video-jav.net

Jutro Niedziela – II Wielkanocna A

Przez osiem dni Tomasz był naszym bliźniakiem w wierze

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Oto realia wiary rodzącego się Kościoła aż po nasze czasy: nie będą widzieli Pana. I w takich realiach został postawiony na osiem dni – jako jedyny z apostołów  – Tomasz.

W dzisiejszej Liturgii Słowa kluczowy jest drugi akapit Ewangelii. Jak każdy z nas, Tomasz nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus i wie, że tamci widzieli Pana, a on nie. Jak wielu z nas, wątpi: Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ… nie uwierzę.

W trzecim akapicie, po ośmiu dniach, Tomasz znów przestaje być naszym bliźniakiem. Wraca do grona apostołów. Ujrzał Zmartwychwstałego. Szczęściarz? Nie do końca. Szczęśliwi, którzy nie widzieli, a uwierzyli, przecież.

Kościół to wspólnota ludzi oczekujących ósmego dnia: ujrzenia Pana.

 

NALEŻY WIEDZIEĆ


DRUGA NIEDZIELA WIELKANOCNA • rok A • Święto Miłosierdzia Bożego • Kończy obchody Oktawy Wielkiej Nocy • KOLEKTA: Modlimy się o łaskę, abyśmy pojęli, jak wielki jest chrzest, przez który zostaliśmy oczyszczeni, jak potężny jest Duch, przez którego zostaliśmy odrodzeni, i jak cenna jest Krew, przez którą zostaliśmy odkupieni • KOLOR: biały • CZYTANIA: Dzieje Apostolskie 2,42-47Psalm 118,1.4.13-14.22.24Pierwszy List św. Piotra 1,3-9Ewangelia wg św. Jana 20,19-31

 

CHMURA SŁÓW


Choć to Niedziela Miłosierdzia, tylko raz w Liturgii Słowa pada słowo MIŁOSIERDZIE, i to niejako przy okazji. Najczęściej pojawia się imię JEZUS (10), PAN (10). Zmartwychwstanie to objawienie tego, kim jest Jezus – to już nie tylko Nauczyciel i Rabin, ale Zbawiciel, Pan żyjących i umarłych. Często pada słowo UCZNIOWIE (5) – w różnych formach gramatycznych oraz imię TOMASZ (4). To oni uczą się prawdy o Zmartwychwstałym i są jego świadkami. Objawia im ją sam Jezus, stąd częste użycie formy czasownika RZEKŁ (5).

Jutro Niedziela - II Wielkanocna A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 2,42-47) Bracia trwali w nauce Apostołów i we wspólnocie, w łamaniu chleba i w modlitwie. Bojaźń ogarniała każdego, gdyż Apostołowie czynili wiele znaków i cudów. Ci wszyscy, co uwierzyli, przebywali razem i wszystko mieli wspólne. Sprzedawali majątki i dobra i rozdzielali je każdemu według potrzeby. Codziennie trwali jednomyślnie w świątyni, a łamiąc chleb po domach, przyjmowali posiłek z radością i prostotą serca. Wielbili Boga, a cały lud odnosił się do nich życzliwie. Pan zaś przymnażał im codziennie tych, którzy dostępowali zbawienia.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Tak rodził się Kościół Dz 2,42-47

Codziennie się modlili, wspólnie wielbili Boga. Dzielili się tym co mieli z innymi, według potrzeby. Takie świadectwo przyciągało nowych do Kościoła

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok 33., po zesłaniu Ducha Świętego • BOHATEROWIE: nowo nawróceni


PIERWSZE CHWILE KOŚCIOŁA • W stosunku do zeszłej niedzieli, w lekturze Dziejów Apostolskich cofamy się o 5 rozdziałów. Przypomnijmy, że w czasie całego Okresu Wielkanocnego pierwsze czytanie pochodzi z Dziejów Apostolskich. Zesłanie Ducha Świętego, choć opisane właściwie na początku Dziejów Apostolskich, jest ich wydarzeniem kulminacyjnym – kolejne rozdziały to opis rodzącego się Kościoła • Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra, potem Dzieje Apostolskie skupiają się już na działalności Pawła.

TRZY STRESZCZENIA • W początkowych rozdziałach, pośród innych wydarzeń, napotykamy trzy streszczenia, w których Łukasz opisuje – za każdym razem w podobny sposób – życie pierwotnej wspólnoty chrześcijańskiej. Ciekawostką jest to, że w II niedzielę wielkanocną – w ramach pierwszego czytania – zawsze słyszymy jeden z tych tekstów: >Dz 2,42-47 – ten fragment czytany jest w roku A >Dz 4,32-35 w roku B oraz >Dz 5,12-16 w roku C • Wszystkie trzy podkreślają niezwykłą »wspólnotę Apostołów i tych, którzy uwierzyli, oraz ich »świadectwo, które promieniowało na innych

JEDNOMYŚLNIE • Usłyszymy zatem pierwsze z tych streszczeń, finał drugiego rozdziału – rozdziału, który rozpoczyna się od opisu Zesłania Ducha Świętego i pierwszych wystąpień apostołów • Jak żyli? Jaki był ten najmłodszy Kościół? Jednomyślność, wspólnota mienia, hojność wobec potrzebujących, trwanie w nauce apostołów, a przede wszystkim – wspólnota modlitwy, z podkreśleniem łamania chleba, czyli Eucharystii.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Pierwsi chrześcijanie trzymają się mocno nauki apostołów i żyją w braterskiej wspólnocie. Polega ona na wspólnym łamaniu chleba, czyli Eucharystii, oraz na modlitwie To daje im moc czynienia cudów i znaków, podobnie jak ich Pan, oraz zjednuje serca innych.

Uczniowie wszystko mają wspólne i dzielą się majątkiem z potrzebującymi.

Naśladują styl życia Jezusa i trwają na modlitwie w świątyni.

Na tym etapie uczniowie Zmartwychwstałego nie oddzielili się jeszcze radykalnie od Żydów, choć świątynia służy im tylko jako miejsce modlitwy ALE nie uczestniczą już w składaniu ofiar, ponieważ celebrują w domowych kościołach Ofiarę Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego  Eucharystia wyróżnia pierwszą wspólnotę, daje jej siłę do życia jak Jezus i okazywania miłości wszystkim

A oto owoce tego wydarzenia: wspólnota powiększyła się o trzy tysiące osób, które (jak czytamy w wersecie poprzedzającym) przyjęli naukę i zostali ochrzczeni.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 118,1.4.13-14.22.24) REFREN: Dziękujcie Panu, bo jest miłosierny

Dziękujcie Panu, bo jest dobry, bo Jego łaska trwa na wieki. Niech bojący się Pana głoszą: „Jego łaska na wieki”.

Uderzono mnie i pchnięto, bym upadł, lecz Pan mnie podtrzymał. Pan moją mocą i pieśnią, On stał się moim Zbawcą.

Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym. Oto dzień, który Pan uczynił, radujmy się w nim i weselmy.

[01][02]

PSALM

Odrzucony Kamień Ps 118,1.4.13-14.22. 24

Psalm 118 wyśpiewywano podczas izraelskiego Święta Paschy. Ale pełną aktualność zyskał podczas Paschy Chrystusa

PSALM 118 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: po 586 r. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów istnieją Hallele: trzynaście psalmów – modlitw przewidzianych na określone święta lub sytuacje. Najbardziej znane są • Hallele egipskie lub paschalne (tzw. “mały Hallel”, psalmy 113-118) wyśpiewywane podczas Święta Paschy • Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po małym Hallelu • Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145-150.

PSALM O ZMARTWYCHWSTANIU • Usłyszymy fragmenty psalmu 118 – ten sam zresztą, który słyszeliśmy już w zeszłym tygodniu. To jeden z najważniejszych psalmów allelujatycznych, ze względu na swoją treść dominujący w Okresie Wielkanocnym • Przypomnijmy, należy do gatunku dziękczynienia indywidualnego. To modlitwa człowieka, który patrząc na swoje życie, przeżyte próby i cierpienia, wzywa zgromadzenie Izraela i wszystkich wierzących do oddania chwały Panu. Regularna rytmiczna struktura sugeruje, że psalm 118 mógł być recytowany w świątyni jerozolimskiej na przemian: głos prowadzącego – odpowiedź chóru.

ODRZUCONY KAMIEŃ • Pierwsza i ostatnia zwrotka zawierają wersety wyśpiewywane już tydzień temu. Z pewnością pamiętamy, że trzecia strofa stanowi dobitne proroctwo spełnione w Jezusie: Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym • Podobna do niej jest druga strofa, która zyskuje nowe znaczenie w świetle Nowego Testamentu.

 

NAJWAŻNIEJSZE SŁOWA


Słowa, które zyskały aktualność w Nowym Testamencie: Uderzono mnie i pchnięto, lecz Pan mnie podtrzymał
I jeszcze jeden przykład: Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym
Dziękczynienie psalmisty: Pan moją mocą i pieśnią

 

CZY WIESZ, ŻE…


Werset z psalmu 118 Kamień odrzucony przez budujących… Jezus zacytował w przypowieści o rolnikach-zabójcach (>>Mt 21,33) • Mowa w niej o właścicielu winnicy, który oddał ją w dzierżawę rolnikom i wyjechał. Po odbiór należnego mu plonu wysłał dwukrotnie sługi – rolnicy jednak zabili ich. Za trzecim razem wysłał swojego syna, również został zabity • W tym kontekście Jezus przywołał słowa psalmu 118: Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła? • Stało się przy tym jasne, że przypowieść jest jednoznaczną alegorią: właścicielem winnicy jest Bóg, jego synem – Jezus, a rolnikami – Izraelici.

 

LINKI


Kamień odrzucony przez budujących stał się kamieniem węgielnym (Ps 118, 22)
Iz 28,16: “Oto Ja kładę na Syjonie kamień, kamień dobrany, węgielny, cenny, położony jako fundament”
Mt 21,42: Czy nigdy nie czytaliście w Piśmie: Ten właśnie kamień, który odrzucili budujący, stał się głowicą węgła?
Dz 4,11: “On jest <<kamieniem odrzuconym przez was, budujących, tym, który stał się głowicą węgła”

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Pierwszego listu świętego Piotra Apostoła

(1 P 1,3-9) Niech będzie błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa. On w swoim wielkim miłosierdziu przez powstanie z martwych Jezusa Chrystusa na nowo zrodził nas do żywej nadziei: do dziedzictwa niezniszczalnego i niepokalanego, i niewiędnącego, które jest zachowane dla was w niebie. Wy bowiem jesteście przez wiarę strzeżeni mocą Bożą dla zbawienia, gotowego objawić się w czasie ostatecznym. Dlatego radujcie się, choć teraz musicie doznać trochę smutku z powodu różnorodnych doświadczeń. Przez to wartość waszej wiary okaże się o wiele cenniejsza od zniszczalnego złota, które przecież próbuje się w ogniu, na sławę, chwałę i cześć przy objawieniu Jezusa Chrystusa. Wy, choć nie widzieliście, miłujecie Go; wy w Niego teraz, choć nie widzicie, przecież wierzycie, a ucieszycie się radością niewymowną i pełną chwały wtedy, gdy osiągniecie cel waszej wiary - zbawienie dusz.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Wierzą, choć nie wiedzieli 1 P 1,3-9

KSIĘGA: Pierwszy list św. Piotra • NADAWCA: św. Piotr • SKĄD: Rzym DATA: przed 64 • ADRESACI: diaspora w Azji Mniejszej


DWA LISTY PIERWSZEGO • Przez pięć kolejnych niedziel będziemy słuchali fragmentów z listu pierwszego z apostołów – św. Piotra, a dokładniej: jego pierwszego z dwóch listów napisanych przez św. Piotra. Z pomocą, rzecz jasna, któregoś z sekretarzy. Język grecki w tym liście jest na tyle poprawny, że naukowcy wątpią, by został napisany ręką rybaka z Galilei. To krótki, składający się z 5 rozdziałów tekst, pełen zachęt i apeli • List napisany został do nawróconych właśnie chrześcijan zamieszkujących Azję Mniejszą. Miał na celu podtrzymanie ich wiary w obliczu wielu prób, których doświadczali.

HYMN POCHWALNY • Usłyszymy fragment początkowy – umieszczony tuż po pozdrowieniach hymn pochwalny na cześć Boga. Piotr uwielbia w nim miłosierdzie Boga, które sprawiło, że adresaci listu, nawróceni poganie, zostali obdarzeni wiecznym, niezniszczalnym i niewiędnącym dziedzictwem nieba. Moc Boża działająca dzięki ich wierze strzeże ich i przygotowuje na objawienie się Boga w czasie ostatecznym. Pierwsi chrześcijanie wierzyli, że przyjście Pana jest bliskie. Zapowiadały je prześladowania i przeciwności, które Piotr wspomina. Mają one  oczyścić wiarę uczniów jak złoto, które przecież próbuje się w ogniu.

WIARA I MIŁOSIERDZIE • Druga niedziela wielkanocna to z jednej strony Niedziela Miłosierdzia, z drugiej – Ewangelia o Tomaszu i słowa Jezusa: Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli. Zwróćmy uwagę, że o obu tych sprawach wspomina Piotr w krótkim fragmencie, który usłyszymy: o »miłosierdziu Boga i o »wierze tych, którzy – choć nie widzieli Jezusa – kochają go i idą za Nim.

 

NAJWAŻNIEJSZE SŁOWA


Na niedzielę Miłosierdzia: On w swoim wielkim miłosierdziu przez powstanie z martwych Jezusa Chrystusa na nowo zrodził nas do żywej nadziei

Św. Piotr o wierzących, którzy nie widzieli: Wy, choć nie widzieliście, miłujecie Go
Św. Piotr raz jeszcze: Wy w Niego teraz, choć nie widzicie, przecież wierzycie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 20,19-31) Było to wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia. Tam gdzie przebywali uczniowie, drzwi były zamknięte z obawy przed Żydami, Jezus wszedł, stanął pośrodku i rzekł do nich: Pokój wam! A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok. Uradowali się zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekł do nich: Pokój wam! Jak Ojciec Mnie posłał, tak i Ja was posyłam. Po tych słowach tchnął na nich i powiedział im: Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane. Ale Tomasz, jeden z Dwunastu, zwany Didymos, nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus. Inni więc uczniowie mówili do niego: Widzieliśmy Pana! Ale on rzekł do nich: Jeżeli na rękach Jego nie zobaczę śladu gwoździ i nie włożę palca mego w miejsce gwoździ, i nie włożę ręki mojej do boku Jego, nie uwierzę. A po ośmiu dniach, kiedy uczniowie Jego byli znowu wewnątrz /domu/ i Tomasz z nimi, Jezus przyszedł mimo drzwi zamkniętych, stanął pośrodku i rzekł: Pokój wam! Następnie rzekł do Tomasza: Podnieś tutaj swój palec i zobacz moje ręce. Podnieś rękę i włóż /ją/ do mego boku, i nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym. Tomasz Mu odpowiedział: Pan mój i Bóg mój! Powiedział mu Jezus: Uwierzyłeś dlatego, ponieważ Mnie ujrzałeś? Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli. I wiele innych znaków, których nie zapisano w tej książce, uczynił Jezus wobec uczniów. Te zaś zapisano, abyście wierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli życie w imię Jego.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Bliźniak w (nie)wierze • J 20,19-31

“Didymos” znaczy “bliźniak”, “Tomasz” zresztą też. Przez osiem dni Tomasz przeżywał to, co my przez całe życie: nie widział Pana

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., Dzień Zmartwychwstania i tydzień po nim • BOHATEROWIE: Jezus, Tomasz, inni uczniowie • Wersje: Łk 24,36-43 (dla pierwszej części)


Z KSIĘGI KRZYŻA • Podobnie jak w Niedzielę Zmartwychwstania słuchamy zawsze relacji św. Jana o pustym grobie, tak w drugą niedzielę wielkanocną zawsze słuchamy ewangelii o niewiernym Tomaszu. Fragment pochodzi z tzw. Księgi Krzyża (rozdziały 13-20), drugiej części ewangelii Jana.

ZMARTWYCHWSTAŁY UKAZUJE SIĘ • W Ewangelii wg św. Jana po zmartwychwstaniu Jezus ukazuje się tylko trzy razy –  pierwszą, która ujrzy Pana, jest »Maria Magdalena. Następnie Jezus ukazuje się  »dziesięciu (nie ma wśród nich już Judasza) zamkniętym w Wieczerniku z obawy przed Żydami i obdarza ich swoim Duchem. Wreszcie, nad Jeziorem Genezaret Zmartwychwstały spotyka »Piotra, Natanaela oraz synów Zebedeusza wraz z innymi uczniami.

DWIE NIEDZIELE • Usłyszymy dziś opis tego drugiego spotkania, a właściwie dwóch spotkań, do których doszło na przestrzeni ośmiu dni: • Pierwsze, z dziesięcioma (nieobecny był Tomasz), miało miejsce w samym dniu Zmartwychwstania, wieczorem • Drugie, już z Tomaszem, po ośmiu dniach. Liturgia wspomina zatem to wydarzenie praktycznie w jego rocznicę.

 

NAJWAŻNIEJSZE SŁOWA


Najbardziej kojące słowa Jezusa: Pokój wam!

Jezus o nagrodzie dla wierzących: Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli.

1/6
"Niedowierzanie Tomasza" Peter Paul Rubens, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii
2/6
3/6
"Niewierny Tomasz" François Joseph Navez, 1823 r, Muzeum Sztuk Pięknych, Houston
4/6
"Jezus i niewierny Tomasz" Beniamin West, Leeds Museums and Galleries U.K.
5/6
"Święty Tomasz" Martin de Vos, 1574, Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii
6/6
"Niewierny Tomasz" Jacek Malczewski, kolekcja prywatna
poprzednie
następne

 

CZY WIESZ, ŻE…


W słowach Jezusa: Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane znajdują się teologiczne podstawy sakramentu pokuty i pojednania. To m.in. ten cytat stoi u podstaw rozgrzeszenia, udzielanego przez kapłana.

 

TRANSLATOR


Ale Tomasz, jeden z Dwunastu, zwany Didymos, nie był razem z nimi, kiedy przyszedł Jezus (J 20,24) • “Didymos” to nie przezwisko: słowo to po grecku znaczy “bliźniak”. Co więcej, samo słowo Tomasz (toma) to “bliźniak” po… aramejsku. Innymi słowy, mamy tu do czynienia raczej z przełumaczeniem aramejskiego “Tomasz” na grecki Tomasz zaś, jeden z dwunastu, zwany Bliźniak

“…i nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym” (J 20, 27) • I nie stawaj się bez wiary, ale wierzący

“Uwierzyłeś, bo Mnie ujrzałeś; błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli” (J 20, 29) • Bo mnie ujrzałeś, uwierzyłeś? Szczęśliwi ci, którzy nie zobaczyli, a uwierzyli

 

WERSJE


• Tylko Jan pisze o św. Tomaszu: o jego nieobecności podczas ukazania się apostołom, jak i o drugim spotkaniu.

• Tylko Jan cytuje słowa Jezusa: Weźmijcie Ducha Świętego” To tzw. “Małe zesłanie Ducha Świętego”, analogiczne do opisanego przez Łukasza w Dziejach Apostolskich.

• Tylko u Jana znajdujemy słowa Jezusa: “Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie są im zatrzymane”

• Jezus pokazuje ręce i bok również u Łukasza Tymczasem Jan wspomina krótko: A to powiedziawszy, pokazał im ręce i bok, Łukasz rozbudowuje: “Popatrzcie na moje ręce i nogi: to Ja jestem. Dotknijcie Mnie i przekonajcie się: duch nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że Ja mam”. Przy tych słowach pokazał im swoje rece i nogi. (Łk 24,39-40)

 

JESZCZE O EWANGELII


Trzy wątpliwości Tomasza

Mimo tego, że Tomasz oddał życie za Pana i stał się według tradycji ewangelizatorem Indii, wciąż jeszcze nazywamy go niewiernym. To ze względu na zasadnicze wątpliwości, które pozwolił sobie wyrazić:

• Po pierwsze zwątpił w to, że historia Jezusa po Jego ukrzyżowaniu będzie miała jeszcze jakąkolwiek kontynuację. W tym nie różnił się od innych apostołów.

• Po drugie zwątpił w sens wspólnego spędzania czasu (w języku biblijnym trwania) z innymi uczniami Jezusa. Musieli sprawiać fatalne wrażenie: wylęknieni i zamknięci z obawy przed Żydami w czterech ścianach Wieczernika. Po co wzajemnie karmić się swoim lękiem? Po co Tomaszowi taka wspólnota? – tu także łatwo go zrozumieć.

• Po trzecie, kiedy apostołowie ujrzeli Pana i podzielili się tym z Tomaszem, ten wyraził ostateczną wątpliwość co do ich zdrowych zmysłów i wiarygodnego świadectwa. Czy naprawdę oglądali na własne oczy Jezusa? A może to efekt zbiorowej halucynacji zapłakanych ludzi zamkniętych razem, którzy marzyli o tym, żeby ich los się odwrócił? Jeśli ja sam nie zobaczę, nie uwierzę – rzuca im na odchodne Tomasz.

Epilog

Na szczęście historia Tomasza na tym się nie kończy. Kolejnej “niedzieli” przybywa do Wieczernika i spotyka tam Miłosiernego, który z miłością i w Prawdzie (Tomasz słyszy, że jest niewierny, apistos) przyjmuje go do grona uczniów. Towarzyszą Mu apostołowie, wspólnota miłosiernych, która ani przez chwilę nie osądziła i nie odrzuciła brata.

 

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – VI Wielkiego Postu A – Palmowa

Oto najważniejszy dowód, że Jezus jest prawdziwym Mesjaszem: proroctwa. Opisały wszystko

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Męka i śmierć Jezusa Chrystusa ukazane w trzech wymiarach. Pierwszy to ten nam najbliższy, historyczny, znany ze stacji Drogi Krzyżowej: poszczególne sceny, przewijające się kadry, unaoczniają nam po ludzku wszystko, co doprowadziło do ukrzyżowania Jezusa 

Drugie czytanie naświetla nam drugi wymiar: z perspektywy nieba. Jezus, posłuszny swojemu Ojcu, przyszedł na świat po to, aby nas zbawić. A zbawienie miało się dokonać przez Jego śmierć. Historia ukrzyżowania to przedziwna historia grzechu, który staje się błogosławioną winą. Zbrodnia popełniona na niewinnym jest przyczyną naszego zbawienia.

W końcu proroctwa, piąty opis męki Mesjasza. Porozrzucany w różnych zdaniach w całym Starym Testamencie, powstał wiele wieków przed wydarzeniem, zapowiadał fakty. Jego fragmenty znajdziemy w pierwszym czytaniu i psalmie. Proroctwa objawiały prawdziwego Mesjasza. Gdyby ktoś się dobrze wczytał, wywnioskowałby nawet, dlaczego i w jaki sposób ma On umrzeć. Fakty, które wypełniają proroctwo, wypełniają Pisma. To gwarancja, że wszystko jest dobrze, wszystko w rękach Boga.

 

PUNKT WYJŚCIA


Szósta niedziela Wielkiego Postu roku A • Tradycyjnie nosi ona nazwę PalmowaKOLOR: czerwony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy pojęli naukę płynącą z męki JezusaEWANGELIA NA WEJŚCIE: wg św. Mateusza 21,1-11 • CZYTANIA: W tę niedzielę zawsze słuchamy opisu męki i śmierci Jezusa • Księga Izajasza 50,4-7 • Psalm 22,8-9.17-20.23-24 • List św. Pawła do Filipian 2,6-11 • Ewangelia wg św. Mateusza 26,14 – 27,66

• Rozpoczyna się Wielki Tydzień, który podąża za rzeczywistym kalendarzem wydarzeń paschalnych. Dlatego dzisiejsza niedziela “odtwarza” wjazd Jezusa do Jerozolimy i fakt, że rzucano przed Nim płaszcze i palmy (stąd nazwa Niedziela Palmowa), witając Go jak Króla. Jednak Liturgia Słowa wyprzedzi te wydarzenia. Usłyszymy już o śmierci Jezusa na krzyżu (stąd, podobnie jak w Wielki Piątek Męki Pańskiej, kolor czerwony szat liturgicznych)

• Przed nami potężna dawka Słowa, ponad 2500 słów. Więcej będzie tylko podczas Liturgii Słowa Wigilii Paschalnej • Najpierw (zwykle przed kościołem) usłyszymy fragment Ewangelii św. Mateusza o wjeździe Jezusa do Jerozolimy • W ramach Ewangelii zaś zostanie odczytany opis Męki Pańskiej, zwykle z podziałem na role

 

CHMURA SŁÓW


Jutro Niedziela - VI Wielkiego Postu A - Palmowa

Dominują słowa charakterystyczne dla narracji wzbogaconej wieloma dialogami, na czele z  RZEKŁ (23), “gdy”, “odpowiedział”, również w innych formach gramatycznych. Najczęściej jednak padnie imię JEZUS (39). Aż 9 razy usłyszymy słowo WSZYSCY. Uświadamia ono powszechność wydarzenia: wszyscy poniekąd jesteśmy bohaterami opisu męki i śmierci, razem z tłumem mieszkańców Jerozolimy, ARCYKAPŁANAMI (10)UCZNIAMI (13)

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

(Mt 21,1-11) Gdy się przybliżyli do Jerozolimy i przyszli do Betfage na Górze Oliwnej, wtedy Jezus posłał swoich uczniów i rzekł im: „Idźcie do wsi, która jest przed wami, a zaraz znajdziecie oślicę uwiązaną i źrebię z nią. Odwiążcie je i przyprowadźcie do Mnie. A gdyby wam kto co mówił, powiecie: Pan ich potrzebuje, a zaraz je puści”. Stało się to, żeby się spełniło słowo proroka: Powiedzcie Córze Syjońskiej: Oto Król twój przychodzi do ciebie łagodny, siedzący na osiołku, źrebięciu oślicy. Uczniowie poszli i uczynili, jak im Jezus polecił. Przyprowadzili oślicę i źrebię i położyli na nie swe płaszcze, a On usiadł na nich. A ogromny tłum słał swe płaszcze na drodze, inni obcinali gałązki z drzew i ścielili na drodze. A tłumy, które Go poprzedzały i które szły za Nim, wołały głośno: „Hosanna Synowi Dawida. Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie. Hosanna na wysokościach”. Gdy wjechał do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto, i pytano: „Kto to jest?” A tłumy odpowiadały: „To jest prorok Jezus z Nazaretu w Galilei”.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA NA WEJŚCIE

Wjazd do Jerozolimy Mt 21,1-11

Jezus, niesiony na proroctwach, wjeżdża do Jerozolimy. Ludzie witają Go entuzjastycznie. Ale na pewno Jego czy swoje o Nim wyobrażenie?

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: ok. 70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., wiosna • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, mieszkańcy Jerozolimy • WERSJE: Mk 11,1-11, Łk 19,28-38, J 12,12-16


NA PROROCTWACH • Po trzech tygodniach lektury św. Jana, wracamy do związanej z rokiem “A” lektury ewangelii wg św. Mateusza. Tym razem podczas jednej Mszy św. będą to nawet dwa fragmenty • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca. Jego Ewangelia skierowana jest przede wszystkim do Żydów, dlatego wśród pozostałych Ewangelia Mateusza wyróżnia się tym, że zestawia opisywane zdarzenia z proroctwami lub innymi fragmentami Starego Testamentu. Mateusz pokazuje, że całe życie Jezusa jest wypełnianiem się proroctw.

W CIĄGU TYGODNIA • Tylko Niedziela Palmowa ma taki przywilej: dodatkowy fragment Ewangelii, na samym początku Mszy św. Zatem usłyszymy dwa czytania z Ewangelii św. Mateusza opisujące dwa wydarzenia odległe od siebie około tygodnia • Kalendarz liturgiczny dobrze oddaje bliskość obu wydarzeń przedstawianych w Liturgii Słowa: Jezus wjechał do Jerozolimy na tydzień przed świętem Paschy, przed swoją śmiercią.

CI SAMI LUDZIE • Niedziela Palmowa zestawia je jeszcze ściślej: ci sami ludzie, którzy najpierw ochoczo powitają Jezusa i uznają Go za Mesjasza, Króla, po niedługim czasie Go odrzucą. Jednak to nie tyle zmienność ludzkich nastrojów, ile rozczarowanie spowodowało taką zmianę: Jezus odrzuca wizję bycia ziemskim Królem Żydowskim, a takiego przywódcy oczekiwali mieszkańcy Jerozolimy. Skąd rozczarowanie? Z niesłuchania Słowa, proroctw. Jezus jest Mesjaszem, którego dokładnie charakteryzuje Stary Testament. Nawet szydzenie z Niego, odrzucenie, mękę i śmierć.

1/7
Wjazd do Jerozolimy, Giotto, Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy, 1305 r.
2/7
Wjazd do Jerozolimy, Hippolyte Flandrin, Fresk na ścianie kościoła St Germain des Pres, Paryż, 1842
3/7
Wjazd do Jerozolimy, Artysta nieznany, obecnie obraz zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie
4/7
Wjazd do Jerozolimy, Benjamin Robert Haydon, obecnie w zbiorach Seminarium na Górze św. Marii, Sinsinati, 1814-20
5/7
Wjazd do Jerozolimy, grecka ikona, XVII w.
6/7
Fresk w Serbskim Kościele Prawosławnym, Montana, USA
7/7
Wjazd Chrystusa do Jerozolimy, Pietro Lorenzetti, fresk, Bazylika św. Franciszka, Asyż, ok. 1320 r.
poprzednie
następne

 

LINKI


Jak wypełniają się proroctwa:

Jezus wjeżdża od strony Betanii, skąd oczekiwano przyjścia Mesjasza • Za 14,4: W owym dniu dotknie stopami Góry Oliwnej, która jest naprzeciw Jerozolimy, od strony wschodniej.

• Wjeżdżając w pokorze, na osiołku, wypełnia słowo o Mesjaszu • Za 9,9: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny – jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.

• Sam wjazd może być także nawiązaniem do tekstu mesjańskiego z Rdz 49,11, który zapowiada przyjście tego, kto zdobędzie sobie posłuch wśród narodów: Przywiąże on swego osiołka w winnicy i źrebię ośle u winnych latorośli. W winie prać będzie swą odzież, i w krwi winogron – swą szatę.

Płaszcze ścielone przed Jezusem to symbol godności królewskiej • 2 Krl 9,13: …Pospiesznie zdjęli swoje okrycia, rozesłali je pod nim, na samych stopniach, zatrąbili i ogłosili: “Jehu jest królem”.

Hosanna to okrzyk znaczący „Panie, dopomóż nam” • Ps 118,25-26: O Panie, wybaw, O Panie, daj pomyślność, Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie… 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi proroka Izajasza

(Iz 50,4-7) Nie Zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i wiem, że nie doznam wstydu. Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące. Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie. Pan Bóg otworzył mi ucho, a ja się nie oparłem ani się nie cofnąłem. Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę. Nie zasłoniłem mej twarzy przed zniewagami i opluciem. Pan Bóg mnie wspomaga, dlatego jestem nieczuły na obelgi, dlatego uczyniłem twarz moją jak głaz i wiem, że wstydu nie doznam.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Trzecia pieśń Sługi Iz 50,4-7

Zadziwiające, kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór, który szczegółowo Go opisuje. Zwłaszcza Jego cierpienie i mękę

KSIĘGA: Izajasza · AUTOR: Deutero-Izajasz · CZAS POWSTANIA: 586-538 przed Chr., Wygnanie w Babilonii · KATEGORIA: pieśń


Z KSIĘGI POCIESZYCIELA • Pierwsze czytanie pochodzi ze środkowej części Księgi Izajasza, zwanej Księgą Pocieszyciela (rozdziały 40-55). Autorem jest być może jeden z uczniów Izajasza. O ile proroctwa samego Izajasza mają charakter przestrogi (kierowane były przecież do Izraela przed dramatem niewoli babilońskiej, niewiernego Bogu), u Deuteroizajasza – adresującego księgę do Izraelitów, którzy doświadczyli klęski wygnania i zburzenia Świątyni – znajdujemy już słowa otuchy, pocieszenia i zapowiedzi uwolnienia • Księga Pocieszyciela zawiera między innymi cztery Pieśni Sługi Jahwe. Ukazują one tajemniczą osobę, w której Żydzi widzieli historię Jeremiasza lub swego narodu, a chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa.

PIEŚNI SŁUGI JAHWE • Cztery pieśni Sługi Jahwe przedstawiają sprawiedliwego, który ponosi niezasłużoną karę i przez to gładzi grzechy innych. W całości to rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu Sługi. W »pierwszej pieśni Bóg ustanawia Sługę przymierzem dla ludów i światłością narodów (powołanie i misja, Iz 42,1-9), w »drugiej Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia (Iz 49,1-7), w »trzeciej Sługa mówi o swojej gorliwości, trudnościach i nadziei pokładanej w Panu (Iz 50,4-9), w »Czwartej pieśni zawarty jest ogrom cierpień i śmierć, jakie wybrany musi znieść • Niezwykle wymowne są trzecia i czwarta pieśń Sługi Jahwe, zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa (Iz 52,13). Zadziwiające, że kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór tak szczegółowo zapowiadający Jego samego.

TRZECIA PIEŚŃ • Usłyszymy fragment trzeciej pieśni sługi Jahwe. Zwróćmy uwagę na słowa, które dobitnie oddają doświadczenia Chrystusa, a przede wszystkim przepowiadają mękę Jezusa. Zwłaszcza Jego pojmanie, biczowanie. Zwróćmy uwagę na opis doświadczenia cierpienia, której zostaje poddany Sługa Jahwe, a także na źródło siły cierpiącego: jest nim Słowo Boga.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Proroctwo o biczowaniu, szydzeniu: Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę

I jeszcze jedno proroctwo: Nie zasłoniłem mej twarzy przed zniewagami i opluciem

 

TRANSLATOR


• Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące (Iz 50,4a) • Słowo krzepiące to inaczej słowo, które „budzi” śpiącego lub „podnosi” zmęczonego drogą. W tekście hebrajskim mamy dosłownie obraz kogoś, kto pochyla się nad zmęczonym i wyczerpanym człowiekiem, aby go podnieść

Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie (Iz 50,4b)  • Dosłownie ranek po ranku, hebr. babboqer babboqer) otwiera uszy

Ja się nie oparłem ani się nie cofnąłem (Iz 50,5) • To dość słabe tłumacznie dwóch czasowników, które w innych miejscach Biblii oznaczają dosłownie bunt (>>Lb 20,10) oraz zdradę (>>Iz 59,13 Ps 78,57 Ps 80,19) Izraela. Dosłownie: Ja się nie zbuntowałem ani nie zdradziłem • Sługa jest dla Boga kimś wyjątkowym – kimś, kto wobec zdrady i niewierności innych okazuje swoją wierność. Staje się wynagrodzeniem dla Pana i lekarstwem na grzechy swojego narodu.

…uczyniłem twarz moją jak głaz (Iz 50,7) • Gra znaczeń. Głaz nie oznacza wyłącznie nieczułości na obelgi. Tym samym słowem określa się twardą skałę na pustyni (skałę krzemienną), z której Bóg wyprowadził dla Izraela wodę (>> Pwt 8,15)

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Życie i misja Sługi Jahwe zależą od Bożego Słowa. Ono jest jego chlebem powszednim i mocą:

Pokarm i lek • Sługa to przede wszystkim uczeń (hebr. limmud). Uczeń, który słucha słowa swojego Mistrza, Boga. Tym bardzo różni się od reszty narodu wybranego. Bóg ranek po ranku otwierał uszy Sługi, aby napełniał się Jego Słowem. Dzięki temu Sługa potrafi przemawiać do innych, podnosić ich i leczyć ich serca. Słowo jest pokarmem i lekarstwem Sługi.

Moc i zwycięstwo • Wytrwałość, z jaką Sługa słuchał Słowa Bożego, buduje żywą więź z Panem, która będzie oparciem w chwili próby. Jestem nieczuły na obelgi, mówi czyni go także zdolnym do przyjęcia nadchodzącego cierpienia. Jego twarz przypomina twardą skałę krzemienną (5,5 na 7 w skali twardości). Na jego plecy spadają razy, kara przestępców i niewolników. Jego brodę wyrywają rękoma na znak hańby. Sługa zniesie te próby ponieważ Słowo Boże zapewnia go, że nie zazna wstydu. Bóg ujmie się za nim i stanie po jego stronie w ostatecznym procesie przeciwko prześladowcom. Sługa jest pewien swojego zwycięstwa.

Cierpienie sprawiedliwego, które gładzi grzechy innych, nie pojawia się nigdzie poza Pieśniami Sługi Pana i nie zostało nigdy rozwinięte w Biblii Hebrajskiej. Czekało na swoje wypełnienie w Jezusie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Tajemnicza postać doczekała się w historii wielu interpretacji, próbujących odkryć jej tożsamość:

Według niektórych Sługa to Izrael, realizujący misję Bożą w historii, szczególnie Reszta (»Dn 11,32-35; 12,1-12). Według innych Sługa łączy w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela – Mojżesza, Hioba i Jeremiasza (»Jr 1,5 – ukształtowany w łonie matki, pełni posłannictwo wobec narodów, cierpiący jak cichy baranek 53,7 – »Jr 11,19). Identyfikowano go też Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deuteroizajaszem, Zorobabelem i Jojakinem.

Żydzi odnosili Pieśni Sługi w szczególności do proroka Jeremiasza, zamęczonego przez swoich rodaków podczas ucieczki do Egiptu po upadku Jerozolimy.

Chrześcijanie bardzo wcześnie dostrzegli w Pieśniach Sługi Pana zapowiedź męki Jezusa • On sam podczas kazania w Nazarecie (»Łk 4,18) odniósł do siebie słowa I Pieśni. Sposób, w jaki Sługa Pana przyjmuje swoje cierpienia, przywodzi na myśl Jezusa w milczeniu i dobrowolnie przyjmującego swą mękę i niesprawiedliwy proces.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 22,8-9.17-20.23-24) REFREN: Boże mój, Boże, czemuś mnie opuścił?

Szydzą ze mnie wszyscy, którzy na mnie patrzą, wykrzywiają wargi i potrząsają głowami: „Zaufał Panu, niech go Pan wyzwoli, niech go ocali, jeśli go miłuje”.

Sfora psów mnie opadła, otoczyła mnie zgraja złoczyńców Przebodli moje ręce i nogi, policzyć mogę wszystkie moje kości.

Dzielą między siebie moje szaty i los rzucają o moją suknię. Ty zaś, o Panie, nie stój z daleka: pomocy moja śpiesz mi na ratunek.

Będę głosił swym braciom Twoje imię i będę Cię chwalił w zgromadzeniu wiernych: „Chwalcie Pana, wy, którzy się Go boicie, niech się Go lęka całe potomstwo Izraela”.

[01][02]

PSALM

Czemuś mnie opuścił?  Ps 22, 8-9.17-20.23-24

Ten psalm to ostatnia modlitwa Jezusa przed śmiercią na krzyżu. Zawołał: “Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił”

PSALM 22 • AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: Czasy powygnaniowe, po 538 przed Chr.


OPUSZCZENIE CZY MODLITWA? • To jeden z najważniejszych i najbardziej poruszających psalmów. Rozpoczyna się od zawołania: Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił? Tych samych słów użył Jezus, gdy wisiał na krzyżu. Czy były to słowa skargi? Czy Jezus poczuł się opuszczony przez Boga? Czy może zaczął po prostu śpiewać psalm 22?

GATUNEK: LAMENTACJA • Psalm zaliczany jest do gatunku „lamentacji indywidualnej”. Prawdopodobnie towarzyszył on modlitwie za człowieka stojącego na progu śmierci w wyniku choroby, przedłużającego się cierpienia czy śmiertelnego niebezpieczeństwa. To modlitwa mająca wyrwać wierzącego z objęć pewnej śmierci. 

PROROCTWO O MĘCE JEZUSA • Usłyszymy kilka wersetów psalmu 22, tych, które – podobnie jak pierwsze czytanie – zapowiadają mękę Jezusa. A od chwili, kiedy Jezus modli się psalmem 22 i umiera z modlitwą na ustach, ten dawny psalm – lamentacja cierpiącego zyskuje nowy wymiar: modląc się nim w czasie próby, uczestniczymy w śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. (PATRZ również: LINKI – PROROCTWA po Ewangelii)

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Proroctwo o przebiciu rąk: Przebodli moje ręce i nogi, policzyć mogę wszystkie moje kości

Proroctwo obnażeniu i losowaniu szat: Dzielą między siebie moje szaty i los rzucają o moją suknię

Proroctwo o szydzeniu: Szydzą ze mnie wszyscy, wykrzywiają wargi i potrząsają głowami

 

JESZCZE O PSALMIE


Psalm 22 to szczególna modlitwa cierpiącego sprawiedliwego. Nie ma w niej miejsca na oskarżanie wrogów i rozpacz. Pojawia się natomiast zaskakujący ton uwielbienia, który dominuje w modlitwie prześladowanego:

CIERPIĄCY SPRAWIEDLIWY • Błaganie, opisane bardzo realistycznie w Psalmie 22, w przeciwieństwie do innych lamentacji nie zawiera wyznania winy ani prośby o przebaczenie win. Cierpiący nie czuje się w żadnym stopniu grzesznikiem – jest sprawiedliwy. Nie prosi też o karę dla wrogów, chociaż opisuje ich złośliwość i bestialstwo (zostali ukazani jako zwierzęta). Prośba opiera się z jednej strony na opisie sytuacji zagrożenia życia, z drugiej – na przypomnieniu dobroci Boga doświadczanej w przeszłości.

DZIĘKCZYNIENIE • Dziękczynienie, którym kończy się psalm, jest odpowiedzią na wysłuchaną prośbę. Cierpiący przyrzeka dziękczynienie publiczne i wspólnotowe. Zajmuje ono w psalmie bardzo dużo miejsca (2/5). Wyzwolony z zagrożenia wierny chce włączyć w swe dziękczynienie cały świat i wszystkie pokolenia (przyszłe wieki). Oznacza to, że jego wybawienie będzie miało ogromne znaczenie i dalekosiężne skutki dla całej ludzkości.

BOHATER • Według jednych psalm opisuje naród wybrany uosobiony w cierpiącym. Inni sądzą, że bohaterem jest jakaś postać charyzmatyczna (przedstawiciel jakiejś instytucji: prorockiej, królewskiej). Wiele przeżyć bohatera jest podobnych do udręk i prześladowań, które przeżywa prorok Jeremiasz. Cierpiącego bohatera Psalmu 22 można też utożsamiać z królem z dynastii Dawida. Na godność królewską cierpiącego wskazują słowa w. 4 i 5, w których powołuje się na przymierze łączące jego przodków z Bogiem. Szczególna sprawiedliwość cierpiącego, opis cierpień i finał jego życia– zostaje otoczony chwałą wobec wszystkich narodów, pozwalają dopatrywać się w nim zapowiedzi Chrystusa. Sam Jezus modli się tym psalmem w chwili śmierci, utożsamiając się z wszystkimi cierpiącymi sprawiedliwymi.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Filipian

(Flp 2,6-11) Chrystus uniżył samego siebie, dlatego Bóg Go wywyższył. Chrystus Jezus istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w tym co zewnętrzne uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej. Dlatego też Bóg wywyższył Go nad wszystko i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych, i aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem ku chwale Boga Ojca.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Męka oczami nieba Flp 2,6-11

Przed opisem męki i śmierci Jezusa, Liturgia Słowa pokaże jej sens oczami nieba. To “kenoza”: nieśmiertelny Bóg staje się człowiekiem i… umiera

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt • DATA: 57–58 • ADRESACI: mieszkańcy Filippi


LIST WIĘZIENNY  Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł przebywał pod strażą pretorianów. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami  W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła To raczej list-podziękowanie za wsparcie i serdeczność okazaną mu przez wspólnotę  Apostoł zapewnia Flipian, że misja głoszenia Ewangelii pomimo jego uwięzienia nie została wstrzymana, a on sam ma się dobrze  W liście odnajdujemy jeden z najdojrzalszych opisów cierpienia Pawła łączącego się z Krzyżem oraz próby św. Pawła umocnienia radości we wspólnocie chrześcijańskiej.

HYMN O UNIŻENIU  Tym bardziej zaskakujący jest piękny hymn, umieszczony w drugim rozdziale, który usłyszymy w ramach II czytania. To hymn o kenozie Chrystusa. Opisuje uniżenie Syna Bożego • Hymn ten stanowi serce wezwań skierowanych do Filipan (1,27-2,18), zachęcających do jedności, która pozwala owocniej głosić Ewangelię i sprawia, że chrześcijanie dają dobre świadectwo poganom  Wzorem, który Filipianie mają naśladować, jest sam Chrystus 

O BOSKIEJ NATURZE JEZUSA • Od strony teologicznej znajdujemy tu jasne stwierdzenie o boskiej naturze Jezusa (istniejąc w postaci Bożej) i Jego egzystencji przed narodzeniem • Dla liturgii słowa Niedzieli Palmowej hymn ukazuje nijako boską perspektywę całego ziemskiego życia Jezusa, a przede wszystkim Jego męki i śmierci.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Św. Paweł o posłuszeństwie Jezusa: Uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej

Św. Paweł o uczeniu siię posłuszeństwa: chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał

Nagroda za posłuszeństwo: Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych

 

TRANSLATOR


Nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie • Dosłownie nie uznał on za swoje absolutne prawo być równym Bogu, lecz ogołocił samego siebie. Grecki czasownikekenosen (od kenoo) użyty tu przez Pawła znaczy dosłownie „opróżnić”, „ogołocić”, „wylać” coś – od niego bierze się w języku teologii określenie kenozy Chrystusa, Jego zbawczego uniżenia od Bożej chwały aż do ludzkiej śmierci. Chrystus wylał z siebie drogocenną boską naturę, ograniczył ją, aby stać się jednym z nas.

Przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi • Apostoł trzy razy powtarza, że kenoza Syna Bożego oznacza w pierwszym rzędzie przyjęcie ludzkiej cielesności, a co za tym idzie – roli sługi i związanych z ludzkim życiem cierpień. Paweł używa aż trzech różnych słów (morfe, homoioma, schema), aby podkreślić, że Syn Boży stał się rzeczywiście równy nam przez zaakceptowanie kruchości ludzkiego życia.

Stał się posłusznym aż do śmierci • „Posłuszeństwo” w języku greckim i w polszczyźnie ukazuje głęboki związek ze słuchaniem. W grece hypakoos („posłuszny”, od akuo, „słuchać”) może także oznaczać „słuchacza” lub „ucznia”; kogoś, kto czyni się poddanym głosowi innego.

Dlatego też Bóg wywyższył Go nad wszystko • Gr. hyperhypsoo oznacza hyper- lub super-wywyższenie, wywyższenie, o jakim świat do tej pory nie słyszał. Słowem hypsoo opisuje się wywyższenie Jezusa na Krzyżu.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Hymn o kenozie Chrystusa opisuje uniżenie Syna Bożego. On, który istniał w postaci Bożej, dosłownie nie był neurotycznie przywiązany do swej równości Bogu i nie uznał tego za swoje prawo (gr. harpagmon hegeomai) W opinii większości Paweł opisuje tu preegzystencję Chrystusa: czas, kiedy żył On z Ojcem jako druga z osób Trójcy. Z tego życia zrezygnował dla nas Inni widzą tu nawiązanie do ziemskiego życia Jezusa, w którym jako Syn Boży zrezygnował z drogi Mesjasza pełnego mocy, a wybrał pokorną drogę Sługi, niesłychaną drogę Mesjasza Ukrzyżowanego. 

Apostoł pisze, że Chrystus sam uniżył się i ogołocił ze swojej chwały, dosłownie opróżnił jak naczynie (gr. kenoo), które wyrzeknie się chwały, a wypełnione zostanie ludzkim grzechem, kruchością i cierpieniem, stając się posłusznym aż do śmierci na krzyżu. Ten, który uniżył się jako człowiek, został wywyższony przez Ojca. Jego imię to odtąd Pan (Kyrios), przed którym zgina się kolano wszelkich istot na ziemi, pod ziemią i pod niebem. 

Kenoza i ogołocenie Chrystusa jest wzorem dla chrześcijanina. Jeśli nie potraktujemy naszego życia jako czegoś, co słusznie nam się należy, lecz oddamy je z ufnością w ręce Ojca, jeśli opróżnimy nasze serce jak naczynie i damy mu się napełnić Jego Słowem i Duchem, będziemy mieli udział nie tylko w Krzyżu, ale i w chwale Chrystusa.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

(Mt 26,14-27,66)

Kliknij, aby przeczytać Mękę Pańską

[01][02]

 

EWANGELIA

Męka Jezusa Chrystusa Mt 26, 14 – 27, 66

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: ok. 70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., wiosna • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, faryzeusze, Piłat, tłum • WERSJE: Mk, Łk, J


EWANGELIA NA ROLE • Tylko dwa razy w roku Ewangelia odczytywana jest w ten sposób: z podziałem na role. To Niedziela Palmowa, kiedy się czyta Mękę Pańską według któregoś z synoptyków, i Wielki Piątek, gdy zawsze słuchamy Męki Pańskiej wg św. Jana

MATEUSZ I PROROCY • Co trzy lata w Niedzielę Palmową słuchamy męki Jezusa Chrystusa wg św. Mateusza. To najdłuższy opis męki. Spośród pozostałych wyróżnia się tym, że Mateusz – jak zresztą w całej Ewangelii – zestawia opisywane zdarzenia z proroctwami lub innymi fragmentami Starego Testamentu. Próbuje udowodnić, że całe życie Jezusa jest wypełnianiem się proroctw.

PROROCTWA • Słuchając Męki Pańskiej, zwróćmy uwagę na te proroctwa, których wypełnienie Mateusz wyraźnie dostrzega, i pamiętajmy, że jest o wiele więcej takich, o których wprost nie pisze (PATRZ: Linki).

 

TYLKO U MATEUSZA

Przysłowie Tylko Mateusz wspomina przy pojmaniu Jezusa o słynnym Jego zdaniu, które stało się przysłowiem: Wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną (Mt 26,52)

Śmierć Judasza Jedynie Mateusz opisuje tragiczny wybór Judasza: Widząc, że Go skazano, opamiętał się, zwrócił trzydzieści srebrników arcykapłanom i starszym… rzuciwszy srebrniki do przybytku, oddalił się, potem poszedł i powiesił się (Mt 27,3-5) • Tylko z Ewangelii Mateusza dowiemy się też o decyzji faryzeuszów, by za zwrócone srebrniki kupić Pole Garncarza służące jako pochówek dla cudzoziemców

Jezus Barabasz Mateusz przytacza najbardziej wyrazisty i dramatyczny opis wyboru, jakiego tłum dokonał pomiędzy Jezusem Chrystusem a Jezusem Barabaszem (patrz: translator) Jako jedyny pisze tu o żonie Piłata, która ostrzega męża, otrzymawszy tajemniczy sen (Mt 27,15-23) 

Piłat umywa ręce Tylko Mateusz podaje ten szczegół (Mt 27,24-26) Umycie rąk wobec tłumów to próba uwolnienia się od osobistej odpowiedzialności, a jednocześnie wydanie Jezusa na ukrzyżowanie: innymi słowy, skazanie Go bez osobistego zaangażowania 

•​ Śmierć Jezusa Mateusz wspomina szczegółowo o zjawiskach towarzyszących śmierci Jezusa: ziemia zadrżała i skały zaczęły pękać. Groby się otworzyły i wiele ciał świętych, którzy umarli, powstało. I wyszedłszy z grobów po Jego zmartwychwstaniu, weszli do Miasta Świętego i ukazali się wielu (Mt 27,51-53)

Interwencja u Piłata Tylko Mateusz opowiada o interwencji faryzeuszy u Piłata: przypomnieliśmy sobie, że ów oszust powiedział jeszcze za życia: Po trzech dniach powstanę. Każ więc zabezpieczyć grób aż do trzeciego dnia, żeby przypadkiem nie przyszli Jego uczniowie, nie wykradli Go i nie powiedzieli ludowi: Powstał z martwych. I będzie ostatnie oszustwo gorsze niż pierwsze – to miało skłonić Piłata do zapieczętowania grobu Jezusa (Mt 27,62-66)

 

O CZYM NIE PISZE MATEUSZ


Obmycie nóg Ani Mateusz, ani pozostali synoptycy, nie wspominają o obmyciu nóg uczniom (J 13,1-20)

Oto człowiek W porównaniu z wersją św. Jana przesłuchanie u Piłata jest dość krótkie. Brak u synoptyków słynnego: Cóż to jest prawda? (J 18,38) czy Oto człowiek (J 19,4-5)

Postawa Piłata Według Jana, Piłata przestraszyły najpierw groźby arcykapłanów, potem szantaż tłumu: Jeżeli go uwolnisz, nie jesteś przyjacielem Cezara. Każdy, kto czyni siebie królem, sprzeciwia się cezarowi  Inaczej jest u synoptyków: Piłat raczej chciał tłumowi dać satysfakcję

Płaczące niewiasty Tylko Łukasz opisuje spotkanie z płaczącymi niewiastami (Łk 23,26-32)

INRI Jan szczegółowo opisuje dyskusję faryzeuszy z Piłatem o napisie umieszczonym na krzyżu oraz podział między żołnierzami szat Jezusa i losowaniu tuniki (J 19,19-24)

Oto Matka twoja Brak u synoptyków ostatniej rozmowy z Matką i umiłowanym uczniem (J 19,25-27)

Dobry Łotr • Tylko Łukasz pisze o rozmowie Jezusa z Dobrym Łotrem  (Łk 23,39-43)

• Przebicie boku Tylko Jan pisze o decyzji żołnierzy, by Jezusowi nie łamać goleni, oraz o przebiciu Jego boku włócznią, skąd wytrysnęła krew i woda (J 19,31-37)

 

TRANSLATOR


•​ Z nastaniem wieczoru zajął miejsce u stołu razem z dwunastu uczniami  (Mt 26,20) • W oryginale zaskakująco: leżał razem z dwunastoma, gdyż wówczas w taki właśnie sposób spożywano posiłki Gdy wieczór zaś stał się, leżał przy stole z dwunastoma

“Wy wszyscy zwątpicie we Mnie tej nocy…” Piotr Mu odpowiedział: “Choćby wszyscy zwątpili w Ciebie, ja nigdy nie zwątpię” (Mt 26,31-33) Dosłowie: “doznać urazy” •​ Wy wszyscy doznacie urazy co do mnie w tę noc… – Jeśli wszyscy doznają urazy co do ciebie, ja nigdy nie doznam urazy

“Schowaj miecz swój do pochwy, bo wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza giną” (Mt 26,52) • Wróć miecz twój na miejsce jego. Wszyscy bowiem, którzy wzięli miecz, od miecza będą wygubieni

Trzymano zaś wtedy znacznego więźnia, imieniem Barabasz. Gdy się więc zebrali, spytał ich Piłat: “Którego chcecie, żebym wam uwolnił, Barabasza czy Jezusa, zwanego Mesjaszem?” (Mt 27,16-17) W niektórych rękopisach pada nawet imię Barabasza: Jezus. Co więcej, Barabasz to po aramejsku Bar Abba, czyli “Syn Ojca”. Dosłowne oddanie słów oryginału tworzy więc niezwykle dramatyczną rzeczywistość Gdy zgromadzili się więc oni, powiedział im Piłat: Kogo chcecie, uwolnię wam, Jezusa Syna Ojca czy Jezusa zwanego Chrystusem?

 

LINKI: PROROCTWA


“Zaprawdę, powiadam wam: jeden z was Mnie wyda… Ten, który ze Mną rękę zanurzył w misie, ten Mnie wyda (Mt 26,21-23)

• Ps 41,10: Nawet mój przyjaciel, któremu ufałem i który chleb mój jadł, podniósł na mnie piętę

“Wy wszyscy zwątpicie we Mnie tej nocy. Bo jest napisane: Uderzę pasterza, a rozproszą się owce ze stada (Mt 26,31)

• Za 13,7: Mieczu, podnieś się na mego Pasterza, na Męża, który jest Mi bliski… Uderz Pasterza, aby się rozproszyły owce, bo prawicę moją zwrócę przeciwko słabym…

Wtedy powstał najwyższy kapłan i rzekł do Niego: “Nic nie odpowiadasz na to, co oni zeznają przeciwko tobie?” Lecz Jezus milczał (Mt 26,62-63)

Wtedy zapytał Go Piłat: “Nie słyszysz, jak wiele zeznają przeciw tobie?” On jednak nie odpowiedział mu na żadne pytanie, tak że namiestnik bardzo się dziwił (Mt 27,13-14)  

•  Iz 53,7 (IV pieśń Sługi): Dręczono go, lecz sam pozwolił się gnębić, nawet nie otworzył ust swoich. Jak baranek na rzeź prowadzony, jak owca niema wobec strzygących ją, tak on nie otworzył ust swoich

Wówczas zaczęli pluć Mu w twarz i bić Go pięściami, a inni policzkowali Go i szydzili… (Mt 26,67-68)

Iz 50,6 (I CZYTANIE): Podałem grzebiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem

Iz 52,14 (IV pieśń Sługi): Jak wielu osłupiało na Jego widok – tak nieludzko został oszpecony Jego wygląd i postać Jego była niepodobna do ludzi…

A gdy Go wyszydzili… odprowadzili Go na ukrzyżowanie (Mt 27,31)

Iz 53,4 (IV pieśń Sługi): Lecz on się obarczył naszym cierpieniem, on dźwigał nasze boleści, a my uznaliśmy go za skazańca, chłostanego przez Boga i zdeptanego

Gdy przyszli na miejsce zwane Golgotą, to znaczy Miejscem Czaszki, dali Mu pić wino zaprawione goryczą (Mt 27,33-34)

Zaraz też jeden z nich pobiegł i wziąwszy gąbkę, nasączył ją octem, umocował na trzcinie i dawał Mu pić (Mt 27,48)

Ps 69,22: Dali mi jako pokarm truciznę, a gdy byłem spragniony, poili mnie octem

Prz 31,6-7: Dajcie sycerę będącemu w udręce, wino zgorzkniałemu na duchu: niech pije, niech o nędzy zapomni, na trud już niepomny

Gdy Go ukrzyżowali… (Mt 27,35)

Iz 52,5 (IV pieśń Sługi): Lecz on był przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spadła nań chłosta zbawienna dla nas, a w jego ranach jest nasze uzdrowienie

Iz 52,13 (IV pieśń Sługi): Oto się powiedzie mojemu Słudze, wybije się, wywyższy i bardzo wyrośnie

…rozdzielili między siebie Jego szaty, rzucając o nie losy (Mt 27,35)

Ps 22,19 (PSALM): Moje szaty dzielą między siebie i losy rzucają o moją suknię

Wtedy też ukrzyżowano z Nim dwóch złoczyńców, jednego po prawej, drugiego po lewej  stronie (Mt 27,38)

Iz 53,12: …policzony został pomiędzy przestępców

Ci zaś, którzy przechodzili obok, przeklinali Go i potrząsali głowami (Mt 27,39)

Syr 13,7: …na koniec cię wyśmieje, a potem zobaczy cię i odwróci się, i pokiwa głową nad tobą

Iz 53,2 (IV pieśń Sługi): Nie miał on wdzięku ani też blasku, aby chciano na niego popatrzeć, ani wyglądu, by się nam podobał. Wzgardzony, odepchnięty przez ludzi, mąż boleści, oswojony z cierpieniem, jak ktoś, przed kim się twarz zakrywa, wzgardzony tak, iż mieliśmy go za nic

Jr 18,16: Każdego, kto będzie przechodził, ogarnie zdumienie i będzie potrząsał głową

…arcykapłani wraz z uczonymi w Piśmie i starszymi, szydząc, powtarzali… “Zaufał Bogu, niechże Go teraz wybawi, jeśli Go miłuje” (Mt 27,41-43)

Ps 22,8-9 (PSALM): Szydzą ze mnie wszyscy, którzy na mnie patrzą, rozwierają wargi, potrząsają głową: “Zaufał Panu, niechże go wyzwoli, niechże go wyrwie, jeśli go miłuje”

Mdr 2,18-20: “Bo jeśli sprawiedliwy jest synem Bożym, Bóg ujmie się za nim i wyrwie go z rąk przeciwników. Dotknijmy go obelgą i katuszą, by poznać jego łagodność i doświadczyć jego cierpliwości. Zasądźmy go na śmierć haniebną, bo jak mówił  będzie ocalony”

Około godziny dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: “Eli, Eli, lema, sabachthani?”, to znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił? (Mt 27,46)

Ps 22,2 (PSALM): Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?

Józef zabrał ciało, owinął je w czyste płótno i złożył w swoim nowym grobie, który kazał wykuć w skale (Mt 27,59-60)

Iz 53,9 (IV pieśń Sługi): Grób mu wyznaczono między bezbożnymi i w śmierci swej był na równi z bogaczem, chociaż nikomu nie wyrządził krzywdy i w jego ustach kłamstwo nie postało

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >