Jutro Niedziela – Święto Chrztu Pańskiego A

Oto początek misji Jezusa, zapowiedź nowego życia chrześcijan. Sam Bóg jest wspólnotą, i dlatego wciąż zaprasza także człowieka do komunii ze sobą. Dlatego ochrzczony, który staje się dzieckiem Bożym, wciąż słyszy wewnątrz siebie ten sam głos: Jesteś moim umiłowanym synem, córką...

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA CHRZTU PAŃSKIEGO A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga o to, by sprawił, aby Jego przybrane dzieci, odrodzone z wody i Ducha Świętego, zawsze żyły w Jego miłości • CZYTANIA: Czytanie z Księgi Izajasza 42,1-4.6-7, Psalmów 29, Czytanie z Dziejów Apostolskich 10,34-38, Ewangelia wg św. Mateusza 3,13-17

 

• CHMURA SŁÓW •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

(Iz 42,1-4.6-7)

To mówi Pan: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo. Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo. Nie zniechęci się ani nie załamie, aż utrwali Prawo na ziemi, a Jego pouczenia wyczekują wyspy. Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Oto mój Sługa Iz 42,1-4.6-7

Proroctwo Izajasza wypełni się w Jezusie Chrystusie. On będzie Sługą, który odda nawet życie dla zbawienia ludzi

KSIĘGA IZAJASZA • AUTOR: Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz) • CZAS POWSTANIA: na wygnaniu (586-538 r. przed Chr.)


O KSIĘDZE • Księga Izajasza, jedna z najdłuższych ksiąg ST, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania.  • Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia. Dynamiczna część druga (Iz 40-55), której fragment dziś usłyszymy, skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu • Autor – prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza – przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe.

KONTEKST • Dziś w liturgii usłyszymy jedną spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym one są? Przedstawiają rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu Sługi • I Pieśń (Iz 42,1-4) opowiada o powołaniu i misji Sługi • W II Pieśni (49,1-6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narody • W III Pieśni (50,4-9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w Panu • IV Pieśń (52,13 – 53,12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dlaczego w liturgii Chrztu Pańskiego usłyszymy I Pieśń Sługi Jahwe? Już Stary Testament przedstawia Tego, którego objawia  wydarzenie nad Jordanem (PATRZ: EWANGELIA): Jezusa Chrystusa. Pieśń, choć napisana kilkaset lat wcześniej, bardzo wyraźnie rysuje postać Jezusa. Warto też zwrócić uwagę na inny szczegół: Pan mówi o swoim Wybranym w słowach podobnie wyrażających bliskość, jak Ojciec o swoim Synu, Jezusie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Metoda: Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo.

Cel: abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

 

LINKI


Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo (Iz 42,2-3).

Ps 103,14: Wie On, z czego jesteśmy utworzeni, pamięta, że jesteśmy prochem.  

Jr 31,25: Bo pokrzepię spragnionego, a każdego, co łaknie, nasycę.  

Iz 53,7: Dręczono Go, lecz sam się dał gnębić, nawet nie otworzył ust swoich. Jak baranek na rzeź prowadzony, jak owca niema wobec strzygących ją, tak On nie otworzył ust swoich.  

Zch 9,9: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.  

1P 2,23: On, gdy Mu złorzeczono, nie złorzeczył, gdy cierpiał, nie groził, ale oddawał się Temu, który sądzi sprawiedliwie.  

Mt 11,28-29: Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. Weźcie moje jarzmo na siebie i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych.  

Mt 18,11: Albowiem Syn Człowieczy przyszedł ocalić to, co zginęło.  

Łk 22,31-32: Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę;  ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci.  

 

CZY WIESZ, ŻE…


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odniesie do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero-Izajasza. Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22,37Iz 53,12). Cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24,26-27 Iz 50,6). Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12,18Iz 42,2-4). Obaj są światłością pogan (Łk 2,32Iz 49,6). Nadzwyczajny rys uniwersalnego Zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.

Sam tytuł “sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26,24), Mojżeszem (Wj 14,31), Jozuem (24,29), Dawidem  (2 Sm 3,18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34,23), Zorobabelem (Ag 2,23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41,8; 42,19; 43,10). Sługa skupia w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Mój sługa (abdi) •  tytuł ten powraca w pieśniach 6 razy. Oznacza zależność i poddanie Bogu. W Biblii to tytuł honorowy, nadawany patriarchom (Rdz 26,24), Mojżeszowi (Pwt 9,27), Jozuemu (Lb 12,7), Dawidowi (2 Sm 7,5) czy prorokom (Jr 7,25; Am 3,7). Mój podkreśla ładunek uczuciowy łączący Jahwe ze sługą. Pan uformował go ze szczególną miłością, powołał od łona matki, wezwał do specjalnej misji, podtrzymuje go i znajduje w nim upodobanie.

• Wybrany (bachir) • to określenie przynależące do teologii dynastii Dawidowej (1 Sm 16,10; Ps 78,70; 89,4.20). Podkreśla królewski charakter Sługi. Niektórzy widzą tu desygnację królewską.

• Położyłem nad nim mojego Ducha, On przyniesie narodom Prawo • Szczególne dary ducha dotyczą misji wprowadzenia prawa (miszpat) wśród narodów pogańskich. Według Mi 6,8 to istota religii. Sługa ukazany jest na wzór nowego Mojżesza.

• Nie będzie wołał ani podnosił głosu. Pokora Sługi ukazana jest w kontraście z postawą Cyrusa (Iz 41,2-25). To także przeciwieństwo krzykliwych fałszywych przywódców religijnych i proroków.

• Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. Pieśń podkreśla łagodność Sługi w trosce o najsłabszych. Hieronim interpretował trzcinę (qaneh) jako Izrael, zaś knotek (pisztah) jako pogan. Tora, którą głosi, ma dotrzeć do najdalszych krańców ziemi, symbolizowanych przez wyspy (ijim).

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 29,1-4.9b-10)

REFREN: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Oddajcie Panu, synowie Boży, oddajcie Panu chwałę i sławcie Jego potęgę. Oddajcie chwałę Jego imieniu, na świętym dziedzińcu uwielbiajcie Pana.

Ponad wodami głos Pański, Pan ponad wód bezmiarem! Głos Pana potężny, głos Pana pełen dostojeństwa.

Zagrzmiał Bóg majestatu: a w świątyni jego wszyscy wołają: „Chwała”. Pan zasiadł nad potopem, Pan jako Król zasiada na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Ponad wodami głos Pański Ps 29,1-4.9-10

Psalm mówi o potędze Pana, która objawia się przez żywioł wody. Ten sam głos Pana zabrzmiał nad Jordanem

PSALM 29AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy przedkrólewskie (XII/XI w. przed Chr.) / okres monarchii


O PSALMIE • Siły natury mogą stanowić osnowę uwielbienia Pana. Tak jest w przypadku Psalmu 29. Rozpoczynające kolejne wersety słowa: “głos Pana” to nic innego jak literackie oddanie burzy: grzmotów, które zagłuszają wszelkie dźwięki, i uderzeń piorunów, które są w stanie  łamać nawet drzewa.

Psalm 29 to hymn tehilla, modlitwa bezinteresownego uwielbienia. Jest to typowy rodzaj modlitwy w okresie przed niewolą. Śpiewany był – jak twierdzą badacze – w czasie Święta Namiotów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy nieco zmodyfikowaną, bo przystosowaną do śpiewu liturgicznego w kościele, wersję tłumaczenia Psalmu 29. Nadal jednak odnajdziemy “grzmiące”, nawiązujące do burzy słowa i metafory. A słowa: “Ponad wodami głos Pana” – łączą psalm z liturgią niedzieli Chrztu Pańskiego. To właśnie ponad wodami Jordanu odezwał się głos Ojca objawiający Syna.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich (Dz 10,34-38)

Gdy Piotr przybył do Cezarei, do domu Korneliusza, przemówił: Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby. Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła, dlatego że Bóg był z Nim.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Bez względu na… Dz 10,34-38
Propozycja zbawienia, przemiany życia, jest skierowana do każdego człowieka

Dzieje Apostolskie • AUTOR: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.
KATEGORIA: Opowiadanie • MIEJSCE: Cezarea • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Korneliusz (żołnierz), Piotr


O KSIĘDZE • Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego. Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela i kieruje się ku poganom. Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle.

KONTEKSTRozdział 10 Dziejów Apostolskich opisuje moment, w którym Ewangelia dociera do poganina, rzymskiego żołnierza, Korneliusza. W czasie modlitwy Korneliusz widzi Anioła Pańskiego, który każe mu sprowadzić do swego domu Piotra. W tym samym momencie – choć w zupełnie innym miejscu – także Piotr otrzymuje w widzeniu nakaz udania się do Korneliusza. Wkrótce dochodzi do spotkania: Piotr pojawia się w domu żołnierza i wygłasza katechezę o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Początek tej katechezy słyszymy właśnie w ramach II czytania.

ZANIM USŁYSZYSZ • Aż dwa punkty dzisiejszego czytania łączą je z chrztem św. Jana  • Pierwszy dotyczy faktu. Piotr wprost odnosi się do chrztu, gdy pisze: “Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą” • Nie mniejsze znaczenie ma kluczowe zdanie II czytania: “Bóg nie ma względu na osoby”. Dla Izraelitów, przyzwyczajonych do bycia “uprzywilejowanymi” ze względu na bycie Narodem Wybranym, prawda, że Bóg nie ma względu na osoby, na przynależność narodową, musiała być szokiem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Piotr przekonał się nie tylko rozumiem, ale i sercem:  Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby.

Odwołanie do niedawnych wydarzeń: Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan.

I do serc słuchaczy: Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc

 

LINKI


Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby (Dz 10,34).

Pwt 10,17: albowiem Pan, Bóg wasz, jest Bogiem nad bogami i Panem nad panami, Bogiem wielkim, potężnym i straszliwym, który nie ma względu na osoby i nie przyjmuje podarków.  

Rz 2,11: Albowiem u Boga nie ma względu na osobę.  

Ef 6,9: A wy, panowie, tak samo wobec nich postępujcie: zaniechajcie groźby, świadomi tego, że w niebie jest Pan zarówno ich, jak wasz, a u Niego nie ma względu na osoby.  

1P 1,17: Jeżeli bowiem Ojcem nazywacie Tego, który bez względu na osoby sądzi według uczynków każdego, to w bojaźni spędzajcie czas swojego pobytu na obczyźnie. 

 

CZY WIESZ, ŻE…


Korneliusz, rzymski żołnierz, należy do tzw. “bojących się Boga”. To człowiek, który odnalazł prawdę w religii żydowskiej i przylgnął do Boga Izraela. W tamtych czasach dość często poganie nawracali się na judaizm lub stawali się jego sympatykami. Wynikało to z kryzysu tradycyjnej religii, która przerodziła się w świecie grecko-rzymskim w państwowy rytuał. W judaizmie i chrześcijaństwie poganie odnajdywali Boga bliskiego, dawcę przykazań i praw, którymi można było kierować się w życiu.

Korneliusz staje się członkiem młodego Kościoła w czasach, kiedy przez Palestynę przetacza się plaga głodu. W tym bogatym i wpływowym chrześcijaninie wspólnota znajdzie patrona, który pozwoli jej przetrwać czas kataklizmu.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 1, 18-24)

Z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak. Po zaślubinach Matki Jego, Maryi, z Józefem, wpierw nim zamieszkali razem, znalazła się brzemienną za sprawą Ducha Świętego. Mąż Jej, Józef, który był człowiekiem prawym i nie chciał narazić Jej na zniesławienie, zamierzał oddalić Ją potajemnie. Gdy powziął tę myśl, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł: «Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów». A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy „Bóg z nami”. Zbudziwszy się ze snu, Józef uczynił tak, jak mu polecił anioł Pański: wziął swoją Małżonkę do siebie.

[01][02]

 

EWANGELIA

Trzech razem Mt 3,13-17

Jezus przyszedł wypełnić plan Ojca.  Oto początek Jego misji. Nad Jordanem objawia się rzeczywistość Trójcy Świętej. To zapowiedź zwycięstwa Chrystusa i nowego życia chrześcijan

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: nad Jordanem • CZAS: ok. 33 r. • BOHATER: Jezus, Jan


EWANGELIA MATEUSZA • W roku liturgicznym A czytamy Ewangelię według św. Mateusza. Według tradycji uważana jest ona za najstarszą, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Mateusz (podobnie jak Marek i Łukasz, ale w odróżnieniu od Jana) przedstawia chrzest niejako oczami samego Jezusa (3,16: a oto otworzyły się Mu niebiosa  i ujrzał Ducha Bożego). Zwróć uwagę, że to właśnie Mateusz ze wszystkich ewangelistów podaje nam najwięcej szczegółów dotyczących całej sceny. W wydawałoby się niechętnym przyjęciu przez Jana (3,14: To ja potrzebuję chrztu od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?) zawiera się prorockie uznanie przez niego zarówno bezgrzeszności Jezusa, jak i Jego wyższości. Teraz Jezus po raz pierwszy zabiera głos w Ewangelii Mateusza i mówi od razu o swoim posłannictwie (3,15: Pozwól teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe). Czasownik „wypełnić” zwykle odnosi się w tej Ewangelii do wypełnienia proroctwa (1,22; 2, 15.17.23; 4,14) i taki ma sens również tutaj. Przyjmując chrzest, Jezus razem z Janem uczestniczą w zapoczątkowaniu całego planu sprawiedliwości Bożej, który stanie się z czasem udziałem wszystkich narodów. Ewangelia Mateusza zakończy się zaproszeniem do głoszenia i udzielania chrztu w imię Trójcy (28,18-20). Tu znajdujemy już zapowiedź tej misji.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wszystko po kolei: Jezus mu odpowiedział: «Pozwól teraz, bo tak godzi się nam wypełnić wszystko, co sprawiedliwe». Wtedy Mu ustąpił.

Trzech razem: A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły Mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego na Niego. A głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».

 

LINKI


A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły Mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego na Niego (Mt 3,16).

Iz 11,2: I spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej. 

Iz 61,1: Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił. Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę.

Ez 1,1: Działo się to roku trzydziestego, dnia piątego czwartego miesiąca, gdy się znajdowałem wśród zesłańców nad rzeką Kebar. Otworzyły się niebiosa i doświadczyłem widzenia Bożego. 

J 1,32: Jan dał takie świadectwo: Ujrzałem Ducha, który jak gołębica zstępował z nieba i spoczął na Nim. 

Dz 7,56: I [Szczepan] rzekł: «Widzę niebo otwarte i Syna Człowieczego, stojącego po prawicy Boga». 

1Kor 12,3: Otóż zapewniam was, że nikt, pozostając pod natchnieniem Ducha Bożego, nie może mówić: «Niech Jezus będzie przeklęty!». Nikt też nie może powiedzieć bez pomocy Ducha Świętego: «Panem jest Jezus». 

J 3,5: Jezus odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego. 

J 7,39: A powiedział to o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący w Niego; Duch bowiem jeszcze nie był dany, ponieważ Jezus nie został jeszcze uwielbiony. 

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Polskie słowo “chrzest” nie jest przekładem greckiego baptismos. Wywodzi się od imienia Chrystusa, choć jego pochodzenie nie jest jasne. Oryginalne słowo baptismos oznacza “zanurzenie”. Jego znaczenie jest zatem ściśle związane z gestem zanurzenia w wodzie, choć – jak tłumaczy Katechizm Kościoła Katolickiego – zanurzenie w wodzie jest symbolem pogrzebania katechumena w śmierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim jako „nowe stworzenie”.

• Chrzest – zanurzenie w wodach Jordanu, którego udzielał Jan Chrzciciel, nie był jeszcze chrztem, jakiego my dostępujemy. Pierwszym chrztem udzielanym w imię Jezusa na kartach Biblii jest chrzest w Dniu Pięćdziesiątnicy (PRZECZYTAJ TU>>)

• Sakrament chrztu ustanowił Jezus Chrystus, mówiąc tuż przed swoim wniebowstąpieniem: Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem” (Mt 28,19-20).

 

STO SŁÓW


Okres Narodzenia Pańskiego w liturgii Kościoła kończy się każdego roku świętem Chrztu Pańskiego. To nie tylko symbolika. Już Ewangelie przedstawiają nam właśnie moment chrztu Jezusa w Jordanie jako charakterystyczny początek Jego misji. Oto kończy się Jego życie ukryte pośród ludu, a zaczyna bycie Sługą.

Proroctwo Izajasza o Słudze Pana, którego metody i cel działania są szokujące i niespotykane, wypełni się właśnie w Jezusie Chrystusie. On będzie Sługą, który odda nawet życie dla zbawienia ludzi.

Dlatego propozycja zbawienia, przemiany życia, jest teraz skierowana do każdego człowieka. To musi szokować. Wciąż na nowo potrzebujemy pozwolić zadziwiać się myśli, że Bóg kocha naprawdę każdego, nawet tego, którego ja nie potrafię albo i nie chcę kochać.

Jezus przyszedł wypełnić plan Ojca. Oto początek Jego misji. To na razie tylko zapowiedź zwycięstwa Chrystusa i nowego życia, które stanie się odtąd udziałem chrześcijan. Nad Jordanem objawia się rzeczywistość Trójcy Świętej. Nie jest ona jednak tylko zewnętrzna wobec nas, Bóg sam jest wspólnotą, i ma to do siebie, że wciąż zaprasza człowieka do tej nadprzyrodzonej komunii ze sobą. Dlatego ochrzczony, który przyjmuje Ducha Świętego i staje się dzieckiem Bożym, słyszy wciąż wewnątrz siebie ten sam głos: Jesteś moim umiłowanym synem, córką…

 

1/6
"Chrzest Chrystusa", Guido Reni, m. 1622 a 1623 r., Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
2/6
"Chrzest Chrystusa", Piero della Francesca, ok. 1440-1450 r., National Gallery, Londyn
3/6
"Chrzest Chrystusa", Andrea Mantegna, ok. 1506 r., Kaplica św. Jana Chrzciciela w Mantui, Włochy
4/6
"Chrzest Chrystusa", Jean Colombe, m. 1485 a 1486 r., Musée Condé, Chantilly, Francja
5/6
"Chrzest Jezusa", Grigorij Gagarin, XIX w.
6/6
"Chrzest Chrystusa" na płaskorzeźbie Donatella, XV w.
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki A

To także nasze powołanie, nasza misja. “Narodziny” tego samego Chrystusa w twoim życiu, to szansa na to, aby On poprzez Ciebie przyszedł do tego świata, do ludzi wokół Ciebie. Nie ma większego błogosławieństwa

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• CZYTANIA: Księga Liczb 6,22-27, Psalm 67,2-3.5.8, List św. Pawła Apostoła do Galatów 4,4-7, Ewangelia wg św. Łukasza  2,16-21

 

• CHMURA SŁOWA •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Liczb

(Lb 6, 22-27)

Pan mówił do Mojżesza tymi słowami: «Powiedz Aaronowi i jego synom: tak oto macie błogosławić synom Izraela. Powiecie im: „Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie swoje oblicze i niech cię obdarzy pokojem”. Tak będą wzywać imienia mojego nad synami Izraela, a Ja im będę błogosławił».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Błogosławieństwo Lb 6,22-27

Boże błogosławieństwo to konkretne łaski, które czynią człowieka zadowolonym. Obyśmy uwierzyli, że nic więcej do życia nam nie potrzeba

KSIĘGA: Liczb • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: 538 r. przed Chr., tradycje sięgające XII w. przed Chr.
KATEGORIA:
nakaz • BOHATEROWIE: Mojżesz, Aaron i jego synowie


WYDARZENIA I LICZBY • Księga Liczb to czwarta księga Pięcioksięgu i całego Starego Testamentu. Po Księdze Wyjścia, opowiadającej o wyjściu Izraelitów z Egiptu i zawarciu przymierza na Synaju, pojawia się niejako przerwa w narracji wędrówki ku Ziemi Obiecanej: następuje “prawnicza” Księga Kapłańska. Po niej Księga Liczb, która wznawia opowiadanie • Skąd jednakże jej nazwa: Liczb? Otóż nie od razu następuje opowiadanie. Pierwsze rozdziały to spis Izraelitów, szczegółowe wyliczenie poszczególnych pokoleń.

KONTEKST • Pierwsze 10 rozdziałów Księgi Liczb to moment przygotowań do wyruszenia ludu wybranego spod Synaju do Ziemi Obiecanej. Rozdziały 1-4 opisują spis ludności i ustawienie w odpowiednim porządku procesjonalnego pochodu, a rozdziały 5-10 dają przykazania dotyczące czystości rytualnej ludu. Boże błogosławieństwo, o którym mowa w dzisiejszym czytaniu, wydaje się być odpowiedzią na wierność ludu, dla którego życie w owej czystości jest sposobem na życie w relacji z Bogiem.

ZANIM USŁYSZYSZ • Po opisaniu ślubu nazireatu (6,1-21), Pan opisuje Mojżeszowi w jaki sposób Aaron i jego synowie mają błogosławić lud. Jest to błogosławieństwo, które składa się z trzech wezwań do Boga. Z czasem stało się ono stałym elementem liturgii żydowskiej, a potem także chrześcijańskiej.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Tylko błogosławieństwo: Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem.

 

LINKI


Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem (Lb 6,24-26).

Ps 121,7: Pan cię uchroni od zła wszelkiego: czuwa nad twoim życiem. 

Ps 134,3: Niechaj cię Pan błogosławi z Syjonu, Ten, który uczynił niebo i ziemię! 

Ps 29,11: Niech Pan udzieli mocy swojemu ludowi, niech Pan błogosławi swój lud, darząc go pokojem. 

J 14,27: Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się lęka! 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W pierwszym czytaniu czytaniu usłyszeliśmy dziś jedno z najpiękniejszych błogosławieństw Starego Testamentu, błogosławieństwo kapłańskie – birkat hakohanim – jakie synowie Aarona mają wymawiać nad synami Izraela. To błogosławieństwo Nowego Roku, które dokonuje tego, o czym mówi:

Moje, nasze błogosławieństwo. Niech cię Pan błogosławi – mimo że błogosławieństwo kieruje się do pojedynczej osoby, dotyczy ono wspólnoty, całego Izraela (“tak będziecie błogosławić synom Izraela”). Bóg zwraca się do każdego z osobna, widzi każdego z nas i jego sytuację życiową, jednak błogosławi nam jako rodzinie. Jego błogosławieństwo może nam pomóc odbudować więzi zerwane przez nasz egoizm i grzech.

Tarcza. Niech Cię Pan strzeże – błogosławieństwo ma być tarczą. Hebr smr – strzec opisuje króla albo wojownika, który osłania swoim mieczem, tych którzy są w niebezpieczeństwie, Boga-przewodnika który prowadzi patriarchów, wiedzie Izraela przez pustynię, pozwala uniknąć pułapek i niebezpieczeństw. Ludzka droga wiedzie w nieznane i obfituje w niebezpieczeństwa. Pan chce kroczyć obok i chronić nas swoją dłonią.

Uśmiech. Niech Pan rozpromieni nad tobą swoje oblicze – dosłownie niech sprawi, że zajaśnieje nad tobą jego oblicze. W naszej surowej lub często smutnej religijności katolickiej warto uświadomić sobie, że Bóg to nie czujny, karzący wzrok który mierzy nas z góry lecz pełne miłości i troski wpatrzone w nas oblicze. W Starym Testamencie jaśniejące oblicze to znak radości i łaski – dla nas łaskawe oblicze Boga jest jak lampa oświecająca nasze drogi.

Pokój. Niech zwróci ku tobie swoje oblicze, niech cię obdarzy pokojem. Można powiedzieć, że święto Nowego Roku to przede wszystkim objawienie Boga o bardzo ludzkiej twarzy – czułego, troskliwego i równocześnie prowadzącego nas z mocą (aż dwa razy pojawia się obraz oblicza). To także Bóg, który nie abstrahuje od naszych ziemskich problemów, tych ekonomicznych, rodzinnych i społecznych. Pokój, o którym mówi błogosławieństwo kapłańskie to nie tylko pokój serca, lecz także dobrobyt, szczęście, błogosławieństwo w pracy. To także dar Boży, na progu tego Nowego Roku.

 

CZY WIESZ ŻE…


Właśnie tekst błogosławieństwa kapłańskiego jest najstarszym fragmentem z Biblii jaki został do tej pory odkryty wśród znalezisk archeologicznych. W 1979 roku w grobowcach Ketef Hinnom (blisko Starego Miasta Jerozolimy, lekko na południowy zachód) znaleziono 2 malutkie srebrne zwoje (3 na 10 cm oraz 1 na 4 cm), które zawierają ten tekst, zapisany pismem paleo-hebrajskim. Pierwotnie były one zwinięte w rulony i prawdopodobnie służyły jako amulety. Proces ich rozwinięcia, tak aby zminimalizować wszelkie uszkodzenia, trwał aż 3 lata. Ocenia się, że pochodzą one z początku VI w. przed Chr. Są przechowywane i pokazywane w Muzeum Izraela w Jerozolimie.

qaz

תמרהTamar Hayardeni / WikimediaCommons

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 67 (66), 2-3. 5 i 8)

REFREN: Bóg miłosierny niech nam błogosławi.

Niech Bóg się zmiłuje nad nami i nam błogosławi;

niech nam ukaże pogodne oblicze.

Aby na ziemi znano Jego drogę,

Jego zbawienie wśród wszystkich narodów.

Niech się narody cieszą i weselą,

że rządzisz ludami sprawiedliwie,

i kierujesz narodami na ziemi.

Niechaj nam Bóg błogosławi,

niech się Go boją wszystkie krańce ziemi.

[01][02]

 

PSALM

Radość z błogosławieństwa Ps 67,2-3.5.8

Radość staje się natychmiastowym znakiem realizacji prośby o błogosławieństwo

PSALM 67 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: VI-V w. przed Chr.


PSALM WEZWANIAPsalm 67 to także jeden z czterech psalmów wezwania, którymi rozpoczyna się codzienna Liturgia Godzin. To prośba o Boże błogosławieństwo i zachęta do uwielbienia Pana na progu nowego dnia. Pod względem gatunku jest to hymn (tehilla), bezinteresowna modlitwa uwielbienia. Większość komentatorów uznaje psalm 67 za wspólne dziękczynienie za dobre zbiory, (być może z okazji Święta Namiotów).

BŁOGOSŁAWIEŃSTWO • Nie bez przyczyny usłyszymy psalm 67. Kontynuuje on bowiem temat pierwszego czytania: prośba o błogosławieństwo Boże i radość, która towarzyszy jej spełnieniu. Jest to jeden z tekstów tradycji żydowskiej, który włącza pogan w historię zbawienia • To przekonanie jest ukryte w samej budowie psalmu. Usłyszymy tylko część utworu, ale już ona wystarczy, by to dostrzec: Izrael (światło dla ludów) pierwszy intonuje hymn na cześć Boga (Niech Bóg się zmiłuje nad nami). Potem powoli przyłączają się głosy całej ludzkości (Niech się narody cieszą i weselą). Charakterystyczna radość i motyw dziękczynienia są wspólne.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów (Ga 4, 4-7)

Bracia: Gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg zesłał swojego Syna, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem, aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo. Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: «Abba, Ojcze». A zatem nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem. Jeżeli zaś synem, to i dziedzicem z woli Bożej.

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Gdy nadeszła pełnia czasu… jesteś synem Ga 4,4-7
Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem

LIST DO GALATÓW • NADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: chrześcijanie rejonu Galacji • DATA: 52/53 r. po Chr. • SKĄD: Efez


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i misją judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory. • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

KONTEKST • Po przeanalizowaniu w 3 rozdziale relacji między Prawem a usprawiedliwieniem i wykazaniu ograniczonego zadania tegoż Prawa względem samej obietnicy (posługując się przykładem Abrahama), w 4 rozdziale Paweł kontynuują swoją alegorię na temat bycia dziedzicem Bożych darów, na przykładzie dwóch synów Abrahama: Izmaela (z niewolnicy Hagar) oraz Izaaka (pochodzącego z żony Sary, wolnej).

ZANIM USŁYSZYSZ • Paweł mówi o przełomowym momencie historii zbawienia, który zmienił wszystko: od teraz relacja człowieka do Boga może mieć całkowicie inną jakość, przejść w inny wymiar. Ta adopcja jest szczególna: nie jest jedynie prawnym aktem, ale daje przysposobionym dzieciom udział w samej naturze Ojca. Zwróć uwagę, że to jedyny werset we wszystkich pismach Pawła, w którym wspomina on Maryję, stwierdzając przy tym wprost preegzystencję Syna Bożego oraz pośrednio (przez pominięcie wzmianki o ojcu ziemskim) także dziewicze poczęcie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


W jaki sposób przyszedł?: Gdy jednak nadeszła pełnia czasu, zesłał Bóg Syna swego, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem…

Po co przyszedł?: …aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo.

 

LINKI


Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: Abba, Ojcze! (Ga 4,6)

Rz 8,15-16: Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!»  Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi. 

Mk 14,36: I mówił: «Abba, Ojcze, dla Ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ten kielich ode Mnie! Lecz nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty niech się stanie!»  

Rz 5,5: A nadzieja zawieść nie może, ponieważ miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany. 

2Kor 3,17: Pan zaś jest Duchem, a gdzie jest Duch Pański tam wolność.  

Łk 11,2: A On rzekł do nich: Kiedy się modlicie, mówcie: Ojcze, niech się święci Twoje imię; niech przyjdzie Twoje królestwo! 

 


JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Fragment z Listu do Galatów, który czytamy dziś w liturgii, to jedyny moment, w którym Paweł wspomina Maryję i czyni aluzję do Bożego Narodzenia. Jak z perspektywy pierwszego teologa młodego Kościoła wygląda tajemnica Wcielenia?

Pełnia czasu. Posłanie Syna na świat, syna zrodzonego z niewiasty, to według Pawła wydarzenie zaplanowane przez Boga. Pełnia czasu (pleroma tou chronou), świadomość czasu który wkracza w swoją ostateczną fazę, towarzyszą misji Jezusa (Mk 1,15; Łk 1,21) i są częścią przepowiadania Kościoła (Dz 2,16). Czas przyjścia Jezusa to czas pełen łaski. Ukazuje on plan Boga, który rozwija się w ludzkim świecie i zmusza do podejmowania ostatecznych decyzji.

Syn zrodzony z niewiasty. Chrystus został posłany przez Ojca jako Słowo Mądrości przychodzące z wysoka (Mdr 9,10-17) i jako nowy Adam, który ma naprawić błędy starego. To prawdziwy człowiek, reprezentuje nas wszystkich. Ten człowiek urodził się także w konkretnym narodzie, Izraelu, narodzie, który żyje pod Prawem. Ponieważ Prawo daje tylko świadomość grzechu i czyni człowieka tym bardziej winnym, Chrystus przychodzi, aby wyzwolić nas spod jego jarzma.

Przybrane synostwo. Darem który przynosi Mesjasz, jest przybrane synostwo, czyli adopcja (hyiothesia). To termin typowo prawniczy, funkcjonujący w świecie grecko-rzymskim. Adopcja służyła wówczas nie tyle opiece nad dzieckiem, co zapewnieniu bezdzietnemu małżeństwu dziedzica. Do rzadkości należało adoptowanie kompletnie obcych (spoza rodziny) i niewolników. Bóg czyni rzecz dla starożytnych niesłychaną. Przygarnia nas, obcych i czyni swoimi synami; przygarnia nas, niewolników grzechu, i czyni wolnymi dziedzicami razem ze swoim Synem. Wszystko co należy do Ojca i Syna, należy odtąd do nas.

Abba, Ojcze. Darem Boga dla tych, których uczynił swoimi przybranymi dziećmi jest także Duch, który woła w naszych sercach: Abba, Ojcze. Duch modli się w nas, tak jak modlił się Jezus. W modlitwie inspirowanej przez Ducha wybrzmiewają dwie rzeczy. Pierwsza to bliskość i przystęp do Ojca. Druga to szacunek, z jakim zwracamy się do Tego, od którego zależy całe nasze życie. Tytuł Abba to w starożytności nie tylko pieszczotliwy zwrot “tatusiu”. To także tytuł honorowy, który przynależy do głowy rodziny (paterfamilias), dysponującej nawet prawem życia i śmierci.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 2, 16-21)

Pasterze pospiesznie udali się do Betlejem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie. Gdy Je ujrzeli, opowiedzieli o tym, co im zostało objawione o tym Dziecięciu. A wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co im pasterze opowiadali. Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. A pasterze wrócili, wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to było powiedziane. Gdy nadszedł dzień ósmy i należało obrzezać Dziecię, nadano Mu imię Jezus, którym Je nazwał anioł, zanim się poczęło w łonie Matki.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Zachowywała i rozważała  Łk 2,16-21

Także Maryja przechodzi drogę wiary: uczy się interpretować wydarzenia zgodnie ze Słowem Bożym i dzięki Niemu

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenia • MIEJSCE: Betlejem • CZAS: ok. 6/7 przed Chr. • BOHATEROWIE: Jezus, Maryja, Józef oraz pasterze


KSIĘGA • O autorze trzeciej Ewangelii wiemy stosunkowo dużo. Wedle najstarszych tradycji, mających potwierdzenie w Dziejach Apostolskich, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem (4,14). Spisana przez niego księga bywa nazywana Ewangelią Ewangelizatora, ponieważ powstawała w środowisku pogańskim, a jej przekaz ma znaczenie ewangelizacyjne. Łukasz, na wzór Apostoła Pawła, przygotowuje ludzi do podjęcia zadania głoszenia Chrystusa tym, którzy Go jeszcze nie znają. Ewangelia stanowi pewną całość wraz z Dziejami Apostolskimi, także spisanymi przez Łukasza. W tej Ewangelii można wyróżnić kilka części: • ewangelię dzieciństwa (1,5-2,52) • ewangelię cudów i przypowieści w Galilei (4,14-9,50) • wypełnioną nauczaniem podróż do Jerozolimy (9,51-19,28) • nauczanie o charakterze eschatologicznym w Jerozolimie (19,29-21,38) • ewangelię Męki i Zmartwychwstania, zakończoną wezwaniem do głoszenia (22,1-24,53).

KONTEKST •  Niedzielna Ewangelia należy do tej części księgi spisanej przez św. Łukasza, która opowiada o dzieciństwie Jezusa. Po opisie narodzenia Jezusa (2,1-7), opisuje on spotkanie pasterzy z aniołami (2,8-14), po którym podejmują oni decyzję o ruszeniu do Betlejem (2,15), zgodnie ze słowem anioła. Dzisiejszy fragment rozpoczyna się właśnie w momencie przyjścia pasterzy na miejsce.

ZANIM USŁYSZYSZ • Ewangelia związana z Uroczystością Maryi, Świętej Bożej Rodzicielki, ma za punkt odniesienia nowonarodzone Dziecię, ale zaraz obok Niego, także w centrum, stoi Jego Matka. Razem z Józefem uczestniczą w obu scenach: spotkaniu z pasterzami, którzy zdają relację z objawienia, które otrzymali, a także przy obrzezaniu, zgodnie z Prawem, ósmego dnia. Lecz to postawa Maryi jest wysunięta na pierwszy plan i podkreślona: Ona nie tylko pozwala “dziać się” wydarzeniom, ale zachowuje je, strzeże ich w sercu oraz rozważa ich znaczenie (por. także 2,51). Łukasz będzie przedstawiał także Jej drogę wiary, którą musiała przebyć (por. 8,19-21; 11,27-29; Dz 1,14). Takiej postawy jak Maryja uczy się, na Jej wzór, każdy chrześcijanin, kiedy z czasem odkrywa, że Bóg mówi przez Słowo i wydarzenia.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nieustanny dialog w ciszy serca: Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu.

 

LINKI


Gdy nadszedł dzień ósmy i należało obrzezać Dziecię, nadano Mu imię Jezus, którym Je nazwał anioł, zanim się poczęło w łonie Matki (Łk 2,21).

Rdz 17,12: Z pokolenia w pokolenie każde wasze dziecko płci męskiej, gdy będzie miało osiem dni, ma być obrzezane sługa urodzony w waszym domu lub nabyty za pieniądze każdy obcy, który nie jest potomkiem twoim. 

Kpł 12,3: Ósmego dnia chłopiec zostanie obrzezany. 

Mt 1,21: Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów. 

Flp 2,8: …lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka…

 

TRANSLATOR


Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu (Łk 2,19).

Gr. czasownik syntereo oprócz biernego zachowywania może oznaczać także aktywne bronienie, strzeżenie.

Gr. czasownik synballo to dosłownie rzucać razem czyli właśnie porównywać, analizować, a nawet dyskutować czy kłócić się.

 

JESZCZE O EWANGELII


Ewangelia podejmuje dziś scenę, którą pozostawiliśmy niedokończoną w Dzień Bożego Narodzenia.

Pasterze, którym aniołowie obwieścili dobrą nowinę o narodzeniu Pana, rzeczywiście idą do Betlejem i o dziwo sami stają się jej heroldami. Opowiadają najpierw Maryi i Józefowi o tym, co zostało im objawione, a potem wracają wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko co widzieli i słyszeli. To prawdziwa transformacja ludzi, którzy najpierw żyli na marginesie społeczności wierzących, teraz odważnie mówią o swoim doświadczeniu Boga, stają się jego świadkami.

Maryja. Maryja to szczególna Matka. Nie skupia się na porodzie, który nastąpił niespodziewanie, w trudnych warunkach; nie przerażają jej niedogodności i ubóstwo, w którym przychodzi na świat jej Syn. Koncentruje się na słowach pasterzy, na Bożym Słowie, które odnajduje w historii swojej rodziny. Strzeże go i zachowuje w swym sercu. To Słowo, będzie ją dalej wprowadzać w tajemnicę jej Syna. Bez Bożego Słowa jej historia stałaby się dramatycznie pusta, pozbawiona sensu.

Obrzezanie, imię i rodzina. Zgodnie z tradycją i Prawem Izraela, Jezus zostaje obrzezany. Otrzymuje znak przynależności do ludu Przymierza, staje się dziedzicem obietnic Abrahama (Rdz 17). Syn Boży, choć ze wszech miar wyjątkowy, należy do ludzkiej rodziny, do rodziny Izraela. Jego imię i misja, Bóg zbawia, nie mogą się wypełnić inaczej jak tylko poprzez ludzkie i rodzinne więzy. Nasza tożsamość i powodzenie życiowej misji swymi korzeniami tkwią głęboko we wspólnocie, którą tworzymy.

 

TWEETY




 

 

STO SŁÓW


Tak jak sam dzień Bożego Narodzenia, tak i zakończenie Oktawy tych Świąt, przypada w tym roku w niedzielę. Pierwszy dzień Nowego Roku to zawsze w liturgii Kościoła ostatni dzień tejże Oktawy, czyli właśnie Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi. Kościół wciąż powtarza (oficjalnie od Soboru w Efezie), że Maryja jest naprawdę Matką samego Boga.

Jaki to ma związek z naszym zwykłym życiem? Maryja jest wzorem każdego chrześcijanina. Kościół, jako Matka, tak jak Maryja, “rodzi” Chrystusa dla tego czasu, dla tego pokolenia, pozwala wciąż ukonkretniać Jego Obecność. To nasze powołanie, nasza misja. On ma narodzić się w nas, a to znaczy, na poziomie indywidualnym, także w moim i twoim konkretnym życiu. Przez cały ten świąteczny tydzień liturgia nieustannie śpiewa i głosi: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem.

Gdy Paweł w drugim czytaniu mówi o pełni czasu, chodzi mu o przełomowy moment historii zbawienia, który zmienił wszystko: od teraz relacja człowieka do Boga może wskoczyć na absolutnie nowy poziom, przejść w zupełnie inny wymiar. Owa całkowicie nowa jakość polega na tym, że ta adopcja jest szczególna: nie jest jedynie prawnym aktem, ale daje przysposobionym dzieciom udział w samej naturze Ojca. Wydaje się to nie do wiary, ale to właśnie te “narodziny” tego samego Chrystusa w twoim życiu, to szansa na to, aby On poprzez Ciebie przyszedł do tego świata, do ludzi wokół Ciebie.

Aby to mogło się wydarzyć, potrzebujemy uczyć się od Maryi jak otwierać się na łaskę Bożą, jak mówić mu coraz pełniej “tak”: zgadzam się na Twoje narodziny we mnie. Ten dialog z Bogiem odbywa się w naszym życiu, na głębokim poziomie wydarzeń. Temu właśnie możemy przyglądać się w dzisiejszej Ewangelii. Widzimy w niej Maryję, gdy nie tylko pozwala “dziać się” wydarzeniom, ale zachowuje je, strzeże ich w sercu oraz rozważa ich znaczenie. Kiedy odkrywamy, że Bóg mówi przez Słowo i wydarzenia, możemy uczyć się takiej samej postawy. Słowo interpretuje wydarzenia i zapowiada je, wydarzenia wypełniają Słowo i potwierdzają Je. To tajemnica nieustannego, pewnego Bożego zaproszenia i wciąż kruchej, słabej odpowiedzi człowieka.

Pierwsze czytanie i psalm mówią o tym, że Boże błogosławieństwo to konkretne łaski, które czynią człowieka zadowolonym. Radość staje się natychmiastowym znakiem realizacji prośby o błogosławieństwo. Kto w wolności serca prosi o błogosławieństwo, otwiera się właśnie na Bożą Obecność, na Jego Ducha, który zapewnia nas, że mamy Ojca, że jesteśmy Jego umiłowanymi synami i córkami. Obyśmy uwierzyli, że tak naprawdę nic więcej do życia nam nie potrzeba. Wtedy jak Maryja, i razem z Nią, będziemy przynosić temu światu Chrystusa.

 

1/6
"Adoracja Dzieciątka Jezus", Mistrz Ołtarza z Trzeboni, przed 1380 r., Alsová Jihoceská Galeria, Hluboká, Czechy
2/6
"Adoracja ze św. Janem i św. Bernardem" Fra Filippo Lippi, 1459 r., Gemäldegalerie, Niemcy
3/6
"Narodzenie" El Greco, między 1603 a 1605 r., Santuario de la Virgen de la Caridad de Illescas, Hiszpania
4/6
"Pieśń Aniołów", Adolf William Bouguereau, 1881 r., Getty Center, California, USA
5/6
"Pokłon pasterzy", Georges de La Tour, ok. 1643 r., Luwr, Paryż
6/6
"Pokłon Trzech Króli", Lorenzo Monaco, Uffizi Gallery, Florencja, WŁochy
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >