Jutro Niedziela – XV zwykła C

Spośród kilkuset praw Starego Testamentu Jezus wydobywa te dwa najważniejsze

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XV NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, abyśmy zawsze mogli wrócić na drogę sprawiedliwości i odrzucili wszystko, co się sprzeciwia tej godności, zabiegając o to, co z nią zgodne • CZYTANIA: Księga Powtórzonego Prawa 30, 10-14 • Psalm 69, 14. 17 i 30. 31 i 33-34. 36-37 lub Psalm 19 (18), 8-9. 10-11 • List do Kolosan Kol 1, 15-20; Ewangelia Łukasza Łk 10, 25-37

 

• CHMURA SŁÓW • 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Powtórzonego Prawa

(Pwt 30, 10-14)

Mojżesz powiedział do ludu: «Będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego, przestrzegając Jego poleceń i postanowień zapisanych w księdze tego Prawa; wrócisz do Pana, Boga swego, z całego swego serca i z całej swej duszy. Polecenie to bowiem, które Ja ci dzisiaj daję, nie przekracza twych możliwości i nie jest poza twoim zasięgiem. Nie jest w niebiosach, by można było powiedzieć: „Któż dla nas wstąpi do nieba i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je”. I nie jest za morzem, aby można było powiedzieć: „Któż dla nas uda się za morze i przyniesie je nam, a będziemy słuchać i wypełnimy je”. Słowo to bowiem jest bardzo blisko ciebie: w twych ustach i w twoim sercu, byś je mógł wypełnić».

Oto słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Słowo zawsze blisko • Pwt 30, 10-14

Wymagania Boga nie są nieosiągalne. A przede wszystkim, to nie tyle “prawo” co Słowo

KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWAAUTOR: kapłan lub lewita • CZAS POWSTANIA: VII-VI w. przed Chr.
KATEGORIA: mowa • KTO MÓWI: Mojżesz • ADRESACI: Lud Izraela • MIEJSCE: Stepy Moabu • CZAS AKCJI: XII w. przed Chr.


SŁOWA, PRZYPOMNIENIE, TESTAMENT • Wprawdzie Księga Powtórzonego Prawa należy do Pięcioksięgu, różni się jednak od pozostałych ksiąg. Nie dominuje tu narracja, jak w przypadku Księgi Rodzaju czy Wyjścia. Podkreśla to zresztą hebrajska nazwa księgi – Debarim to Słowa: słuchamy tu czterech wielkich mów Mojżesza • Polska nazwa księgi sugeruje, że mamy do czynienia z powtórzonym, przypomnianym wyjaśnieniem Prawa danym na Synaju (co zostało opisane we wcześniejszej Księdze Wyjścia). Powtórzone Prawo (z greckiego: deuteronomium) to kopia Księgi Prawa Mojżesza, którą przyszli królowie Izraela mają sobie sporządzić i którą mają się kierować • Narrację spotykamy właściwie tylko w ostatnich fragmentach księgi, od rozdziału 31: Mojżesz przekazuje przywództwo Jozuemu i umiera. Jednak cała Księga Powtórzonego Prawa to mowa pożegnalna i testament wielkiego prawodawcy pozostawiony Izraelowi w przeddzień wejścia do Ziemi Obiecanej.

TRZECIA MOWA • W trzeciej mowie (>>Pwt 28,69-32,52) Mojżesz przypomina dobrodziejstwa Boga, wzywa do wierności Przymierzu, namaszcza Jozuego na swego następcę i intonuje hymn wyśpiewujący historię Izraela grzesznika i miłosiernego Boga. Często obecna jest w niej logika klasycznej nauki o dwóch drogach. Podkreśla wagę wolnej woli człowieka, przed którym Bóg kładzie błogosławieństwo i przekleństwo, pozwalając wybrać pomiędzy tymi dwoma rzeczywistościami. Nauka o dwóch drogach w pełni wyrażona jest w 30 rozdziale (>>Pwt 30,15-20).

POLECENIE MOJŻESZA • Pierwsze czytanie to wstęp do następującej zaraz po nim klasycznej nauki o dwóch drogach. Bóg – ustami Mojżesza – zachęca do przyjęcia drogi przykazań, przekonując, że nie jest ona nieosiągalna. Zauważmy, że coś jeszcze ukrytego jest w przesłaniu Mojżesza: przykazania Boga nie są zewnętrznym zbiorem przepisów, obcym człowiekowi. Bóg “zapisał” je w sercu człowieka i ten zdolny jest to odczytać wewnętrznie • Warto zwrócić uwagę na zdanie rozpoczynające pierwsze czytanie. To zaledwie druga połowa zdania, które w całości ma nieco inną wymowę: Pan na nowo będzie się cieszył ze świadczenia ci dobrodziejstw, jak cieszył się, wyświadczając je twoim przodkom, jeśli będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego, przestrzegając jego poleceń i postanowień, zapisanych w księdze tego Prawa; jeśli wrócisz do Pana, Boga swego, z całego swego serca i z całej swej duszy

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Podwójne polecenie Mojżesza: Będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego… wrócisz do Pana, Boga swego…

Mojżesz o trudności polecenia: Polecenie to… nie przekracza twych możliwości i nie jest poza twoim zasięgiem

“Polecenie” to “Słowo”: Słowo to bowiem jest bardzo blisko ciebie: w twych ustach i w twoim sercu, byś je mógł wypełnić

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Nauka o dwóch drogach okazała się niewystarczająca. Izraelici – nawet królowie – częściej wybierali “drogę przekleństwa”. Tym samym sprowadzili na siebie i kraj przekleństwo, zapowiedziane w formule Przymierza Synajskiego (>>Pwt 27-28) i w nauce o dwóch drogach. Ostatecznym akordem przekleństwa będzie zburzenie świątyni w Jerozolimie i uprowadzenie Izraela do Babilonii w 586 r przed Chr.

• Izraelici przekonają się, że do zachowywania Przymierza z Bogiem potrzeba przemiany tak głębokiej, aby skorodowane grzechem stare serce zostało zastąpione nowym. O przemianie takiej i o nowym przymierzu mówić będą prorocy (>>Jer 31,33 • >>Ez 36,36). Przyniesie ją Jezus, zawierając z pobitą przez grzech ludzkością Nowe Przymierze.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 69, 14. 17 i 30. 31 i 33-34. 36-37)

REFREN: Ożyje serce szukających Boga.

Panie, modlę się do Ciebie w czas łaski, o Boże. Wysłuchaj mnie w Twojej wielkiej dobroci, w Twojej zbawczej wierności.

Wysłuchaj mnie, Panie, bo miłość Twoja jest łaskawa, spojrzyj na mnie w ogromie swego miłosierdzia. Jestem nędzny i pełen cierpienia, niech pomoc Twa, Boże, mnie strzeże.

Pieśnią chcę chwalić imię Boga i wielbić Go z dziękczynieniem. Patrzcie i cieszcie się, ubodzy, niech ożyje serce szukających Boga. Bo Pan wysłuchuje biednych i swoimi więźniami nie gardzi.

Gdyż Bóg ocali Syjon i miasta Judy zbuduje, tam będą mieszkać i mieć posiadłości. To będzie dziedzictwem potomstwa sług Jego, miłujący Jego imię przebywać tam będą.

[01][02]

 

PSALM

Skarga i pewność Ps 69, 14. 17 i 30. 31 i 33-34. 36-37

Słowa psalmu mógłby wyśpiewać człowiek uratowany przez miłosiernego Samarytanina. “Pan wysłuchuje biednych”

PSALM 69 • AUTOR: lewita  • CZAS POWSTANIA: okres po niewoli babilońskiej, VI-III w. p.n.e.


MODLITWA OCALONEGO • Psalm 69 to modlitwa błagalnej (tefillah). Wierzący opisuje w niej swe cierpienie i błaga Boga o ratunek wyrażając pewność, że zostanie wysłuchany • W starożytności utwory tego typu tak w Babilonii jak w Izraelu towarzyszyły rytom i modlitwom o uzdrowienie. W czasach powygnaniowych stały się modlitwą całej wspólnoty, która oczekuje wybawienia i pomocy od Boga. Chrześcijańscy komentatorzy widzieli tu opis cierpień Jezusa.

DWA PSALMY • Psalm 69 to w rzeczywistości synteza dwóch różnych lamentacji o podobnej strukturze: każda najpierw przedstawia • skargę, która przeradza się w • modlitwę uwielbienia. Skąd o tym wiemy? Znawcy języka oryginalnego poznają to po dwóch różnych rytmach ukrytych w psalmie. Ci, którzy nie znają hebrajskiego, też z łatwością wychwycą różnicę, gdyż każda lamentacja ma odrębną tematykę. • Pierwsza skarga dotyczy człowieka, który ugrzązł w mule topieli (>>Ps 69,2-7). Jego modlitwa rozpoczyna się w wersecie 14: Wyrwij mnie z bagna! To obraz przytłoczenia  sytuacją bez wyjścia. Co to za sytuacja? To tzw. wody piekielne, fale śmierci. Innymi słowy, bohatera lamentacji opanowała pokusa grzechu • Druga skarga to lament zhańbionego (wersety 8-13). Modlitwa, która wypływa z tej skargi, rozpoczyna się w od wersetu 17: Ty znasz moją hańbę, mój wstyd i mą niesławę. Tu winna jest nie sytuacja, nie grzech, lecz ludzie. Bohater pozostaje bez winy.

DOŚWIADCZENIE MIŁOSIERDZIA • Usłyszymy pojedyncze wersety pochodzące z obu lamentacji. Dlaczego psalm 69 został wybrany jako jeden z dwóch możliwych psalmów na XV niedzielę zwykłą? Ze względu na opis doświadczenia miłosierdzia, które wyśpiewuje, znajdujący się w trudnej sytuacji, psalmista. Lamentację mógłby wyśpiewać ocalony przez miłosiernego Samarytanina człowiek z dzisiejszej przypowieści,.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Modlitwa biednego: Spojrzyj na mnie w ogromie swego miłosierdzia. Jestem nędzny i pełen cierpienia

Doświadczenie miłości: Patrzcie i cieszcie się, ubodzy, niech ożyje serce szukających Boga. Bo Pan wysłuchuje biednych

 

lub

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 19, 8-9. 10-11)

REFREN: Nakazy Pana są radością serca

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę, świadectwo Pana jest pewne, nierozważnego uczy mądrości. Jego słuszne nakazy radują serce, jaśnieje przykazanie Pana i olśniewa oczy.

Bojaźń Pana jest szczera i trwa na wieki, sądy Pana prawdziwe, wszystkie razem słuszne. Cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze, słodsze od miodu płynącego z plastra.

[01][02]

 

PSALM

Prawo jest doskonałe Ps 19 (18), 8-9. 10 i 15

O czym pouczył Mojżesz słowem, pieśnią potwierdza psalmista. Dlaczego warto iść drogą Pana?

PSALM 19 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii


CHWAŁA JAHWE • Psalm 19: Niebiosa głoszą chwałę Boga należy do gatunku hymnu (hebr. tehilla), bezinteresownej modlitwy uwielbienia. To typowy rodzaj modlitw zanoszonych w okresie przed niewolą. Hymny zakorzenione są w kulcie • Święta obchodzone uroczyście w świątyni stwarzały specyficzny klimat jedności i uwielbienia Jahwe. W Psalmie 19 wierzący wychwala najpierw Boże dzieło stworzenia, tchnące porządkiem i harmonią, następnie chwali Prawo Boże, które podobny porządek wprowadza w ludzkie życie • Ostatnia część psalmu to modlitwa sprawiedliwego, który krocząc drogami Prawa, prosi Boga, aby ustrzegł go od grzechu.

PRAWO PANA • Usłyszymy dziś trzecią strofę Psalmu 19, w której psalmista wychwala Prawo Pańskie. Temat Prawa związanego z radosną celebracją Święta Namiotów oraz temat Słowa Bożego, które poucza, dodaje siły i raduje serce łączą psalm z pierwszym czytaniem, które opisuje Słowo Boże bliskie sercu wierzącego.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Psalmista o Prawie Pańskim: jest doskonałe i pokrzepia duszę… nierozważnego uczy mądrości… olśniewa oczy

 

Psalmista o tym, czego nikt ci nie zabierze: Z pracy rąk swoich będziesz pożywał.

Codziennie do niej wracać: Małżonka twoja jak płodny szczep winny we wnętrzu twojego domu.

Twój sztab: Synowie twoi jak sadzonki oliwki dokoła twojego stołu.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Kolosan

(Kol 1, 15-20)

Chrystus Jezus jest obrazem Boga niewidzialnego – Pierworodnym wobec każdego stworzenia, bo w Nim zostało wszystko stworzone: i to, co w niebiosach, i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne, czy to Trony, czy Panowania, czy Zwierzchności, czy Władze. Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone. On jest przed wszystkim i wszystko w Nim ma istnienie. I On jest Głową Ciała – Kościoła. On jest Początkiem. Pierworodnym spośród umarłych, aby sam zyskał pierwszeństwo we wszystkim. Zechciał bowiem Bóg, aby w Nim zamieszkała cała Pełnia i aby przez Niego znów pojednać wszystko z sobą: przez Niego – i to, co na ziemi, i to, co w niebiosach, wprowadziwszy pokój przez krew Jego krzyża.

Oto słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Hymn o Chrystusie • Kol 1, 15-20

Rozpoczynamy lekturę listu do Kolosan. Paweł w hymnie: Chrystus jest Głową, Pierworodnym, Początkiem

LIST DO KOLOSAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Cezarea lub Rzym • DATA: ok. 60-64 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Kolosach


LIST Z WIĘZIENIA • Od dziś w najbliższe niedziele będziemy słuchać fragmentów Listu do Kolosan. List ten – według tradycyjnej interpretacji – zaliczamy do grupy tzw. listów więziennych, ponieważ powstał podczas uwięzienia Apostoła Pawła w Cezarei lub w Rzymie. List jest być może odpowiedzią na prośbę Epafrasa – założyciela wspólnoty w Kolosach, który potrzebuje wsparcia w walce z szerzącymi się tam herezjami. Nie znamy ich zasadniczej przyczyny, jednak najprawdopodobniej miały swe źródło w synkretyzmie judeo-hellenistycznym. Ich wyrazem była wiara w siły kosmiczne, które mają wpływ na ludzki los. Wierze w “żywioły świata” (>>Kol 2,8.20) Paweł przeciwstawia wiarę w Chrystusa, który jest ich Stwórcą i jedynym prawdziwym Bogiem.

WIARA I MORALNOŚĆ • List – oprócz wstępnego pozdrowienia, modlitwy za wspólnotę z Kolosów oraz zakończenia – składa się z dwóch części: • pierwsza z nich ma charakter dogmatyczny. Rozpoczyna ją Hymn o Chrystusie, który oddaje zasadniczą myśl tego fragmentu: Jezus Chrystus jest jedynym prawdziwym Bogiem, który przyniósł zbawienie światu. To nie świat i natura rządzą ludzkim losem, lecz Bóg, który jest ich Stwórcą • druga część listu to wypływające z wiary w Chrystusa pouczenia moralne.

CHRYSTUS POCZĄTKIEM • Lekturę rozpoczynamy pomijając tzw. adres i pełne ciepła pozdrowienie (>>Kol 1,1-14). Usłyszymy hymn na cześć Chrystusa. Jezus jest • Pierworodnym, który jak Ojciec stwarzał świat, • Głową nie tylko całego stworzenia, ale przede wszystkim Kościoła, • Początkiem. Dzięki niemu na całą ludzkość spływa pokój • Jak przypuszczają bibliści, hymn ten nie jest autorstwa samego Pawła, lecz został wpleciony przez niego lub przez jego uczniów i stał się kanwą do dalszych rozważań (>>JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU)

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Kim jest Chrystus: jest obrazem Boga niewidzialnego

Dlaczego Pierworodny: W Nim zostało wszystko stworzone: i to, co w niebiosach, i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne… Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone

Dlaczego Początek: On jest Początkiem. Pierworodnym spośród umarłych, aby sam zyskał pierwszeństwo we wszystkim

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


• W opinii wielu, Hymn o Chrystusie to wczesnochrześcijański hymn, który św. Paweł lub jeden z jego uczniów wykorzystał w liście • Pojawia się w nim obraz Chrystusa kosmicznego (hymn nie mówi o ziemskiej historii Chrystusa, lecz przedstawia jakby ponadhistoryczne dzieje), którego postać wypełnia sobą cały stworzony świat.

• Jezus Chrystus jest równy bóstwem Ojcu. W Nim i przez Niego dokonuje się stworzenie świata, który według kosmologii żydowskiej dzieli się na sferę niebiańską, ziemską i podziemną. Jego podtrzymuje wszystko w istnieniu

• W tym sensie należy także interpretować obraz Chrystusa jako Głowy Kościoła. Według starożytnych teorii medycznych głowa to nie tylko organ przewodzący i wydający decyzje, ale przede wszystkim źródło życia całego ciała. Kościół i ludzkość żyją tylko dzięki Chrystusowi którego życiodajna Krew i Pokój krążą w ciele świata.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 10, 25-37)

Powstał jakiś uczony w Prawie i wystawiając Jezusa na próbę, zapytał: «Nauczycielu, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?» Jezus mu odpowiedział: «Co jest napisane w Prawie? Jak czytasz?» On rzekł: «Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem; a swego bliźniego jak siebie samego». Jezus rzekł do niego: «Dobrze odpowiedziałeś. To czyń, a będziesz żył». Lecz on, chcąc się usprawiedliwić, zapytał Jezusa: «A kto jest moim bliźnim?» Jezus, nawiązując do tego, rzekł: «Pewien człowiek schodził z Jeruzalem do Jerycha i wpadł w ręce zbójców. Ci nie tylko go obdarli, lecz jeszcze rany mu zadali i zostawiwszy na pół umarłego, odeszli. Przypadkiem przechodził tą drogą pewien kapłan; zobaczył go i minął. Tak samo lewita, gdy przyszedł na to miejsce i zobaczył go, minął. Pewien zaś Samarytanin, wędrując, przyszedł również na to miejsce. Gdy go zobaczył, wzruszył się głęboko: podszedł do niego i opatrzył mu rany, zalewając je oliwą i winem; potem wsadził go na swoje bydlę, zawiózł do gospody i pielęgnował go. Następnego zaś dnia wyjął dwa denary, dał gospodarzowi i rzekł: „Miej o nim staranie, a jeśli co więcej wydasz, ja oddam tobie, gdy będę wracał”. Kto z tych trzech okazał się według ciebie bliźnim tego, który wpadł w ręce zbójców?» On odpowiedział: «Ten, który mu okazał miłosierdzie». Jezus mu rzekł: «Idź, i ty czyń podobnie!»

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Przykazanie miłości • Łk 10, 25-37

Spośród kilkuset nakazów Prawa Jezus wydobywa dwa najważniejsze. I w przypowieści mówi, kim tak naprawdę jest bliźni

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczony w Piśmie • WERSJE: (tylko dialog) Mt 22,34-40, Mk 12,28-34


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Od dziewiątego rozdziału Ewangelii Łukasza Jezus zmierza w kierunku Jerozolimy. Wstępowanie do Jerozolimy (>>Łk 9-19) będzie przeplatane nauczaniem, często uzupełnianym także w przypowieściach.

KIM JEST BLIŹNI • Dla wierzącego Żyda bliźnim był przede wszystkim jego rodak, wierzący w tego samego Boga i zachowujący jego przykazania. Żydzi wystrzegali się pogan. Nie mieli ich obowiązku kochać • Ewangelia przekracza granice etniczne i kulturowe, które stawia Prawo. Jezus zmienia normy kulturowo-religijne judaizmu, rozszerzając przykazanie miłości na nieprzyjaciół i pogan. Przykład miłosierdzia przekraczającego granice usłyszymy w niedzielnej Ewangelii • Fragment składa się z dwóch elementów: najpierw jest to • dialog Jezusa z uczonym w Prawie, a potem • przypowieść o miłosiernym Samarytaninie.

DIALOG I PRZYPOWIEŚĆ • Podczas rozmowy Jezusa z uczonym, spośród kilkuset praw i przykazań Starego Testamentu wydobyte zostaną dwa najważniejsze: te które znamy jako “przykazanie miłości”. Zwróćmy uwagę, kto wybiera i “splata” ze sobą te przykazania • Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie jest odpowiedzią na inne pytanie uczonego: A kto jest moim bliźnim? Bliźni to ten, kto okazuje miłosierdzie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Uczony cytuje Pismo: “Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem; a swego bliźniego jak siebie samego”

Uczony o tym, kto jest bliźnim: “Ten, który… okazał miłosierdzie”

Jezus wzywa do okazywania miłosierdzia: “Idź i ty czyń podobnie”

 

JESZCZE O EWANGELII


• Pierwszym, który przekroczył dotychczasowe rozumienie bliźniego, jest Jezus, “miłosierny Samarytanin”. Pochylił się nad każdym leżącym bez życia, poranionym przez grzech człowiekiem, bez względu na jego rasę, narodowość i wiarę.

• Samarytanin to skandaliczny przykład dla Żydów, biorąc pod uwagę, że pochodzi z narodu odszczepieńców, ludu, który zmieszał wiarę w prawdziwego Boga z licznymi obcymi kultami. A jednak to właśnie on udzielając pomocy umierającemu Żydowi okazał się jego prawdziwym bliźnim

 

LINKI


“Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem; a swego bliźniego jak siebie samego” (Łk 10,27)

Pwt 6,4-5: Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym Bogiem – Pan jedynie. Będziesz więc miłował Pana, Boga twojego, z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich sił swych sił

Kpł 19,18: Nie będziesz szukał pomsty, nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, ale będziesz miłował bliźniego jak siebie samego

“To czyń, a będziesz żył” (Łk 10,28)

Kpł 18,5: Będziecie przestrzegać moich ustaw i moich wyroków. Człowiek, który je wypełnia, żyje dzięki nim

 

WERSJE


Dialog z uczonym w Piśmie opisują także Mateusz i Marek. Jednak wersja Łukasza jest z kilku powodów bardzo ciekawa

• Kontekst • U Marka i Mateusza do rozmowy dochodzi w Jerozolimie, w Świątyni, na kilka dni przed męką Jezusa. Marek podkreśla, że uczony w Piśmie był pod wrażeniem odpowiedzi Jezusa na pytanie o kwestię zmartwychwstania (>>Mk 12,18-27). Mateusz precyzuje, że był jednym z faryzeuszy, którzy usłyszeli, że zamknął usta saduceuszom udowadniając na podstawie Prawa kwestię zmartwychwstania • U Łukasza taka rozmowa następuje o wiele wcześniej, Jezus rozpoczął dopiero drogę ku Miastu Świętemu.

• Pytanie • U Marka i Mateusza uczony pyta o to, które pytanie w Prawie jest największe • U Łukasz brzmi nieco inaczej, bardziej praktycznie: co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?

• Jezus “odpowiada” • W wersji Łukasza Mateusza i Marka Jezus wprost odpowiada na pytania uczonego. U Łukasza jest inaczej – zamiast odpowiedzieć, pyta, a dokłądnie: wydobywa odpowiedź u pytającego. W efekcie, to sam uczony w Piśmie wybiera z Prawa najważniejsze przykazania

• Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie znajduje się tylko w Ewangelii Łukasza

 

CZY WIESZ ŻE…


Droga z Jerozolimy do Jerycha „schodzi” ku depresji, gdyż Jerozolima leży na wysokości ok. 820 m n.p.m., zaś Jerycho znajduje się 250 m p.p.m. 27 km tej drogi wiodło przez tereny skaliste, pełne wąwozów i jaskiń, w sposób naturalny niezamieszkałe, co stanowiło okazję dla rożnej maści rabusiów. Już w Starym Testamencie nazywano tę drogę terminem ’adummim (Joz 18,17) przywołującym słowo „krew”, co czyniło aluzję do aktow przemocy. Józef Flawiusz wspomina, iż przemieszczający się tą trasą esseńczycy byli zawsze uzbrojeni do obrony przed bandytami (Wojna żydowska, IV. 8,2).

 

Droga z Jerozolimy do Jerycha, fot. אליעזר שוורץ, ירושלים/Wikimedia Commons

Droga z Jerozolimy do Jerycha, fot. אליעזר שוורץ, ירושלים/Wikimedia Commons

 

Samarytanie. Początki Samarytan sięgają 722 r. przed Chr., kiedy to Asyria podbiła Królestwo Północne (Izrael). Asyryjczycy przesiedlili na te tereny, po deportowaniu części Izraelitów, obcą ludność z rożnych zakątków swego imperium, która czciła obcych bogów (por. 2 Krl 17,24-41). Ostatecznie zasymilowali się oni z rdzenną ludnością Izraela, ale w rezultacie powstała społeczność, która w znacznym stopniu odeszła od wierzeń Izraelitów. Zbudowali własną świątynię na gorze Gerazim koło Sychem i z ksiąg Starego Testamentu uznawali tylko pięć pierwszych ksiąg (Rdz – Pwt), tzw. Pięcioksiąg Samarytański. Jan Ewangelista komentując zdumienie Samarytanki wobec prośby Jezusa o wodę, podkreśla, że „Żydzi i Samarytanie unikali się wzajemnie” (J 4,9). Potwierdza to starszy o kilka wieków od Ewangelii tekst Syr 50,25-26. Świadectwo tej trudnej relacji znajdzie się również w Talmudzie*, w którym stwierdza się, iż „kawałek chleba podany przez Samarytanina jest bardziej nieczysty niż wieprzowina” (traktat Szewiim 8,10).

Poruszenie. Czasownik splanchnizomai, wyrażający fizyczne poruszenie wnętrzności na widok czyjejś niedoli, przejęcie się do głębi czyimś nieszczęściem, ma za swój podmiot w Ewangeliach niemal wyłącznie Jezusa, przez co reakcja Samarytanina z przypowieści jest w istocie naśladowaniem współczucia i solidarności, jaką przeżywa Jezus wobec ludzkiej biedy i tragedii (por. Mt 9,36 i paral. Mk 6,34; Mt 14,14; 15,32 i paral. Mk 8,2; Mt 20,34). Czasownik ten w Ewangelii Łukaszowej występuje w odniesieniu do Jezusa tylko w Łk 7,13, gdzie Jezus w ten właśnie sposób reaguje na widok wdowy z Naim opłakującej śmierć jedynego syna. W Łk 15,20 mowa jest o wewnętrznym wzruszeniu ojca na widok marnotrawnego syna, co jest obrazem uczuć Boga Ojca wobec ludzkiej niedoli.

(na podst. W. Pikor, Przypowieści Jezusa. Narracyjny klucz lektury [Kielce 2011] 131-134)

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Chociaż podobno niegrzecznie odpowiadać pytaniem na pytanie, Jezus tak właśnie robi, i to dwukrotnie. Jezus, jak Sokrates, nie odpowiada na pytanie, lecz niejako wydobywa odpowiedź u pytającego. Uczony w Piśmie spośród kilkuset przykazań Prawa sam wyłuskuje dwa najważniejsze, a potem sam odpowiada na zadane przez siebie pytanie: kto jest moim bliźnim?

Słowo jest blisko ciebie, na twoich ustach. Prawo Boga nie jest zbiorem zewnętrznych, niemal nieosiągalnych nakazów, lecz każdy potrafi je odnaleźć w swoim sercu, jako własną, wewnętrzną prawdę.

Spośród mnóstwa przepisów prawa Jezus – ale i każdy z nas – może wydobyć to, co najważniejsze. To przykazanie miłości Boga i bliźniego. Ono wzywa do miłosierdzia i uczy, że miłosierny Bóg pochyla się nad każdym z nas. Z miłością.

 


1/6
"Miłosierny Samarytanin", Aimé Nicolas Morot, 1880 r., Petit Palais, Paryż
2/6
"Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie", Jan Wijnants, 1670 r., Ermitaż, Petersburg, Rosja
3/6
Przedstawienie Miłosiernego Samarytanina z VI w.
4/6
"Miłosierny Samarytanin", Vincent van Gogh, Kröller-Müller Museum, Otterlo, Holandia
5/6
"Miłosierny Samarytanin", Rembrandt, po 1633 r., Wallace Collection, Londyn
6/6
"Miłosierny Samarytanin", Johann Karl Loth (Carlotto), ok. 1676 r., Pałac Weißenstein, Pommersfelden, Niemcy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XIV zwykła C

Ewangelizacja to radość głoszenia i głoszenie radości

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XIV NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, aby obdarzył nas ustawiczną bojaźnią i utwierdził w swojej miłości • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Księga proroka Izajasza 66,10-14c Psalm 66,1-3.4-7.16.20; List do Galatów 6,14-18; Ewangelia wg św. Łukasza 10,1-12.17-20

 

 • CHMURA SŁOWA • 

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 66,10-14c)

Radujcie się wraz z Jerozolimą, weselcie się w niej wszyscy, co ją miłujecie! Cieszcie się z nią bardzo wy wszyscy, którzyście się nad nią smucili, ażebyście ssać mogli aż do nasycenia z piersi jej pociech; ażebyście ciągnęli mleko z rozkoszą z pełnej piersi jej chwały. Tak bowiem mówi Pan: Oto Ja skieruję do niej pokój jak rzekę i chwałę narodów - jak strumień wezbrany. Ich niemowlęta będą noszone na rękach i na kolanach będą pieszczone. Jak kogo pociesza własna matka, tak Ja was pocieszać będę; w Jerozolimie doznacie pociechy. Na ten widok rozraduje się serce wasze, a kości wasze nabiorą świeżości jak murawa. Ręka Pana da się poznać Jego sługom.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Ostateczna radość • Iz 66,10-14c

Na końcu czasów spełnią się zapowiedzi pokoju i radości

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Trzeci Izajasz • CZAS POWSTANIA: poł. VI w. przed Chr. • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Jerozolima  • KATEGORIA: mowa prorocka


ZBAWIENIE DLA WSZYSTKICH • Trzecia część Księgi Izajasza (rozdziały 56-66), powstała już po powrocie z wygnania. Odpowiada za nią wciąż tzw. “szkoła Izajasza”. Autor, nazwany umownie Trzecim Izajaszem (Trito-Izajaszem), podkreśla świętość Boga i Jerozolimy oraz rysuje wizję czasów ostatecznych, w których zbawienie ma objąć wszystkie narody.

OSTATNI ROZDZIAŁ • Rozdział 66 to ostatni rozdział całej księgi. Składa się z przedstawienia prawdziwego kultu Boga, który opiera się na czci oddawanej Słowu Boga (ww. 1-4), poematu pocieszającego (to z niego pochodzi dzisiejszy fragment, ww. 5-17) oraz krótkiej przepowiedni dotyczącej przyszłości Izraela (ww. 18-24). Rozdział kończy wizja ludu zgromadzonego z rozproszenia i oddającego cześć Bogu w Jerozolimie.

WEZWANIE DO RADOŚCI • W dzisiejszym pierwszym czytaniu usłyszymy jak sam Bóg wzywa swój lud do radości. Wezwanie to jest jednocześnie zachętą do pozostawienia naturalnego smutku [zob. więcej w JESZCZE O…]. Bóg przypomina i zapewnia, że Jego obietnice co do Jerozolimy wypełnią się, i będzie ona, jak karmiąca matka, znów cieszyć się licznymi dziećmi. Wszyscy zobaczą działanie Boga, które przyniesie wręcz ożywiającą radość.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Obfitość pokoju: Oto Ja skieruję do niej pokój jak rzekę.

Prawdziwe pocieszenie: Jak kogo pociesza własna matka, tak Ja was pocieszać będę; w Jerozolimie doznacie pociechy.

 

LINKI


Jak kogo pociesza własna matka, tak Ja was pocieszać będę; w Jerozolimie doznacie pociechy. (Iz 66,13)

Iz 51,12: Ja i tylko Ja jestem twym pocieszycielem. Kimże ty jesteś, że drżysz przed człowiekiem śmiertelnym i przed synem człowieczym, z którym się obejdą jak z trawą? 

Oz 2,14: Dlatego chcę ją przynęcić, na pustynię ją wyprowadzić i mówić jej do serca. 

2Kor 1,3-4: Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy, Ten, który nas pociesza w każdym naszym utrapieniu, byśmy sami mogli pocieszać tych, co są w jakiejkolwiek udręce, pociechą, której doznajemy od Boga.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU

Księgę Trito-Izajasza wyróżnia często pojawiające się wezwanie do radości (Iz 56,7; 60,18; 61,3.7.10; 65,13-19). Znając realia tamtych czasów, a jesteśmy kilkadziesiąt lat po powrocie Izraela z Babilonii, jest to wezwanie do tego, aby cieszyć się, a przestać ronić łzy. Po pierwszej euforii wynikającej z powrotu Izraelici odkrywają, że ich kraj jest w ruinie, a ich domy stały się posiadłością obcych. Sąsiedzi są wrogo nastawieni, odbudowa świątyni postępuje powoli i kończy się skromnym efektem, a kraj nawiedzają klęski nieurodzaju. W tej sytuacji Bóg wzywa swój lud do radości, czyli do wiary w to, że Jego obietnice się wypełnią. Jerozolima jak dobra matka zapewni swym dzieciom pokój i bezpieczeństwo, jeszcze popłyną do niej bogactwa narodów, Bóg pocieszy swój lud. Kluczem jest zaufanie Jego Słowu. Radość zakorzeniona w Słowie Boga trwa, choć wszystko zdaje się jej być przeciwne. Do podobnej radości wzywa dziś w Ewangelii Jezus, posyłając swoich uczniów na głoszenie Ewangelii.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 66,1-3.4-7.16.20)

REFREN: Niech cała ziemia chwali swego Boga

Z radością sławcie Boga, wszystkie ziemie, opiewajcie chwałę Jego imienia, cześć Mu wspaniałą oddajcie. Powiedzcie Bogu: „Jak zadziwiające są Twe dzieła!

Niechaj Cię wielbi cała ziemia i niechaj śpiewa Tobie, niech Twoje imię opiewa”. Przyjdźcie i patrzcie na dzieła Boga: zadziwiających rzeczy dokonał wśród ludzi.

Morze na suchy ląd zamienił, pieszo przeszli przez rzekę: Nim się przeto radujmy! Jego potęga włada na wieki.

Przyjdźcie i słuchajcie mnie wszyscy, którzy boicie się Boga, opowiem, co uczynił mej duszy. Błogosławiony Bóg, który nie odepchnął mej prośby i nie oddalił ode mnie swej łaski.

[01][02]

 

PSALM

Zadziwiające dzieła • Ps 66,1-7.16.20

Na końcu czasów spełnią się zapowiedzi pokoju i radości

PSALM 66 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: Czasy powygnaniowe (po 586 r.)


TODAH. Psalm 66 należy do gatunku indywidualnych psalmów dziękczynienia (todah). Wyrażają one radosną wdzięczność człowieka, którego modlitwa została wysłuchana. W ich korpusie często znajdujemy wspomnienie nieszczęścia, choroby, wrogów, oraz wybawienia od nich, które sprawia, że na ustach wierzącego rozkwita pieśń uwielbienia.  Psalm został ułożony z myślą o liturgii żydowskiej. Ujawnia to jego struktura: w pierwszej części dominuje 2. osoba liczby mnogiej, w drugiej – liczba pojedyncza. Przewodniczący liturgii zachęca: Przyjdźcie i słuchajcie mnie wszyscy, którzy boicie się Boga, opowiem, co uczynił mej duszy. Psalmy tego typu towarzyszyły ceremoniom wypełnienia złożonego ślubu, czy składaniu ofiary dziękczynnej w świątyni.

CUDA DZIŚ. Wysłuchamy pierwszej połowy psalmu i dwa wersety pochodzące z drugiej. Psalmista wzywa do zachwytu nad dziełami Bożymi i jego działaniem w historii. Wspomina przejście przez Morze Czerwone i rozstąpienie się wód Jordanu. Cuda znane z przeszłości powracają w życiu wierzącego, który ufa Słowu Boga. Psalmista w ostatniej strofie wzywa wszystkich do słuchania tego, co Bóg uczynił jego duszy. Podobnych znaków Bożej mocy i miłości doświadczają uczniowie Jezusa głoszący Ewangelię.

Badałeś mnie ogniem nienadaremnie, czy lichy ja kruszec, czy srebro jest we mnie – to fragment pieśni “Kazałeś, kazałeś” ze słynnych “Nieszporów ludźmierskich”. Ta pieśń to parafraza Psalmu 66. Rzeczywiście, w psalmie tym pojawia się tytułowe: “kazałeś”: Kazałeś ludziom deptać nam po głowach. Przeszliśmy przez ogień i wodę, ale wyprowadziłeś nas ku pomyślności.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

(Ga 6,14-18)

Nie daj Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata. Bo ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, tylko nowe stworzenie. Na wszystkich tych, którzy się tej zasady trzymać będą, i na Izraela Bożego /niech zstąpi/ pokój i miłosierdzie. Odtąd niech już nikt nie sprawia mi przykrości: przecież ja na ciele swoim noszę blizny, znamię przynależności do Jezusa. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia! Amen.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Osobiste zakończenie Ga 6,14-18

Chlubą apostoła jest krzyż

KSIĘGA: List do Galatów · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Efez · DATA: 52/53 AD · ADRESACI: mieszkańcy Galacji


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i działalnością judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory.

OSTATNI ROZDZIAŁ • W naszej liturgicznej lekturze listu do Galatów po kilku tygodniach dochodzimy do końca. Usłyszymy ostatnie, podsumowujące wersety ostatniego 6 rozdziału. Paweł najpierw przedstawił Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1),  potem przypomniał, jak jej bronił w Antiochii, musząc spierać się nawet z Piotrem (>>Ga 2), następnie dowodził dlaczego Prawo utraciło swoje znaczenie wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4) i opisał czym jest prawdziwa chrześcijańska wolność i życie według Ducha (>>Ga 5).

ZANIM USŁYSZYSZ • Do podyktowanego sekretarzowi listu Apostoł dorzuca na końcu (jak to zwykle ma w zwyczaju, por. 2Tes 3,17; 1Kor 16,21-24; Kol 4,18) kilka słów napisanych już własnoręcznie. Pisze w nich o Krzyżu Chrystusa, którym się chlubi, i który uczynił z wierzących “nowe stworzenie”. Dlatego też nieważne są już inne rzeczy, liczy się tylko ta przemiana, która dokonała się w Chrystusie. Ostatnie słowa listu to modlitwa Pawła o pokój dla Izraela Bożego oraz wezwanie do uszanowania jego autorytetu jako apostoła, który nosi ślady męki Chrystusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Oto prawdziwa chwała: Co do mnie, nie daj Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata.

 

LINKI


Co do mnie, nie daj Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata (Ga 6,14)

Rz 6,6: To wiedzcie, że dla zniszczenia grzesznego ciała dawny nasz człowiek został razem z Nim ukrzyżowany po to, byśmy już więcej nie byli w niewoli grzechu.

Flp 3,7-8: Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę. I owszem, nawet wszystko uznaję za stratę ze względu na najwyższą wartość poznania Chrystusa Jezusa, Pana mojego. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa 

2Kor 12,10: Dlatego mam upodobanie w moich słabościach, w obelgach, w niedostatkach, w prześladowaniach, w uciskach z powodu Chrystusa. Albowiem ilekroć niedomagam, tylekroć jestem mocny. 

Mt 16,24: Wtedy Jezus rzekł do swoich uczniów: Jeśli kto chce pójść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie krzyż swój i niech Mnie naśladuje. 

 

TRANSLATOR


Co do mnie, nie daj Boże, bym się miał chlubić… (Ga 6,14)
Dosłownie po prostu: oby się nie stało mi, bym się chlubił…

…przecież ja na ciele swoim noszę stygmaty (gr. stigmata) Jezusa (Ga 6,17). Gr. stigmata może oznaczać bliznę, tatuaż lub znak przynależności niewolnika do pana [zobacz więcej w CZY WIESZ ŻE…]

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Starożytni Grecy chlubili się swoimi miastami, bibliotekami, kulturą i umiłowaniem mądrości, którą nazywali filozofia, nade wszystko zaś dumni byli z retoryki, która wyróżniała ich spośród wszystkich narodów (Izokrates, Panegirycus). Rzymianie chlubili się siłą, męstwem, sztuką rządzenia, umiłowaniem cnoty i prawa, które uczyniło z nich najpotężniejszych władców na ziemi. Żydzi chlubili się swoim Prawem. Dla Pawła jedynym powodem do chluby jest Krzyż Chrystusa, w którym dokonał się absolutny przewrót wartości tego świata i który przemienił całą ludzkość w Nowe Stworzenie. Nowe Stworzenie to przemieniony, należący do Boga człowiek, obywatel nieba, bardziej niż ziemi, żyjący już teraz życiem zmartwychwstałym i oglądający brzask Nowej Ziemi i Nowego Nieba (cf. 2 Kor 5,17). Prawda o o tym, kim  jesteśmy i co dokonało się na Krzyżu stanowi serce Ewangelii głoszonej przez Pawła i przez wszystkich uczniów Chrystusa.

 

CZY WIESZ,  ŻE…


Stygmaty Pawła. Nie chodzi tu najprawdopodobniej o stygmaty spotykane później u niektórych świętych (jak niektórzy próbowali twierdzić). Blizny, o których mówi Paweł, to znaki cierpienia poniesionego w służbie Chrystusa, które upodabniają Apostoła do Niego. Mogły to być choroby (4,13; 2 Kor 12,7), ślady po biczowaniach (2 Kor 11,25), rany poniesione od „dzikich zwierząt” (1 Kor 15,32) lub inne znamiona, które na zawsze oznaczyły Pawła jako „niewolnika Chrystusa” (Ga 1,10; por. Rz 1,1). W starożytności tatuaż lub wypalone piętno oznaczał przynależność niewolnika do konkretnego pana, lub żołnierza do konkretnego oddziału. Stygmaty Pawła oznaczają jego przynależność do Chrystusa.

Pokój nad Izraelem. Końcowe słowa Pawła z listu do Galatów to aluzja do modlitwy synagogalnej Amidah „Niech zstąpi pokój na Izraela” (Ps 125,5; 128,6). Izrael Boży, o którym mówi Paweł, to nie Izrael według ciała (1 Kor 10,18), który wciąż jeszcze nie przyjmuje wiary w Chrystusa. Nie są to także chrześcijanie przychodzący z narodów pogańskich, którzy mieliby teraz zastąpić “stary Izrael”. Paweł ma na myśli judeo-chrześcijan, tych, którzy wierząc w Chrystusa pozostają wciąż wierni Prawu Mojżesza. Choć Paweł prowadzi z nimi zaciekły spór w Galacji, traktuje ich wciąż jak swoich braci, część Kościoła Chrystusowego. Więcej nawet, dla Pawła, stanowią oni obok nawróconych pogan część konieczną, bez której Kościół byłby niekompletny.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 10,1-12.17-20)

Jezus wyznaczył jeszcze innych siedemdziesięciu dwóch i wysłał ich po dwóch przed sobą do każdego miasta i miejscowości, dokąd sam przyjść zamierzał. Powiedział też do nich: żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście więc Pana żniwa, żeby wyprawił robotników na swoje żniwo. Idźcie, oto was posyłam jak owce między wilki. Nie noście z sobą trzosa ani torby, ani sandałów; i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie! Gdy do jakiego domu wejdziecie, najpierw mówcie: Pokój temu domowi! Jeśli tam mieszka człowiek godny pokoju, wasz pokój spocznie na nim; jeśli nie, powróci do was. W tym samym domu zostańcie, jedząc i pijąc, co mają: bo zasługuje robotnik na swoją zapłatę. Nie przechodźcie z domu do domu. Jeśli do jakiego miasta wejdziecie i przyjmą was, jedzcie, co wam podadzą; uzdrawiajcie chorych, którzy tam są, i mówcie im: Przybliżyło się do was królestwo Boże. Lecz jeśli do jakiego miasta wejdziecie, a nie przyjmą was, wyjdźcie na jego ulice i powiedzcie: Nawet proch, który z waszego miasta przylgnął nam do nóg, strząsamy wam. Wszakże to wiedzcie, że bliskie jest królestwo Boże. Powiadam wam: Sodomie lżej będzie w ów dzień niż temu miastu. Wróciło siedemdziesięciu dwóch z radością mówiąc: Panie, przez wzgląd na Twoje imię, nawet złe duchy nam się poddają. Wtedy rzekł do nich: Widziałem szatana, spadającego z nieba jak błyskawica. Oto dałem wam władzę stąpania po wężach i skorpionach, i po całej potędze przeciwnika, a nic wam nie zaszkodzi. Jednak nie z tego się cieszcie, że duchy się wam poddają, lecz cieszcie się, że wasze imiona zapisane są w niebie.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Rozesłani • Łk 10,1-12.17-20

Niesienie innym Królestwa daje radość

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Galilea • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczniowie


PIERWSZA KSIĘGA ŁUKASZA • Kontynuujemy “ciągłą” lekturę Ewangelii św. Łukasza. Przypomnijmy, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Łukasz, któremu bliskie są idee i przepowiadanie Pawła, adresuje swoją Ewangelię do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy, o której słyszeliśmy tydzień temu (Łk 9,51) pozostanie teraz już ciągle ku niej skierowany. To nowa część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei, której lekturę rozpoczęliśmy tydzień temu. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) będzie przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

ROZESŁANIE SIEDEMDZIESIĘCIU DWÓCH • Usłyszymy dziś 2 połączone fragmenty: rozesłanie uczniów wraz ze “wskazówkami na drogę” oraz ich relację po powrocie z głoszenia z komentarzem Jezusa do niej (opuszczona została skarga Jezusa wobec niektórych miast, które nie przyjęły Jego przepowiadania). Misjonarze mają poprzedzać przyjście Jezusa do poszczególnych miejscowości, być jego żywą zapowiedzią. Dostają oni szczegółowe wskazówki na drogę [zob. więcej w JESZCZE O…]. Powrót wysłańców jest pełen radości, bo doświadczyli czegoś, co przerosło nawet zapowiedzi Jezusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Co głosić?: Przybliżyło się do was królestwo Boże!
Z czego się cieszyć?: Cieszcie się, że wasze imiona zapisane są w niebie!

 

LINKI


Jednak nie z tego się cieszcie, że duchy się wam poddają, lecz cieszcie się, że wasze imiona zapisane są w niebie». (Łk 9,20)

Iz 4,3: I będzie tak: Ten, kto pozostał żywy na Syjonie, i który się ostał w Jeruzalem, każdy będzie nazwany świętym i wpisany do Księgi Życia w Jeruzalem. 

Ap 3,5: Tak szaty białe przywdzieje zwycięzca, i z księgi życia imienia jego nie wymażę. I wyznam imię jego przed moim Ojcem i Jego aniołami.  

Ap 20,12: I ujrzałem umarłych wielkich i małych stojących przed tronem, a otwarto księgi. I inną księgę otwarto, która jest księgą życia. I osądzono zmarłych z tego, co w księgach zapisano, według ich czynów.  

Mt 7,22-23: Wielu powie Mi w owym dniu: “Panie, Panie, czy nie prorokowaliśmy mocą Twego imienia, i nie wyrzucaliśmy złych duchów mocą Twego imienia, i nie czyniliśmy wielu cudów mocą Twego imienia?” Wtedy oświadczę im: “Nigdy was nie znałem. Odejdźcie ode Mnie wy, którzy dopuszczacie się nieprawości!”

 

JESZCZE O EWANGELII


Ewangelia Łukasza, której dziś słuchamy to prawdziwy przewodnik dla głoszących:

Siedemdziesięciu dwóch (w wielu rękopisach: siedemdziesięciu) to w Ewangelii Łukasza obraz Kościoła zataczającego szerokie kręgi: od Jezusa przez 12 Apostołów do 72, którzy symbolizują wszystkich. Liczba nawiązuje do siedemdziesięciu starszych ludu, pomocników Mojżesza natchnionych duchem proroctwa w Lb 11,24-25 lub do tablic narodów z Rdz 10,2-31. Wszyscy uczniowie Jezusa powołani są do głoszenia Jego Ewangelii i mają to czynić wobec całego świata.

Po dwóch. Wysłanie uczniów po dwóch odnosi się do wymogu wiarygodnego świadectwa, które ma się oprzeć na słowie więcej niż jednego (zob. Pwt 19,15). To także naturalne wsparcie dla głoszących i podkreślenie prawdy, że Ewangelia i jej proklamacja należą do całej wspólnoty. Nie da się jej efektywnie głosić w pojedynkę.

Jak owce między wilki. To sugestywny obraz bezbronności uczniów Jezusa, a równocześnie ich bezpieczeństwa, ponieważ “owce” należą do Pana. Misjonarze nie mogą upodobnić się do tego świata w stosowaniu siły i agresji. Chrześcijańska misja otwiera nową erę pokoju i pojednania, w której “wilk zamieszka” razem z barankiem (zob. Iz 11,6; 65,25).

Bez bagażu i pozdrowień. Uczniowie mają podróżować bez trzosa, torby i sandałów, nie pozdrawiając nikogo w drodze. Ich wyposażenie jest skromniejsze niż to, które mieli do dyspozycji słynący z ubóstwa Cynicy. Brak pieniędzy i torby nie służy wyrobienia w sobie ascezy czy hartu ducha lecz zaufania w Bożą opatrzność. Brak sandałów oznacza postawę sług (niewolnicy chodzili boso) zaś zakaz pozdrowień w drodze (zabierały sporą ilość czasu) to znak pilności nowej misji prorockiej. Nie ma czasu do stracenia.

Strząśnięty proch i radość nieba. Jezus zapowiada uczniom, że ich misja spotka się także z odrzuceniem. Mają wówczas strząsnąć proch z pogańskiej ziemi na świadectwo przeciw niej. To symboliczny gest, którego dokonywali Żydzi po powrocie do Izraela z ziemi pogańskiej. Klęski nie powinny uczniów załamywać, podobnie jak spektakularne sukcesy nie są największym powodem radości. Radość głoszących wynika z faktu, że za wierną służbę Słowu ich imiona zostały zapisane w Księdze Życia. Bez względu na sumę sukcesów i porażek głoszenie Ewangelii otwiera bramy Królestwa.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Motywem, który dominuje w dzisiejszej liturgii Słowa jest radość. Ta opisywana w Biblii nie jest tylko pustą wesołkowatością, doraźną satysfakcją, chwilową przyjemnością albo dobrym humorem. Nie pochodzi ze spełnienia własnych planów, z poczucia sukcesu albo ludzkiego szacunku. Jest czymś o wiele wiele głębszym: poczuciem głębokiego pokoju i wdzięczności, które płynie z żywej relacji z Bogiem. Ktoś taki nie unika krzyża, nie ucieka od niego, może się nim nawet chlubić, będąc świadomym, że jest on jedyną drogą do zmartwychwstania, do pełni życia (II CZYTANIE).

Dlatego też taka radość staje się czymś wręcz “zaraźliwym”, bo kto doświadczył tego działania Boga, nie może tych “wielkich dzieł” (PSALM) zatrzymać po prostu tylko dla siebie, musi je nieść innym. Tym jest ewangelizacja: głoszeniem radości, której można doświadczyć, niesieniem jej innym podczas, gdy samemu się ją wciąż dostaje w darze od Boga (EWANGELIA).

Odwieczne zapowiedzi pokoju i radości wypełnią się całkowicie na końcu czasów (I CZYTANIE). Niebo (i jego “imiennie podpisane apartamenty”), pozostaje jedynym punktem orientacyjnym na drodze chrześcijanina. A jednak te obietnice są dostępne już teraz dla tego, który wierzy i przyjmuje Dobrą Nowinę.

 


1/6
"Św. Paweł tronujący", Domenico Beccafumi, ok. 1515 r., Museo dell Opera del Duomo, Siena, Włochy
2/6
"Ekstaza św. Pawła", Johann Liss, ok. 1627-29 r., Gemäldegalerie, Berlin
3/6
Fragment obrazu "Chrystus ukrzyżowany", Diego Velázquez, ok. 1632 r., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
4/6
"Izajasz", litografia z pocz. XX w.
5/6
"Izajasz", Michał Anioł, Kaplica Syktyńska, 1509 r., Watykan
6/6
"Ucieczka Izraela z Egiptu" litografia z pocz. XX w.
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >