Jutro Niedziela – XIX zwykła C

Największe zaskoczenie przychodzi nocą. Bóg przychodzi nocą. Lepiej by nie zastał nas śpiących

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XIX NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, aby umocnił w naszych sercach ducha przybranych dzieci, * abyśmy mogli osiągnąć obiecane dziedzictwo • CZYTANIA: Księga Mądrości 18, 6-9 • Księga Psalmów 33 (32), 1 i 12. 18-19. 20 i 22 • List do Hebrajczyków 11, 1-2. 8-19; Ewangelia Łukasza 12, 32-48

 

CHMURA SŁÓW

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Mądrości

(Mdr 18, 6-9)

Czytanie z Księgi Mądrości

Noc wyzwolenia oznajmiono wcześniej naszym ojcom, by nabrali otuchy, wiedząc dobrze, jakim przysięgom zawierzyli. I lud Twój wyczekiwał ocalenia sprawiedliwych, a zatraty wrogów. Czym bowiem pokarałeś przeciwników, tym wsławiłeś nas, powołanych. Pobożni potomkowie dobrych składali w ukryciu ofiary i ustanowili zgodnie Boskie prawo, że jednakowo te same dobra i niebezpieczeństwa podejmą święci, i już zaczęli śpiewać hymny przodków.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Noc Paschy Mdr 18, 6-9

Wiara sprawia, że zwycięstwo można świętować już, zanim przyjdzie w swojej pełni

KSIĘGA: Mądrości • AUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr. • KATEGORIA: literatura mądrościowa


MĄDROŚĆ SALOMONA • W tradycyjnym podziale Starego Testamentu umieszczona jest w grupie siedmiu ksiąg dydaktycznych. Księga dzieli się na trzy części: • pierwsza część (rozdziały 1-5) mówi o Mądrości kierującej życiem człowieka • druga (rozdziały 6-9) to hymn pochwalny na cześć upersonifikowanej Mądrości • trzecia zaś (10-19) skupia się na roli, jaką Mądrość Boża odgrywa w historii Izraela.

MĄDROŚĆ W HISTORII IZRAELA • Czytanie pochodzi z trzeciej części Księgi, która opisuje działanie Mądrości w historii Izraela. W rozdziałach 10-19 autor podejmuje wielki temat Wyjścia z Egiptu. Opisuje Boga, który ocala sprawiedliwych a karze grzeszników proporcjonalnie do ich przestępstw. Bóg nawet wobec pogan okazuje swoje miłosierne oblicze i zapraszając do nawrócenia. Księga kończy się obrazem dzieci Boga przechodzących Morze Czerwone, aby na drugim brzegu, który symbolizuje Jego Królestwo, odnaleźć pełnię życia.

NOC WYJŚCIA • Księga Mądrości mówi dziś o nocy wyzwolenia, czyli o Nocy Paschy Izraela. Naród, oczekując na Wyjście z Egiptu ustanawia Prawa, którymi będą kierowali się w przyszłości i intonuje już hymn na cześć Boga Wyzwoliciela.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Jedna z najważniejszych nocy, o której mówi dzisiejsze Słowo, to noc, w której Izrael wyszedł z Egiptu. Dla Żydów była to noc Paschy, którą, jak mówi autor Księgi Mądrości, ofiarowywali w ukryciu Mdr (18,9).  W ten sposób Bóg Izraela rzucił ostateczne wyzwanie faraonowi i wszystkim bogom Egiptu. Walka rozgrywała się ponad głowami śmiertelników, którzy w drżeniu oczekiwali na jej rezultat. Izraelici tej nocy, kiedy dokoła nich szalała śmierć i zniszczenie, modlili się w swoich domach i, jak pisze autor Księgi Mądrości, przysięgali, że wspólnie przeżyją i błogosławieństwa i niebezpieczeństwa Wyjścia z Egiptu (Mdr 18,9). Postanowili być razem we wszystkim, co na nich przyszło. Śpiewali przy tym hymny swoich przodków (Mdr 18,9). Jakie pieśni mogli wówczas zanosić do Pana? Może pieśń Abrahama, który nocą, pośród niebezpieczeństw wędrował do Ziemi Obiecanej? Może mieli przed oczyma przykład jego wiary, której nie złamały przeciwności, walka i oczekiwanie? Noc Wyjścia z Egiptu była dla Izraela nocą próby; próby, z której wyszli zwycięsko.

 

CZY WIESZ ŻE…


Dawniej księga nazywana była “Mądrością Salomona” – uważano, że to właśnie król Salomon, postać stojąca u początków literatury mądrościowej Starego Testamentu, był jej autorem. Jednak szczegółowe badania językowe nad księgą dowiodły, że autorem księgi jest prawdopodobnie zhellenizowany Żyd żyjący w Aleksandrii. Są też teorie mówiące o tym, że pierwsza część dzieła powstała w Palestynie.

Pascha hebrajskie pesach, pochodzi od czasownika pasach, który może znaczyć przejść, przeskoczyć, kuleć. W 1 Księdze Królewskiej oznacza on specjalny taniec proroków Baala, w którym podskakują oni i przyklękają na kolano (>>1 Krl 18,26). Anioł Śmierci nie tylko przeszedł tej nocy nad Egiptem. Odtańczył on przerażający taniec, przeskakując domy Izraelitów, a uderzając w domy Egipcjan.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 33)

REFREN: Szczęśliwy naród wybrany przez Pana.

Sprawiedliwi, radośnie wołajcie na cześć Pana, prawym przystoi pieśń chwały. Błogosławiony lud, którego Pan jest Bogiem, naród, który On wybrał na dziedzictwo dla siebie.

Oczy Pana zwrócone na bogobojnych, na tych, którzy oczekują Jego łaski, aby ocalił ich życie od śmierci i żywił ich w czasie głodu.

Dusza nasza oczekuje Pana, On jest naszą pomocą i tarczą. Panie, niech nas ogarnie Twoja łaska, według nadziei pokładanej w Tobie.

[01][02]

 

PSALM

Pieśń bogobojnych Ps 33 (32), 1 i 12. 18-19. 20 i 22

Bóg zawsze jest po stronie tych, którzy mu ufają

PSALM 33AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu w Babilonii, czyli po 538 r. przed Chr.


WYCHWALAĆ PANA  • Ps 33 to jeden z trzydziestu psalmów wyrażających cześć i podziw dla Boga, to hymn, pieśń chwały, hebr. tehilla. To typowy rodzaj modlitwy zanoszony w świątyni przed niewolą. W swej strukturze zawiera wezwanie do wielbienia Boga, po czym następuje wyliczenie przyczyn modlitwy uwielbienia. Są nimi: chwała, dobroć Boga, jego działanie w stworzonym świecie i w historii. Teologia Słowa, przez które Bóg stwarza świat, oraz obrazy związane ze stworzeniem sugerują późne, raczej powygnaniowe pochodzenie psalmu. W niepewnym czasie po powrocie z wygnania wspólnota Izraela odśpiewuje go jako pieśń ufności i dziękczynienia za nieustanną opiekę Jahwe.

BOGOBOJNI • Usłyszymy fragmenty psalmu 33. Strofa druga wyjaśnia, dlaczego ten psalm został włączony do dzisiejszej Liturgii Słowa: chodzi o postawę bogobojnych, którzy mogą zawsze liczyć na łaskę Pana • Psalm to hymn na cześć Boga Ojca, który nie tylko stworzył ludzki świat, ale nie przestaje troszczyć się o swoje dzieci, patrzy na nie z czułością i odpowiada na ich potrzeby. Taki właśnie hymn wdzięczności mogli śpiewać Izraelici oczekując na swoją Noc Wyzwolenia.

 

CYTATY


Psalm o doświadczeniu wierzących: On jest naszą pomocą i tarczą

Prośba z psalmu 33: Niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 11, 1-2. 8-12 lub Hbr 11, 1-2. 8-19)

Bracia: Wiara jest poręką tych dóbr, których się spodziewamy, dowodem tych rzeczywistości, których nie widzimy. To dzięki niej przodkowie otrzymali świadectwo. Dzięki wierze ten, którego nazwano Abrahamem, usłuchał wezwania, by wyruszyć do ziemi, którą miał objąć w posiadanie. Wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie. Dzięki wierze przywędrował do Ziemi Obiecanej, jako ziemi obcej, pod namiotami mieszkając z Izaakiem i Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy. Oczekiwał bowiem miasta zbudowanego na silnych fundamentach, którego architektem i budowniczym jest sam Bóg. Dzięki wierze także i sama Sara, mimo podeszłego wieku, otrzymała moc poczęcia. Uznała bowiem za godnego wiary Tego, który udzielił obietnicy. Przeto z człowieka jednego, i to już niemal obumarłego, powstało potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie, jak niezliczone ziarnka piasku na wybrzeżu morza.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Ciągle w drodze • Hbr 11, 1-2. 8-19

Łatwiej iść drogą, jeśli ma się dobrych przewodników. Warto iść za najlepszymi

List do HebrajczykówAUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

BOHATEROWIE WIARY • Od rozdziału 11 autor podaje przykłady wiary zaczerpnięte ze Starego Testamentu. Abel, Henoch, Noe, Abraham, Mojżesz ale także Gedeon, Barak, Samson, Jefte, Dawid, Samule i prorocy. Wszyscy oni mają być dla wspólnoty chrześcijańskiej, cierprącej próby i prześladowania, przykładem wiary i wytrwałości.

ABRAHAM I SARA Spośród bohaterów wiary Starego Testamentu dzisiejsze drugie czytanie wspomina Abrahama i Sarę. Pierwszy z wiarą w sercu wyruszył w nieznane, do Ziemi Obiecanej, i oddał Bogu w ofierze swego syna. Sara dzięki wierze w Słowo Boga poczęła Izaaka. Oboje mieszkając pod namiotami, oczekiwali na Nowe Miasto, zbudowane rękoma Boga, do którego szukali drogi.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Bohater wiary. O innej jeszcze nocy, nocy Abrahama mówi nam drugie czytanie z Listu do Hebrajczyków. Abraham to nasz ojciec w wierze; to pierwszy, od którego zaczyna się wielka duchowa podróż.  Przez wiarę posłuchał wezwania Bożego, aby opuscić ziemię swoich przodków i swojego ojca i wędrować do ziemi, którą Pan miał mu wskazać (Rdz 12,1-4).

Podróż nocą. Abraham w rzeczywistości i w przenośni wędrował nocą. Ze względu na nieznośne temperatury panujące w ciągu dnia podróżował po zachodzie słońca, pod rozgwieżdżonym niebem. Jego serce i jego umysł otaczała jednak noc, której ciemności nie mogły rozproszyć żadne gwiazdy. Powołał go Bóg, którego do tej pory nie znał. Kazał mu porzucić życie, w którym osiągnął już swoją stabilizację. Abraham  w momencie powołania miał przecież siedemdziesiąt pięć lat. Bóg kazał mu wędrować do ziemi, o której nic nie wiedział. Wyszedł nie wiedząc, dokąd idzie (Hbr 11,8b).

W drodze do Nowego Miasta. Autor listu do hebrajczyków stwierdza, że Abaraham w rzeczywistości nie dotarł do swojej Ziemi Obiecanej. Miał świadomość, że pozdrawia ją tylko z daleka. Prawdziwa Ziemia Obiecana otwiera się dopiero w Chrystusie. To do Niego tęsknili patriarchowie, wieczni wędrowcy.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Tylko mocno wierząc można się wybrać w nieznane: Wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 12, 32-48)

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Jezus powiedział do swoich uczniów: «Nie bój się, mała trzódko, gdyż spodobało się Ojcu waszemu dać wam królestwo. Sprzedajcie wasze mienie i dajcie jałmużnę. Sprawcie sobie trzosy, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebie, gdzie złodziej się nie dostaje ani mól nie niszczy. Bo gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze. Niech będą przepasane biodra wasze i zapalone pochodnie. A wy bądźcie podobni do ludzi oczekujących swego pana, kiedy z uczty weselnej powróci, aby mu zaraz otworzyć, gdy nadejdzie i zakołacze. Szczęśliwi owi słudzy, których pan zastanie czuwających, gdy nadejdzie. Zaprawdę, powiadam wam: Przepasze się i każe im zasiąść do stołu, a obchodząc, będzie im usługiwał. Czy o drugiej, czy o trzeciej straży przyjdzie, szczęśliwi oni, gdy ich tak zastanie. A to rozumiejcie, że gdyby gospodarz wiedział, o której godzinie przyjść ma złodziej, nie pozwoliłby włamać się do swego domu. Wy też bądźcie gotowi, gdyż o godzinie, której się nie domyślacie, Syn Człowieczy przyjdzie». Wtedy Piotr zapytał: «Panie, czy do nas mówisz tę przypowieść, czy też do wszystkich?» Pan odpowiedział: «Któż jest owym rządcą wiernym i roztropnym, którego pan ustanowi nad swoją służbą, żeby rozdawał jej żywność we właściwej porze? Szczęśliwy ten sługa, którego pan, powróciwszy, zastanie przy tej czynności. Prawdziwie powiadam wam: Postawi go nad całym swoim mieniem. Lecz jeśli sługa ów powie sobie w sercu: Mój pan się ociąga z powrotem, i zacznie bić sługi i służące, a przy tym jeść, pić i upijać się, to nadejdzie pan tego sługi w dniu, kiedy się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna; surowo go ukarze i wyznaczy mu miejsce z niewiernymi. Ów sługa, który poznał wolę swego pana, a nic nie przygotował i nie uczynił zgodnie z jego wolą, otrzyma wielką chłostę. Ten zaś, który nie poznał jego woli, a uczynił coś godnego kary, otrzyma małą chłostę. Komu wiele dano, od tego wiele wymagać się będzie; a komu wiele powierzono, tym więcej od niego żądać będą».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Przyjdzie jak złodziej Łk 12, 32-48

Lepiej stawiać na dobra wieczne, niż doczesne. Pan przyjedzie jak złodziej. Zostaną tylko te pierwsze

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczniowie • WERSJE: Mt 6,9-13; 7,7-11


EWANGELIA MIŁOSIERDZIA • O Łukaszu mówi się, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad grzesznikami i chorymi. Przypomnijmy, Łukasz – lekarz z Antiochii Syryjskiej –  był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Swoją Ewangelię adresuje do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

DROGA DO JEROZOLIMY • Jesteśmy w drugiej części Ewangelii Łukasza: wielkiej sekcji która ukazywać będzie Jezusa zdążającego ku Jerozolimie, Boskiego wysłannika podróżującego ku wypełnieniu swej misji w Mieście Świętym (>>Łk 9,51-19,28)

 

JESZCZE O EWANGELII


Mesjasz przychodzi nocą. Wreszcie trzecia noc to noc przyjścia Mesjasza. Tak jak za pierwszym razem, kiedy przyszedł na nasz ludzki świat nocą, tak też ostatnie przyjście będzie owiane tajemnicą. Jezus wzywa swoich uczniów, żeby nie dali się zaskoczyć. Ich biodra mają być przepasane a pochodnie zapalone. Przepasane biodra to znak gotowości do drogi, podobnie jak przepasane biodra Izraelitów wychodzących z Egiptu (Wj 12,11). Tym razem w drogę tę porwie nas przychodzący Mesjasz.

Ostatnia bitwa. Przepasane biodra to także znak wojownika przygotowującego się do bitwy (2 Sm 20,8). Jezus zapowiadał swoim uczniom, że ostatnia noc, której przybędzie, to także ostatecznego zmagania zła z dobrem, noc ostatniej bitwy (Mt 25,15-31; Mk 13). Należ czuwać, aby nie paść łatwo łupem Złego na polu bitwy.

Oczekiwanie na Pana Młodego. Lampy które mają płonąć pojawiają się także w innych miejscach Ewangelii jako znak życia wiarą i miłością (Mt 25,1-13; Łk 8,16). To z nimi w ręku druhny wyruszają na spotkanie swojego Oblubieńca. Powracający Mesjasz u Łukasza opisuje się nieco inaczej, jako Pan przybywający z uczty weselnej. Tej nocy której przyjdzie, słudzy powinni czuwać, aby otworzyć mu drzwi kiedy tylko zapuka. Tego samego obrazu Jezus użyje wobec siebie w Księdze Apokalipsy: „Oto stoję u drzwi i kołaczę. Jeśli ktoś usłyszy mój głos i drzwi otworzy, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, a on ze mną” (Ap 3,20).

Pośpiech. Łukasz podkreśla, że kołaczącemu Mesjaszowi należy otworzyć drzwi natychmiast (Łk 12,36). Pośpiech jest ważny. Jest znakiem czuwającego i kochającego serca. Takiemu sercu Mesjasz odpowie w zadziwiający sposób. On sam umieści czuwającego sługę za stołem w swoim królestwie i będzie mu usługiwał (Łk 12,37).

Jak złodziej. W przypowieści Jezusa pojawia się jeszcze jeden ciekawy motyw. Noc, której przyjdzie Pan porównana jest do nocy rabunku, a on sam do złodzieja włamującego się do domu (Łk 12,39). W jaki sposób ten, który jeszcze przed chwilą przedstawiał się jako Pan domu, teraz okazuje się być włamywaczem? Noc Mesjasza sugeruje Pan, będzie także nocą przerażenia i straty dla wszystkich, którzy pokładali ufność w swoich ludzkich zabezpieczeniach. Na wszystkich, którzy bezpiecznie poczuli się w swoich domach, którzy zaufali we własne siły, przyjdzie ona jak złodziej i zabierze im to, w czym złożyli swoją ufność.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Żyć w pełnej gotowości: Wy też bądźcie gotowi, gdyż o godzinie, której się nie domyślacie, Syn Człowieczy przyjdzie

Im więcej masz, tym więcej się staraj: Komu wiele dano, od tego wiele wymagać się będzie; a komu wiele powierzono, tym więcej od niego żądać będą

 

TWEETY




 

1/5
Abraham z fragmentu obrazu Ofiara Izaaka, Andrea del Sarto, ok. 1527 r., Gemäldegalerie Alte Meister, Drezno, Niemcy
2/5
Fresk przedstawiający Sarę gdy zjawia się przed nią anioł, I poł. XVIII w., pałac biskupi w Udine, Włochy
3/5
Przedstawienie Abrahama i Izaaka na ilustracji bibilijnej z XIX w.
4/5
"Wizja Jakuba i Boża obietnica", litografia z Biblii opublikowanej przez Providence Lithograph Company w 1906 r.
5/5
Jakub na rosyjsiej ikonie z XVIII w.
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XVIII zwykła C

Ziemskie bogactwa zawsze zawiodą, jesteśmy stworzeni i powołani do rzeczy większych

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XVIII NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, aby okazał nam wiekuistą dobroć * odnowił życie nam udzielone i odnowione zachował • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Księga Koheleta Koh 1, 2; 2, 21-23 Psalm 95 (94), 1-2. 6-7ab. 7c-9 (R.: por. 7d i 8a); List do Kolosan Kol 3, 1-5. 9-11; Ewangelia wg św. Łukasza 12, 13-21

 

• CHMURA SŁOWA •  

Untitled-4

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Koheleta

(Koh 1,2;2,21-23)

Marność nad marnościami, powiada Kohelet, marność nad marnościami - wszystko marność. Jest nieraz człowiek, który w swej pracy odznacza się mądrością, wiedzą i dzielnością, a udział swój musi on oddać człowiekowi, który nie włożył w nią trudu. To także jest marność i wielkie zło. Cóż bowiem ma człowiek z wszelkiego swego trudu i z pracy ducha swego, którą mozoli się pod słońcem? Bo wszystkie dni jego są cierpieniem, a zajęcia jego utrapieniem. Nawet w nocy serce jego nie zazna spokoju. To także jest marność.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Wszystko przemija… Koh 1, 2; 2, 21-23

Przemijają nawet dobre rzeczy, lepiej dla człowieka się do tego przyzwyczaić

 KSIĘGA KOHELETA (EKLEZJASTESA) • AUTOR: Kohelet • CZAS POWSTANIA: okres hellennistyczny (IV-III w. przed Chr.) KATEGORIA: mowa


KSIĘGA RADOŚCI • Księga Koheleta należy do ksiąg mądrościowych i jest jedną z najkrótszych i najpóźniejszych ksiąg Starego Testamentu. Jej autorem jest mędrzec pochodzący z Jerozolimy, przedstawiciel wyższych warstw społecznych, który krytycznie odnosi się do tradycyjnej mądrości. Wbrew ogólnemu mniemaniu nie jest cynkiem ani sceptykiem, człowiekiem, który stracił sens życia. Kohelet w kanonie hebrajskim stanowi część zbioru pięciu zwojów (Megillot). Ze względu na wezwanie do radości był recytowany w czasie Święta Namiotów (Sukkot) najbardziej radosnego ze wszystkich świąt.

KRYTYCZNY MĘDRZEC • Autor stawia wiele pytań, ale udziela mało odpowiedzi. Jego spojrzenie jest bardzo egzystencjalne, bliskie głębokich trosk i wątpliwości, które nurtują niespokojnego ducha ludzkiego. Podważa to, co wydaje się oczywiste, pyta o rzeczy, o które inni boją się pytać. Nie jest to pesymizm. Autor natchniony wydobywa w ten sposób  prawdę o dramacie człowieka rozdartego między sensem i bezsensem życia. Kohelet nie zna jeszcze prawdy o zmartwychwstaniu.

MARNOŚĆ • Pierwsze zdanie całej księgi to jednocześnie jedno z najbardziej znanych i najczęściej cytowanych zdań całego Starego Testamentu. Ta słynna “marność” jest wymieniona aż 64 razy w całej księdze. Może ona oznaczać parę, oddech, czyli to, co ulotne, przemijające, niestałe albo można by powiedzieć dzisiaj: pustka, absurd. Następujący po tym wstępie fragment z drugiego rozdziału mówi o przemijalności ludzkiej pracy i wynikających z niej dóbr.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dramat ludzkiego życia: Marność nad marnościami, powiada Kohelet, marność nad marnościami – wszystko marność.

 


LINKI


Marność nad marnościami, powiada Kohelet, marność nad marnościami – wszystko marność. (Koh 1,2)

Ps 144,4: Człowiek jest podobny do tchnienia wiatru, dni jego jak cień mijają.  

Ps 39,6: Człowiek jak cień przemija, na próżno tyle się niepokoi, gromadzi, lecz nie wie, kto to zabierze.

Koh 5,10: Kto kocha się w pieniądzach, pieniądzem się nie nasyci; a kto się kocha w zasobach, ten nie ma z nich pożytku. To również jest marność.  

Rz 8,20-21: Stworzenie bowiem zostało poddane marności nie z własnej chęci, ale ze względu na Tego, który je poddał w nadziei,  że również i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia, by uczestniczyć w wolności i chwale dzieci Bożych.

 

TRANSLATOR


Czym jest hewel (oddech, powiew), o którym mówi Kohelet? Dlaczego nazywa w ten sposób ludzkie życie?

Po raz pierwszy rzeczownik hewel pojawia się w Rdz 4,2 – imię Abel – i oznacza tu niezasłużoną, tragiczną śmierć sprawiedliwego. Każdy człowiek jest jak Hewel (Abel). Jaki zysk z jego życia? (1,3).

Hewel w Starym Testamencie określa też bezsens, nieskuteczność, daremność, nieefektywność ludzkich słów, myśli, czynów wysiłków (H 21,34; Ps 94,11)

U Koheleta termin oznacza brak logicznego uzasadnienia ludzkich wypadków, poczucie braku sensu, krótkość życia, które jest pogonią za wiatrem (1,14; 2,11.17.21.26; 4,4.16; 6,9); i  niemożność osiągnięcia swego celu (8,14).

Trud zgłębiania natury rzeczy doprowadza Koheleta do konkluzji, że wszystko przeniknięte jest tragizmem, kruchością, nieefektywnością – jest niezrozumiałe. W świecie mnóstwo jest absurdu. Jednocześnie w świecie absurdu pojawia się często Bóg (Koh 2,24; 3,10-11; 5,1-5; 5,18 – 6,2). Gorzkość sprzeczności i absurdu traci swoją ostrość, gdy stawia się ją w świetle Boga.

Czytając Księgę Koheleta lepiej jest nie tłumaczyć hewel przez marność. Według Koheleta hewel to raczej brak stałości, nie wartości. Człowiek nie odniesie trwałego pożytku ani z bogactw, ani przyjemności ani mądrości. Wszystkiego dotknie śmierć.

Hewel to tchnienie, powiew wiatru, ulotny dym. To, co ma wartość, tak często rozpada się na naszych oczach. Przeżyć może to tylko ten, kto trzyma się jedynej niezmiennej Prawdy Bożego Słowa.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 90, 3-4. 5-6. 12-13. 14 i 17)

REFREN: Panie, Ty zawsze byłeś nam ucieczką.

Obracasz w proch człowieka

i mówisz: «Wracajcie, synowie ludzcy».

Bo tysiąc lat w Twoich oczach

jest jak wczorajszy dzień, który minął,

albo straż nocna.

Porywasz ich, stają się niby sen poranny,

jak trawa, która rośnie:

rankiem zielona i kwitnąca,

wieczorem więdnie i usycha.

Naucz nas liczyć dni nasze,

byśmy zdobyli mądrość serca.

Powróć, Panie, jak długo będziesz zwlekał?

Bądź litościwy dla sług Twoich!

Nasyć nas o świcie swoją łaską,

abyśmy przez wszystkie dni nasze mogli się radować i cieszyć.

Dobroć Pana, Boga naszego, niech będzie nad nami

i wspieraj pracę rąk naszych,

dzieło rąk naszych wspieraj!

[01][02]

 

e w Kolosach

PSALM

Zaproszenie do słuchania Ps 95,1-2.6-7ab.7c-9

Bóg ma swemu ludowi coś bardzo ważnego do powiedzenia, dlatego zaprasza, by nie zatwardzać swych serc

PSALM 95 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: przedwygnaniowy, przed 586 r. przed Chr.


PSALM WEZWANIA • Kto wie, czy psalm 95 nie jest najczęściej odmawianym psalmem. Jest to główny psalm “wezwania”; osoby odmawiające Liturgię Godzin właśnie nim przeważnie rozpoczynają każdy dzień.

ŚWIĘTO NAMIOTÓW • To psalm radosny, wychwalający Boga za Jego wielkość i moc. W odległych czasach pełnił funkcję hymnu procesjonalnego i prawdopodobnie był wykonywany w czasie Święta Namiotów. W trakcie tego święta Izrael wspominał wędrówkę przez pustynię i nadanie Prawa na Synaju. Aż do dziś Żydzi w czasie tego święta mają nakaz spożywania posiłków w namiotach, przez które widać niebo. To samo niebo, z którego Pan im błogosławił, zsyłał pokarm i patrzył z cierpliwością na ich bunty.

OBYŚCIE • Nie usłyszymy jednak całego psalmu, ale tylko początkowe strofy oraz końcówkę. W refrenie będziemy powtarzać charakterystyczne zaproszenie do słuchania Boga: Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: Niech nie twardnieją wasze serca…, które powraca często w liturgii, kiedy Bóg kieruje do swego ludu mocne i istotne słowa. W późniejszej interpretacji Listu do Hebrajczyków (rozdz. 3-4) owo “dziś” jest czasem łaski i zbawienia, który jest dany każdemu człowiekowi, by usłyszeć Boga.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Najlepsze życzenia: Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: Niech nie twardnieją wasze serca…

 

LINKI


Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: Niech nie twardnieją wasze serca… (Ps 95,7-8)

Hbr 3,7-8: Dlatego postępujcie, jak mówi Duch Święty: Dziś, jeśli głos Jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych jak w buncie, jak w dzień kuszenia na pustyni.

Hbr 4,7: …dlatego Bóg na nowo wyznacza pewien dzień – “dzisiaj” – po upływie dłuższego czasu, mówiąc przez Dawida, jak to przedtem zostało powiedziane: Dziś, jeśli głos Jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych!

Iz 55,6: Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć, wzywajcie Go, dopóki jest blisko! 

2Kor 6,2: Mówi bowiem Pismo: W czasie pomyślnym wysłuchałem ciebie, w dniu zbawienia przyszedłem ci z pomocą. Oto teraz czas upragniony, oto teraz dzień zbawienia. 

Mt 3,2: Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie!

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Kolosan

(Kol 3, 1-5. 9-11)

Bracia: Jeśli razem z Chrystusem powstaliście z martwych, szukajcie tego, co w górze, gdzie przebywa Chrystus, zasiadający po prawicy Boga. Dążcie do tego, co w górze, nie do tego, co na ziemi. Umarliście bowiem i wasze życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu. Gdy się ukaże Chrystus, nasze Życie, wtedy i wy razem z Nim ukażecie się w chwale. Zadajcie więc śmierć temu, co przyziemne w członkach: rozpuście, nieczystości, lubieżności, złej żądzy i chciwości, bo ona jest bałwochwalstwem. Nie okłamujcie się nawzajem, bo zwlekliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami, a przyoblekliście nowego, który wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu Boga, na obraz Tego, który go stworzył. A tu już nie ma Greka ani Żyda, obrzezania ani nieobrzezania, barbarzyńcy, Scyty, niewolnika, wolnego, lecz wszystkim we wszystkich jest Chrystus.

Oto słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Życie z nieba Kol 3,1-5.9-11

Chrześcijanie otrzymali w darze nowy sposób życia, który ma bardzo konkretne konsekwencje

LIST DO KOLOSAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Cezarea lub Rzym • DATA: ok. 60-64 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Kolosach


LIST Z WIĘZIENIA • Kontynuujemy lekturę Listu do Kolosan. List ten – według tradycyjnej interpretacji – zaliczamy do grupy tzw. listów więziennych, ponieważ powstał podczas uwięzienia Apostoła Pawła w Cezarei lub w Rzymie. Jest on być może odpowiedzią na prośbę Epafrasa – założyciela wspólnoty w Kolosach, który potrzebuje wsparcia w walce z szerzącymi się tam herezjami. Nie znamy ich zasadniczej przyczyny, jednak najprawdopodobniej miały swe źródło w synkretyzmie judeo-hellenistycznym.

KONTEKST • List – oprócz wstępnego pozdrowienia, modlitwy za wspólnotę z Kolosów oraz zakończenia – składa się z dwóch części: • pierwsza z nich ma charakter dogmatyczny (1,15-3,4) • druga to wypływające z wiary w Chrystusa pouczenia moralne (3,5-4-6).

ZANIM USŁYSZYSZ • Fragment, który usłyszymy dzisiaj znajduje się akurat na styku tych dwóch części. Paweł podsumowuje cały swój wywód o zwycięstwie Chrystusa, przechodząc teraz do wynikających z tego konsekwencji w życiu wierzących. Choć bardzo konkretne, nie są to po prostu moralne wymagania, ale właśnie skutki otrzymania we chrzcie nowej natury dziecka Bożego. Paweł porównuje ten proces do założenia na siebie nowego ubrania, a nawet o wiele więcej: do doświadczenia osobiście śmierci i zmartwychwstania.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Konsekwencja: Jeśliście razem z Chrystusem powstali z martwych, szukajcie tego, co w górze…
Boska przemiana: Zwlekliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami, a przyoblekli nowego, który wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu Boga.

 

LINKI


Jeśliście więc razem z Chrystusem powstali z martwych, szukajcie tego, co w górze, gdzie przebywa Chrystus zasiadając po prawicy Boga. (Kol 3,1)

Rz 6,4: Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my wkroczyli w nowe życie jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca.  

Ef 2,4-6: A Bóg, będąc bogaty w miłosierdzie, przez wielką swą miłość, jaką nas umiłował,
i to nas, umarłych na skutek występków, razem z Chrystusem przywrócił do życia. Łaską bowiem jesteście zbawieni. Razem też wskrzesił i razem posadził na wyżynach niebieskich – w Chrystusie Jezusie…

Flp 3,14: ...pędzę ku wyznaczonej mecie, ku nagrodzie, do jakiej Bóg wzywa w górę w Chrystusie Jezusie. 

Zwlekliście z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami, a przyoblekli nowego, który wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu Boga. (Kol 3,9-10)

Ef 4,22-24: …co się tyczy poprzedniego sposobu życia – trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz, odnawiać się duchem w waszym myśleniu i przyoblec człowieka nowego, stworzonego według Boga, w sprawiedliwości i prawdziwej świętości.

Rz 8,13: Bo jeżeli będziecie żyli według ciała, czeka was śmierć. Jeżeli zaś przy pomocy Ducha uśmiercać będziecie popędy ciała będziecie żyli. 

 

TRANSLATOR


Dążcie do tego, co w górze, nie do tego, co na ziemi. (Kol 3,2)

Dosłownie: myśleć, rozmyślać, skupić umysł na…

boście zwlekli z siebie dawnego człowieka z jego uczynkami, a przyoblekli nowego (Kol 3,9-10)

Dosłownie: rozebraliście się z…, ubraliście się w…

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Bóg traktuje nasze ziemskie życie równie poważnie jak to przyszłe, niebieskie. Jeśli św. Paweł pisze, że nasze życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu (Kol 3, 3), nie znaczy to, że tu na ziemi przeżywamy tylko gorzki sen, z którego obudzimy się po śmierci. Bóg nie strzeże zazdrośnie pełni życia przed naszym wzrokiem, ale chroni je ukrywając w sobie przed wzrokiem śmierci, grzechu i rozpaczy. Wiele razy zapewnia w Biblii, że ze względu na swoją Miłość ukrywa nas w swych dłoniach (Iz 49, 16; Pwt 33, 3; Hi 12, 10; Ps 31, 16), jest skałą zbawienia i twierdzą, w której możemy złożyć wszystkie nasze życiowe skarby (Ps 31, 4; 62, 3.7; 71, 3). Nasze ziemskie życie spoczywa bezpiecznie w jego dłoniach, aby kiedyś rozwinąć się w pełni w wieczności.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 12, 13-21)

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Ktoś z tłumu rzekł do Jezusa: «Nauczycielu, powiedz mojemu bratu, żeby się podzielił ze mną spadkiem». Lecz On mu odpowiedział: «Człowieku, któż Mnie ustanowił nad wami sędzią albo rozjemcą?» Powiedział też do nich: «Uważajcie i strzeżcie się wszelkiej chciwości, bo nawet gdy ktoś ma wszystkiego w nadmiarze, to życie jego nie zależy od jego mienia». I opowiedział im przypowieść: «Pewnemu zamożnemu człowiekowi dobrze obrodziło pole. I rozważał w sobie: „Co tu począć? Nie mam gdzie pomieścić moich zbiorów”. I rzekł: „Tak zrobię: zburzę moje spichlerze, a pobuduję większe i tam zgromadzę całe moje zboże i dobra. I powiem sobie: Masz wielkie dobra, na długie lata złożone; odpoczywaj, jedz, pij i używaj!” Lecz Bóg rzekł do niego: „Głupcze, jeszcze tej nocy zażądają twojej duszy od ciebie; komu więc przypadnie to, co przygotowałeś?” Tak dzieje się z każdym, kto skarby gromadzi dla siebie, a nie jest bogaty u Boga».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Ufność, która zawodzi Łk 12,13-21

Niezależnie czy krzywdzący czy pokrzywdzony – kto pokłada ufność w pieniądzach na pewno się zawiedzie

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA:
wydarzenie, przypowieść • MIEJSCE: Galilea • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczniowie


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) pozostaje teraz ciągle ku niej skierowany. To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) będzie przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

KONTEKST • Rozdział dwunasty rozpoczyna się przestrogą wobec obłudy i zachętą do bycia dzielnym w obliczu prześladowań. Dzisiejszy fragment jest wstępem do dłuższej rozprawy z chciwością. Troskom o dobra tego świata Jezus przeciwstawia ufność w Bożą Opatrzność oraz trwanie w ciągłej gotowości na spotkanie z Nim.

ZANIM USŁYSZYSZ • Przypowieść, którą usłyszymy bywa nazywana: “o bogatym głupcu”. Jest poprzedzona krótkim wstępem, w którym Jezus odmawia przyjęcia roli ziemskiego mediatora. Wie On, że w tym przypadku zarówno krzywdzącym, jak i pokrzywdzonym kieruje taka sama ufność pokładana w dobrach ziemskich i fałszywe przekonanie, że to z ich posiadania lub nie wypływa ludzkie szczęście. Każdy z nich będzie musiał się prędzej czy później na tym zawieść.

 


NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Jaka jest rola Chrystusa?: Człowieku, któż Mnie ustanowił sędzią albo rozjemcą nad wami?

Ostrożnie!: Uważajcie i strzeżcie się wszelkiej chciwości, bo nawet gdy ktoś opływa we wszystko, życie jego nie jest zależne od jego mienia.

 


LINKI

Człowieku, któż Mnie ustanowił sędzią albo rozjemcą nad wami? (Łk 12,14)

Rz 2,1: Przeto nie możesz wymówić się od winy, człowiecze, kimkolwiek jesteś, gdy zabierasz się do sądzenia. W jakiej bowiem sprawie sądzisz drugiego, w tej sam na siebie wydajesz wyrok, bo ty czynisz to samo, co osądzasz.  

Tak dzieje się z każdym, kto skarby gromadzi dla siebie, a nie jest bogaty przed Bogiem. (Łk 12,21)

Łk 12,33: Sprzedajcie wasze mienie i dajcie jałmużnę! Sprawcie sobie trzosy, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebie, gdzie złodziej się nie dostaje ani mól nie niszczy.

Mt 6,19-21: Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą i gdzie złodzieje włamują się, i kradną. Gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól, ani rdza nie niszczą i gdzie złodzieje nie włamują się, i nie kradną. Bo gdzie jest twój skarb, tam będzie i serce twoje.

 

TRANSLATOR


Uważajcie i strzeżcie się wszelkiej chciwości, bo nawet gdy ktoś opływa we wszystko, życie jego nie jest zależne od jego mienia (Łk 12,15).

Dosłownie: nawet podczas obfitowania jego życie nie jest (nie pochodzi, nie wypływa) z jego własności…

 

JESZCZE O EWANGELII


Dramat człowieka polega na tym, że często sam próbuje zabezpieczyć swoje życie, na własną rękę poszukuje wieczności. Podobni do bogacza z przypowieści Łukasza, wznosimy spichlerze, aby przechować to, co udało nam się z trudem zgromadzić (Łk 12,18-19). Gromadzenie i posiadanie nie są grzechem, to owoce ludzkiego talentu w misji podporządkowywania sobie ziemi (Rdz 1, 28). Dramat zaczyna się wówczas, kiedy krótki ludzki wzrok zatrzymuje się na tym co zgromadził, a ręce próbują to za wszelką cenę zatrzymać. Wydaje nam się czasem, że odnaleźliśmy sens swojego życia w pieniądzach, karierze, nauce, miłości do drugiej osoby. Jezus próbuje przekonać, że to nie wystarcza, potrzebny jest Bóg, który zabezpieczy skarby naszego życia, pomoże odróżnić je od zwykłych śmieci. W przeciwnym razie może się zdarzyć, że, przekonani o własnym bezpieczeństwie i bogactwach, obudzimy się którejś nocy, biedni przed Bogiem (Łk 12, 20-21).

 

STO SŁÓW


To trudne dla każdego doświadczenie, z którym ciężko się pogodzić: wszystko przemija, nawet dobre rzeczy. Można tymczasowo spróbować przedłużyć młodość albo zachować urodę, ale na dłuższą metę nie mamy na to skutecznego wpływu (I CZYTANIE).

Takie jest ludzkie życie: ciągle zawieszone w napięciu między tym, co cielesne, a tym, co duchowe (II CZYTANIE). Ufność pokładana w pieniądzach jest najbardziej dostrzegalnym wyrazem tej ludzkiej potrzeby zabezpieczenia jakoś swojego życia, dania mu pewnej przyszłości. Akurat posiadanie dóbr materialnych zdaje się stwarzać człowiekowi najlepszą iluzję samowystarczalności. Wydaje się przecież, szczególnie dzisiaj, że za pieniądze można kupić wszystko, albo prawie wszystko. Czasem jednak ta iluzja znika szybko i gwałtownie, jak bańka mydlana (EWANGELIA). A zostaje pustka.

Chrześcijańska perspektywa pozwala nam spojrzeć inaczej: jedynym skutecznym i trwałym zabezpieczeniem życia człowieka może być tylko sam Bóg. Dlatego to dobrze, że wszystko przemija, bo jedynie w ten sposób możemy otrzymać dobra większe. Żeby przyjąć tę prawdę do swojego, trzeba ją najpierw osobiście usłyszeć, a to oznacza nie zatwardzać swojego serca, kiedy mówi Bóg (PSALM).

Człowiek, który pozwolił przemienić swoje życie łaską, żyje już „w niebie”, ma inną perspektywę spojrzenia i doświadcza konkretnych konsekwencji tej transformacji ludzkiej natury w swoim codziennym życiu (II CZYTANIE).


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >