Jutro Niedziela – XXX zwykła B

Ślepota dotyka nie tylko wzroku. Również zdrowego rozsądku i wiary

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby wieczny Bóg pomnożył w nas wiarę, nadzieję i miłość i dał nam ukochać przykazania, byśmy mogli otrzymać obiecane zbawienieCZYTANIA: Księga Jeremiasza 31, 7-9 • Psalm 126,1-6 • List do Hebrajczyków  5,1-6 • Ewangelia wg św. Marka 10,46-52

 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Jeremiasza

(Jr 31,7-9)

To bowiem mówi Pan: Wykrzykujcie radośnie na cześć Jakuba, weselcie się pierwszym wśród narodów! Głoście, wychwalajcie i mówcie: Pan wybawił swój lud, Resztę Izraela! Oto sprowadzę ich z ziemi północnej i zgromadzę ich z krańców ziemi. Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą: powracają wielką gromadą. Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę. Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą - nie potkną się na niej. Jestem bowiem ojcem dla Izraela, a Efraim jest moim synem pierworodnym.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Pocieszenie • Jer 31, 7-9

Jeremiasz był świadom, że jego naród ginie i wkrótce straci wolność. Zapowiada jednak, że nawet gdy to nastąpi, Bóg i tak przyjdzie z pomocą

KSIĘGA: Jeremiasza AUTOR: JeremiaszCZAS POWSTANIA: VII w. przed Chr.  
KATEGORIA: wyrocznia prorocka


KONTROWERSYJNY PROROK • Księga Jeremiasza pod względem liczby słów to najobszerniejsza księga Starego Testamentu. Zawiera aż 52 rozdziały • Jeremiasz to wielki i kontrowersyjny dla ówczesnych prorok. Za życia uznawany za bluźniercę i zdrajcę narodu (PATRZ: Jr 26,7-9), po śmierci został „wywyższony” przez Boga, przeszedł do historii jako orędownik narodu (PATRZ: 2Mch 15,14-16). Był świadkiem upadku Judy i Jerozolimy podczas niewoli babilońskiej (586 r. przed Chr.). Jego księga pokazuje bezsilność proroka, który bezskutecznie przestrzega Izraela przed postępowaniem, które przyniesie tragiczne skutki

KSIĘGA POCIESZENIA • Choć w Księdze Jeremiasza – zwłaszcza w jego dwóch pierwszych częściach – przeważają ostrzeżenia przed nieszczęściem, pojawiają się obietnice przyszłego szczęścia i proroctwa związane z wizją odnowy Izraela. Przykładem jest Księga Pocieszenia (30,1-33,26). Jeremiasz opisuje w niej procesję tych, którzy wracają z Wygnania babilońskiego • Przypomnijmy, w 722 p.Ch. Asyria uprowadziła dziesięć plemion Północy (Izraela), zaś w 598 p.Ch. Babilończycy dokonali pierwszej deportacji z Południa (Judy). Ich powrót – który przepowiada i opisuje Jeremiasz – to znak miłosierdzia Bożego i przebaczenia.

SZCZĘŚCIE W NIESZCZĘŚCIU • To właśnie z Księgi Pocieszenia pochodzi dzisiejsze czytanie. Jeremiasz zapewnia, że Bóg wybawi lud z nadchodzącej niewoli • Zwróćmy uwagę na to, że Jeremiasz mówi zarówno o losie • całego narodu, jak i • konkretnych ludzi, dotkniętych cierpieniem: kalek, niewidomych, brzemiennych kobiet

 

TRANSLATOR


Oto wyszli z płaczem, lecz wśród pociech ich przyprowadzę (Jr 31,9) • Dosłownie wyszli wśród modlitw, błagając o łaskę (hebr. tahnun), przyprowadzę ich jak w procesji triumfalnej (hebr. jabal).

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą (Jr 31,9) • Dosłownie drogą sprawiedliwą, prostą (hebr. jaszar). Podwójne znaczenie: chodzi nie tylko o drogę fizyczną, ale o nową drogę życia dla Izraela.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Oto sprowadzę ich z ziemi północnej (Jr 31,8) • Ziemie północne (hebr. safon) to kraina wrogich mocarstw i bogów, to także rejon, z którego zawsze przychodzi zło.

Są wśród nich niewidomi i dotknięci kalectwem, kobieta brzemienna wraz z położnicą. Powracają wielką gromadą (Jr 31,8) • Pan wyrywa swój lud z nocy nieszczęścia. Są ślepi i sparaliżowani, ale ich pochód przypomina zwycięską procesję

Przywiodę ich do strumienia wody równą drogą, nie potkną się na niej (Jr 31, 9) • Pan prowadzi ich prostą drogą. W starożytności drogi takie wiodły do świątyni. Izrael wraca do siebie, wraca do swojego Ojca.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Jeremiasz, hebr. Jirmejahu, znaczy niech Jahwe wytraci nieprzyjaciół’ lub ‘Jahwe wywyższa’.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 126,1-6)

REFREN: Pan Bóg uczynił wielkie rzeczy dla nas

Gdy Pan odmienił los Syjonu, wydawało się nam, że śnimy. Usta nasze były pełne śmiechu, a język śpiewał z radości.

Mówiono wtedy między poganami: „Wielkie rzeczy im Pan uczynił”. Pan uczynił nam wielkie rzeczy i ogarnęła nas radość.

Odmień znowu nasz los, Panie, jak odmieniasz strumienie na Południu. Ci, którzy we łzach sieją, żąć będą w radości.

Idą i płaczą niosąc ziarno na zasiew, lecz powrócą z radością niosąc swoje snopy.

[01][02]

 

PSALM

Powrót Ps 126, 1-6

To, co Jeremiasz zapowiadał, Psalm 126 już relacjonuje i wysławia. To pieśń tych, którzy wracają z niewoli babilońskiej

PSALM 126 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres powrotu z Wygnania, ok. 538 pCh


PIEŚŃ WSTĘPOWAŃ • Psalm 126 powstał w czasie powrotu z Wygnania i odbudowy kraju za Ezdrasza i Nehemiasza. To pieśń pielgrzyma pisana być może przez kogoś, kto na własne oczy oglądał cud powrotu z Wygnania w Babilonii, pełna nadziei pieśń wstępowań (szir hamaalot), Ze względu na pojawiające się w niej my kwalifikuje się ją do gatunku wspólnotowego dziękczynienia. Stoi za nią wspólnota, która dziękuje Bogu za wyzwolenie z niewoli i odbudowuje swoje życie w spustoszonej rodzinnej ziemi.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy cały psalm, podzielony na cztery strofy. Pierwsza opisuje Wyjście z Babilonii, które Izraelitom wydaje się snem. Druga przytacza pełne podziwu głosy pogan dostrzegające w losie Izraela rękę Boga. Strofa trzecia to modlitwa o błogosławieństwo w trudnym czasie odbudowy kraju. Wreszcie strofa czwarta to pieśń żniwiarzy, którzy symbolizują Izraela dziś płaczącego i zmagającego się ze swym losem, który Bóg ma moc odmienić i nasycić radością.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 5,1-6)

Każdy arcykapłan z ludzi brany, dla ludzi bywa ustanawiany w sprawach odnoszących się do Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy. Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabościom. I ze względu na nią powinien jak za lud, tak i za samego siebie składać ofiary za grzechy. I nikt sam sobie nie bierze tej godności, lecz tylko ten, kto jest powołany przez Boga jak Aaron. Podobnie i Chrystus nie sam siebie okrył sławą przez to, iż stał się arcykapłanem, ale /uczynił to/ Ten, który powiedział do Niego: Ty jesteś moim Synem, jam Cię dziś zrodził, jak i w innym /miejscu/: Tyś jest kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka. Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

O Chrystusie – Arcykapłanie  Hbr 5,1-6

Autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy, dlaczego Chrystus, choć nie pochodzi z rodu Lewiego, jest Arcykapłanem. Wraca do korzeni

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

CHRYSTUS ARCYKAPŁAN • Dzisiejsze czytanie należy do drugiej części Listu do Hebrajczyków, opisującej Chrystusa Arcykapłana (4,14-7,28). Jest naszym bratem, ale równocześnie Synem Bożym, kapłanem na wzór Melchizedeka (4,14-5,10). W zeszłym tygodniu słyszeliśmy o Chrystusie, który jest do nas podobny we wszystkim oprócz grzechu – i że to właśnie jest przyczyną tego, iż Chrystus jest doskonalszym kapłanem niż jakikolwiek kapłan Starego Testamentu. Dzisiejsze czytanie to bezpośrednia kontynuacja zeszłotygodniowego fragmentu.

JAK MELCHIZEDEK • Ważnym kontekstem dla zrozumienia dzisiejszego czytania jest: • dziedziczenie – kapłanami Starego Testamentu zostawali mężczyźni jednego z dwunastu pokoleń – Lewitów (potomków Aarona). Chrystus nie pochodził z tego pokolenia. Dlaczego więc jest arcykapłanem? To właśnie tłumaczy Autor Listu do Hebrajczyków, używając dwóch kluczowych określeń. Pierwsze to: • wzięty z ludu – każdy kapłan Starego Testamentu wywodzi się spośród ludzi, stąd może współczuć słabościom, podobnie Chrystus. Drugie to: • ustanowił go kapłanem – żaden kapłan nie bierze sam tej misji, lecz ma ją od Boga. W taki sposób kapłanami zostali Aaron oraz Melchizedek, w taki też sposób Bóg ustanowił Jezusa kapłanem na wieki.

 

TRANSLATOR


• Może on współczuć z tymi, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabości (Hbr 5,2) • Dosłownie: może on postępować łagodnie, dostosowywać swoje uczucia (gr. metriopathein), tak, aby nie skrzywdzić drugiego. Chrystus postępuje z grzesznikami łagodnie, ponieważ rozumie ludzką słabość, sam był kuszony i doświadczany.

 

CZY WIESZ ŻE…


Melchizedek to legendarny król Szalemu (prawdopodobnie Jerozolimy), który składa hołd Abrahamowi (PATRZ: Rdz 14,18-20), wynosząc naprzeciw niego chleb i wino. Jego imię znaczy “król sprawiedliwości” • Poza Biblią Melchizedeka wspomina etiopska Księga Adama i Ewy oraz teksty qumrańskie, które widziały w nim wybawiciela czasów ostatecznych • W Liście do Hebrajczyków Melchizedek zapowiada Chrystusa. Podobnie jak Melchizedek, Chrystus jest królem-kapłanem, bez rodowodu, posiadającym wieczne, nie odziedziczone po nikim kapłaństwo.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Autor Listu do Hebrajczyków przytacza dwa cytaty opisujące ustanowienie Chrystusa – Wiecznego Kapłana:

• Ty jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem • Słowa te wprost pochodzą z Psalmu 2. Podobne słowa – acz nie te same – Jezus usłyszał trzykrotnie: podczas chrztu janowego, oraz Przemienienia.

• Ty jesteś kapłanem na wieki na wzór Melchizedeka • Słowa pochodzą z Psalmu 110. Wskazują, że Bóg ustanawia kapłana na wieki, za wzór Melchizedeka • Melchizedek posługuje się chlebem i winem • nie pochodzi z rodu kapłańskiego

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 10,46-52)

Gdy Jezus wraz z uczniami i sporym tłumem wychodził z Jerycha, niewidomy żebrak, Bartymeusz, syn Tymeusza, siedział przy drodze. Ten słysząc, że to jest Jezus z Nazaretu, zaczął wołać: Jezusie, Synu Dawida, ulituj się nade mną! Wielu nastawało na niego, żeby umilkł. Lecz on jeszcze głośniej wołał: Synu Dawida, ulituj się nade mną! Jezus przystanął i rzekł: Zawołajcie go! I przywołali niewidomego, mówiąc mu: Bądź dobrej myśli, wstań, woła cię. On zrzucił z siebie płaszcz, zerwał się i przyszedł do Jezusa. A Jezus przemówił do niego: Co chcesz, abym ci uczynił? Powiedział Mu niewidomy: Rabbuni, żebym przejrzał. Jezus mu rzekł: Idź, twoja wiara cię uzdrowiła. Natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Bartymeusz Mk 10,46-52

Przejrzał – nie tylko na oczy. Zobaczył więcej, niż widzieli uczniowie. Oni z niechęcią szli do Jerozolimy, on pewnie podjął drogę Jezusa

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Jerycho • BOHATEROWIE: Jezus, Bartymeusz, uczniowie • WERSJE: Mt 20,29-34, Łk 18,35-43


REPORTERSKA EWANGELIA • Ewangelista Marek przypomina współczesnego reportera, który nie tylko relacjonuje to, co widzi, ale o jego przebieg i przeżywane emocje pyta uczestników, a potem konstruuje tekst, korzystając z różnych punktów widzenia. Widać to po szczegółowych informacjach, o których nie wspominają pozostali synoptycy. Często wymienia imiona bohaterów, o czym milczą pozostali synoptycy. Często opisuje subiektywne odczucia bohaterów (PATRZ: uzdrowienie córki Jaira)

DZIESIĄTY ROZDZIAŁ • Druga część Ewangelii Marka – droga Jezusa do Jerozolimy (następuje po wyznaniu Piotra) – cechuje się tym, że Jezus już nie dokonuje cudów. Dzisiejszy fragment, zakończenie dziesiątego rozdziału, jest praktycznie jedynym wyjątkiem. Zaraz po nim następuje uroczysty wjazd do Jerozolimy

NIEWIDOMY ŻEBRAK • Usłyszmy Opis dramatycznego spotkania Jezusa z niewidomym Bartymeuszem. Wszystko dzieje się w Jerychu, które Jezus wraz z uczniami chce opuścić. Zwróćmy uwagę na • reporterski, pełen szczegółów, styl Marka • upór Bartymeusza, który próbuje zatrzymać Jezusa, nie daje się uciszyć innym • uzdrowienie, które dotyczy nie tylko oczu, ale i serca Bartymeusza: staje się uczniem.

 

JESZCZE O EWANGELII


Samo usytuowanie sceny uzdrowienia i postać Bartymeusza mówią wiele:

• MIASTO GRZECHU • Jerycho to miasto położone w depresji. Ale nie tylko geografia dostarczyła symbolu grzechu. Niechlubna reputacja ciągnęła się za nim już od czasów Starego Testamentu   • Symbol ten wykorzystywali wczesnochrześcijańscy komentatorzy widząc w nim ucieleśnienie misji Jezusa. Pan zstępuje w sam środek grzechu ludzkiego .

• CZŁOWIEK BEZ IMIENIA Bartymeusz to imię pozorne. W rzeczywistości to dosłownie “syn Tymeusza”. Bartymeusz nie ma swojego życia, tak jak nie ma imienia • Według logiki odpłaty panującej w Starym Testamencik to grzesznik, na którego spadła kara ślepoty.

• CZEKAJĄC NA MESJASZA • Bartymeusz Jest jednak zdeterminowany. Słysząc przechodzącego Jezusa, nie daje się uciszyć. Tym głośniej woła: “Synu Dawida, ulituj się nade mną”. Nazywa Jezusa tytułem mesjańskim. Bartymeusz czeka na Mesjasza, potrzebuje go jak nikt inny.

• UCZEŃ, KTÓRY PRZEJRZAŁ • Biegnąc do niego, zrzuca płaszcz, najcenniejszy i jedyny dobytek żebraka i przemawia czule jak Maria Magdalena Rabbuni. Rabbuni znaczy “mój Mistrzu” • Kiedy Jezus przywróci wzrok Bartymeuszowi, ten rzeczywiście stanie się Jego uczniem. Pójdzie za Nim do Jerozolimy. Jakiż kontrast w stosunku do uczniów, którzy ciągną tam niechętnie, przerażeni perspektywą Krzyża, którą zapowiadał Pan. Bartymeusz to pierwszy spośród uczniów Jezusa, który rzeczywiście przejrzał i idzie za swoim Mistrzem drogą Krzyża.

 

WERSJE


Uzdrowienie niewidomego pod Jerychem opisują też Mateusz i Łukasz. Jednakże w przeciwieństwie do Marka, nie podają jego imienia. Co ciekawsze, Mateusz opisuje spotkanie Jezusa z dwoma niewidomymi

Różnica polega też na tym, że wg Marka (i Mateusza) Jezus spotkał Bartymeusza po wyjściu z Jerycha, tymczasem u Łukasza – dochodząc do miasta

Marek dokładniej i bardziej szczegółowo opisuje dialog Jezusa z Bartymeuszem

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Prostą drogę, którą prowadził Pan Izraela z wygnania, drogę prowadzącą do świątyni, Jerozolimy, spotykamy również w ewangelii: Bartymeusz natychmiast przejrzał i szedł za Nim drogą, drogą, którą Jezus podążał do Jerozolimy.

Nie tylko droga łączy dzisiejsze czytania, również powrót. Izrael powraca z niewoli do nowego życia: przepowiada to Jeremiasz z perspektywy przyszłości, opisuje psalmista jako fakt już dokonany. Bartymeusz też powraca z cierpienia ślepoty do szczęścia uzdrowienia.

I jeszcze ślepota. Dotknęła wzroku Bartymeusza (niewidomi są również wśród tych, którzy wracają z wygnania). Ale ślepota dotyka nie tylko wzroku, ale również wiary i zdrowego rozsądku. Jeremiasz, widzący, widział to, czego nie widzieli Izraelici, których postawa niechybnie prowadziła do wygnania. Widział jeszcze więcej: nie tylko nadchodzące nieszczęście, ale też zbawcze działanie Pana. Bartymeusz przejrzał nie tylko na oczy: przejrzał bardziej niż uczniowie.



ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXIX zwykła B

Uczniowie marzą o panowaniu. Tymczasem Jezus żyje logiką służby

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA DZIEWIĄTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się o to, aby nasza wola była zawsze oddana Bogu i abyśmy szczerym sercem służyli Bożemu majestatowi • CZYTANIA: Księga Izajasza 53,10-11 • Psalm 33,1-2.4-5.18-19 • List do Hebrajczyków  4,14-16 • Ewangelia wg św. Marka 10,17-30

 

CHMURA SŁOWA

chmura

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 53,10-11)

Spodobało się Panu zmiażdżyć Go cierpieniem. Jeśli On wyda swe życie na ofiarę za grzechy, ujrzy potomstwo, dni swe przedłuży, a wola Pańska spełni się przez Niego. Po udrękach swej duszy, ujrzy światło i nim się nasyci. Zacny mój Sługa usprawiedliwi wielu, ich nieprawości On sam dźwigać będzie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Czwarta pieśń SługiIz 53,10-11

Czwarta Pieśń Sługi – utwór, który powstał kilka wieków przed narodzeniem Jezusa – opisuje Mesjasza. Jego logika nie polega jednak na panowaniu

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: pieśń


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

PIEŚNI SŁUGI JAHWE • Druga część, zwana Księgą Pocieszenia, zawiera cztery Pieśni Sługi Jahwe. Ukazują one tajemniczą osobę – zbawiciela, który swoim cierpieniem gładzi grzechy ludu • Bóg ustanawia go przymierzem dla ludów i światłością narodów (Pierwsza pieśń: Iz 42,1-9); tym, który • ma zanieść jego zbawienie aż po krańce ziemi (Druga pieśń: Iz 49,1-7) • Trzecia (Iz 50,4-9) i Czwarta pieśń (Iz 52,13 – 53,12) opisują ogrom cierpień, jakie wybrany musi znieść, aby spełnił się plan Boży • Żydzi widzieli w jego losie historię Jeremiasza lub swego narodu, a chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa • Niezwykle wymowne są Trzecia i Czwarta pieśń Sługi Jahwe, zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa.

WYDAĆ ŻYCIE • Usłyszymy krótki fragment czwartej Pieśni Sługi Jahwe, utworu szczegółowo zapowiadającego mękę Chrystusa. Kluczowe dla Liturgii Słowa jest ukazanie Mesjasza, którego misja nie jest władzą, lecz służbą • W opisie doświadczenia cierpienia, której zostaje poddany Sługa Jahwe, zwróćmy uwagę na • ideę ofiary życia za grzech oraz • zapowiedź zmartwychwstania. Te dwie nowości były dotąd nieznane w tradycji żydowskiej (PATRZ JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W postaci sługi Bóg odsłania przed oczyma Izraelitów kilka nowości, nieznanych dotąd w tradycji żydowskiej

Pierwsza nowość • Jeśli wyda swe życie na ofiarę za grzechy, ujrzy potomstwo, dni swe przedłuży

• Tradycja żydowska nie znała do tej pory ofiary z życia, która gładziłaby jakiekolwiek grzechy. Tymczasem Sługa gładzi grzechy narodu, staje się podobny do ofiary przebłagalnej przepisanej w Księdze Kapłańskiej: • Aaron położy obie ręce na głowę żywego kozła, wyzna nad nim wszystkie winy Izraelitów, wszystkie ich przestępstwa dotyczące wszelkich ich grzechów, włoży je na głowę kozła i każe człowiekowi do tego przeznaczonemu wypędzić go na pustynię (Kpł 16,21)

• Złamane życie Sługi staje się ofiarą wynagradzającą za grzechy jego ludu (hebr. aszam) • Proroctwo to wypełniło się w ofierze krzyża Jezusa Chrystusa

Druga nowość • Po udrękach swej duszy ujrzy światło i nim się nasyci
Obiecane życie w obfitości nie jest już zwykłym ziemskim życiem • Obfitość światła oznacza uwielbienie, życie wieczne (PATRZ Dn 12,3). Sługa uczestniczy w życiu samego Boga. To zapowiedź zmartwychwstania. Niezwykłe, bo idea zmartwychwstania nie jest wówczas jeszcze znana w biblijnym Izraelu

 

CZY WIESZ, ŻE…


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odniesie do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero-Izajasza:

• Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22,37 – Iz 53,12)
• Cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24,26-27 – Iz 50,6)
• Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12,18 – Iz 42,2-4)
• Obaj są światłością pogan (Łk 2,32 – Iz 49,6)

Nadzwyczajny rys uniwersalnego zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.

Sam tytuł “sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26,24), Mojżeszem (Wj 14,31), Jozuem (24,29), Dawidem  (2 Sm 3,18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34,23), Zorobabelem (Ag 2,23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41,8; 42,19; 43,10). Sługa skupia w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 33,4-5.18-20.22)

REFREN: Okaż swą łaskę ufającym Tobie

Bo słowo Pana jest prawe, a każde Jego dzieło godne zaufania. On miłuje prawo i sprawiedliwość, ziemia jest pełna Jego łaski.

Oczy Pana zwrócone na bogobojnych, na tych, którzy czekają na Jego łaskę, aby ocalił ich życie od śmierci i żywił ich w czasie głodu.

Dusza nasza oczekuje Pana, On jest naszą pomocą i tarczą. Panie, niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie.

[01][02]

 

‘]
[/margincarouselwidget]

 

PSALM

Pieśń bogobojnych Ps 33,1-2.4-5.18-19

Logikę i postawę służby opisuje przymiotnik: bogobojny. Psalm 33 mówi, że oczy Pan są zawsze zwrócone na bogobojnych

PSALM 33AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu w Babilonii, czyli po 538 r. przed Chr.


PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ • Psalm 33 zrobił niezwykłą karierę w polskiej polityce. Zdarzyło się, że był śpiewany w dniu wyborów do parlamentu. Słowa On miłuje prawo i sprawiedliwość nasuwały przypuszczenie, że księża świadomie wybierali ten akurat psalm, mimo ciszy wyborczej

WYCHWALAĆ PANA  • Tymczasem to jeden z trzydziestu psalmów wyrażających cześć i podziw dla Boga, to hymn, pieśń chwały, hebr. tehilla. To typowy rodzaj modlitwy zanoszony w świątyni przed niewolą. W swej strukturze zawiera wezwanie do wielbienia Boga, po czym następuje wyliczenie przyczyn modlitwy uwielbienia. Są nimi: chwała, dobroć Boga, jego działanie w stworzonym świecie i w historii. Teologia Słowa, przez które Bóg stwarza świat, oraz obrazy związane ze stworzeniem sugerują późne, raczej powygnaniowe pochodzenie psalmu. W niepewnym czasie po powrocie z wygnania wspólnota Izraela odśpiewuje go jako pieśń ufności i dziękczynienia za nieustanną opiekę Jahwe.

BOGOBOJNI • Usłyszymy fragmenty psalmu 33. Strofa druga wyjaśnia, dlaczego ten psalm został włączony do dzisiejszej Liturgii Słowa: chodzi o postawę bogobojnych, którzy mogą zawsze liczyć na łaskę Pana • Psalm to hymn na cześć Boga Ojca, który nie tylko stworzył ludzki świat, ale nie przestaje troszczyć się o swoje dzieci, patrzy na nie z czułością i odpowiada na ich potrzeby.

 

CYTATY


Psalm o doświadczeniu wierzących: On jest naszą pomocą i tarczą

Prośba z psalmu 33: Niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 4,14-16)

Mając arcykapłana wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trwajmy mocno w wyznawaniu wiary. Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego we wszystkim na nasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu. Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy otrzymali miłosierdzie i znaleźli łaskę dla /uzyskania/ pomocy w stosownej chwili.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

Podobny we wszystkim  Hbr 4,14-16

…Oprócz grzechu – tak autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy, dlaczego Chrystus jest doskonalszym kapłanem niż jakikolwiek kapłan Starego Prawa

List do Hebrajczyków AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • Przez kilka kolejnych niedziel będziemy czytali List do Hebrajczyków. List przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

ARCYKAPŁAN • Dzisiejsze czytanie należy do drugiej części Listu do Hebrajczyków, opisującej Chrystusa Arcykapłana (4,14-7,28). Jest naszym bratem, ale równocześnie Synem Bożym (4,14-5,10). Następnie autor wzywa tych, którzy uwierzyli w Syna, aby nie porzucali swej wiary, ale trwali mocno zakotwiczeni w nadziei zbawienia (5,11-6,20). Dalej rozpoczyna się wizja Chrystusa Arcykapłana na wzór Melchizedeka, który wszedł poza zasłonę, którą próbuje przeniknąć chrześcijańska wiara i nadzieja (7,1-28).

OPRÓCZ GRZECHU • Usłyszymy początek drugiej części Listu do Hebrajczyków. Autor zachęca, aby mając w Chrystusie arcykapłana, który przeszedł przez niebiosa, trwać mocno w wyznawanej wierze. Ten Arcykapłan rozumie nas i jest do nas podobny we wszystkim oprócz grzechu. Jego wstawiennictwo pozwala nam bez lęku zbliżać się do tronu Boga i prosić o potrzebne łaski.

 

TRANSLATOR


Mając więc arcykapłana wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trwajmy mocno w wyznawaniu wiary. Dosłownie w tekście greckim “trzymajmy mocno”, “strzeżmy” naszego wyznania wiary (gr. homologia)

Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom. Chrystus współodczuwa gr. sympateo) z nami nasze słabości, jako prawdziwy człowiek zna ich smak.

 


CYTATY


Autor Listu do Hebrajczyków stanowczo:  Trwajmy mocno w wyznawaniu wiary

Nie tylko tron władzy: Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 10,35-45)

Jakub i Jan synowie Zebedeusza zbliżyli się do Jezusa i rzekli: Nauczycielu, chcemy, żebyś nam uczynił to, o co Cię poprosimy. On ich zapytał: Co chcecie, żebym wam uczynił? Rzekli Mu: Daj nam, żebyśmy w Twojej chwale siedzieli jeden po prawej, drugi po lewej Twej stronie. Jezus im odparł: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który Ja mam pić, albo przyjąć chrzest, którym Ja mam być ochrzczony? Odpowiedzieli Mu: Możemy. Lecz Jezus rzekł do nich: Kielich, który Ja mam pić, pić będziecie; i chrzest, który Ja mam przyjąć, wy również przyjmiecie. Nie do Mnie jednak należy dać miejsce po mojej stronie prawej lub lewej, ale (dostanie się ono) tym, dla których zostało przygotowane. Gdy dziesięciu (pozostałych) to usłyszało, poczęli oburzać się na Jakuba i Jana. A Jezus przywołał ich do siebie i rzekł do nich: Wiecie, że ci, którzy uchodzą za władców narodów, uciskają je, a ich wielcy dają im odczuć swą władzę. Nie tak będzie między wami. Lecz kto by między wami chciał się stać wielkim, niech będzie sługą waszym. A kto by chciał być pierwszym między wami, niech będzie niewolnikiem wszystkich. Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć i dać swoje życie na okup za wielu.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Władza i służba Mk 10,35-45

Jan i Jakub lobbowali u Jezusa o pierwszeństwo w Królestwie Niebieskim. “Kto chce byś pierwszy, niech będzie niewolnikiem” – odpowiada Jezus

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Judea, Zajordanie • BOHATEROWIE: Jezus, Jakub, Jan, pozostali uczniowie • WERSJE: Mt 20,20-28


CIERPIENIE, WYRZECZENIA • W drugiej części Ewangelii św. Marka Jezus nie czyni cudów. To droga do Jerozolimy – gdzie czeka go cierpienie, krzyż i męka. Podczas tej drogi Jezus wyjaśnia uczniom swoją misję. Pokazuje, że droga Syna Bożego jest drogą w ludzkiej naturze, a przez to drogą cierpienia.

DZIESIĄTY ROZDZIAŁ • Dziesiąty rozdział Ewangelii Marka, podróż Jezusa do Jerozolimy, ukazuje, że także droga uczniów Jezusa jest drogą wyrzeczeń. Wyrazem tego są • radykalny zakaz rozwodów, który usłyszeliśmy dwa tygodnie temu (PATRZ: 26 niedziela zwykła) • ostrzeżenie przed bogactwem oraz (PATRZ: 27 niedziela zwykła) • oraz ostrzeżenie przed logiką władzy • Ten radykalizm w postaci zakazów kryje w sobie jednak nagrodę za wybranie drogi Jezusa.

SYNOWIE ZEBEDEUSZA • Księża będą mieli do wyboru dwie wersje Ewangelii. W wersji dłuższej usłyszymy rozmowę z Jakubem oraz Janem, natomiast w obu wersjach – ostrzeżenie Jezusa przed logiką władzy • Dialog Jezusa z Jakubem i Janem to ciąg dalszy apostolskiego sporu o pierwszeństwo (PATRZ 9,33-37). Odsłania ciągle ludzki sposób patrzenia uczniów na Jezusa.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Sny o potędze • Kiedy uczniowie z dzisiejszej Ewangelii przychodzą do Jezusa i proszą o pierwsze miejsca w Jego królestwie, wyobrażają Go sobie jako zwycięskiego Mesjasza. Papiasz, według tradycji uczeń św. Jana, przekazuje,  że wszyscy oni oczekiwali nastania za ich życia mesjańskiego królestwa, w którym będą pełnić rolę ziemskich władców. Uczniom śni się potęga.

• Oczyszczenie • Jezus jednak dostrzega w ich niedojrzałym pragnieniu ziarno miłości i prawdy. Jakub i Jan musieli mieć dobre intencje. Cóż piękniejszego niż zasiadać blisko Jezusa w Jego królestwie? Cóż z tego, że królestwo to wyobrażało im się jako rodzaj superpaństwa na ziemi, w którym będzie rządził Chrystus i oni? Pragnienie jest dobre, lecz trzeba je oczyścić.

• DojrzewaniePić kielich, który On ma pić i przyjąć Jego chrzest – znaczy włączyć się w Jego misję, śmierć i zmartwychwstanie. Jakub i Jan na pewno niewiele rozumieli wówczas ze słów Jezusa, ale z ufnością odpowiedzieli: Panie, chcemy iść za Tobą i być do Ciebie podobni. Chcemy uczestniczyć w Twojej misji. Jezus wiedział, że ich odpowiedź była niedojrzała i bardzo emocjonalna, ale przyjął ją z radością. Cierpliwie będzie ich uczył, co znaczy iść za Nim, co znaczy być sługą innych, oddawać za nich swoje życie.

 

WERSJE


• W relacji Mateusza to matka Jakuba i Jana podchodzi do Jezusa i prosi Go, by jej synowie zasiedli po prawej i lewej stronie.

 

CYTATY


Jezus o logice służby: Kto by między wami chciał się stać wielki, niech będzie sługą waszym

Jeszcze raz o o logice służby: Kto by chciał być pierwszym między wami, niech będzie niewolnikiem wszystkich

Władza i służba po raz trzeci: Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć

 

TWEETY



 



 

STO SŁÓW


Wybrać Jezusa i iść za Nim – to dopiero pierwszy krok. Potem trzeba się Nim przenikać. A to moe potrwać. Jakub i Jan, bracia, którzy wyjawili Jezusowi swoje marzenia, sny o potędze. Przezabawne, że nawet apostołom udało się “ochrzcić” zwykłą ludzką żądzę władzy i sprowadzić do wymiaru Nieba. Będąc nawet wśród Jego najbliższych, można nadal kierować się logiką władzy.

Ale Jakub i Jan wcale nie są postaciami negatywnymi. Mało kogo stać na ujawnienie swego serca, przyznanie się do najgłębszych mechanizmów w nim drzemiących. Dzięki temu, że wypowiedzieli pragnienia, mogli doświadczyć uzdrowienia swej postawy.

Bo postawa Jezusa – zarysowana już w Pieśniach Sługi (I CZYTANIE) to postawa sługi, nie władcy. Król, który służy, Pan, którego zwycięstwem będzie przegrać.



ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >