video-jav.net

Jutro Niedziela – XXXII zwykła B

Czy i my, jak uczeni w piśmie, wszystkiego nie obracamy w grosz?

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Dwie wdowy w odległych od siebie i jeszcze bardziej od nas czasach. Czy znalazłby się dziś ktokolwiek, kto w czasach głodu oddałby jedzenie komuś obcemu zamiast własnemu dziecku? Albo wrzucił majątek do skarbony… świątyni?

Podobna postawa wdów kontrastuje z różnymi postawami pasterzy. Obserwacja Jezusa była odpowiedzią na pytanie, skąd się biorą pieniądze w skarbonie, będące potem do dyspozycji arcykapłanów. Od ludzi, którzy oddają wszystko. Uczeni w piśmie lekceważyli tę ofiarę. Eliasz, przeciwnie.

Na gest wdowy w świątyni patrzymy przeważnie z perspektywy finansów. A ten grosz to niekoniecznie pieniądze. Z perspektywy obu wdów Słowo uczy, że grosz obraca się we wszystko: zawsze, zwłaszcza w sytuacjach granicznych, trzeba ufać do końca Bogu, bo On przyjdzie z pomocą. Z perspektywy pasterzy – stawia pytanie: co ja robię z tym, co ktoś, kto mi zaufał, oddał, przekazał, zawierzył mi? Gdy tym czymś było wszystko? Czy wszystkiego nie obróciłem w nic nie znaczący grosz?

 

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA DRUGA NIEDZIELA ZWYKŁAROK BKOLOR: zielony • KOLEKTA: Będziemy się modlili, aby Bóg oddalał od nas wszelkie przeciwności i abyśmy wolni od niebezpieczeństw duszy i ciała mogli swobodnie pełnić Jego służbę CZYTANIA: Pierwsza Księga Królewska 17,10-16 • Psalm 146,6c-10 • List św. Pawła do Hebrajczyków  9,24-28 • Ewangelia wg św. Mateusza  5,3

 

CHMURA SŁOWA •

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z I Księgi Królewskiej

(1 Krl 17,10-16)

Prorok Eliasz poszedł do Sarepty. Kiedy wchodził do bramy tego miasta, pewna wdowa zbierała tam sobie drwa. Więc zawołał ją i powiedział: Daj mi, proszę, trochę wody w naczyniu, abym się napił. Ona zaś zaraz poszła, aby jej nabrać, ale zawołał na nią i rzekł: Weź, proszę, dla mnie i kromkę chleba! Na to odrzekła: Na życie Pana, Boga twego! Już nie mam pieczywa - tylko garść mąki w dzbanie i trochę oliwy w baryłce. Właśnie zbieram kilka kawałków drewna i kiedy przyjdę, przyrządzę sobie i memu synowi (strawę). Zjemy to, a potem pomrzemy. Eliasz zaś jej powiedział: Nie bój się! Idź, zrób, jak rzekłaś; tylko najpierw zrób z tego mały podpłomyk dla mnie i przynieś mi! A sobie i twemu synowi zrobisz potem. Bo Pan, Bóg Izraela, rzekł tak: Dzban mąki nie wyczerpie się i baryłka oliwy nie opróżni się aż do dnia, w którym Pan spuści deszcz na ziemię. Poszła więc i zrobiła, jak Eliasz powiedział, a potem zjadł on i ona oraz jej syn, i tak było co dzień. Dzban mąki nie wyczerpał się i baryłka oliwy nie opróżniła się według obietnicy, którą Pan wypowiedział przez Eliasza.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Cud w Sarepcie • 1 Krl 17,10-16

Eliasz wystawia wdowę cierpiącą biedę na poważną próbę – przekonuje, by przyrządziła posiłek najpierw jemu, potem sobie i synowi. I dzieje się cud

KSIĘGA: Pierwsza Księga Królewska • AUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.
KATEGORIA: wydarzenie  • MIEJSCE: Sarepta Sydońska • BOHATEROWIE: Eliasz, wdowa, syn


KSIĘGI KRÓLÓW • Pierwsza i Druga Księga Królewska to dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela – które opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Pierwsza Księga Królewska (rozpoczynająca się od opowiadania o starości Dawida) mówi o wyborze oraz rządach Salomona • Tematem obu Ksiąg Królewskich jest Świątynia, którą wznosi Salomon. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Księgę wieńczy opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Oprócz historii Salomona i jego następców Pierwsza Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza.

ELIASZ • Prorok Eliasz z Tiszbe w Gileadzie rzekł do Achaba – oto pierwsze wspomnienie o Eliaszu w Piśmie Świętym, w Księdze Królewskiej, w rozdziale 17. Zostaje przedstawiony w momencie, gdy obwieszcza królowi klęskę suszy. Sam oddala się nad potok Kerit, dokąd pożywienie przynosiły mu kruki (PATRZ: 1 Krl 17,1-7) • Potem przez dwa lata mieszka u pewnej wdowy w Sarepcie Sydońskiej. Kiedy umiera syn kobiety, Eliasz wskrzesza go (PATRZ: 1 Krl 17,8-24) • Po raz trzeci spotykamy Eliasza, gdy na górze Karmel rzucił wyzwanie pogańskiemu Baalowi i jego prorokom (PATRZ: 1 Krl 18,20-40) • W odpowiedzi pogańska królowa Izebel zapowiedziała śmierć Eliasza. Prorok ukrył się na pustyni w okolicach Beer-Szeby.

ELIASZ I WDOWA • Usłyszymy epizod z pobytu Eliasza w Sarepcie Sydońskiej, dokąd prorok udał się zgodnie z poleceniem Pana. Bezpośrednią tego przyczyną była susza, która zastała Eliasza nad potokiem Kerit – potok wysechł. Eliasz wystawia ubogą wdowę na poważną próbę: przekonuje, by przyrządziła posiłek najpierw jemu, potem sobie i synowi. I dzieje się cud • Zwróćmy uwagę na postawę wdowy, która mimo biedy ugościła Eliasza i podarowała wszystko, co miała.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Wyprawa Eliasza do Sarepty Sydońskiej to ważny etap w historii powołania proroka:

• Starcie z Baalem • Prorok Eliasz ucieka z północy Izraela do fenickiego miasta pomiędzy Tyrem i Sydonem, do Sarepty. Właśnie rzucił wyzwanie pogańskiemu bogu deszczu i burzy, Baalowi, oraz czczącym ich królowi Achabowi i jego małżonce Jezebel. Na Izrael zstąpiła susza, którą zakończyć może tylko słowo Boga. Jej skutki cierpi także prorok, którego Pan posyła w obce strony, do wdowy, która ma się o niego zatroszczyć.

• Wdowa • Wdowy w Starym Testamencie to grupa ze wszystkich najbardziej narażona na głód i nędzę. Wdowa z Sarepty nie tylko nie posiada męża, ma jeszcze na utrzymaniu syna. W dodatku w mieście panuje głód. W jaki sposób może się ona zatroszczyć o Eliasza?

• Jahwe jest Bogiem • Nie będzie musiała, wyręczy ją w tym sam Bóg. Posłuszeństwo Jego słowu wypowiedzianrmu przez proroka decyduje o życiu i śmierci. Wdowa zaufała słowu Eliasza, a ten ukazał moc Słowa Pana. Działa ono nie tylko w Izraelu, ale także w pogańskiej ziemi, gdzie, o ironio, panować miał Baal. Eliasz realizuje misję która streszcza się w jego hebrajskim imieniu – Elijahu – tylko “Jahwe jest Bogiem”.

• Wytapianie żelaza • W Sarepcie Eliasz pozostanie dwa długie lata i dokona tam jeszcze jednego wielkiego cudu. Wdowa u której się zatrzyma uwierzy w Boga Izraela. Dla proroka będzie to także ważny czas dojrzewania wiary i przygotowywania się na ostateczną konfrontację z Achabem • Nazwę Sarepta można wyprowadzić od czasownika związanego z oczyszczeniem metali i przetłumaczyć jako “miejsce wytopu”. Pan będzie tam oczyszczał swojego proroka, wydobywał z niego najcenniejszy metal wiary i przygotowywał do dalszej walki.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 146,6c-10)

REFREN: Pan Bóg uczynił wielkie rzeczy dla nas

On wiary dochowuje na wieki, uciśnionym wymierza sprawiedliwość, chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność więźniów.

Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych, Pan kocha sprawiedliwych. Pan strzeże przybyszów.

Ochrania sierotę i wdowę, lecz występnych kieruje na bezdroża. Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie, przez pokolenia.

[01][02]

 

PSALM

Alleluja! Ps 146, 6c-10

Człowiek dochodzi czasem do kresu. Wie, że więcej uczynić nie może. To wtedy najbardziej ukazuje się wierność Boga

PSALM 146 AUTOR: lewita (lub Aggeusz i Zachariasz) • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, ok. III w. przed Chr.


HALLELE • Wśród psalmów istnieją Hallele: trzynaście psalmów – modlitw przewidzianych na określone święta lub sytuacje. Najbardziej znane są • Hallele egipskie albo “mały Hallel” (Psalmy 113-118) wyśpiewywane podczas Święta Paschy • Wielki Hallel to z kolei Psalm 136, odmawiany również raz w roku podczas Paschy, zaraz po małym Hallelu • Poza nimi istnieje trzecia grupa Hallelów: Psalmy 145-150. Psalm 146 ma wyraźny charakter liturgiczny, funkcjonował w kulcie świątynnym jako pieśń uwielbienia. Hallele przewidziane były jako modlitwy poranne • Jeśli spojrzymy na dobór psalmów w Liturgii Godzin, przekonamy się, że podczas jutrzni i w czasie wielkanocnym i dziś dominują psalmy allelujatyczne.

BÓG RZECZY NIEMOŻLIWYCH • Usłyszymy jeden z psalmów allelujatycznych, Psalm 146, a właściwie jego drugą połowę. W pierwszej, pominiętej części – autor chwali Pana i wymienia powody, dlaczego Go wysławia i dlaczego warto to robić • Jest kilka powodów, dla których druga część Psalmu 146 została wybrana do Liturgii Słowa: • ukazuje Boga, który czyni to, co według ludzkiej perspektywy jest niemożliwe • poświadcza, że Bóg karmi głodnych oraz • ochrania sierotęwdowę

 

TWEETY


Niemożliwe jest możliwe: On… chlebem karmi głodnych, wypuszcza na wolność uwięzionych

Niemożliwe jest możliwe:  Pan przywraca wzrok ociemniałym, Pan dźwiga poniżonych

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 9,24-28)

Chrystus wszedł nie do świątyni, zbudowanej rękami ludzkimi, będącej odbiciem prawdziwej /świątyni/, ale do samego nieba, aby teraz wstawiać się za nami przed obliczem Boga, nie po to, aby się często miał ofiarować jak arcykapłan, który co roku wchodzi do świątyni z krwią cudzą. Inaczej musiałby cierpieć wiele razy od stworzenia świata. A tymczasem raz jeden ukazał się teraz na końcu wieków na zgładzenie grzechów przez ofiarę z samego siebie. A jak postanowione ludziom raz umrzeć, a potem sąd, tak Chrystus raz jeden był ofiarowany dla zgładzenia grzechów wielu, drugi raz ukaże się nie w związku z grzechem, lecz dla zbawienia tych, którzy Go oczekują.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

Prawdziwy kapłan  Hbr 9, 24-28

Po tygodniu wracamy do Listu do Hebrajczyków. Jego autor znów tłumaczy, na czym polega wyjątkowe kapłaństwo Jezusa

List do HebrajczykówAUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

JEDYNA OFIARA • Od rozdziału 8 do 10 autor Listu do Hebrajczyków opisuje ofiarę Chrystusa i jej wyjątkowość wobec ofiar Starego Testamentu. Chrystus złożył ją przed samym obliczem Boga, w przybytku nieba, w miejscu Świętym Świętych, w ten sposób otwierając nam drogę do niego i ofiarując odkupienie (Hbr 9). Jego ofiara znosi wszelkie ofiary Starego Testamentu (Hbr 10). Tam, gdzie dokonało się już odpuszczenie grzechów, nie potrzeba więcej ofiar.

NOWY ARCYKAPŁAN • W dzisiejszym drugim czytaniu widzimy Jezusa na tle ofiar i kapłaństwa Starego Testamentu: • swoją ofiarę składa nie w ludzkiej świątyni, ale w świątyni nieba •  ofiaruje nie cudzą lecz własną krew • czyni to raz, nie jak kapłani Starego Przymierza po wielokroć. • Złożywszy jedną skuteczną ofiarę dla zgładzenia grzechów, Chrystus przyjdzie po raz drugi już nie w związku z grzechem, lecz dla zbawienia tych, którzy na Niego czekają.

 

TRANSLATOR


Chrystus bowiem wszedł nie do świątyni, zbudowanej rękami ludzkimi, będącej odbiciem prawdziwej świątyni, ale do samego nieba, aby teraz wstawiać się za nami przed obliczem Boga • Tekst grecki mówi dosłownie o Chrystusie, który już od teraz nieustannie pojawia się przed Bogiem (gr. emphanisthenai) ze względu na nas, aby przemawiać za nami.

Drugi raz ukaże się nie w związku z grzechem, lecz dla zbawienia tych, którzy Go oczekują • Tekst oryginalny opisuje nie tylko zwykłe oczekiwanie, ale oczekiwanie pełnie niecierpliwości i tęsknoty (gr. apekdechomai).

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangeli wg świętego Marka

(Mk 12,38-44)

Jezus nauczając mówił do zgromadzonych: Strzeżcie się uczonych w Piśmie. Z upodobaniem chodzą oni w powłóczystych szatach, lubią pozdrowienia na rynku, pierwsze krzesła w synagogach i zaszczytne miejsca na ucztach. Objadają domy wdów i dla pozoru odprawiają długie modlitwy. Ci tym surowszy dostaną wyrok. Potem usiadł naprzeciw skarbony i przypatrywał się, jak tłum wrzucał drobne pieniądze do skarbony. Wielu bogatych wrzucało wiele. Przyszła też jedna uboga wdowa i wrzuciła dwa pieniążki, czyli jeden grosz. Wtedy przywołał swoich uczniów i rzekł do nich: Zaprawdę, powiadam wam: Ta uboga wdowa wrzuciła najwięcej ze wszystkich, którzy kładli do skarbony. Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swe utrzymanie. Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Oddać wszystko Mk 12, 38-44

To, co dla jednych jest jednym groszem, dla innych może być wszystkim, co posiadają. Wdowa oddaje wszystko — Bogu

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.
KATEGORIA:
dialog • CZAS AKCJI: ok. 33 r. • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima, świątynia • BOHATEROWIE: Jezus


W JEROZOLIMIE • Jesteśmy już w trzeciej części Ewangelii Marka: Jezus przybył do Jerozolimy, to już ostatnie dni przed Jego męką. Często nawiedział świątynię dyskutował z arcykapłanami (Pytanie o władzę – 11,27-33), faryzeuszami (Sprawa podatku12,13-17), saduceuszami (Kwestia zmartwychwstania 12,18-17), nauczał w przypowieściach (O rolnikach-zabójcach 12,1-12), interpretował Pisma (12,35-37), ostrzegał.

WDOWI GROSZ • Księża będą mieli do wyboru dwie wersje Ewangelii. Z całą pewnością usłyszymy o wdowim groszu, a jeśli ksiądz zdecyduje się przeczytać dłuższą wersję – ostrzeżenie przed uczonymi w Piśmie • Pełny sens Ewangelii perykopy o wdowim groszu widzimy w połączeniu z wcześniejszą perykopą: Jezus nie tylko • wskazuje wdowę, która oddaje wszystko, co ma (PATRZ: TRANSLATOR), nie tylko • uczy innego patrzenia: w niewiele, w groszu – dostrzec wszystko • ale także konkluduje nijako ostrzeżenie przed uczonymi w Piśmie wskazując, że mimo swej pobożności lekceważą ofiarę kobiety i jej zawierzenie Bogu

 

TRENSLATOR


Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swe utrzymanie (Mk 12,44) • Wg oryginalnego tekstu Ewangelii Jezus mówi, że wdowa wrzuciła holon ton bion, dosłownie całe swoje życie

 

JESZCZE O EWANGELII


W Jerozolimie Jezus naucza na dziedzińcu świątynnym. Jest dobrym obserwatorem:

• Wpatrzony w człowieka • Jezus, przybywszy do Jerozolimy, zatrzymuje się na dziedzińcu świątynnym, gdzie obserwuje modlących się ludzi. Zadziwiające, że Pan, który przybył dokonać w tym mieście tak ważnych rzeczy, traci swój czas, przypatrując się ludziom. Jezus robi to, co Ojciec. Wpatruje się z ciekawością i zachwytem w człowieka.

• Ofiary • Na dziedzińcu świątynnym według Miszny znajdowało się trzynaście miejsc z otworem w kształcie trąby, w których wierni mogli składać swoje ofiary. Być może towarzyszyli im wówczas kapłani publicznie podający sumę i błogosławiący darczyńców. Wielkie ofiary zapewne spotykały się z uznaniem otaczających i szmerem podziwu. Jaką reakcję wywołały dwa pieniążki wrzucone przez wdowę?

• Całe jej życie • Rzymski kwadrans to najmniejsza z monet, będących wówczas w obiegu, dosłownie grosz. Być może wdowa spotkała się z pełnym politowania uśmiechem lub lekceważeniem. Dla Jezusa jednak złożyła największą ofiarę. Według Niego wszyscy wrzucali z tego, co im zbywało. Ona oddała wszystko, co miała. W skarbonie wylądowało całej jej życie i utrzymanie, które oddała w ręce Pana.

 

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXX zwykła B

Ślepota dotyka nie tylko wzroku. Również zdrowego rozsądku i wiary

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Prostą drogę, którą prowadził Pan Izraela z wygnania, drogę prowadzącą do świątyni, Jerozolimy, spotykamy również w ewangelii: Bartymeusz natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą, drogą, którą Jezus podążał do Jerozolimy.

Nie tylko droga łączy dzisiejsze czytania, również powrót. Izrael powraca z niewoli do nowego życia: przepowiada to Jeremiasz z perspektywy przyszłości, opisuje psalmista jako fakt już dokonany. Bartymeusz też powraca z cierpienia ślepoty do szczęścia uzdrowienia.

I jeszcze ślepota. Dotknęła wzroku Bartymeusza (niewidomi są również wśród tych, którzy wracają z wygnania). Ale ślepota dotyka nie tylko wzroku, ale również wiary i zdrowego rozsądku. Jeremiasz, widzący, widział to, czego nie widzieli Izraelici, których postawa niechybnie prowadziła do wygnania. Widział jeszcze więcej: nie tylko nadchodzące nieszczęście, ale też zbawcze działanie Pana. Bartymeusz przejrzał nie tylko na oczy: przejrzał bardziej niż uczniowie.

 

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby wieczny Bóg pomnożył w nas wiarę, nadzieję i miłość i dał nam ukochać przykazania, byśmy mogli otrzymać obiecane zbawienieCZYTANIA: Księga Jeremiasza 31, 7-9 • Psalm 126,1-6 • List do Hebrajczyków  5,1-6 • Ewangelia wg św. Marka 10,46-52

 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Jeremiasza

(Jr 31,7-9)

To bowiem mówi Pan: Wykrzykujcie radośnie na cześć Jakuba, weselcie się pierwszym wśród narodów! Głoście, wychwalajcie i mówcie: Pan wybawił swój lud, Resztę Izraela! Oto sprowadzę ich z ziemi północnej i zgromadzę ich z krańców ziemi. Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą: powracają wielką gromadą. Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę. Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą - nie potkną się na niej. Jestem bowiem ojcem dla Izraela, a Efraim jest moim synem pierworodnym.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Pocieszenie • Jer 31, 7-9

Jeremiasz był świadom, że jego naród ginie i wkrótce straci wolność. Zapowiada jednak, że nawet gdy to nastąpi, Bóg i tak przyjdzie z pomocą

KSIĘGA: Jeremiasza AUTOR: JeremiaszCZAS POWSTANIA: VII w. przed Chr.  
KATEGORIA: wyrocznia prorocka


KONTROWERSYJNY PROROK • Księga Jeremiasza pod względem liczby słów to najobszerniejsza księga Starego Testamentu. Zawiera aż 52 rozdziały • Jeremiasz to wielki i kontrowersyjny dla ówczesnych prorok. Za życia uznawany za bluźniercę i zdrajcę narodu (PATRZ: Jr 26,7-9), po śmierci został „wywyższony” przez Boga, przeszedł do historii jako orędownik narodu (PATRZ: 2Mch 15,14-16). Był świadkiem upadku Judy i Jerozolimy podczas niewoli babilońskiej (586 r. przed Chr.). Jego księga pokazuje bezsilność proroka, który bezskutecznie przestrzega Izraela przed postępowaniem, które przyniesie tragiczne skutki

KSIĘGA POCIESZENIA • Choć w Księdze Jeremiasza – zwłaszcza w jego dwóch pierwszych częściach – przeważają ostrzeżenia przed nieszczęściem, pojawiają się obietnice przyszłego szczęścia i proroctwa związane z wizją odnowy Izraela. Przykładem jest Księga Pocieszenia (30,1-33,26). Jeremiasz opisuje w niej procesję tych, którzy wracają z Wygnania babilońskiego • Przypomnijmy, w 722 p.Ch. Asyria uprowadziła dziesięć plemion Północy (Izraela), zaś w 598 p.Ch. Babilończycy dokonali pierwszej deportacji z Południa (Judy). Ich powrót – który przepowiada i opisuje Jeremiasz – to znak miłosierdzia Bożego i przebaczenia.

SZCZĘŚCIE W NIESZCZĘŚCIU • To właśnie z Księgi Pocieszenia pochodzi dzisiejsze czytanie. Jeremiasz zapewnia, że Bóg wybawi lud z nadchodzącej niewoli • Zwróćmy uwagę na to, że Jeremiasz mówi zarówno o losie • całego narodu, jak i • konkretnych ludzi, dotkniętych cierpieniem: kalek, niewidomych, brzemiennych kobiet

 

TRANSLATOR


Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę (Jr 31,9) • Dosłownie wyszli wśród modlitw, błagając o łaskę (hebr. tahnun), przyprowadzę ich jak w procesji triumfalnej (hebr. jabal).

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą (Jr 31,9) • Dosłownie drogą sprawiedliwą, prostą (hebr. jaszar). Podwójne znaczenie: chodzi nie tylko o drogę fizyczną, ale o nową drogę życia dla Izraela.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Oto sprowadzę ich z ziemi północnej (Jr 31,8) • Ziemie północne (hebr. safon) to kraina wrogich mocarstw i bogów, to także rejon, z którego zawsze przychodzi zło.

Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą. Powracają wielką gromadą (Jr 31,8) • Pan wyrywa swój lud z nocy nieszczęścia. Są ślepi i sparaliżowani, ale ich pochód przypomina zwycięską procesję

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą, nie potkną się na niej (Jr 31, 9) • Pan prowadzi ich prostą drogą. W starożytności drogi takie wiodły do świątyni. Izrael wraca do siebie, wraca do swojego Ojca.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Jeremiasz, hebr. Jirmejahu, znaczy niech Jahwe wytraci nieprzyjaciół’ lub ‘Jahwe wywyższa’.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 126,1-6)

REFREN: Pan Bóg uczynił wielkie rzeczy dla nas

Gdy Pan odmienił los Syjonu, wydawało się nam, że śnimy. Usta nasze były pełne śmiechu, a język śpiewał z radości.

Mówiono wtedy między poganami: „Wielkie rzeczy im Pan uczynił”. Pan uczynił nam wielkie rzeczy i ogarnęła nas radość.

Odmień znowu nasz los, Panie, jak odmieniasz strumienie na Południu. Ci, którzy we łzach sieją, żąć będą w radości.

Idą i płaczą niosąc ziarno na zasiew, lecz powrócą z radością niosąc swoje snopy.

[01][02]

 

PSALM

Powrót Ps 126, 1-6

To, co Jeremiasz zapowiadał, Psalm 126 już relacjonuje i wysławia. To pieśń tych, którzy wracają z niewoli babilońskiej

PSALM 126 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres powrotu z Wygnania, ok. 538 pCh


PIEŚŃ WSTĘPOWAŃ • Psalm 126 powstał w czasie powrotu z Wygnania i odbudowy kraju za Ezdrasza i Nehemiasza. To pieśń pielgrzyma pisana być może przez kogoś, kto na własne oczy oglądał cud powrotu z Wygnania w Babilonii, pełna nadziei pieśń wstępowań (szir hamaalot), Ze względu na pojawiające się w niej my kwalifikuje się ją do gatunku wspólnotowego dziękczynienia. Stoi za nią wspólnota, która dziękuje Bogu za wyzwolenie z niewoli i odbudowuje swoje życie w spustoszonej rodzinnej ziemi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy cały psalm, podzielony na cztery strofy. Pierwsza opisuje Wyjście z Babilonii, które Izraelitom wydaje się snem. Druga przytacza pełne podziwu głosy pogan dostrzegające w losie Izraela rękę Boga. Strofa trzecia to modlitwa o błogosławieństwo w trudnym czasie odbudowy kraju. Wreszcie strofa czwarta to pieśń żniwiarzy, którzy symbolizują Izraela dziś płaczącego i zmagającego się ze swym losem, który Bóg ma moc odmienić i nasycić radością.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 5,1-6)

Każdy arcykapłan z ludzi brany, dla ludzi bywa ustanawiany w sprawach odnoszących się do Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy. Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabościom. I ze względu na nią powinien jak za lud, tak i za samego siebie składać ofiary za grzechy. I nikt sam sobie nie bierze tej godności, lecz tylko ten, kto jest powołany przez Boga jak Aaron. Podobnie i Chrystus nie sam siebie okrył sławą przez to, iż stał się arcykapłanem, ale /uczynił to/ Ten, który powiedział do Niego: Ty jesteś moim Synem, jam Cię dziś zrodził, jak i w innym /miejscu/: Tyś jest kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka. Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

O Chrystusie – Arcykapłanie  Hbr 5,1-6

Autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy, dlaczego Chrystus, choć nie pochodzi z rodu Lewiego, jest Arcykapłanem. Wraca do korzeni

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

CHRYSTUS ARCYKAPŁAN • Dzisiejsze czytanie należy do drugiej części Listu do Hebrajczyków, opisującej Chrystusa Arcykapłana (4,14-7,28). Jest naszym bratem, ale równocześnie Synem Bożym, kapłanem na wzór Melchizedeka (4,14-5,10). W zeszłym tygodniu słyszeliśmy o Chrystusie, który jest do nas podobny we wszystkim oprócz grzechu – i że to właśnie jest przyczyną tego, iż Chrystus jest doskonalszym kapłanem niż jakikolwiek kapłan Starego Testamentu. Dzisiejsze czytanie to bezpośrednia kontynuacja zeszłotygodniowego fragmentu.

JAK MELCHIZEDEK • Ważnym kontekstem dla zrozumienia dzisiejszego czytania jest: • dziedziczenie – kapłanami Starego Testamentu zostawali mężczyźni jednego z dwunastu pokoleń – Lewitów (potomków Aarona). Chrystus nie pochodził z tego pokolenia. Dlaczego więc jest arcykapłanem? To właśnie tłumaczy Autor Listu do Hebrajczyków, używając dwóch kluczowych określeń. Pierwsze to: • wzięty z ludu – każdy kapłan Starego Testamentu wywodzi się spośród ludzi, stąd może współczuć słabościom, podobnie Chrystus. Drugie to: • ustanowił go kapłanem – żaden kapłan nie bierze sam tej misji, lecz ma ją od Boga. W taki sposób kapłanami zostali Aaron oraz Melchizedek, w taki też sposób Bóg ustanowił Jezusa kapłanem na wieki.

 

TRANSLATOR


• Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabości (Hbr 5,2) • Dosłownie: może on postępować łagodnie, dostosowywać swoje uczucia (gr. metriopathein), tak, aby nie skrzywdzić drugiego. Chrystus postępuje z grzesznikami łagodnie, ponieważ rozumie ludzką słabość, sam był kuszony i doświadczany.

 

CZY WIESZ ŻE…


Melchizedek to legendarny król Szalemu (prawdopodobnie Jerozolimy), który składa hołd Abrahamowi (PATRZ: Rdz 14,18-20), wynosząc naprzeciw niego chleb i wino. Jego imię znaczy “król sprawiedliwości” • Poza Biblią Melchizedeka wspomina etiopska Księga Adama i Ewy oraz teksty qumrańskie, które widziały w nim wybawiciela czasów ostatecznych • W Liście do Hebrajczyków Melchizedek zapowiada Chrystusa. Podobnie jak Melchizedek, Chrystus jest królem-kapłanem, bez rodowodu, posiadającym wieczne, nie odziedziczone po nikim kapłaństwo.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Autor Listu do Hebrajczyków przytacza dwa cytaty opisujące ustanowienie Chrystusa – Wiecznego Kapłana:

• Ty jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem • Słowa te wprost pochodzą z Psalmu 2. Podobne słowa – acz nie te same – Jezus usłyszał trzykrotnie: podczas chrztu janowego, oraz Przemienienia.

• Ty jesteś kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka • Słowa pochodzą z Psalmu 110. Wskazują, że Bóg ustanawia kapłana na wieki, za wzór Melchizedeka • Melchizedek posługuje się chlebem i winem • nie pochodzi z rodu kapłańskiego

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 10,46-52)

Gdy Jezus wraz z uczniami i sporym tłumem wychodził z Jerycha, niewidomy żebrak, Bartymeusz, syn Tymeusza, siedział przy drodze. Ten słysząc, że to jest Jezus z Nazaretu, zaczął wołać: Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną! Wielu nastawało na niego, żeby umilkł. Lecz on jeszcze głośniej wołał: Synu Dawida, ulituj się nade mną! Jezus przystanął i rzekł: Zawołajcie go! I przywołali niewidomego, mówiąc mu: Bądź dobrej myśli, wstań, woła cię. On zrzucił z siebie płaszcz, zerwał się i przyszedł do Jezusa. A Jezus przemówił do niego: Co chcesz, abym ci uczynił? Powiedział Mu niewidomy: Rabbuni, żebym przejrzał. Jezus mu rzekł: Idź, twoja wiara cię uzdrowiła. Natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Bartymeusz Mk 10,46-52

Przejrzał – nie tylko na oczy. Zobaczył więcej, niż widzieli uczniowie. Oni z niechęcią szli do Jerozolimy, on pewnie podjął drogę Jezusa

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Jerycho • BOHATEROWIE: Jezus, Bartymeusz, uczniowie • WERSJE: Mt 20,29-34, Łk 18,35-43


REPORTERSKA EWANGELIA • Ewangelista Marek przypomina współczesnego reportera, który nie tylko relacjonuje to, co widzi, ale o jego przebieg i przeżywane emocje pyta uczestników, a potem konstruuje tekst, korzystając z różnych punktów widzenia. Widać to po szczegółowych informacjach, o których nie wspominają pozostali synoptycy. Często wymienia imiona bohaterów, o czym milczą pozostali synoptycy. Często opisuje subiektywne odczucia bohaterów (PATRZ: uzdrowienie córki Jaira)

DZIESIĄTY ROZDZIAŁ • Druga część Ewangelii Marka – droga Jezusa do Jerozolimy (następuje po wyznaniu Piotra) – cechuje się tym, że Jezus już nie dokonuje cudów. Dzisiejszy fragment, zakończenie dziesiątego rozdziału, jest praktycznie jedynym wyjątkiem. Zaraz po nim następuje uroczysty wjazd do Jerozolimy

NIEWIDOMY ŻEBRAK • Usłyszmy Opis dramatycznego spotkania Jezusa z niewidomym Bartymeuszem. Wszystko dzieje się w Jerychu, które Jezus wraz z uczniami chce opuścić. Zwróćmy uwagę na • reporterski, pełen szczegółów, styl Marka • upór Bartymeusza, który próbuje zatrzymać Jezusa, nie daje się uciszyć innym • uzdrowienie, które dotyczy nie tylko oczu, ale i serca Bartymeusza: staje się uczniem.

 

JESZCZE O EWANGELII


Samo usytuowanie sceny uzdrowienia i postać Bartymeusza mówią wiele:

• MIASTO GRZECHU • Jerycho to miasto położone w depresji. Ale nie tylko dostarczyła symbolu grzechu. Niechlubna reputacja ciągnęła się za nim już od czasów Starego Testamentu   • ten wykorzystywali wczesnochrześcijańscy komentatorzy widząc w nim ucieleśnienie misji Jezusa. Pan zstępuje w sam środek grzechu ludzkiego .

• CZŁOWIEK BEZ IMIENIA Bartymeusz to imię pozorne. W rzeczywistości to dosłownie “syn Tymeusza”. Bartymeusz nie ma swojego życia, tak jak nie ma imienia • Według logiki odpłaty panującej w Starym Testamencik to grzesznik, na którego spadła kara ślepoty.

• CZEKAJĄC NA MESJASZA • Bartymeusz Jest jednak zdeterminowany. Słysząc przechodzącego Jezusa, nie daje się uciszyć. Tym głośniej woła: “Synu Dawida, ulituj się nade mną”. Nazywa Jezusa tytułem mesjańskim. Bartymeusz czeka na Mesjasza, potrzebuje go jak nikt inny.

• UCZEŃ, KTÓRY PRZEJRZAŁ • Biegnąc do niego, zrzuca płaszcz, najcenniejszy i jedyny dobytek żebraka i przemawia czule jak Maria Magdalena Rabbuni. Rabbuni znaczy “mój Mistrzu” • Kiedy Jezus przywróci wzrok Bartymeuszowi, ten rzeczywiście stanie się Jego uczniem. Pójdzie za Nim do Jerozolimy. Jakiż kontrast w stosunku do uczniów, którzy ciągną tam niechętnie, przerażeni perspektywą Krzyża, którą zapowiadał Pan. Bartymeusz to pierwszy spośród uczniów Jezusa, który rzeczywiście przejrzał i idzie za swoim Mistrzem drogą Krzyża.

 

WERSJE


Uzdrowienie niewidomego pod Jerychem opisują też Mateusz i Łukasz. Jednakże w przeciwieństwie do Marka, nie podają jego imienia. Co ciekawsze, Mateusz opisuje spotkanie Jezusa z dwoma niewidomymi

Różnica polega też na tym, że wg Marka (i Mateusza) Jezus spotkał Bartymeusza po wyjściu z Jerycha, tymczasem u Łukasza – dochodząc do miasta

Marek dokładniej i bardziej szczegółowo opisuje dialog Jezusa z Bartymeuszem

 

ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >