Jutro Niedziela – III adwentu A

Czytania radosnej trzeciej niedzieli Adwentu rozpoczynają się od przepięknego obrazu pustyni, która zakwitnie, wyda owoce

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


III NIEDZIELA ADWENTU A “Gaudete” • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, by sprawił, abyśmy przygotowali nasze serca i z radością mogli obchodzić wielką tajemnicę naszego zbawienia  • CZYTANIA:  Księga Izajasza 35, 1-6a. 10, Psalm 146 (145), 7. 8-9a. 9bc-10, List św. Jakuba 5, 7-10, Ewangelia wg św. Mateusza 11, 2-11

 

CHMURA SŁÓW

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 35, 1-6a. 10)

Niech się rozweseli pustynia i spieczona ziemia, niech się raduje step i niech rozkwitnie! Niech wyda kwiaty jak lilie polne, niech się rozraduje także skacząc i wykrzykując z uciechy. Chwałą Libanu ją obdarzono, ozdobą Karmelu i Saronu. Oni zobaczą chwałę Pana, wspaniałość naszego Boga. Pokrzepcie ręce osłabłe, wzmocnijcie kolana omdlałe! Powiedzcie małodusznym: «Odwagi! Nie bójcie się! Oto wasz Bóg, oto pomsta; przychodzi Boża odpłata; On sam przychodzi, aby was zbawić». Wtedy przejrzą oczy niewidomych i uszy głuchych się otworzą. Wtedy chromy wyskoczy jak jeleń i język niemych wesoło krzyknie. I odkupieni przez Pana powrócą. Przybędą na Syjon z radosnym śpiewem, ze szczęściem wiecznym na twarzach. Osiągną radość i szczęście, ustąpi smutek i wzdychanie.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Pustynia zakwitnie Iz 35,1-6a.10

Sam Bóg przychodzi zbawić swój lud. Znaki tego zbawienia, są już widoczne.

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)
KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

MAŁA APOKALIPSA • Rozdziały 3435 to tak zwana Mała Apokalipsa. Jest późniejszą wstawką do Księgi Gróźb, pochodzącą z czasów, gdy powstało dzieło Drugiego Izajasza. Powstała w czasach klęski. Królestwo Judy przestało istnieć, Izraelici przebywali na wygnaniu w Babilonie, a Jerozolima została zniszczona. Sprawcą największych upokorzeń Izraelitów był Edom • To wówczas powstaje Mała Apokalipsa, proroctwo, które zapowiadało • ostateczną walkę wojsk niebieskich z narodami pogańskimi (przede wszystkim z Edomem) • zwycięstwo Boga i • ostateczny sąd, który przywróci Jerozolimie chwałę.

ODWRÓCENIE LOSU • Usłyszymy fragment kończący tzw. Małą Apokalipsę – tę jej część, która zapowiada triumf Jerozolimy w nieokreślonej jeszcze dokładnie przyszłości • Zauważmy, że ostateczne zwycięstwo – którego zapowiedź jest pisana w czasach potwornej klęski – wpisane jest w obietnice odwrócenia losu rzeczywistości. Niesamowity jest obraz pustyni, która kwitnie i wydaje owoce. Jest to obraz nie tylko odzyskania niepodległości, powrotu do Jerozolimy. To jeszcze o wiele więcej: głusi zaczną słyszeć, niewidomi widzieć, chromi skakać. To obrazy, które pomagają nam zrozumieć, że Apokalipsa Izajasza dotyczy czegoś większego niż tylko rzeczywistości historycznej – jest zapowiedzią zbawienia, które będzie spełnieniem najgłębszych ludzkich pragnień. Oto sam Bóg przychodzi zbawić swój lud.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Niemożliwe jest możliwe: Trysną zdroje wód na pustyni… spieczona ziemia zmieni się w staw, spragniony kraj w krynice wód

Niemożliwe jest możliwe: Przejrzą oczy niewidomych i uszy głuchych się otworzą… język niemych wesoło krzyknie

 

LINKI


Powiedzcie małodusznym: «Odwagi! Nie bójcie się! Oto wasz Bóg, oto – pomsta; przychodzi Boża odpłata; On sam przychodzi, by zbawić was» (Iz 35,4).

Pwt 20,3: Słuchaj, Izraelu! Zaczynacie dzisiaj walkę przeciw wrogom waszym, niech trwoga przed nimi was nie ogarnia! Niech serce wam nie drży! Nie bójcie się, nie lękajcie się!  

Ps 145,19: Spełnia wolę tych, którzy się Go boją, usłyszy ich wołanie i przyjdzie im z pomocą.  

Ha 2,3: Jest to widzenie na czas oznaczony, lecz wypełnienie jego niechybnie nastąpi: a jeśli się opóźnia, ty go oczekuj, bo w krótkim czasie przyjdzie niezawodnie.  

Sof 3,17: Pan, twój Bóg jest pośród ciebie, Mocarz On zbawi, uniesie się weselem nad tobą, odnowi swą miłość, wzniesie okrzyk radości.  

Ef 6,10: W końcu bądźcie mocni w Panu siłą Jego potęgi.  

2Tm 2,1: Ty więc, moje dziecko, nabieraj mocy w łasce, która jest w Chrystusie Jezusie.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Naród jak pustynia. W dzisiejszym pierwszym czytaniu patrzymy na wizję pustyni zamieniającej się w ogród (Iz 35,1). Wizję przemienionej pustyni można odczytać jako obraz przemiany narodu wybranego, który u początku VI w. traci Jerozolimę. W wyniku wyniszczających wojen z królem babilońskim i sąsiadami, Edom zapanował nad południem kraju i szlakami, którymi pielgrzymi zmierzali do Miasta Świętego. Wzgórze pustynne opustoszało.

Pielgrzymka na Syjon. O szlakach pielgrzymich, które znowu zapełnią się wiernymi, mówi dzisiejsze pierwsze czytanie (Iz 35). Pustynia zamieniająca się w jezioro i spieczona ziemia wytryskująca źródłami to obraz ożywających południowych szlaków Izraela (Iz 35,1-2.7). Na wzgórze świątynne zmierza rzesza pielgrzymów, która opisywana jest językiem wykraczającym daleko poza społeczne i historyczne realia tamtych czasów.

Człowiek jak pustynia. Pustynia to także uniwersalny obraz ludzkości i człowieka, którego życie zmienia się, kiedy wkracza w nie Pan. Na Syjon zmierza pielgrzymka ludzkości. Wśród nich są niewidomi i głusi, chromi i niemi (Iz 35,5-6). To człowiek dotknięty przekleństwem grzechu, a w konsekwencji cierpieniem i chorobą. Bóg, przygarniając do siebie chorą ludzkość, czyni z niej kwitnący ogród, wzywa ją do radości.

Źródło radości. Powodem radości, jest fakt, że pustynia ludzkiego życia, która wydawała się być ziemią zapomnianą i przeklętą, wypełnia się Bożą obecnością. Ukazuje się w niej chwała Pana. Oczom tych, którzy patrzą ukazuje się wspaniałość (hadar), czy też pełne blasku piękno Bożej obecności. Okazuje się, że Pan nie porzucił człowieka, swej ziemi, nawet jeśli jest on ziemią zeszpeconą grzechem. Bóg, który przychodzi, aby przemienić ludzką pustynię, nie wstydzi się jej brzydoty, lecz ofiarowuje jej całe swoje piękno (hadar) i chwałę (kabod). Wizja Izajasza wykracza poza granice Izraela, czekając na swoje wypełnienie w Jezusie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 146 (145), 7. 8-9a. 9bc-10)

REFREN: Przybądź, o Panie, aby nas wybawić.

Bóg dochowuje wierności na wieki, uciśnionym wymierza sprawiedliwość, Chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność więźniów.

Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych. Pan kocha sprawiedliwych, Pan strzeże przybyszów.

Ochrania sierotę i wdowę, lecz występnych kieruje na bezdroża. Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie, przez pokolenia.

[01][02]

 

PSALM

Bóg działa Ps 146,6c-10

W Psalmie 146 usłyszymy kolejne przykłady tego, że Bóg odmienia los: głodnych, uwięzionych, ociemniałych i poniżonych

PSALM 146AUTOR: lewita (według Septuaginty, Wulgaty i Peszitty – prorocy powygnaniowi: Aggeusz i Zachariasz) • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, ok. III w. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów istnieją Hallele: trzynaście psalmów – modlitw przewidzianych na określone święta lub sytuacje. Ich nazwa pochodzi od powtarzającego się w nich wezwania: Hallelu-Jah! To znaczy: Chwalcie Pana! Najbardziej znane są • Hallele egipskie albo “mały Hallel” (Psalmy 113-118) śpiewane podczas Święta Paschy • Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po małym Hallelu • Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145-150. Psalm 146 ma wyraźny charakter liturgiczny, funkcjonował w kulcie świątynnym jako pieśń uwielbienia. Hallele przewidziane były jako modlitwy poranne • Jeśli spojrzymy na dobór psalmów w Liturgii Godzin, przekonamy się, że podczas jutrzni dominują psalmy allelujatyczne.

BÓG RZECZY NIEMOŻLIWYCH • Usłyszymy jeden z psalmów allelujatycznych, Psalm 146, a właściwie jego drugą połowę. W pierwszej, pominiętej części – autor chwali Pana i wymienia powody, dlaczego Go wysławia i czemu warto to robić. Druga część Psalmu 146 została wybrana do Liturgii Słowa, gdyż ukazuje Boga, który odwraca los, potrafi przemienić życie człowieka. To nadzieja, która ożywia nasze adwentowe oczekiwanie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nie może być konkretniej: uciśnionym wymierza sprawiedliwość, chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność uwięzionych. Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych, Pan kocha sprawiedliwych, Pan strzeże przybyszów.

 

TRANSLATOR


On wiary dochowuje na wieki… (Ps 146,6).
Bardziej zrozumiale, gdy przetłumaczy się hebr. emet jako: wierności.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z listu św. Jakuba Apostoła

(Jk 5, 7-10)

Trwajcie cierpliwie, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik czeka wytrwale na cenny plon ziemi, dopóki nie spadnie deszcz wczesny i późny. Tak i wy bądźcie cierpliwi i umacniajcie serca wasze, bo przyjście Pana jest już bliskie. Nie uskarżajcie się, bracia, jeden na drugiego, byście nie popadli pod sąd. Oto sędzia stoi przed drzwiami. Za przykład wytrwałości i cierpliwości weźcie, bracia, proroków, którzy przemawiali w imię Pańskie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Trwajcie cierpliwie, bracia! Jk 5,7-10
Także działanie Pana ma swój rytm, trzeba się go nauczyć

LIST ŚW. JAKUBA • AUTOR: Jakub/jego uczeń • CZAS POWSTANIA: 60/90 r. • SKĄD: Palestyna • DO KOGO: wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego


LIST Z NAUKĄ MORALNĄ • Według tradycji autorem jest Jakub, apostoł Jezusa, ale najbardziej prawdopodobne z punktu widzenia tradycji i współczesnych badań jest udział sekretarza apostoła. Istotę listu stanowi seria pouczeń moralnych, często dość luźno ze sobą powiązanych, stanowiących praktyczne nauczanie chrześcijańskie (pareneza) na temat życiowych prób i pokus, bogactwa, autentycznej wiary i oczekiwania na przyjście Pana.

PRZECIW BOGATYM • Przez cały tekst Listu św. Jakuba nieustannie powracają dwa wątki: pierwszy z nich to • troska o biednych i pokornych, często połączona z surowością wobec bogatych • drugi kładzie nacisk na spełnianie dobrych uczynków wraz z ostrzeżeniem przed wiarą bezowocną.

ZANIM USŁYSZYSZ • To sama końcówka listu. Apostoł zachęca swoich adresatów, a także nas, do przeżywania życia w perspektywie eschatologicznej, to trwania w gotowości. Do tej zachęty użyty zostało porównanie do zajęcia rolnika, które musiało mieć swój rytm, szczególnie w swoistym klimacie Palestyny (np. deszcz wczesny i późny, zob. Pwt 11,14; Jr 5,24; Jl 2,23). Cierpliwość wobec czasu i prędkości działania Pana ma prowadzić do cierpliwości i wyrozumiałości także wobec innych.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bądź zawsze gotowy!: Tak i wy bądźcie cierpliwi i umacniajcie serca wasze, bo przyjście Pana jest już bliskie.

 

LINKI


Trwajcie więc cierpliwie, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik czeka wytrwale na cenny plon ziemi, dopóki nie spadnie deszcz wczesny i późny. Tak i wy bądźcie cierpliwi i umacniajcie serca wasze, bo przyjście Pana jest już bliskie (Jk 5,7-8).

Jl 2,23: I wy się weselcie, synowie Syjonu, radujcie się w Panu Bogu waszym, bo dał wam według sprawiedliwości deszcz jesienny i deszcz wiosenny, które wylał na was obficie jak przedtem.  

Oz 6,3: Dołóżmy starań, aby poznać Pana; Jego przyjście jest pewne jak świt poranka, jak wczesny deszcz przychodzi On do nas, i jak deszcz późny, co nasyca ziemię. 

Rz 13,11: A zwłaszcza rozumiejcie chwilę obecną: teraz nadeszła dla was godzina powstania ze snu. Teraz bowiem zbawienie jest bliżej nas, niż wtedy, gdyśmy uwierzyli. 

1P 4,7: Wszystkich zaś koniec jest bliski. Bądźcie więc roztropni i trzeźwi, abyście się mogli modlić. 

Łk 8,15: W końcu ziarno w żyznej ziemi oznacza tych, którzy wysłuchawszy słowa sercem szlachetnym i dobrym, zatrzymują je i wydają owoc przez swą wytrwałość. 

J 21,22: Odpowiedział mu Jezus: «Jeżeli chcę, aby pozostał, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za Mną!» 

 

TRANSLATOR


Tak i wy bądźcie cierpliwi i umacniajcie serca wasze, bo przyjście Pana jest już bliskie (Jk 5,8).

W gr. oryginale użyty czas perfectum, który wyraża czynność przeszłą, której efekty widzimy w teraźniejszości. Żeby lepiej zrozumieć taki niuans językowy należałoby go oddać opisowo: przybliżyło się i w efekcie jest już bliższe.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Bóg Sartre’a. Bóg czeka już, aby objawić się po raz ostatni. Jakub w swoim liście zachęca, aby z cierpliwością oczekiwać na jego przyjście. Sędzia stoi przed drzwiami. Nie jest to jednak sędzia taki, jakim wyobrażał go sobie Sartre, nieustannie obserwujący nas swym surowym, pełnym wyrzutu okiem, przychodzący żeby karać. Taki sędzia spotka bogaczy, o których pisze wcześniej Jakub, tych którzy krzywdzili innych.

Zbawiciel. Uczniowie Jezusa oczekują jednak innego Sędziego. Sędzia w tradycji biblijnej to także ten, kto ratuje ludzkie życie i przywraca światu sprawiedliwość. Bóg oczekujący pod drzwiami, nie może już doczekać się chwili, kiedy popchnie je z całą mocą, aby wpaść na scenę świata i położyć kres złu i cierpieniu. Wówczas ostatecznie wybawi nas z niewoli grzechu i naszych słabości, z niebezpieczeństw, trosk i niesprawiedliwości tego świata. Pan nie przychodzi, aby oskarżać tych, którzy Go oczekują. Sędzia przychodzi, aby wziąć w obronę życie tych, którzy mu zaufali.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 11, 2-11)

Gdy Jan usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, posłał swoich uczniów z zapytaniem: «Czy Ty jesteś Tym, który ma przyjść, czy też innego mamy oczekiwać?» Jezus im odpowiedział: «Idźcie i oznajmijcie Janowi to, co słyszycie i na co patrzycie: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. A błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi». Gdy oni odchodzili, Jezus zaczął mówić do tłumów o Janie: «Coście wyszli oglądać na pustyni? Trzcinę kołyszącą się na wietrze? Ale coście wyszli zobaczyć? Człowieka w miękkie szaty ubranego? Oto w domach królewskich są ci, którzy miękkie szaty noszą. Po coście więc wyszli? Proroka zobaczyć? Tak, powiadam wam, nawet więcej niż proroka. On jest tym, o którym napisano: Oto Ja posyłam mego wysłańca przed Tobą, aby Ci przygotował drogę. Zaprawdę powiadam wam: Między narodzonymi z niewiast nie powstał większy od Jana Chrzciciela. Lecz najmniejszy w królestwie niebieskim większy jest niż on». Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Czy to Ty? Mt 11,2-11

Znaki działania Jezusa nie przymuszają nikogo do wiary. Pozostawiają nas zawsze wolnymi, by móc Jego posłanie przyjąć lub odrzucić

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.
KATEGORIA:
mowa, dialog • MIEJSCE: Galilea • CZAS: ok. 30-33 r. • BOHATER: Jezus • SŁUCHACZE: uczniowie


EWANGELIA MATEUSZA • Według tradycji uważana jest ona za najstarszą wśród Ewangelii, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Jezus, po rozesłaniu uczniów (rozdział 10), sam także odszedł, aby nauczać i głosić Ewangelię (11,1). Dzisiejsze pytanie Jana można różnie rozumieć. Pytanie Jana nie jest wątpliwością osobistą, ale zadaje je w imieniu grupy własnych uczniów albo nawet ogółu Izraelitów, którzy nie są pewni kim jest Jezus, oczekują od Niego jasnej deklaracji. Inną możliwością jest pewna wątpliwość osobista, nie tyle co do tożsamości Jezusa, ale co do samego sposobu jej manifestowania. Jan rozpoznał przecież już wcześniej w Jezusie Mesjasza (J 1,26-34). Tkwił on jednak na tyle głęboko w judaistycznym wyobrażeniu o Mesjaszu, że nie mógł odróżnić pierwszego Jego przyjścia od drugiego. Jezus w takim wyobrażeniu powinien był zacząć swą działalność od karzącego sądu Boga nad grzesznikami. Tymczasem donosi mu się o „czynach” Mesjasza nie mających nic wspólnego z sądem i karą. Zwraca się więc do Jezusa z wyraźnym zapytaniem i domaga się jasnej i widocznej sprawiedliwości dla tych, którzy sprzeciwiają się prostowaniu dróg dla Pana. Jezus nie odpowiada wprost, lecz daje do zrozumienia, że na Nim właśnie spełniają się proroctwa mesjańskie (Iz 29,18nn; Iz 35,5nn). Zaczyna swoją działalność nie od kary, lecz od miłosierdzia. Są to znaki, który każdy musi sam zinterpretować, a potem przyjąć lub odrzucić. W tym tkwi także tajemnica wolności człowieka. Nie jest więc Jezus Mesjaszem mścicielem, przynoszącym gniew Boży, ale Mesjaszem dobroczyńcą, „cierpiącym Sługą Pańskim”.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Daj się w końcu przekonać!: Niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię.

Można wciąż nic nie rozumieć…: A błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi.

 

LINKI


Niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię (Mt 11,5).

Iz 61,1: Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił. Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę. 

Iz 29,18: W ów dzień głusi usłyszą słowa księgi, a oczy niewidomych, wolne od mroku i od ciemności, będą widzieć. 

Iz 26,19: Ożyją Twoi umarli, zmartwychwstaną ich trupy, obudzą się i krzykną z radości spoczywający w prochu, bo rosa Twoja jest rosą światłości, a ziemia wyda cienie zmarłych. 

A błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi (Mt 11,6).

Mt 13,57: I powątpiewali o Nim. A Jezus rzekł do nich: «Tylko w swojej ojczyźnie i w swoim domu może być prorok lekceważony». 

Mt 26,31: Wówczas Jezus rzekł do nich: Wy wszyscy zwątpicie we Mnie tej nocy. Bo jest napisane: Uderzę pasterza, a rozproszą się owce stada. 

J 6,61-62: Jezus jednak świadom tego, że uczniowie Jego na to szemrali, rzekł do nich: «To was gorszy? A gdy ujrzycie Syna Człowieczego, jak będzie wstępował tam, gdzie był przedtem?

Mk 6,3: Czy nie jest to cieśla, syn Maryi, a brat Jakuba, Józefa, Judy i Szymona? Czyż nie żyją tu u nas także Jego siostry? I powątpiewali o Nim. 

Iz 8,14: On będzie kamieniem obrazy i skałą potknięcia się dla obu domów Izraela; pułapką i sidłem dla mieszkańców Jeruzalem. 

J 16,1: To wam powiedziałem, abyście się nie załamali w wierze. 

 

TRANSLATOR


A błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi (Mt 11,6).

Dosłownie: kto się Mną nie zgorszy.

Gr. skandalon to ruchoma część pułapki, do której przyczepiona jest przynęta albo “przełącznik”, który sprawia, że sidła działają. Konsekwentnie także ogólnie: pułapka jako całość albo: jakakolwiek w ogóle przyczyna potknięcia. Jezus używa tutaj mocnego słowa, by opisać jak całkowicie różnił się Jego “sposób” bycia Mesjaszem od ludzkich oczekiwań i wyobrażeń tamtego czasu. Ten “skandal” zostanie przez Pawła nazwany “skandalem krzyża” (Ga 5,11). By nie być “złapanym w pułapkę”, “nie potknąć się o Jezusa”, by się nim nie zgorszyć, potrzeba przyjąć Jezusa z wiarą.

 

JESZCZE O EWANGELII


Niepokój Jana. W dzisiejszej Ewangelii Jan posyła do Jezusa uczniów z niepokojącym zapytaniem: Czy Ty jesteś Tym, który ma przyjść, czy też innego mamy oczekiwać? Jan sam przebywa w tej chwili w więzieniu. Czyżby ten, który zapowiadał i przygotował przyjście Jezusa, sam miał wątpliwości co do jego misji? Czy oczekiwał, według swoich zapowiedzi, proroka pełnego mocy, który rozpocznie sąd nad Izraelem i szybko sprowadzi na ziemię Królestwo Boże? Czy Jezus objawi swoją moc i ocali także Jana?

Otwarte serce. Pan wskazuje pytającemu Janowi na znaki, które dokonują się poprzez jego ręce: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. To On jest oczekiwanym Mesjaszem, wystarczy przyjrzeć się jego czynom. Miłość, z jaką Jezus dźwiga chorych, cierpiących i poranionych, przywracając im życie, świadczy o tym, że w Nim realizują się zapowiedzi proroków. Jednak, aby dostrzec znaki i aby je zrozumieć, trzeba otwartości serca i zaufania: Błogosławiony jest ten, kto we Mnie nie zwątpi.

Przychodzący Mesjasz. Także Jan wezwany jest do zaufania, że Jezus to jedyny Zbawiciel. Wbrew temu co zapowiadał Chrzciciel, Pan przychodzi nie jako sędzia, lecz jako pełen miłosierdzia lekarz. Od Janowej zgody i zaufania Jezusowi zależy to, czy stanie się On JEGO MESJASZEM. Od naszego przyjęcia Pana, przychodzącego już dziś cicho i pokornie, zależy całe nasze życie i przyszłe spotkanie z Nim, Sędzią świata.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Czytania radosnej trzeciej niedzieli Adwentu rozpoczynają się od przepięknego obrazu pustyni, która zakwitnie, wyda owoce. To, co suche, kamieniste, twarde, bez życia, stanie się teraz cudownym ogrodem. Znaki tego zbawienia, są bardzo konkretne, są już widoczne. Proroctwo z pierwszego czytania przekracza granice interpretacji historycznej jest zapowiedzią egzystencjalnego zbawienia, obejmującego całego człowieka. Będzie ono spełnieniem najgłębszych ludzkich pragnień. Owszem, więcej, bo nasze pragnienia są często bardzo płaskie, ograniczone, przyziemne.

Także psalm podejmuje obraz znaków zbawienia, Bożego działania, które przemienia życie człowieka. To nadzieja, która ożywia nasze adwentowe oczekiwanie, zaprasza do ciągłej gotowości, która otwiera także na drugiego człowieka, jak słyszymy w drugim czytaniu.

Pytanie Jana z Ewangelii to pytanie o tożsamość Jezusa, o sposób jej konkretnej realizacji. W tym sensie staje się ono także pytaniem bardzo osobistym, egzystencjalnym: Czy to naprawdę ty? Czy to ty jesteś Mesjaszem, Zbawicielem mojego życia? Czy w taki sposób naprawdę działasz? Czy jesteś obecny? I wreszcie: Czy to ma być sprawiedliwość? Miłosierdzie?

Znaki działania Jezusa nie przymuszają nikogo do wiary. Pozostawiają nas zawsze wolnymi, by móc Jego posłanie przyjąć lub odrzucić. Najważniejsze to nie “zgorszyć się” Bogiem, Jego miłosierdziem, sposobem Jego działania, na poziomie mojego konkretnego życia, Kościoła, świata, itd.

Oto sam Bóg przychodzi zbawić swój lud. Dzisiejsze czytania to zapowiedź zbawienia, Mesjasza, który na pewno nadchodzi, choć może nie jest dokładnie taki, jakim Go sobie wyobrażałeś. Bo jest Kimś o wiele większym. By nie być “złapanym w pułapkę”, “nie potknąć się o Jezusa”, by się nim nie zgorszyć, potrzeba przyjąć Jezusa z wiarą.

1/6
"Jan Chrzciciel na pustelni", Hieronim Bosch, XV w., Museo Lázaro Galdiano, Madryt
2/6
"Jan Chrzciciel jako anioł pustyni" ikona ze Szkoły Strogonowa, Galeria Tretiakowska, Moskwa
3/6
"Jan Chrzciciel", Andrea Mantegna, 1459 r.
4/6
Przedstawienie Jana Chciciela na ikonie z XIV w.
5/6
"Św. Jan Chrzciciel", Francisco Pacheco, ok. 1608 r., Muzeum Prado, Madryt
6/6
Święty Jan Chrzciciel na pustkowiu, Geertgen tot Sint Jans, ok. 1490–1495 r.
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II Adwentu A

Kim jest ten, na którego czekamy? Czy go znamy? Czy wiemy, co nam przynosi? Czego tak naprawdę od Niego oczekujemy?

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


II NIEDZIELA ADWENTU A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, by sprawił, aby troski doczesne nie przeszkadzały nam w dążeniu na spotkanie z Jego Synem, lecz by nadprzyrodzona mądrość kształtowała nasze czyny i doprowadziła nas do zjednoczenia z Chrystusem • CZYTANIA: Księga Izajasza 11, 1-10, Psalm 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17, List Świętego Pawła do Rzymian 15, 4-9, Ewangelia wg Świętego Mateusza 3, 1-12

 

• CHMURA SŁÓW •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 11, 1-10)

Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się Odrośl z jego korzenia. I spocznie na niej Duch Pana, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pana. Upodoba sobie w bojaźni Pana. Nie będzie sądził z pozorów ni wyrokował według pogłosek; raczej rozsądzi biednych sprawiedliwie i pokornym w kraju wyda słuszny wyrok. Rózgą swoich ust uderzy gwałtownika, tchnieniem swoich warg uśmierci bezbożnego. Sprawiedliwość będzie mu pasem na biodrach, a wierność przepasaniem lędźwi. Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał. Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie, młode ich razem będą legały. Lew też jak wół będzie jadał słomę. Niemowlę igrać będzie na norze kobry, dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii. Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana na kształt wód, które przepełniają morze. Owego dnia to się stanie: Korzeń Jessego stać będzie. na znak dla narodów. Do niego ludy przyjdą z modlitwą, i sławne będzie miejsce jego spoczynku.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Nowe porządki  Iz 11,1-10

Izajasz zapowiada w swoim proroctwie Mesjasza, który przyniesie pokój niemożliwy do osiągnięcia ludzkimi wysiłkami

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Izajasz • CZAS POWSTANIA:  II poł. VIII w. przed Chr. • KTO MÓWI: Bóg i Izajasz • ADRESACI: Izajasz  • KATEGORIA: mowa prorocka


ADWENTOWY PROROK • Tego roku w adwentowe niedziele czytamy Księgę proroka Izajasza. Jest to jedna z najdłuższych ksiąg Starego Testamentu, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania. Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia • Pierwsza część (Iz 1-39) dotyczy Izraela przed wygnaniem za czasów panowania bezbożnego króla Achaza (735-715 r. przed Chr.) oraz jego syna, wiernego reformatora Ezechiasza (715-698 r. przed Chr.). Jej autorem jest tzw. Pierwszy Izajasz (Proto-Izajasz), działający w latach 740-701 r. przed Chr. Podkreśla on Świętość Boga działającego w historii • Część druga (Iz 40-55) skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu. Jej autorem jest Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz), prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza. Głosi on radykalny monoteizm oraz przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe • Trzecia część (Iz 56-66) powstała już po powrocie z wygnania. Odpowiada za nią wciąż tzw. “szkoła Izajasza”. Autor, nazwany umownie Trzecim Izajaszem (Trito-Izajaszem), podkreśla świętość Boga i Jerozolimy oraz rysuje wizję czasów ostatecznych, w których zbawienie ma objąć wszystkie narody.

KSIĘGA EMMANUELA • Rozdział jedenasty Księgi Izajasza, który słyszymy w dzisiejszej liturgii należy do tzw. Księgę Emmanuela (Iz 6,112,6). Obejmuje ona wyrocznie z pierwszych lat misji prorockiej Izajasza i zapowiada Mesjasza, Emmanuela, księcia pokoju, którego Bóg obiecuje swojemu ludowi w niespokojnych latach wojen z sąsiadami.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejszy fragment to jedno z najbardziej znanych starotestamentalnych proroctw o Mesjaszu. Jest on nazwany tutaj Różdżką (gałązką) i Odroślą. Oznacza to coś kruchego, małego, podatnego na uszkodzenie. Ta pozorna słabość będzie jednak wzmocniona darami Ducha. Dlatego będzie On mógł być wreszcie władcą, który przyniesie sprawiedliwość. Owocem tego jest nowy porządek, pokój, który przekracza naturalne możliwości czy wyobrażenia (sielankowy obraz ww. 6-8 przedstawia w rzeczywistości głęboką metaforę). Tajemniczy mały chłopiec (albo wręcz niemowlę) ma zadziwiającą władzę nad tymi zwierzętami (ww. 6.8). Ostateczny obraz prowadzi nas natomiast do eschatologii: Mesjasz stanie się znakiem zbawienia dla narodów i jedynym “miejscem” uniwersalnego kultu.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pokój niemożliwy po ludzku: Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał.

Kto zna Pana, nie czyni zła: Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana, na kształt wód, które przepełniają morze.

 

LINKI


Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana, na kształt wód, które przepełniają morze (Iz 11,9).

Iz 2,4: On będzie rozjemcą pomiędzy ludami i wyda wyroki dla licznych narodów. Wtedy swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy. Naród przeciw narodowi nie podniesie miecza, nie będą się więcej zaprawiać do wojny. 

Oz 2,18: W owym dniu zawrę z nią przymierze, ze zwierzem polnym i ptactwem powietrznym, i z tym, co pełza po ziemi. Łuk, miecz i wojnę wyniszczę z jej kraju, i pozwolę jej żyć bezpiecznie. 

Jr 31,34: I nie będą się musieli wzajemnie pouczać jeden mówiąc do drugiego: „Poznajcie Pana!” Wszyscy bowiem od najmniejszego do największego poznają Mnie wyrocznia Pana, ponieważ odpuszczę im występki, a o grzechach ich nie będę już wspominał». 

Rz 15,14: Bracia, jestem co do was przekonany, że pełni jesteście szlachetnych uczuć, ubogaceni wszelką wiedzą, zdolni do udzielania sobie wzajemnie upomnień. 

Ap 14,6: Potem ujrzałem innego anioła lecącego przez środek nieba, mającego odwieczną Dobrą Nowinę do obwieszczenia wśród tych, którzy siedzą na ziemi, wśród każdego narodu, szczepu, języka i ludu. 

 

TRANSLATOR


I wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni (Iz 11,1).

Dla współczesnego człowieka pewnie łatwiej zrozumieć, gdy przetłumaczy się: gałązka.

Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał (Iz 11,6).
Dosłownie: prowadził.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Rok 701. Proroctwo z 11 rozdziału Księgi Izajasza odnosi się prawdopodobnie do sytuacji, jaka zapanowała ok. 701 r. Kraj został wówczas spustoszony przez najazd władcy asyryjskiego Sennacheryba. Jerozolima w cudowny sposób ocalała, lecz kraj przypominał nagi pień ściętego drzewa.

Nierozważny król. Z tego pnia, zapowiada Izajasz, ma wybić się młody pęd (nëºcer). Nie jest nim Ezechiasz, który już od dwóch dekad rządzi krajem. To dobry król, który zapoczątkował reformy religijne i dba o przymierze z Jahwe (2 Krl 18,3-4). Równocześnie jednak brak mu rozwagi. Już po raz drugi w krótkim odstępie czasu wikła się w koalicje anty-asyryjskie, ściągając na kraj gniew potężnego imperium.

Zapowiedź Mesjasza. W sytuacji władców, którzy nie są w stanie zapewnić Izraelowi pokoju, Izajasz wygłasza proroctwo o Mesjaszu. Duch, który na nim spoczywa, to ten sam Duch, który wydobywał świat z chaosu (Rdz 1,2; 2,7; 6,3; Ps 33,6), to moc odradzająca Izraela (Iz 32,15; Ez 37,1-14). Wśród jego atrybutów prorok wymienia także mądrość i rozum, radę i męstwo, wiedzę i bojaźń Pańską. Przyszły władca będzie obdarzony duchem mocy – geburah – do realizowania planów Jahwe (2 Krl 18,20; Iz 36,5; Ez 32,29). Proroctwo zawiera w sobie także obrazy natury, w której wygasa walka i nienawiść, człowiek powraca do pełnego bezpieczeństwa i harmonii życia w świecie, jak gdyby odżył na ziemi stary rajski ogród (Iz 11, 6-8).
Nazarejczyk. Żaden z królów Izraela nie zrealizował swym panowaniem mesjańskiej wizji Izajasza. Odrośl, o której mówi Izajasz to po hebrajsku nëºcer. Słowo to zawiera się w nazwie Nazaret (bet nëºcer, dom odrośli). Świat pogrążył się w oczekiwaniu na Mesjasza, który ofiarował by mu trwały pokój i wypełnił proroctwa Izajasza. Mesjasz ten miał być nazwany Nazarejczykiem (Mt 2,23).

 

CZY WIESZ ŻE…


Wydarzenia z 701 r BC, oblężenie Jerozolimy i spustoszenie Judy opisuje 2 Krl 18 – 19 oraz Iz 36 – 37. Opisują je także kroniki Sennacheryba, które rzucają światło na dramatyczne wydarzenia tamtych dni:

Jeśli chodzi o Ezechiasza, Żyda, który nie ugiął się pod moim jarzmem, zdobyłem 46 z jego silnie umocnionych miast i niezliczone osady w ich sąsiedztwie obległem i zdobyłem budując nasypy ziemne i sprowadzając wieże oblężnicze, atakiem piechoty, poprzez wyłomy w murach i przez kopanie tuneli. Wyprowadziłem z nich 200150 ludzi, młodych i starych, mężczyzn i kobiet, niezliczone konie, muły, osły, wielbłądy, mniejsze i większe bydło, i policzyłem to jako łupy wojenne.

Jego samego zamknąłem jak ptaka w klatce w Jeruzalem, jego królewskim mieście. Ustawiłem straże dokoła i sprowadziłem zgubę na każdego, kto opuszczał jego mury. Jeśli zaś chodzi o Ezechiasza, straszliwy blask mego panowania wstrząsnał nim. Razem z 30 talentami złota, 800 talentami srebra, drogocennymi kamieniami, blokami czerwonego kamienia, wykładanymi kością słoniową łożami i fotelami, wszelkiego rodzaju bogactwa, jak również swoje córki i konkubiny, męskich i żeńskich muzyków posłał do mnie, do Niniwy, mojego królewskiego miasta.

Słynną pryzmę Taylora, cylinder, na którym opisano dzieje tej wyprawy można dziś oglądać w British Museum w Londynie, podobnie jak panele z pałaców asyryjskich ilustrujące zdobycie Lakisz, jednego z warownych miast Judy opanowanych przez Sennacheryba.

 


1/2
Sennacheryb wyraża zgodę na podbój Lakisz, fot. oncenawhile, Wikimedia Commons
2/2
Pryzma Taylora
poprzednie
następne

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17)

REFREN: Pokój zakwitnie, kiedy Pan przybędzie.

Boże, przekaż Twój sąd Królowi, a Twoją sprawiedliwość synowi królewskiemu. Aby Twoim ludem rządził sprawiedliwie i ubogimi według prawa.

Za dni Jego zakwitnie sprawiedliwość i wielki pokój, aż księżyc nie zgaśnie. Będzie panował od morza do morza, od Rzeki aż po krańce ziemi.

Wyzwoli bowiem biedaka, który Go wzywa, i ubogiego, co nie ma opieki. Zmiłuje się nad biednym i ubogim, nędzarza ocali od śmierci.

Niech Jego imię trwa na wieki, jak długo świeci słońce, niech trwa Jego imię. Niech Jego imieniem wzajemnie się błogosławią, niech wszystkie narody ziemi życzą Mu szczęścia.

[01][02]

 

PSALM

Obfitość pokoju Ps 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17

Modlitwa to także zatrzymać się choć na chwilę i spojrzeć w górę

PSALM 121 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli


KRÓLEWSKI • Sam tytuł psalmu mówi wprost: Salomonowy (podobnie jak Ps 127). Z naukowego punktu widzenia nie możemy być tego pewni. Być może jest to późniejsze przypisanie do tego obrazu idealnego władcy Izraela. Możemy natomiast śmiało powiedzieć, że na pewno pochodzi on z jakiegoś obrzędu liturgicznego lub innej okazji historycznej związanej z izraelską monarchią (być może skomponowany właśnie dla samego Salomona na dzień jego intronizacji).

MESJAŃSKI • Specyficzne miejsce, jakie zajmował król we wszystkich kulturach starożytnego Bliskiego Wschodu, w relacjach pomiędzy ludem a bóstwem, sprawiło, że psalm bardzo szybko doczekał się interpretacji mesjańskiej, zarówno w tradycji judaizmu, jak i chrześcijaństwa. Choć nie jest wprost cytowany w Nowym Testamencie, to możemy powiedzieć, że jego echa brzmią w opowiadaniu o Mędrcach (Mt 2,11) i w ogólnie pojętej teologii mesjańskiej. Psalm ten powraca do nas także w liturgii Narodzenia Pańskiego.

ZANIM USŁYSZYSZ • To właśnie mesjańskie odniesienie jest powodem wyboru go także do dzisiejszej, adwentowej liturgii. Słyszymy w nim bowiem o tym, że ten cudowny, idealny władca, któremu Bóg ma błogosławić i przekazać władzę (ww. 1-2), będzie przede wszystkim sprawiedliwym sędzią, który zatroszczy się o ubogich (w. 4.12-14). Jego panowanie przyniesie pokój z sąsiadami (ww. 8-11), powszechny dobrobyt (w. 16) i trwałe błogosławieństwo (w. 17).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dla kogo ma przyjść?: Wyzwoli bowiem wołającego biedaka i ubogiego, i bezbronnego. Zmiłuje się nad nędzarzem i biedakiem i ocali życie ubogich.

 

LINKI


Wyzwoli bowiem wołającego biedaka i ubogiego, i bezbronnego. Zmiłuje się nad nędzarzem i biedakiem i ocali życie ubogich (Ps 72,12-13)

Iz 41,17: Nędzni i biedni szukają wody, i nie ma! Ich język wysechł już z pragnienia. Ja, Pan, wysłucham ich, nie opuszczę ich Ja, Bóg Izraela. 

Łk 4,18: Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi…

Łk 7,22: Odpowiedział im więc: «Idźcie i donieście Janowi to, coście widzieli i słyszeli: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia i głusi słyszą; umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. 

Hbr 7,25: Przeto i zbawiać na wieki może całkowicie tych, którzy przez Niego zbliżają się do Boga, bo zawsze żyje, aby się wstawiać za nimi. 

Ap 3,17-18: Ty bowiem mówisz: „Jestem bogaty”, i „wzbogaciłem się”, i „niczego mi nie potrzeba”, a nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny i ślepy, i nagi. Radzę ci kupić u mnie złota w ogniu oczyszczonego, abyś się wzbogacił, i białe szaty, abyś się oblókł, a nie ujawniła się haniebna twa nagość, i balsamu do namaszczenia twych oczu, byś widział.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 15, 4-9)

Bracia: To, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję. A Bóg, który daje cierpliwość i pociechę, niech sprawi, abyście wzorem Chrystusa te same uczucia żywili do siebie i zgodnie jednymi ustami wielbili Boga i Ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa. Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was ku chwale Boga. Mówię bowiem: Chrystus stal się sługą obrzezanych dla okazania wierności Boga i potwierdzenia przez to obietnic danych ojcom oraz po to, żeby poganie za okazane sobie miłosierdzie uwielbili Boga, jak napisano: «Dlatego oddawać Ci będę cześć między poganami i śpiewać imieniu Twojemu».

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Jak Chrystus Rz 15, 4-9
Jedność wierzących i życie na chwałę Boga mogą wynikać tylko z doświadczenie zawsze uprzedniej miłości Chrystusa

KSIĘGA: List do Rzymian • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt • DATA: 57-58 r. • ADRESACI: mieszkańcy Rzymu


LIST DO STOLICY • List do Rzymian bardzo często powraca w niedzielnej Liturgii Słowa. Nic dziwnego: to jedno z najdojrzalszych pism Pawła. Pierwszym, pragmatycznym celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (>> Rz 15,23-24). Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł głosi Rzymianom ewangelię. Pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła ewangelii o usprawiedliwieniu z wiary w Chrystusa i o tym, że Chrystus jest drogą zbawienia i dla Żydów, i dla pogan. Paweł nie zna jeszcze osobiście tej wspólnoty, ani jej samemu nie założył, odwiedzi ją dopiero później.

KONTEKST • Znajdujemy się w końcowej, praktycznej części Listu do Rzymian (12,1-15,13), w której dominują konkretne wskazówki i zachęty do życia chrześcijańskiego. To już prawie ostatnie fragmenty całego listu. Na koniec zostaną już tylko tzw. epilog i pozdrowienia.

ZANIM USŁYSZYSZ • Na koniec wspomnianej części pełnej różnych moralnych wskazówek Paweł na początku piętnastego rozdziału mówi nam skąd się to wszystko bierze. Chrześcijanin nie jest dobry, uczynny albo uczciwy z ludzkich względów, nie dlatego, że sobie tak postanowił albo jest taki dzielny. Jest to dzieło Boga w nas, owoc wciąż “wychodzącej” ku nam miłości Chrystusa (w. 5.7). Takie doświadczenie ma moc nieustannie przemieniać serce. To z kolei sprawia jedność (w. 6). A wszystko to na chwałę Boga (w. 9).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nadzieja przychodzi przez Słowo: To zaś, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało i dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję.

Po co to wszystko?: Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga.

 

LINKI


Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga (Rz 15,7).

Łk 15,2: Na to szemrali faryzeusze i uczeni w Piśmie: «Ten przyjmuje grzeszników i jada z nimi». 

Rz 5,6: Chrystus bowiem umarł za nas, jako za grzeszników, w oznaczonym czasie, gdyśmy jeszcze byli bezsilni. 

2Kor 5,18: Wszystko zaś to pochodzi od Boga, który pojednał nas z sobą przez Chrystusa i zlecił na posługę jednania. 

Ga 6,2: Jeden drugiego brzemiona noście i tak wypełniajcie prawo Chrystusowe. 

Rz 14,1: A tego, który jest słaby w wierze, przygarniajcie życzliwie, bez spierania się o poglądy. 

Mk 9,41: Kto wam poda kubek wody do picia, dlatego że należycie do Chrystusa, zaprawdę, powiadam wam, nie utraci swojej nagrody. 

 

TRANSLATOR


…to zaś, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało i dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję (Rz 15,4).

Dosłownie: mieli.

A Bóg, który daje cierpliwość i pociechę, niech sprawi, abyście wzorem Chrystusa te same uczucia żywili do siebie (Rz 15,5).

Tekst grecki mówi dokładnie: według Chrystusa Jezusa, albo: zgodnie z Chrystusem Jezusem.

Dosłownie: to samo myśleli, czyli można powiedzieć: byli jednomyślni.

Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga (Rz 15,7).

Być może lepiej przetłumaczyć dosłownie: przyjmujcie; przyjął.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W rozdziale 15 listu do Rzymian Paweł zachęca do troski o słabych w wierze. Za przykład stawia Chrystusa, który stał się „sługą” w Izraelu, aby wypełnić obietnice dane ojcom. Obietnice te to słowa Pisma i zapowiedzi mesjańskie, które spełniają się w Mesjaszu Nowego Przymierza. Wcześniej w Rz 15,3 apostoł cytuje Ps 69,9: Jezus to cierpiący sprawiedliwy, który bierze na siebie los wszystkich cierpiących. Na końcu dzisiejszego czytania Paweł odwołuje się do słów proroctwa mesjańskiego, którego słyszeliśmy w pierwszym czytaniu: dzięki Mesjaszowi także poganie oddadzą cześć Bogu (Iz 11,10). Nie sposób zrozumieć i odkryć przyjścia zapowiadanego Mesjasza bez zażyłości ze Słowem Boga.

 


Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 3, 1-12)

W owym czasie wystąpił Jan Chrzciciel i głosił na Pustyni Judzkiej te słowa: «Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie». Do niego to odnosi się słowo proroka Izajasza, gdy mówi: «Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu, prostujcie ścieżki dla Niego». Sam zaś Jan nosił odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder, a jego pokarmem była szarańcza i miód leśny. Wówczas ciągnęły do niego Jerozolima oraz cała Judea i cała okolica nad Jordanem. Przyjmowano od niego chrzest w rzece Jordanie, wyznając przy tym swe grzechy. A gdy widział, że przychodzi do chrztu wielu spo śród faryzeuszów i saduceuszów, mówił im: «Plemię żmijowe, kto wam pokazał, jak uciec przed nadchodzącym gniewem? Wydajcie więc godny owoc nawrócenia, a nie myślcie, że możecie sobie mówić: „Abrahama mamy za ojca”, bo powiadam wam, że z tych kamieni może Bóg wzbudzić dzieci Abrahamowi. Już siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, będzie wycięte i w ogień wrzucone. Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem. Ma On wiejadło w ręku i oczyści swój omłot: pszenicę zbierze do spichrza, a plewy spali w ogniu nieugaszonym».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Duchem Świętym i ogniem Mt 3, 1-12

Uwierzenie w Słowo i nawrócenie to tylko wstęp i przygotowanie na Tego, który przychodzi

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: mowa • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • BOHATER: Jezus • SŁUCHACZE: uczniowie


EWANGELIA MATEUSZA • Rozpoczęliśmy tydzień temu nowy rok liturgiczny, a przez to także systematyczną lekturę Ewangelii wg św. Mateusza. Według tradycji uważana jest ona za najstarszą, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Po rodowodzie Jezusa Chrystusa (1,1-17), opisie Jego narodzenia (1,18-25) i wydarzeniach mu towarzyszących (rozdz. 3), na scenę wchodzi dziś nagle bardzo ważny aktor: Jan, zwany Chrzcicielem. Jego rolą jest “przygotowanie drogi” nadchodzącemu Zbawicielowi: ma on wołać do nawrócenia oraz ostatecznie wskazać tego, którego sam jest tylko Poprzednikiem. Mateusz idzie dalej niż inni ewangeliści: przedstawia nam nauczanie Jana jako swoisty „wstęp” do nauczania Jezusa, wkładając w jego usta główne przesłanie Jezusa (por. w. 2 oraz dalej 4,17) i identyfikując go z samym prorokiem Eliaszem (11,14; 17,10-13).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Po co przychodzi?: Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.

 

LINKI


Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem (Mt 3,11).

Ml 3,2-3: Ale kto przetrwa dzień Jego nadejścia i kto się ostoi, gdy się ukaże? Albowiem On jest jak ogień złotnika i jak ług farbiarzy. Usiądzie więc, jakby miał przetapiać i oczyszczać srebro, i oczyści synów Lewiego, i przecedzi ich jak złoto i srebro, a wtedy będą składać Panu ofiary sprawiedliwe. 

Iz 44,3: Bo rozleję wody po spragnionej glebie i zdroje po wyschniętej ziemi. Przeleję Ducha mego na twoje plemię i błogosławieństwo moje na twych potomków. 

Iz 4,4: Gdy Pan obmyje brud Córy Syjońskiej i krew rozlaną oczyści wewnątrz Jeruzalem tchnieniem sądu i tchnieniem pożogi…

J 1,15: Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: «Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». 

Dz 2,3: Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. 

Tt 3,5: …nie ze względu na sprawiedliwe uczynki, jakie spełniliśmy, lecz z miłosierdzia swego zbawił nas przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym…

 

JESZCZE O EWANGELII


Nowe Wyjście. Od czterystu lat nie było już w Izraelu proroka, kiedy Jan Chrzciciel wyszedł na Pustynię Judzką. W jego osobie wypełnia się proroctwo Iz 40,3, które zapowiadało wyjście Izraela z niewoli babilońskiej. Jan głosi zbliżające się do świata Królestwo Boże. Głosi Nowe Wyjście, które będzie dziełem Mesjasza.

Nowy Eliasz. Ubiór i styl życia Jana nawiązywały do proroka Eliasza (z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder. Zob. 2 Krl 1,8). Jego pokarmem jest szarańcza oraz miód leśny, pożywienie ubogich, ale także Esseńczyków i pobożnych Izraelitów unikających nieczystych pokarmów (2 Mch 5,27). Jan nie jest ascetą czy kontrowersyjnym filozofem. Podobieństwo do Eliasza sugeruje, że zbliża się koniec znanego ludzkości świata.

Koniec i sąd. Wyznanie grzechów połączone z obmyciem ma przygotować ludzkość na zbliżający się Boży sąd. Jan Chrzciciel był prorokiem apokaliptycznym. Doskonale zdawał sobie sprawę, że przyszło mu pełnić swą misję u końca czasów. Za sobą wyczuwał już obecność Zapowiedzianego, którego sam jeszcze nie widział, jedynie mówił mu o Nim głos Boży. Być może Jan oczekiwał także rychłego końca świata i sądu Boga (Mt 3,7).

Oblicze Mesjasza. Mówił i postępował jak człowiek, który czuje, że nie pozostało już wiele czasu. Siekiera przyłożona do korzenia drzewa, ogień oczekujący na tych, którzy nie wydadzą owoców nawrócenia, to wszystko obrazy sądu, który nieodwołalnie nadciąga (Mt 3,10). Idący za nim Mesjasz nie ma łagodnego oblicza Księcia Pokoju z pierwszego czytania. Będzie chrzcić ogniem, przepalać człowieka, przebierać go jak ziarno, a plewy palić w nieugaszonym płomieniu (Mt 3,11-12). To drugie oblicze Mesjasza, którego oczekujemy w Adwencie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Plemię żmijowe. W Starożytności uważano, że istnieje gatunek żmij, który wydostaje się z ciała swych matek w sposób brutalny, przegryzając je. W tym sensie nazwanie kogoś żmiją jest obraźliwe, ale bycie określonym jako jej potomstwo jeszcze o wiele bardziej, bo zawierało w sobie jakby ukryty zarzut ojco- i matkobójstwa.

Wiejadło to prawdopodobnie rodzaj widlastej szufli używanej do podrzucania wymłóconego zboża, tak aby wiatr uniósł lżejsze plewy od cięższego ziarna. Następnie plewy były palone. To pokazuje, że obraz wiatru (po hebr. i gr. to samo słowo co duch) i ognia z poprzedniego wersetu (w. 11) jest tu dalej wykorzystany (w. 12).

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Trwamy w naszym adwentowym, pełnym napięcia, oczekiwaniu: na powtórne przyjście Chrystusa w chwale, na pamiątkę Jego pierwszego przyjścia na ziemię i wreszcie: na Jego ciągłe przychodzenie do Twojego i mojego życia, przez Słowo i Sakramenty, w wydarzeniach życia.

Kim jest ten, na którego czekamy? Czy go znamy? Czy wiemy, co nam przynosi? Czego tak naprawdę od Niego oczekujemy?

Dzisiejsze czytania prowokują nas do tego rodzaju pytań i starają się zarazem na nie odpowiadać. Obiecany Mesjasz nam ma dać to wszystko, za czym tak głęboko tęsknimy. Przychodzi przecież pełen darów Ducha. On chce przynieść obfity pokój, prawdziwą sprawiedliwość (PSALM). On ma moc sprawić, że różne wrogie sobie zwierzęta w sposób nienaturalny będą żyły razem. Jeśli pozwolimy mu zamieszkać w tych “ogrodach zoologicznych” naszych rodzin i wspólnot, odnajdziemy pokój i jedność, które będą znakiem zbawienia dla innych, obcych (I CZYTANIE).

Oczekiwać cierpliwie Jego przyjścia, Jego nieustannego przychodzenia, może ten, kto ma nadzieję. Nadziei nie traci ten, kto czuje się wciąż oczekiwany cierpliwie przez Boga, ciągle przyjmowany przez Niego. Taki ktoś może samemu wciąż przyjmować, przygarniać także innych, potrzebujących w różnych wymiarach (II CZYTANIE).

Jan był tylko Poprzednikiem, posłanym, by przygotować drogi Mesjaszowi. Uwierzenie w Słowo i nawrócenie to tylko wstęp i przygotowanie na Tego, który przychodzi. On jest mocniejszy. Mocniejszy niż wszystko to, co obiektywnie czy subiektywnie wydaje się nam dziś zbyt mocne. On chrzci nas Duchem Świętym i ogniem (EWANGELIA), gdy pozwalamy się zanurzyć w Misterium Jego Paschy, Jego zwycięstwa nad śmiercią.

 

1/6
"Jan Chrzciciel głoszący na pustyni", Anton Raphael Mengs, XVIII w., Museum of Fine Arts, Houston
2/6
"Jan Chrzciciel głoszący", Mattia Preti, 1665 r., Fine Arts Museums of San Francisco, USA
3/6
Jan Chrzciciel, Leonardo da Vinci, ok. 1513-1516 r., Luwr, Paryż
4/6
"Kazanie św. Jana Chrzciciela,", 1566 r., Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, Węgry
5/6
Przedstawienie Jana Chrzcielela z kościoła Hagia Sophia w Stambule, XII w.
6/6
"Jesse", witraż z kościoła Wszystkich Świętych Kościoła, Hove, Wielka Brytania, WikimediaCommons, fot. Malcolmlow, CC 3.0
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >