia, która wydaje się być zapomnianą przez Boga znów wypełni się jego obecnością. Radość z tego faktu prorok porównuje do zbioru żniw i do podziału łupów po zwycięskiej wyprawie. Najpierw jednak Bóg musi złamać jarzmo niewoli (ten obraz pojawia się często w kronikach asyryjskich opisujących w ten sposób podbite narody), tak jak uczynił to już za czasów Sędziów. Czy Bóg zapowiada króla i kampanię wojenną, która wyzwoli zniewolonych?

Emmanuel. Niektórzy dopatrują się tu zapowiedzi króla Ezechiasza, który wstąpi na tron ok. 715 przed Chr. Ten król, który zapoczątkował reformę religijną w królestwie Judy, był być może znakiem nadziei na powrót do Boga i przywrócenie jednego królestwa Izraela. W Iz 7,14 nazwany jest nawet Emmanuelem, „Bogiem z nami”. Jak każdy z królów Ezechiasz był jednak zwykłym śmiertelnikiem. Nie zdołał wypełnić swoim panowaniem zapowiedzi prorockich. Za jego panowania nie nadeszło wyzwolenie dla Galilei. Naród wybrany musiał czekać kolejnych 700 lat aż proroctwo to wypełni się w Jezusie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 27,1.4.13-14)

REFREN: Pan moim światłem i zbawieniem moim

Pan moim światłem i zbawieniem moim, kogo miałbym się lękać? Pan obrońcą mego życia, przed kim miałbym czuć trwogę?

O jedno tylko proszę Pana, o to zabiegam: żebym mógł zawsze przebywać w Jego domu przez wszystkie dni życia, abym kosztował słodyczy Pana, stale się radował Jego świątynią.

Wierzę, że będę oglądał dobra Pana w krainie żyjących. Oczekuj Pana, bądź mężny, nabierz odwagi i oczekuj Pana.

[01][02]

 

PSALM

Oczekuj Pana, bądź dzielny, nie trać ducha Ps 27,1.4.7.8b.9a.13-14

Pan przychodzi ze swoim światłem w odpowiednim czasie. Doświadczy tego, kto zabiega o to, co najważniejsze.

PSALM 27 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: czasy monarchii, X-VI w. przed Chr.


O PSALMIEPsalm 27 należy do najstarszej grupy zachowanych tekstów Psałterza, a jego autorstwo jest przypisywane królowi Dawidowi. Ta modlitwa błagalna (tefillah), jest równocześnie modlitwą • ufności (w. 1-6) i • skargi (w. 7-14). Zanosi ją do Boga osoba, która została prawdopodobnie niesprawiedliwe oskarżona (w. 12), osaczona przez nieprzyjaciół. Modlący chroni się przed nimi u Pana w modlitwie zanoszonej w Świątyni. Miejsce to, a bardziej jeszcze związana z nim Boża Obecność, zapewniają mu bezpieczeństwo i stabilność  • Druga część psalmu to skarga i błaganie, które wynikają raczej z kryzysu duchowego, czy załamania, aniżeli z zewnętrznego zagrożenia  • Dwa ostatnie wersety psalmu są powtórzeniem wyznania zaufania Bożej pomocy, wbrew nawarstwiającym się problemom. Ten zabieg literacki ma służyć wzmocnieniu jedności stylistycznej tekstu.

ZANIM USŁYSZYSZ • W chwili największego zwątpienia psalmista nie traci nadziei. Dwa retoryczne pytania rozpoczynające psalm niosą ze sobą głębokie przesłanie. Choć lęk i trwoga są wręcz niewyobrażalne, kogo miałby się obawiać człowiek żyjący blisko Boga? Tylko jedno pozostaje wówczas źródłem niepewności. Co się stanie, gdy Bóg nie będzie blisko? Życie psalmisty tak mocno zrosło się z Bożą obecnością, że nie wyobraża już sobie możliwości istnienia poza nią. Zostało to symbolicznie ukazane przez pragnienie poszukiwania oblicza Bożego. Jest to zachęta dla nas – w chwilach największej samotności, możemy znaleźć ukojenie w Panu. To właśnie oznacza “bycie mężnym”. Kto po pierwsze zabiega o to, co najważniejsze (“przebywanie w Jego domu”), doświadczy w końcu, że Pan przychodzi w odpowiednim czasie, że nawet jeśli “zniknął” na chwilę, to zawsze powraca.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 1,10-13.17)

Upominam was, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście byli zgodni, i by nie było wśród was rozłamów; byście byli jednego ducha i jednej myśli. Doniesiono mi bowiem o was, bracia moi, przez ludzi Chloe, że zdarzają się między wami spory. Myślę o tym, co każdy z was mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa; ja jestem Kefasa, a ja Chrystusa. Czyż Chrystus jest podzielony? Czyż Paweł został za was ukrzyżowany? Czyż w imię Pawła zostaliście ochrzczeni? Nie posłał mnie Chrystus, abym chrzcił, lecz abym głosił Ewangelię, i to nie w mądrości słowa, by nie zniweczyć Chrystusowego krzyża.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Jedność pochodzi od Chrystusa 1 Kor 1, 10-13. 17
Praktyczne problemy Kościoła to podziały. Potrzebujemy wracać do krzyża Chrystusa, by wiedzieć, że poprzez chrzest należymy wyłącznie do Niego, a nie do kogokolwiek innego

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD:  Efez • DATA: ok. 54 r.  • ADRESACI: Koryntianie


NA RATUNEK KORYNTIANOM • 2 znane nam listy do Koryntian należały do grupy przynajmniej 4 listów, które Paweł napisał do kościoła w tym ważnym rzymskim mieście. Jako ten, który założył tamtejszą wspólnotę, Paweł znał dobrze jej historię, specyficzny charakter, konkretne problemy. Właśnie 1 List do Koryntian jest wśród wszystkich pism pawłowych najlepszym przykładem tego, jak Apostoł potrafił odnieść swe rozważania teologiczne do aktualnych problemów danej wspólnoty.

KONTEKST • Młoda wspólnota, funkcjonująca w dużym mieście pogańskim, entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

ZANIM USŁYSZYSZ • Po początkowym pozdrowieniu i zachęcie (1,1-9) Paweł od razu przechodzi do konkretów. Podziały i spory we wspólnocie są okazją do przypomnienia tego, co najważniejsze: skoro Chrystus jest jeden, to i wspólnota chrześcijańska jest powołana do jedności. Jest ona skupiona wokół tego Jedynego, który oddał za nią życie, w Imię którego każdy został ochrzczony. Apostołowie są tylko świadkami i narzędziami tej tajemnicy. Wierny, poprzez chrzest,  nie “należy” w żaden sposób do szafarza chrztu, ale jedynie do Chrystusa. W czytaniu zostało opuszczonych kilka wersetów, w których Paweł wspomina, że sam osobiście ochrzcił tylko nielicznych z korynckiej wspólnoty (i cieszy się z tego, bo uważa to za rzecz absolutnie drugorzędną). Ostatni werset przypomina, że tajemnica Chrystusowego krzyża musi być zawsze głoszona pośród doświadczenia ludzkiej słabości, tak aby było widocznym, że mądrość chrześcijanina pochodzi nie z tego świata (to otwiera dłuższą dyskusję o mądrości Bożej, która jest głupstwem w oczach mądrych tego świata: 1,172,16).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Co jest pierwszorzędne?: Nie posłał mnie Chrystus, abym chrzcił, lecz abym głosił Ewangelię…

W jaki sposób to robić?:  … i to nie w mądrości słowa, by nie zniweczyć Chrystusowego krzyża.

 

LINKI

Nie posłał mnie Chrystus, abym chrzcił, lecz abym głosił Ewangelię, i to nie w mądrości słowa, by nie zniweczyć Chrystusowego krzyża (1Kor 1,17).

1Kor 2,1: Tak też i ja przyszedłszy do was, bracia, nie przybyłem, aby błyszcząc słowem i mądrością głosić wam świadectwo Boże.  

1Kor 2,13: A głosimy to nie uczonymi słowami ludzkiej mądrości, lecz pouczeni przez Ducha, przedkładając duchowe sprawy tym, którzy są z Ducha.  

1Kor 1,23-24 … my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani, tak spośród Żydów, jak i spośród Greków, Chrystusem, mocą Bożą i mądrością Bożą.  

Łk 24,46: Rzekł do nich: «Tak jest napisane: Mesjasz będzie cierpiał i trzeciego dnia zmartwychwstanie…  

Rz 5,6: Chrystus bowiem umarł za nas, jako za grzeszników, w oznaczonym czasie, gdyśmy jeszcze byli bezsilni.  

2Kor 2,14: Lecz Bogu niech będą dzięki za to, że pozwala nam zawsze zwyciężać w Chrystusie i roznosić po wszystkich miejscach woń Jego poznania. 

 

TRANSLATOR


A przeto upominam was, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście byli zgodni (1Kor 1,10)

Raczej: wzywam, zachęcam

Dosłownie: byście mówili to samo

… by nie zniweczyć Chrystusowego krzyża (1Kor 1,17)
Dosłownie: by nie stał się pustym, bezsensownym, zbędnym, niepotrzebnym.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Fragment z 1 Listu do Koryntian, który dziś czytamy mówi o jeszcze jednym ważnym świetle, które Bóg zapalił na naszej drodze, o świetle Jezusowego krzyża.

Odwrócenie wartości. Apostoł Paweł mocno trzyma się Krzyża Jezusowego jako najpewniejszego drogowskazu swego życia. Ukrzyżowany Chrystus wywrócił cały system wartości Pawła. Odtąd Apostoł nie jest już niewolnikiem sukcesu i nie pokłada bezgranicznej nadziei w ludziach. Nie pociąga go walka o pierwsze miejsce i nie podoba mu się fakt, że w Koryncie wierni dzielą się na frakcje skupiające się wokół różnych głoszących: Pawła, Apollosa, Kefasa (1 Kor 1,10-12). Jest tylko Jeden, w którym Koryntianie powinni się chlubić, Jeden w którym powinni pokładać nadzieję. To Jezus Ukrzyżowany (1 Kor 1,13).

Chluba Krzyża. Nauka Krzyża to jedyna Mądrość i Moc Boża dla tych, którzy chcą być zbawieni (1 Kor 1,18.24). Uczy ona pokory wobec Tego, który wybiera właśnie to, co słabe i głupie w oczach świata (1 Kor 1,27) tak, aby nikt nie chlubił się przed Bogiem (1 Kor 1,29). Krzyż to potężne światło w świetle którego bledną nasze ludzkie aspiracje i spory. Krzyż to przesłanie nadziei dla tych, których zawstydza własna słabość. Nie pokładajmy nadziei, mówi Apostoł, ani w innych ani w nas samych, „aby, jak to jest napisane, w Panu się chlubił ten, kto się chlubi” (1 Kor 1,31).

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 4,12-23)

Gdy Jezus posłyszał, że Jan został uwięziony, usunął się do Galilei. Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego. Tak miało się spełnić słowo proroka Izajasza: Ziemia Zabulona i ziemia Neftalegou, Droga morska, Zajordanie, Galilea pogan! Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światło wielkie, i mieszkańcom cienistej krainy śmierci światło wzeszło. Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie. Gdy Jezus przechodził obok Jeziora Galilejskiego, ujrzał dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i brata jego, Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro; byli bowiem rybakami. I rzekł do nich: Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi. Oni natychmiast zostawili sieci i poszli za Nim. A gdy poszedł stamtąd dalej, ujrzał innych dwóch braci, Jakuba, syna Zebedeusza, i brata jego, Jana, jak z ojcem swym Zebedeuszem naprawiali w łodzi swe sieci. Ich też powołał. A oni natychmiast zostawili łódź i ojca i poszli za Nim. I obchodził Jezus całą Galileę, nauczając w tamtejszych synagogach, głosząc Ewangelię o królestwie i lecząc wszelkie choroby i wszelkie słabości wśród ludu.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Pierwsze kroki Mt 4,12-23

Jezus od początku zajmuje się jednym i tym samym: głoszeniem i powoływaniem, uwalnianiem ludzi z ich niewoli

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.
KATEGORIA: wydarzenia • MIEJSCE: Galilea • CZAS: ok. 30 r. • BOHATER: Jezus, uczniowie, tłumych niewoli


EWANGELIA MATEUSZA • W roku liturgicznym A czytamy Ewangelię według św. Mateusza. Według tradycji uważana jest ona za najstarszą, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Obserwujemy dziś sam początek działalności publicznej Jezusa, który następuje zaraz po chrzcie w Jordanie (3,13-17) i kuszeniu na pustyni (4,1-11). Jego obecność w Galilei jest opisana jako światło przychodzące do pogańskiej ziemi i realizacja proroctw. Czym na początku zajmuje się Jezus? • Wołaniem do nawrócenia i głoszeniem zbliżającego się Królestwa (4,17.23), powoływaniem dwóch pierwszych par uczniów (4,18-22) oraz troską o chorych i cierpiących (4,23-25).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Mocny początek: Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: «Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie».

Wolność: A oni natychmiast zostawili łódź i ojca i poszli za Nim.

 

LINKI


Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: «Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie» (Mt 4,17).

Mt 10,7: Idźcie i głoście: “Bliskie już jest królestwo niebieskie”. 

Łk 4,14: Potem powrócił Jezus w mocy Ducha do Galilei, a wieść o Nim rozeszła się po całej okolicy. 

Mt 9,13: Idźcie i starajcie się zrozumieć, co znaczy: Chcę raczej miłosierdzia niż ofiary. Bo nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników. 

Dz 2,38: Nawróćcie się powiedział do nich Piotr i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego. 

Dz 17,30: Nie zważając na czasy nieświadomości, wzywa Bóg teraz wszędzie i wszystkich ludzi do nawrócenia. 

 

JESZCZE O EWANGELII


Autor Ewangelii Mateuszowej wyraźnie wiąże proroctwo z Księgi Izajasza z Jezusem:

Jezus Światłość. Uwięzienie Chrzciciela opisane jest tym samym słowem, co wydanie Jezusa (gr. paradidomi) i zapowiada przyszły los Pana (Mt 26,2). Ten jednak jeszcze się nie wypełnił. Jezus rozpoczyna dopiero swoje publiczne nauczanie, czego znakiem jest opuszczenie rodzinnego domu w Nazarecie (Mt 4,13). Przychodzi w okolice Kafarnaum i tak wypełniają się słowa proroka o Galilei pogan, która ogląda wschodzące w niej światło (Mt 4,14-16). Jest nim słowo i obecność Pana (Mt 4,17).

Rybacy. Jezus wzywa nie tylko, aby przemienić swoje życie i odwrócić się od grzechów (metanoeite!). Nad brzegiem Jeziora Galilejskiego wzywa także, aby zwrócić się ku Niemu, powołuje swoich pierwszych uczniów, Szymona i Andrzeja (Mt 4,18-20). To prości ludzie, rybacy. Jezus wzywa: Pójdźcie za Mną, i obiecuje: uczynię was rybakami ludzi (Mt 4,19). Może pobrzmiewać tu aluzja do Jer 16,16: „Oto posyłam po wielu rybaków – wyrocznia Pana – by ich wyłowili”. Nadszedł czas ostateczny zapowiedziany przez Jeremiasza, w którym Bóg sam przychodzi, aby ocalić swój lud.

Szczególny Mistrz. W przeciwieństwie do rabinów swoich czasów Pan nie czeka na uczniów, którzy Go wybiorą, SAM ich szuka i wybiera. Obiecuje im, że przygotuje ich do przyszłej misji i opisuje ją metaforą bliską ich dotychczasowej pracy. W obrazie rybaków ukrywa się również ważna prawda o zadaniu uczniów. Jezus w swoich przypowieściach będzie używał obrazu połowu ryb dla opisania rzeczywistości końca czasów i nadchodzącego sądu (Mt 13,47-50). Ludzkość wkroczyła w końcową fazę swojej historii. Apostołowie mają ratować ludzi przed nadchodzącym sądem.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Galilea nie cieszy się najlepszą sławą u mieszkańców z południa Izraela. Pełno tam krzyżujących się ze sobą dróg handlowych i obcokrajowców. W trakcie najazdów asyryjskich osiedliło się tam też wielu przybyszów z Mezopotamii. O tym, jak niespokojny był to region, świadczy fakt, że tu właśnie narodził się ruch zelotów, radykalnych bojowników walczących o wolność Izraela. Galilejczycy utrzymywali także tradycyjne więzi z Jerozolimą, pojawiając się tam na dorocznych pielgrzymkach. Tak w wielkim skrócie wyglądała rodzinna ziemia Jezusa.

 

STO SŁÓW


Praktyczne problemy Kościoła to najczęściej podziały. Możemy się z nimi zetknąć na poziomie rodziny, wspólnoty, parafii. To wszystko okazje, by doświadczyć, że prawdziwa Jedność pochodzi tylko od Chrystusa. Im bliżej każdy z nas jest Jego, tym bliżej jesteśmy siebie. Wspólnota chrześcijan skupiona jest wokół tego Jedynego, który oddał za nią życie, w Imię którego każdy został ochrzczony. Potrzebujemy ciągłego wracania do krzyża Chrystusa, by wiedzieć, że poprzez chrzest należymy wyłącznie do Niego, a nie do kogokolwiek innego. Kiedy czuję się daleko od bliźniego, to znak, że potrzebuję być bliżej Chrystusa. To właśnie ciemność, którą światło Chrystusa przychodzi rozświetlić.

W roku liturgicznym A, w niedziele zwykłe czytamy Ewangelię według św. Mateusza. Misja Jezusa rozpoczęła się i teraz bardzo szybko nabiera rozpędu. Śledzimy dziś Jego pierwsze kroki. Odtąd już Jezioro Galilejskie będzie Jego ulubioną okolicą, gdzie spędzi najwięcej czasu. Obecność Jezusa w Galilei jest jak światło, które rozjaśnia mroki: Jezus woła do nawrócenia i głosi nadchodzące Królestwo, powołuje pierwszych uczniów oraz uzdrawia chorych i cierpiących. W ten sposób, w różnych wymiarach życia, daje ludziom prawdziwą wolność. Tak spełnia się proroctwo Izajasza. Pan Bóg przynosi radość nawet tam, gdzie się jej nikt nie spodziewał.

Nam też potrzeba nauczyć się czekać, nie tracić nadziei. Jak mówi Psalm, On przychodzi ze swoim światłem zawsze w odpowiednim czasie. Doświadczy tego, na pewno nie zawiedzie się ten, kto zabiega o to, co najważniejsze: przebywać w Jego domu oznacza walczyć o żywą relację z Nim. Oczekuj Pana, bądź dzielny, nie trać ducha!

 

1/7
"Powołanie pierwszych apostołów", Domenico Ghirlandaio, 1481 r., Kaplica Sykstyńska, Watykan
2/7
"Powołanie świętych Piotra i Andrzeja", Caravaggio, Buckingham Palace, Londyn
3/7
Rzeźba przedstawiająca św. Andrzeja, Bazylika św. Piotra" Watykan
4/7
"Św. Andrzej" Alexander Iwanow, 1824 r., Galeria Tretiakowska, Moskwa
5/7
"Św. Andrzej" Artus Wolffort, pierwsza poł. XVII w., kolekcja prywatna
6/7
"Św. Piotr" Andrea Vanni, 1390 r., Museum of Fine Arts, Boston, USA
7/7
"Św. Piotr" El Greco, między 1605 a 1610 r., El Escorial, San Lorenzo de El Escorial, Hiszpania
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II zwykła A

Jezus wyrusza, właśnie rozpoczyna się Jego misja. My także mamy mieć w niej swój udział. Bóg, dając nam swego Ducha, ma moc czynić nas podobnymi do swego Jedynego Syna. W ten sposób zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


II Niedziela Zwykła A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, obdarzył nasze czasy swoim pokojem  • CZYTANIA: Czytanie z Księgi Izajasza Iz 49, 3. 5-6, Psalm 40 (39), 2 i 4ab. 7-8a. 8b-9. 10 (R.: 8a i 9a), Czytanie z I Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian 1, 1-3; J 1, 14. 12b, Słowa Ewangelii wg św. Jana 1, 29-34

 

 • CHMURA SŁOWA • 

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 49,3.5-6)

Pan rzekł do mnie: Tyś Sługą moim, Izraelu, w tobie się rozsławię. Wsławiłem się w oczach Pana, Bóg mój stał się moją siłą. A teraz przemówił Pan, który mnie ukształtował od urodzenia na swego Sługę, bym nawrócił do Niego Jakuba i zgromadził Mu Izraela. A mówił: To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi. Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Sługa światłością dla pogan •  Iz 49,3.5-6

Tajemniczy Sługa przedstawiany przez proroka będzie miał wielką misję: już nie tylko wobec samego Izraela. To powołanie dla każdego z nas

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)
KATEGORIA: poemat dialogowany • KTO MÓWI: Bóg • ADRESAT: prorok


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest jedną z najdłuższych i najważniejszych ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

KONTEKST • Dziś w liturgii usłyszymy drugą spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym one są? Przedstawiają rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu Sługi • I Pieśń (Iz 42,1-4) opowiada o powołaniu i misji Sługi • W II Pieśni (49,1-6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody • W III Pieśni (50,4-9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu • IV Pieśń (52,13 – 53,12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

Dzisiejsze czytanie to fragment większej części, która zawiera 3 pieśni o Słudze Pańskim oraz 3 wyrocznie o Syjonie (rozdz. 49-55). Ta część charakteryzuje się nowym językiem, w porównaniu do tego, co ją poprzedzało: nie ma tu żadnej wyraźnej wzmianki o Cyrusie ani polemik z bałwochwalstwem, coraz mocniej natomiast podkreśla się nowy Syjon, przyobleczony w sprawiedliwość i świętość. To rozdziały pełne nadziei i radości.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy kilka wybranych wersetów z II Pieśni Sługi. Pośród trudności i zmagań w swojej misji (ww. 2.4) misja Wybranego nie zostaje wcale zawężona, lecz tym bardziej rozszerzona. Jego misja wobec Izraela była oczywista, teraz jednak ma się on stać “światłością” również dla pogan.

 


NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Za mało: To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela!

O wiele więcej: Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi.

 

LINKI


«To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi» (Iz 49,6).

Iz 42,6: Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów.  

Iz 9,2: Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło.  

Łk 2,29-32: Teraz, o Władco, pozwól odejść słudze Twemu w pokoju, według Twojego słowa. Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela.  

Dz 13,47: Tak bowiem nakazał nam Pan: Ustanowiłem Cię światłością dla pogan, abyś był zbawieniem aż po krańce ziemi. 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W dzisiejszym pierwszym czytaniu słuchamy rozmowy, jaką Bóg prowadzi z tajemniczą postacią, ze Sługą Jahwe. Dlaczego rozmowa ta została dla nas utrwalona? Dlatego, że nie była to tylko prywatna rozmowa Izajasza. To dialog jaki Bóg chce nawiązać z każdym z nas.

Ty jesteś moim sługą – rozpoczyna Pan (Iz 49,3). W niejednym z nas budzi się cień podejrzenia. Słowa te brzmiały całkiem zwyczajnie w czasach proroka, któremu nie był obcy widok królewskiego dworu. Poza tym sługa Boga to w Biblii tytuł honorowy. Tak nazywani byli wielcy historii zbawienia: Abraham, Mojżesz, Jozue i Dawid. Bóg zaprasza także nas do odegrania w  jego historii kluczowej roli.

Teraz przemówił Pan, który mnie kształtował od łona mej matki (Iz 49,5). Bóg stawia nam przed oczyma pierwsze obrazy historii świata, na których przedstawiany jest jako Ten, który własnymi rękoma stwarzał człowieka z prochu ziemi (Rdz 2,7). Czasownik jacar „kształtować”, którego używa Izajasz, oznacza także pracę garncarza, którymi swymi dłońmi nadaje naczyniom piękne kształty (Ps 2,9; Iz 29,16; 43,7; Jer 8,16). Bóg uświadamia nam, że Jego oczy śledziły z czułością każdy nasz ruch w łonie matki. W jego oczach jesteśmy piękni.

Ustanowię cię światłością. Bóg posuwa się nawet dalej, pragnie, aby Jego sługa był „światłem” (’or), „zbawieniem” (jeszua) dla innych. Kto z nas nie pragnie być światłem dla drugiego, towarzyszyć w drodze ukochanej osobie, ochraniać jej kroki, rozpraszać lęk przed jutrem? Bóg zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 40,2.4ab.7-10)

REFREN: Przychodzę Boże, pełnić Twoją wolę

Z nadzieją czekałem na Pana, a On się pochylił nade mną i wysłuchał mego wołania. Włożył mi w usta pieśń nową, śpiew dla naszego Boga.

Nie chciałeś ofiary krwawej ani z płodów ziemi, ale otworzyłeś mi uszy. Nie żądałeś całopalenia i ofiary za grzechy. Wtedy powiedziałem: „Oto przychodzę.

W zwoju księgi jest o mnie napisane: Radością jest dla mnie pełnić Twoją wolę, mój Boże, a Twoje prawo mieszka w moim sercu”. Głosiłem Twą sprawiedliwość w wielkim zgromadzeniu i nie powściągałem warg moich, o czym Ty wiesz, Panie.

[01][02]

 

PSALM

Oto przychodzę Ps 40,2-3.4.18

Człowiek zbawiony przez Boga i napełniony Jego łaską, jest gotowy pełnić Jego wolę, a nie tylko swoją

PSALM 40 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe (po 538 przed Chr.)

 

O PSALMIEPsalm 40 należy do gatunku indywidualnej modlitwy dziękczynienia (todah). Modlitwy te wyrażają radosną wdzięczność człowieka, który został wysłuchany przez Pana. Osadzone są w liturgii świątynnej. Śpiewano je podczas ceremonii wypełnienia złożonego ślubu lub przy składaniu ofiary dziękczynnej.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy fragmenty Psalmu 40. Widzimy tu jasną kolejność w powołaniu człowieka przez Boga: najpierw doświadczenie zbawienia, które uzdalnia do słuchania, a potem odpowiedź, którą staje się czynienie woli Bożej. To zapowiedź “nowego kultu”: liturgii duchowej, w której nie potrzeba już ofiar, bo prawdziwą i jedyną ofiarą jest życie człowieka oddane w ręce Boga.

 

 

 

 

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 1,1-3)

Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa, i Sostenes, brat, do Kościoła Bożego w Koryncie, do tych, którzy zostali uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości wespół ze wszystkimi, którzy na każdym miejscu wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa, ich i naszego Pana. Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Powołany i posłany 1 Kor 1,1-3
Paweł ma pełną świadomość, że sam nie jest autorem ani właścicielem Dobrej Nowiny, którą głosi. Jest jej sługą i instrumentem

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD:  Efez • DATA: ok. 54 r.  • ADRESACI: Koryntianie


NA RATUNEK KORYNTIANOM • Podczas pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota, funkcjonująca w dużym mieście pogańskim, entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

KONTEKST • W czasach Nowego Testamentu listy rozpoczynało się przedstawieniem autora oraz wymieniem adresatów. Każdy list Pawła ma na swoim początku podobne pozdrowienie.

ZANIM USŁYSZYSZ • Zwróć uwagę na bardzo proste i konkretne przedstawienie się Pawła: jest on • posłanym (apostołem), • z woli Boga. Te słowa wydają się być dla niego prawie “nazwiskiem”: wciąż przedstawia się w ten sposób (Rz 1,1; 2Kor 1,1; Ga 1,1; Ef 1,1; Kol 1,1; 1Tm 1,1; 2Tm 1,1). To dla niego bardzo ważne: skąd pochodzi jego autorytet? Dlaczego ma prawo pisać to, co następuje? Nie jest on ani samodzielnym myślicielem, ani żadnym samo-ustanawiającym się nauczycielem. Został wybrany i posłany – to ogromna różnica. Zwróć uwagę, że ten list (jak niektóre inne) ma także współautora: Sostenesa. Paweł nie ma problemu z przedstawianiem swoich współpracowników. To także znaki poczucia bycia sługą, a nie autorem głoszenia, które niesie światu.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Proste i konkretne przedstawienie: Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa…

 

LINKI


Paweł, z woli Bożej powołany na apostoła Jezusa Chrystusa (1Kor 1,1).

Ga 1,15-16: Gdy jednak spodobało się Temu, który wybrał mnie jeszcze w łonie matki mojej i powołał łaską swoją,  aby objawić Syna swego we mnie, bym Ewangelię o Nim głosił poganom…

Mk 1,17: Jezus rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a sprawię, że się staniecie rybakami ludzi». 

J 20,21: A Jezus znowu rzekł do nich: «Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam».  

 

TRANSLATOR


…do Kościoła Bożego w Koryncie, do tych, którzy zostali uświęceni w Jezusie Chrystusie i powołani do świętości… (1Kor 1,2)

W tekście greckim imiesłów czasu pefectum, który wyraża wciąż istniejące i trwałe konsekwencje przeszłego działania.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


We wstępie do swojego listu do Koryntian Paweł w bardzo ciekawy sposób opisuje wspólnotę „uświęconą” przez Chrystusa, a równocześnie wciąż dążącą, „powołaną” do świętości.

Oddzieleni od świata. Świętość i uświęcenie to koncepcje, które Paweł, Żyd, zapożycza ze Starego Testamentu. Rdzeń qadash, którym opisuje się Świętego Boga i to, co czyni On wobec człowieka, oznacza tam dosłownie odcięcie. Bóg jest Święty czyli radykalnie różny od otaczającego go świata. Uświęcając człowieka Bóg odrywa go od pogańskiego świata. Po drugie, przenosi go w sferę swojej obecności, czyni swoją szczególną własnością.

Ewangelia i chrzest. Koryntianie uświęceni w Chrystusie zostali przez Boga wyrwani z panowania tego świata i przeniesieni do królestwa Jego Syna. Chrystus to droga ich uświęcenia i przestrzeń, w której teraz mają prowadzić swoje życie. Należą do Pana, nie do pogańskiego świata. Ich uświęcenie dokonało się przez posłuszeństwo Słowu Ewangelii i przez chrzest. Rdzeń hagiadz– w epistolarium Pawłowym opisuje działanie Boga, który przy udziale człowieka prowadzi pogan do wiary przez głoszenie Ewangelii (Rz 15,16; 1 Kor 6,11) oraz przez chrzest (Ef 5,25).

Walka. Równocześnie wspólnota w Koryncie musi zdawać sobie sprawę z faktu, że ich droga do świętości dopiero się zaczęła. Tylko o tej wspólnocie Paweł mówi jako „powołanych do świętości”, nie „świętych”. Jednym z problemów, które wyraźnie widać w Koryncie jest przeświadczenie o wyjątkowości mieszkających tam chrześcijan, którzy przeżywają rozkwit charyzmatów, wierząc być może, że już teraz żyją życiem zmartwychwstałym. Paweł przypomina im, że świętość to nie jednorazowo udzielony dar, który przychodzi wraz z przyjęciem Ewangelii i chrztem. To droga walki o przynależność do Boga poprzez czyny i codzienne życie.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 1,29-34)

Jan zobaczył Jezusa, nadchodzącego ku niemu, i rzekł: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata. To jest Ten, o którym powiedziałem: Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie. Ja Go przedtem nie znałem, ale przyszedłem chrzcić wodą w tym celu, aby On się objawił Izraelowi. Jan dał takie świadectwo: Ujrzałem Ducha, który jak gołębica zstępował z nieba i spoczął na Nim. Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym. Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Oto On J 1,29-34

Jan rozpoznaje Mesjasza dzięki Słowu i wydarzeniom. To pozwala wskazać Go innym.

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: nad Jordanem • CZAS: ok. 25-30 po Chr. • BOHATEROWIE: Jan, Jezus, uczniowie


EWANGELIA MISTYCZNA • Ewangelia wg św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Jana interesuje nie tyle chronologia życia Pana, co misterium Jego osoby. To Ewangelia mistyczna, spisana przez umiłowanego ucznia, który spoczywał na piersi Jezusa.

STRUKTURA • Dzieło dzieli się na: wprowadzenie (rozdz. 1) oraz dwie zasadnicze części: • Księgę Znaków  czyli objawienie się Jezusa w znakach (rozdz. 2-12) • i Księgę Chwały, to znaczy opis Męki, Śmierci i Zmartwychwstania (rozdz. 13-20). Kończy Ewangelię podwójny epilog.

ZANIM USŁYSZYSZ • Pierwszy rozdział Ewangelii św. Jana rozpoczyna się bardzo znanym prologiem (1,1-18): hymnem na temat Wcielonego Słowa. Po nim rozpoczyna się narracja. Zanim Jezus powoła pierwszych swoich uczniów (1,35-51), jest nam przedstawione jeszcze “świadectwo Jana” (1,19) – taki właśnie tytuł nosi cały fragment pomiędzy (1,19-24). Pierwszą jego część (1,19-28) stanowi dialog Jana z wysłannikami kapłanów, w którym dementuje on własne pretensje mesjańskie: nie jest on nawet prorokiem, lecz tylko “głosem” (1,23), który zapowiada tego, który już “stoi pośród was” (1,26). Dziś usłyszymy drugą część fragmentu o Janie. Jan rozpoznaje przychodzącego do Niego Jezusa, zgodnie z zapowiedzią o Duchu, który spocznie na nim, a która zrealizowała się we chrzcie Jezusa. To pozwala Janowi na precyzyjne i proste wyznanie wiary.

 


NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Przedtem: Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: “Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym”.

Potem: Ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym.

 


LINKI


Ja Go przedtem nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: “Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego i spoczywającego nad Nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym” (J 1,33).

Mt 3,11: Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.  

Dz 1,5: Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym.  

J 3,5: Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego.  

Iz 11,2: I spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej.  

Iz 42,1: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo.  

Dz 19,2: Zapytał ich: «Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdy przyjęliście wiarę?» A oni do niego: «Nawet nie słyszeliśmy, że istnieje Duch Święty».  

Dz 11,15: Kiedy zacząłem mówić, Duch Święty zstąpił na nich, jak na nas na początku.  

1Kor 12,13: Wszyscyśmy bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, aby stanowić jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscyśmy też zostali napojeni jednym Duchem. 

 

TRANSLATOR


To jest Ten, o którym powiedziałem: Po mnie przyjdzie Mąż, który mnie przewyższył godnością, gdyż był wcześniej ode mnie (J 1,30).

Dosłownie: był, istniał przede mną, wyprzedził mnie.

 

JESZCZE O EWANGELII


 

Scena na Jordanem to kontynuacja chrztu Jezusa, którego wspomnienie przeżywaliśmy w zeszłą niedzielę.

Jan pozostaje nad Jordanem. Jan Chrzciciel wciąż pozostaje nad brzegiem Jordanu tam, gdzie udzielił chrztu Jezusowi. Jan nie odejdzie już z tego miejsca. Jest jak znak wbity nad brzegiem rzeki, który miał do wykonania tylko jedną misję – wskazać przychodzącego Mesjasza. Chrzciciel nie stanie się Jego uczniem, ale skieruje ku Niemu rzesze uczniów.

Baranek Boży. Jan nawiązując do symboliki paschalnej nazywa Jezusa „Barankiem Bożym”, tym który bierze na siebie grzech świata. Ewangelia Janowa w tym świetle czytać będzie Mękę Chrystusa. On jest prawdziwą Paschą, on wyzwala dzieci Boże z niewoli straszniejszej niż Egipt – z niewoli grzechu i śmierci. Jego krew zostaje przelana na krzyżu w godzinie, w której w świątyni zabija się baranki paschalne.

Zadziwiające świadectwo. Jan wyznaje, że Jego świadectwo o Jezusie pochodzi od Ojca. Nie przemawia przez niego krew i relacje rodzinne. Nie znał wcześniej tożsamości Mesjasza. Chociaż pochodzą z jednej rodziny, nie przypuszczał że Jego kuzyn to zapowiadany Zbawca. Jan nad Jordanem szeroko otwiera oczy wiary. Krok po kroku, być może ku jego zdumieniu, prowadzi go Słowo Boga. Widzi gołębicę, w Starym Testamencie symbol miłości (zob. Pieśń nad pieśniami), która zstępuje na Jezusa i dostrzega w niej postać Ducha Bożego. Jan posłuszny Słowu Boga widzi więcej niż inni. Ze zdumieniem odkrywa, że Jezus to Mesjasz i daje o Nim świadectwo.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Tydzień temu, na koniec Okresu Bożego Narodzenia, przeżywaliśmy Święto Chrztu Jezusa. W dzisiejszej Ewangelii wciąż pozostajemy nad Jordanem i słyszymy relację o chrzcie Jezusa, opowiedzianą tym razem z perspektywy Jana Chrzciciela.

Jan pozostanie już nad brzegiem tej rzeki. Był tylko znakiem, który kierował do Jezusa, zapowiedzią, wstępem do głównego dzieła. A Jezus wyrusza, właśnie rozpoczyna się Jego misja. To Jan jako pierwszy ogłasza na czym polegać będzie zadanie Mesjasza: jako Syn samego Boga, będzie “zanurzał” w Duchu, dawał nowe życie. Najpierw w różnych znakach przemierzając ziemię, a po swoim zwycięstwie paschalnym ofiarując również dostęp do tego nowego życia wszystkim, którym będzie głoszona Ewangelia o Nim.

Oto tajemniczy Sługa, którego zapowiadał Izajasz. Wielka jest jego misja: już nie tylko wobec samego Izraela, On niesie światło narodom, poganom, którzy nie spodziewali się zbawienia. Jednakże Jego misja jest zaproszeniem także dla nas. Dialog, który przedstawia I czytanie, Bóg chciałby podjąć z każdym z nas.

Jak odbywa się ten dialog? Psalm przedstawia zawsze prawdziwą kolejność w powołaniu człowieka przez Boga: najpierw doświadczenie zbawienia, które uzdalnia do słuchania, a potem odpowiedź, którą staje się czynienie woli Bożej. To zapowiedź “nowego kultu”: liturgii duchowej, już bez ofiar, bo prawdziwą i jedyną ofiarą jest życie człowieka oddane w ręce Boga. Paweł tak głęboko to rozumiał. Czuł on się powołanym i posłanym, miał pełną świadomość, że sam nie jest autorem ani właścicielem Dobrej Nowiny, którą głosi, ale jedynie jej sługą, pokornym instrumentem w rękach Boga.

To wielka misja dla każdego z nas, o bardzo szerokich horyzontach. Jan rozpoznał Mesjasza dzięki Słowu i wydarzeniom. To pozwoliło wskazać Go innym. Kto z nas nie pragnie być światłem dla drugiego, towarzyszyć w drodze ukochanej osobie, ochraniać jej kroki, rozpraszać lęk przed jutrem? Bóg, dając nam swego Ducha, ma moc czynić nas podobnymi do swego Jedynego Syna. W ten sposób zapala w nas światło, które wskazuje drogę innym.

 

1/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, II poł. XVI w., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/7
"Chrzest Chrystusa" Antoine Coypel, ok. 1690 r., Los Angeles County Museum of Art, USA
3/7
"Chrzest Chrystusa" Tintoretto, m. 1579 a 1581 r., Scuola Grande di San Rocco, Wenecja, Włochy
4/7
"Jan Chrzciciel na pustyni" Caravaggio, pocz. XVIII w., Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, USA
5/7
"Jan Chrzciciel" Andrea Mantegna, II poł. XVI w., przedstawienie z Poliptyku w Bazylice San Zeno Maggiore w Weronie, Włochy
6/7
Przedstawienie Jana Chrzciciela na ikonie
7/7
"Przepowiadanie Jana Chrzciciela" Adam Elsheimer, pocz. XVI w., Stara Pinakoteka, Monachium, Niemcy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >