Fot. Wikipedia

Tajemnicza „katalyma”. Gdzie urodził się Jezus?

Prywatny dom, pokój, a może zajazd? Przy określeniu gdzie urodził się Jezus, proponuje się trzy interpretacje.

Reklama

Gdzie urodził się Jezus? Św. Łukasz nie podaje nam szczegółów, które pomogłyby to zrozumieć. Nie jesteśmy pewni, czym była katalyma, w której zabrakło miejsca dla Jezusa, Maryi i Józefa.

Greckie słowo katalyma, którego w Septuagincie użyto jako tłumaczenie pięciu różnych terminów hebrajskich, sprawia sporo problemów. Może oznaczać:

  • miejsce, w którym podróżny składa (katalyein) swój bagaż, zatrzymując się w podróży (w ten sposób tłumaczy Wulgata);
  • w Drugiej Księdze Samuela (Septuaginta) słowem katalyma opisuje miejsce przebywania Boga w czasie wędrówek Izraela przez pustynię (👁 2 Sm 7,6);
  • Elkana i Anna, przyszli rodzice Samuela, przebywają w katalymie podczas wizyty w świątyni w Szilo (👁 1 Sm 1,18).
  • Kontekst podróży Józefa i Maryi do Betlejem, miasta przodków, które nie jest obecnym domem Józefa, zgadzałby się z katalyma jako miejscem postoju dla podróżnika. Łukasz opisuje tłumy, które mają sobie znaleźć nocleg w okolicznych wioskach, używając katalyein, czasownika związanego z katalyma (👁 Łk 9,12). Czasami synagogi zapewniały gościnę w pokojach pod głównym budynkiem, podczas gdy Rzymianie mieli system miejsc postoju dla kupców.

Przy określeniu gdzie narodził się Jezus, proponuje się trzy interpretacje:

Reklama
Reklama

Prywatny dom?

Prywatny dom ( 👁 2 Krl 4,8–10) • Mało prawdopodobne, że był to bliżej nieokreślony prywatny dom (brak rodzajnika określonego). Gdyby Łukasz miał zaś na myśli konkretny dom, na przykład krewnych Józefa, można by oczekiwać więcej informacji, a także wyjaśnienia braku gościnności z ich strony.

CZYTAJ: Tego spisu ludności nie ma w rzymskich dokumentach! Na jaki spis udali się Maryja i Józef?

Pokój w niezidentyfikowanym miejscu lub w prywatnym domu, może ubogiego krewnego Józefa

W innym miejscu Ewangelii Łukasza katalyma jest używana do opisania sali, w której Jezus spożywa wieczerzę ze swoimi uczniami (👁 w Łk 22,11). To tłumaczenie łączy się czasem z sugestią, że phatne (tłumaczona zazwyczaj jako “żłób”) była kołyską podwieszoną z sufitu, w której Maryja umieściła dziecko, ponieważ w małym pokoju nie było wystarczająco dużo miejsca na podłodze. Greka ma inne słowo na określenie takiej kołyski (aiōra), a rodzajnik określony przed katalyma w tłumaczeniu jej jako nieokreślony „pokój”.

Reklama
Reklama

Znany zajazd w Betlejem lub okolicy

Nie były to wygodne i przytulne miejsca. Karawanseraj to przestrzeń, gdzie pod jednym dachem chroniły się duże grupy podróżnych; ludzie spali na prowizorycznie skleconych posłaniach z płaszczy lub na lekkim podwyższeniu, ze zwierzętami na podłodze w tym samym pokoju. To najbardziej prawdopodobna interpretacja, choć z kolei w przypowieści o miłosiernym Samarytaninie taka gospoda określona jest jako pandocheion (👁 Łk 10,34).

Czymkolwiek była katalyma, Łukasz ostatecznie wyklucza ją jako miejsce narodzin Jezusa: mówi o phatnē, prawdopodobnie stajni, w której narodził się mały Jezus.

A może… jaskinia?

Późniejsza tradycja wskazywała na jaskinię jako miejsce narodzin Jezusa. Tradycja ta w już IV w. była tak dobrze ugruntowana, że bazylikę konstantyńską, oznaczającą miejsce narodzin Jezusa, wzniesiono w 325 r. nad szeregiem jaskiń w Betlejem • Święty Hieronim spędził lata w jaskini sąsiadującej z tą, która zgodnie z tradycją została oznaczona jako miejsce narodzin jego Mistrza. Ojciec Kościoła potwierdza autentyczność tego miejsca faktem, że przez 180 lat (od 135 r., czas Hadriana i Drugiego Powstania Żydowskiego) Rzymianie czcili tam Tammuza (Adonisa): „w jaskini, gdzie kiedyś płakało Dzieciątko Jezus, płakali nad kochankiem Wenus. Bez solidnych dowodów chrześcijanie nie utożsamialiby zatem miejsca pogańskiego kultu z miejscem narodzin Mesjasza. Jaskinia mogła także służyć jako stajnia, żłób lub miejsce schronienia dla zwierząt.

Reklama

Fragment analizy biblijnej pochodzi z książki „Jutro Święto” autorstwa ks. Przemysława Śliwińskiego i ks. Marcina Kowalskiego


Reklama

Dołącz do naszych darczyńców. Wesprzyj nas!

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

SKLEP DOBROCI

Reklama

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas - złóż darowiznę