Nasze projekty

Jutro Niedziela – XXXIII zwykła B

Koniec świata: między strachem a radosnym oczekiwaniem

Reklama

Liturgia mówi o końcu. Zarówno kalendarz, wskazujący na bliski kres roku liturgicznego, jak i forma apokalipsy, a także temat, w każdym z czytań sięgający czasów ostatecznych, przypominają Dies Illa, Ten Dzień, Dzień Sądu, Koniec Świata.

Z jednej strony to niemodne, z drugiej – trudne. Taki dzień nastąpi, nie da się od tego uciec. Dlatego Jezus mówi o nim otwarcie, co więcej – pyta o naszą gotowość, czujność, zdolność rozpoznawania i bycia gotowym, tak jak gotowy jest człowiek na zimę, gdy obserwuje zmiany w pogodzie.

Reklama
Reklama

Ale nie tylko o gotowości tu mowa. Popatrzmy, jak Liturgia próbuje przełamać strach i poczucie niepewności towarzyszące przestrogom o sądzie, śmierci, ucisku. Ten Dzień to przyjście Syna Człowieczego, to spotkanie wyczekiwanym Jezusem. Spokój i szczęście widoczne w słowach psalmisty (PSALM) są najlepszym przykładem.

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA TRZECIA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy znajdowali radość w Twojej służbie, albowiem szczęście trwałe i pełne możemy znaleźć tylko w wiernym oddaniu się Tobie, Stwórcy wszelkiego dobra • CZYTANIA: Księga Daniela 12, 1-3 • Psalm 16,5.8-11 • List do Hebrajczyków 10,11-14.18 • Ewangelia wg św. Marka 13,24-32

Reklama
Reklama

Reklama

Niedziela przed uroczystością Chrystusa Króla, przedostatnia niedziela roku liturgicznego, odsyła nas do czasów ostatecznych. Tym samym kończymy – związaną z rokiem “B” – lekturę Ewangelii św. Marka. Ostatnim fragmentem będzie mowa eschatologiczna Jezusa wygłoszona tuż przed Jego męką. To tak zwana “apokalipsa” Marka. Oprócz niej usłyszymy starotestamentalną apokalipsę z księgi Daniela.

• CHMURA SŁOWA

ten_dzien_chmura

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

PIERWSZE CZYTANIE

Koniec świata  Dn 12,1-3

Nie tylko Jan napisał Apokalipsę, spotykamy ją także w Starym Testamencie. Daniel przedstawia scenariusz końca świata

KSIĘGA: Daniela • AUTOR: anonimowy Izraelita • CZAS POWSTANIA: II w. przed Chr.  
KATEGORIA: wizja apokaliptyczna


LEGENDARNY DANIEL • Księga Daniela pojawia się po raz pierwszy w #JN. W tradycji chrześcijańskiej należy do „wielkich proroków”, w tradycji żydowskiej to pismo dydaktyczne. Księga spisana została w trzech językach: hebrajskim, aramejskim i greckim • Tytułowy Daniel, prawdopodobnie postać historyczna, to arystokrata deportowany wraz ze swoimi towarzyszami pod koniec VII w. przed Chr. do Babilonii. Na dworze kolejnych władców zyskuje ważną pozycję i władzę • Księga opowiada o czasach wygnania babilońskiego, ale powstała w czasach machabejskich, w czasach Antiocha Epifanesa (175-164 przed Chr.) Daje odpowiedź na pytanie o postawę wiary w czasach prześladowań i wskazuje na motywację trwania przy Bogu – odpłata przekracza ramy naszego ludzkiego życia.

SĄD I ZMARTWYCHWSTANIE • Rozdział 12 zamyka drugą część Księgi Daniela (8–12), w której dominują apokaliptyczne wizje. Opisują one przede wszystkim prześladowania, które spadają na naród wybrany za czasów Antiocha Epifanesa (168–164 przed Chr.). Wizje kończą się obrazem ostatecznego zwycięstwa Boga, sądu Bożego i powszechnego zmartwychwstania umarłych.

SCENARIUSZ KOŃCA • W pierwszym czytaniu usłyszymy praktycznie scenariusz końca świata. Preludium do niego będzie • okres wielkiego ucisku i • wystąpienie archanioła Michała. Dalej wierni zapisani w Księdze Życia • dostąpią zbawienia. Wreszcie nastąpi powszechne • zmartwychwstanie do życia w chwale Bożej lub do wiecznego potępienia. Sprawiedliwym zapowiada się chwałę przypominającą blask gwiazd na niebie.

TRANSLATOR


Wielu zaś, co posnęli w prochu ziemi, zbudzi się: jedni do wiecznego życia, drudzy ku hańbie, ku wiecznej odrazie • dosłownie wyszydzeniu (hebr. horpa), czyli przeżyć sąd. Następnie stają się przedmiotem odrazy (hebr. deraon). Tym słowem Izajasz (66,24) opisuje  gnijące ludzkie ciała.

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Scenariusz końca świata obejmuje według Księgi Daniela trzy etapy:

• Ucisk • Czas końca to czas prześladowań wiernych i ostatniej próby, której zostaje poddana ich cierpliwość (Dn 9,25; Mt 24,21.29; Mk 13,19.24; Ap 7,14). Im intensywniejsze prześladowania, tym bliższy jest koniec.

• Powstaje Michał • Ten archanioł to szczególny opiekun Izraela w ST oraz ludu Bożego w NT (Dn 10,13.21). Jego wystąpienie sygnalizuje bliski czas końca. Bóg bierze w obronę swoich wybranych i przystępuje do ostatecznej rozprawy ze Złem (Dn 12,1). Michał prowadzi Boże zastępy do ostatniej bitwy (Ap 12,7).

• Sąd i rozwód ostateczny • Księga Daniela, idąc za literaturą apokaliptyczną przełomu II w. przed Chr. i I w. po Chr., opisuje zmartwychwstanie powszechne, które ogarnia następnie całą ludzkość  i jest częścią Bożego sądu. Zmarli powstają, aby otrzymać swoją odpłatę. Sprawiedliwi powstają do życia wiecznego, w którym – jak opisują to teksty greckie, 1 Kor 15 i 2 Księga Barucha – swoim blaskiem będą przypominać gwiazdy. Ciała nieprawych powstają z grobów w stanie rozkładu i przed Bożym sądem rozsypują się w proch (2 Księga Barucha). Następuje ostateczny rozwód między światem Boga i światem grzechu.

CZY WIESZ, ŻE…


Idea zmartwychwstania jest nieobecna we wczesnych tekstach Starego Testamentu, które podobnie jak w kulturze greckiej mówią o wierze w życie wieczne jednostek (Eliasz), podczas gdy innych czeka los cienia w zaświatach (por. Iz 14,15-19; Ez 32,21-30; Księga Hioba). W kręgach żydowskich idea zmartwychwstania rodzi się pod wpływem literatury apokaliptycznej (Henoch, Ks. Jubilueszy, Apokalipsa Barucha, 2 Księga Ezdrasza). Księga Henocha (rozdz. 83–90) przedstawia zmartwychwstanie jako moment sądu ostatecznego, kiedy sprawiedliwi otrzymują nowe, wspaniałe ciało, a ciało grzeszników gnije i rozpada się.

™Idea życia po śmierci, wcześniej obca dla ST, rozwija się także pod wpływem prześladowań w II w. przed Chr. za czasów Antiocha IV Epifanesa. Żydowscy męczennicy, ginący za wiarę, mogą liczyć na nowe życie z Bogiem (por. 2 Ma 4,26; 7,9–36 i 14,46). Pewien wpływ na jej rozwój ma także platońska filozofia o nieśmiertelnej duszy (zob. Księga Mądrości), choć ST – obrazując człowieka jako jedność ciała i duszy – wskazuje na konieczność zmartwychwstania cielesnego. W zmartwychwstanie cielesne wierzą współcześni Jezusowi faryzeusze. Teksty ST mówiące o zmartwychwstaniu: Ps 16,10-11; Iz 26,19; Dn 12,2; Mdr 3,1-11.

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

PSALM

Mój los zabezpiecza… Ps 16,5.8-11

Psalm 16 to modlitwa człowieka, który chwile swojej śmierci rysuje wręcz w radosnych barwach: “wieczna rozkosz po Twojej prawicy”

PSALM 16AUTOR: Dawid lub anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: epoka monarchiczna lub powygnaniowa


MODLITWA UFNOŚCI • Psalm 16 Zachowaj mnie, Boże to modlitwa ufności. Autorstwo i czas powstania utworu są trudne do określenia: • niektórzy, idąc za tytułem, przypisują psalm Dawidowi, który miał go stworzyć po rzezi kapłanów z Nob, dokonanej przez Saula (1 Sam 22), lub po tym, jak oszczędził Saula w jaskini na pustyni Engaddi (1 Sam 24) • Inni, sytuując psalm w epoce królów, widzieli w nim wyznanie wiary, które monarcha mógł składać w świątyni podczas liturgii odnowienia przymierza • Jeszcze inni sytuowali utwór w epoce powygnaniowej, widząc w nim nawiązania do języka Jeremiasza i duchowości kapłańskiej, czy nawet w czasach machabejskich – ze względu na pojawiający się tu obraz chasidim. Język psalmu nosi cechy archaiczne. Utwór przepełniają głęboka wiara i ufność pokładana w Panu, który ratuje ludzkie życie od śmierci.

PSALM ZMARTWYCHWSTAŁEGO • Jeśli nawet Ps 16 nie powstał w czasach machabejskich, kiedy powstaje Księga Daniela, na pewno był w tych czasach używany jako ważny tekst, zapowiadający zmartwychwstanie. Widać to szczególnie w strofie 2 i 3, gdzie wierny wyraża pewność, że Pan nie pozostawi go w grobie, ani nie pozwoli, by jego ciało doświadczyło zepsucia. Bóg ukaże mu ścieżkę życia i posadzi go w wiecznej radości po swojej prawicy. Obrazy te wykraczają daleko poza błogosławieństwo doczesne, ukazując Izraelitę, który cieszy się bliskością Boga w Jego królestwie.

Piotr cytuje Ps 16 w swojej katechezie jako tekst zapowiadający zmartwychwstanie Mesjasza (Dz 2,25-28).

TWEETY DAWIDA


Autor psalmu o ufności Bogu: Pan moim dziedzictwem i przeznaczeniem, to On mój los zabezpiecza

Autor psalmu o nieustannym życiu w bliskości Boga: Serce napomina mnie nawet nocą

[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

DRUGIE CZYTANIE

Oczekuje już tylko… Hbr 10,11-14.18

Kończymy List Do Hebrajczyków. Również tutaj mowa o czasach ostatecznych. Ale to bardzo szczególny opis czasu końca

List do HebrajczykówAUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70–95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

JEDYNA OFIARA • Od rozdziału 8 do 10 autor Listu do Hebrajczyków opisuje ofiarę Chrystusa i jej wyjątkowość wobec ofiar Starego Testamentu: Chrystus • złożył ją przed samym obliczem Boga, w przybytku nieba, w miejscu Świętym Świętych, w ten sposób otwierając nam drogę do niego i ofiarując odkupienie (Hbr 9). • Jego ofiara znosi wszelkie ofiary Starego Testamentu (Hbr 10). Tam, gdzie dokonało się już odpuszczenie grzechów, nie potrzeba więcej ofiar.

OCZEKIWANIE • Kończymy lekturę Listu do Hebrajczyków. W ostatnim fragmencie znów usłyszymy o tym, że ofiara Chrystusa-Arcykapłana jest jedyna i wystarczająca • Potem następuje opis czasu końca, w którym nie ma jednak zgiełku ostatecznej bitwy. Ta, według autora, już się dokonała przez ofiarę. Jezus dokonał przebłagania, oczyścił Przybytek. Jego wrogowie zostali już pokonani • Obecny czas to czas oczekiwania na sąd i celebrowanie zwycięstwa Chrystusa na końcu czasów.
[margincarouselwidget heading=”]


[/margincarouselwidget]

EWANGELIA

Owe dni Mk 13,24-32

Kończymy cotygodniową lekturę ewangelii Marka jego Apokalipsą. Jezus zachęca do oczekiwania na Ten Dzień

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60–70 r.

KATEGORIA: mowa • CZAS AKCJI: ok. 33 r. • MIEJSCE AKCJI: Góra Oliwna • BOHATEROWIE: Jezus


REPORTERSKA EWANGELIA • Ostatni fragment prowadzonej w roku B lektury ewangelii Marka to mowa eschatologiczna. Jezus wypowiedział ją wówczas na kilka dni przed męką: gdy opuścił Świątynię Jerozolimską (to tam zaobserwował ubogą wdowę wrzucającą grosz do skarbony) i udał się na Górę Oliwną, naprzeciw świątyni

APOKALIPSA MARKA • Gdy Jezus wraz z uczniami wychodzili ze Świątyni Jerozolimskiej, jeden z uczniów – urzeczony budowlą – rzekł: Nauczycielu, patrz, co za kamienie i jakie budowle! Reakcja Jezusa była zaskakująca: Nie zostanie tu kamień na kamieniu… • Tak właśnie rozpoczyna się mowa eschatologiczna, czyli o dniach ostatecznych, zwana czasem Apokalipsą Marka. Jezus kontynuuje ją na Górze Oliwnej, zapytany przez zaintrygowanych uczniów: Powiedz, kiedy to nastąpi? I jaki będzie znak? W odpowiedzi (Mt 13,5–32) Jezus zwraca jednak bardziej na postawę gotowości uczniów: miejcie się na baczności i przytacza różne, często przerażające obrazy ucisku i prześladowania. Potem nastąpi paruzja.

KIEDY? I JAKI ZNAK? • Usłyszymy ten fragment mowy eschatologicznej, który mówi o paruzji, czyli objawieniu się Jezusa, a następnie przypowieść Jezusa o drzewie figowym. Jest ono odpowiedzią na pytanie, które zainicjowało mowę eschatologiczną Jezusa: Powiedz nam, kiedy to nastąpi? I jaki będzie znak, gdy to wszystko zacznie się spełniać?

JESZCZE O EWANGELII


Także dzisiejsza Ewangelia, w trzynastym rozdziale nazywanym także “Apokalipsą Marka”, mówi o scenariuszu końca:

Wielki ucisk. Prześladowania i ucisk to stały element scenariusza końca. Oprócz negatywnych konotacji wojny, jaką świat wydaje uczniom Jezusa, gr. thlibo, thlipsis, oznacza także uścisk jak przy badaniu pulsu. Wszelkie doświadczenia to rodzaj badania, jak i dla kogo bije serce człowieka.

Śmierć starego świata. W jednym astronomowie i Biblia są zgodni. To, co znamy jako nasz „stary”, ludzki świat, prędzej czy później musi umrzeć. Wyczerpie się nie tylko jądrowe paliwo gwiazd, ale także Boża cierpliwość, z jaką wciąż jeszcze toleruje On nasze zło (2 P 3,10). W Ewangelii Marka widzimy słońce i księżyc tracące swój blask, gwiazdy spadające z nieba. To, co stare, przesiąknięte grzechem i ludzkimi łzami, musi umrzeć.

• Zwycięstwo życia w Bogu. Koniec świata przyniesie także to, na co wszyscy wierzący czekają: ostateczne zwycięstwo Boga. Ewangelia Marka opisuje Jego nadejście w ostatecznym czasie, kiedy pojawi się na obłokach z wielką mocą i chwałą (Mk 13,26). Zwycięstwo Boże jest pewne i zapowiedziane od początku. Będzie to także zwycięstwo jego wybranych. Syn Człowieczy zbierze ich od krańca ziemi aż do szczytu nieba (Mk 13,27).

• Oczekiwanie. Jezus wyraźnie mówi: O dniu owym lub o godzinie nikt nie wie, ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec (Mk 13,32). Przyszłość jest tajemnicą wiadomą tylko Bogu Ojcu. Ważniejsze niż odgadywanie dat jest przygotowanie się do tego, co na pewno nas czeka. Jezus zachęca do bycia czujnymi i podaje przykład drzewa figowego. Kiedy nabiera soków i wypuszcza liście, wiadomo, że lato jest blisko (13,28-29). Pierwsi chrześcijanie wierzyli, że przyjście Pana dokona się jeszcze za ich życia (Mk 13,30; 1 Tes 4,12-16). Z czasem przestawili się jednak na dłuższe, cierpliwe oczekiwanie. Boże miłosierdzie może odsuwać ten moment, pewnego dnia Bóg odpowie jednak wreszcie na głosy cierpiących, na świat, który woła o Bożą interwencję (2 P 3,9).

LINKI


W owe dni, po wielkim ucisku słońce się zaćmi i księżyc nie da swego blasku. Gwiazdy będą padać z nieba i moce na niebie zostaną wstrząśnięte (Mk 13,24-25)

• Am 8,9: Owego dnia – wyrocznia Pana Boga – zajdzie słońce w południe i w jasny dzień zaciemnię ziemię…

• Iz 13,9-10: Oto dzień Pański nadchodzi okrutny, najwyższe wzburzenie i straszy gniew, żeby ziemię uczynić pustkowiem i wytracić z niej grzeszników. Bo gwiazdy niebieskie i konstelacje nie będą jaśniały swym światłem, słońce się zaćmi od samego wschodu i swoim blaskiem księżyc nie zaświeci

• Iz 34,4: Niebiosa zwijają się jak zwój księgi, wszystkie ich zastępy opadają, jak opada listowie z winnego krzewu i jak opadają liście z figowca

Wówczas ujrzą Syna Człowieczego, przychodzącego w obłokach z wielką mocą i chwałą (Mk 13,25)

• Dn 7,13-14: Patrzyłem w nocnych widzeniach: a oto na obłokach nieba przybywa jakby Syn Człowieczy. Podchodzi do Przedwiecznego i wprowadzają Go przed Niego. Powierzono Mu panowanie, chwałę i władzę królewską, a służyły Mu wszystkie narody, ludy i języki

• 1 Tes 4,16: Sam bowiem Pan zstąpi z nieba na hasło i na głos archanioła i na dźwięk trąby Bożej, a zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi

Wtedy pośle On aniołów i zbierze swoich wybranych z czterech stron świata, od krańca ziemi aż do szczytu nieba (Mk 13,26)

• Za 2,10-17: Uciekajcie z kraju północy… na cztery strony świata rozproszyłem was… Ciesz się i raduj… bo już idę i zamieszkam pośród Ciebie… Zamilknij, wszelkie ciało, przed obliczem Pana, bo już powstaje ze świętego miejsca swego

Reklama

Dołącz do naszych darczyńców. Wesprzyj nas!

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas - złóż darowiznę