Jutro Niedziela – XIX zwykła B

Nawet jeśli stracisz sens życia, Bóg daje pokarm, byś chciał żyć. I to na wieki

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA

Chleb – to znów słowo, które usłyszymy najczęściej. Liturgia Słowa powiąże je z niebem i życiem


OSIEMNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Będziemy prosić Boga, aby umocnił w naszych sercach ducha przybranych dzieci, byśmy mogli osiągnąć obiecane dziedzictwo KOLOR: zielony • CZYTANIA: Pierwsza Księga Królewska 19,4-8 Psalm 34,2-9 • List do Efezjan 4,30-5,2 Ewangelia wg św. Jana 6,41-51

 

 

CHMURA SŁOWA • PAN (7)BÓG (5), CHLEB (6) i NIEBO (4) oraz ŻYCIE (4) – te słowa najczęściej usłyszymy podczas Liturgii. Wskazują one, że mowa będzie o chlebie z nieba, który daje życie, a jego Dawcą jest Bóg

Jutro Niedziela - XIX zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z I Księgi Królewskiej

(1 Krl 19,4-8)

Eliasz poszedł na pustynię na odległość jednego dnia drogi. Przyszedłszy, usiadł pod jednym z janowców i pragnąc umrzeć, rzekł: Wielki już czas, o Panie! Odbierz mi życie, bo nie jestem lepszy od moich przodków. Po czym położył się tam i zasnął. A oto anioł, trącając go, powiedział mu: Wstań, jedz! Eliasz spojrzał, a oto przy jego głowie podpłomyk i dzban z wodą. Zjadł więc i wypił, i znów się położył. Powtórnie anioł Pański wrócił i trącając go, powiedział: Wstań, jedz, bo przed tobą długa droga. Powstawszy zatem, zjadł i wypił. Następnie mocą tego pożywienia szedł czterdzieści dni i czterdzieści nocy aż do Bożej góry Horeb.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Podpłomyk i dzban 1 Krl 19,4-8

Eliasz – ścigany przez królową – traci poczucie sensu życia i chce umrzeć. Bóg daje mu pokarm i przywraca siły

KSIĘGA: Pierwsza Księga KrólewskaAUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie  • MIEJSCE: okolice Beer-Szeby • BOHATEROWIE: Bóg, Eliasz


KSIĘGI KRÓLÓWPierwsza i Druga Księga Królewska to dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela – które opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Pierwsza Księga Królewska (rozpoczynająca się od opowiadania o starości Dawida) mówi o wyborze oraz rządach Salomona • Tematem obu Ksiąg Królewskich jest Świątynia, którą wznosi Salomon. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Księgę wieńczy opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Obok historii Salomona i jego następców Pierwsza Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza.

ELIASZ Z TISZBE • Eliasz pojawia się po raz pierwszy właśnie w Pierwszej Księdze Królewskiej, w rozdziale 17. Zostaje przedstawiony jako prorok pochodzący z Tiszbe, który obwieszcza królowi klęskę suszy. Sam oddala się nad potok Kerit, dokąd pożywienie przynosiły mu kruki (PATRZ: 1 Krl 17,1-7) • Potem przez dwa lata mieszka u pewnej wdowy w Sarepcie Sydońskiej. Kiedy umiera syn kobiety, Eliasz wskrzesza go (PATRZ: 1 Krl 17,8-24) • Po raz trzeci spotykamy Eliasza, gdy na górze Karmel rzucił wyzwanie pogańskiemu Baalowi i jego prorokom (PATRZ: 1 Krl 18,20-40) • W odpowiedzi pogańska królowa Izebel zapowiedziała śmierć Eliasza. Prorok ukrył się na pustyni w okolicach Beer-Szeby.

STRACH NA PUSTYNI • W dzisiejszym czytaniu napotykamy Eliasza właśnie w sytuacji śmiertelnego zagrożenia i przerażenia. Zwróćmy uwagę na modlitwę Eliasza, w której wyraża on nie tylko pragnienie śmierci, lecz przede wszystkim swoją pokorę • Jeszcze ważniejsza jest odpowiedź Boga na tę modlitwę: zsyła prorokowi pożywienie: Wstań i jedz, bo przed tobą długa droga.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 34,2-9)

REFREN: Wszyscy zobaczcie, jak nasz Pan jest dobry

Będę błogosławił Pana po wieczne czasy,

jego chwała będzie zawsze na moich ustach.

Dusza moja chlubi się Panem,

niech słyszą to pokorni i niech się weselą.

Wysławiajcie razem ze mną Pana,

wspólnie wywyższajmy Jego imię.

Szukałem pomocy u Pana, a On mnie wysłuchał

i wyzwolił od wszelkiej trwogi.

Spójrzcie na Niego, a rozpromienicie się radością,

oblicza wasze nie zapłoną wstydem.

Oto zawołał biedak i Pan go usłyszał,

i uwolnił od wszelkiego ucisku.

Anioł Pański otacza szańcem bogobojnych,

aby ich ocalić.

Skosztujcie i zobaczcie, jak Pan jest dobry,

szczęśliwy człowiek, który znajduje w Nim ucieczkę.

[01][02]

 

PSALM

Skosztujcie i zobaczciePs 34,2-9

Doświadczenie przerażenia w śmiertelnym niebezpieczeństwie i ocalenia

PSALM 34 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: przed wygnaniem (przed 586 r. przed Chr.)


DAWID SZALONY • Jak podpowiada sam werset wprowadzający,  Dawid wyśpiewał Psalm 34, gdy wobec Abimeleka udawał szaleńca i odszedł wygnany przez niego. Chodzi o historię opisaną w Pierwszej Księdze Samuela (1 Sm 21,11-15) • To czasy, gdy Dawid nie jest jeszcze królem, co więcej, żyje w ciągłym zagrożeniu z powodu wrogości króla Saula. Po raz kolejny ratuje się ucieczką, chroniąc się u króla Gat, Akisza (nie Abimeleka, jak twierdzi wprowadzenie). Jednak zostaje rozpoznany jako groźny wojownik wrogiego narodu. Ratuje się, udając szalonego. Zaczyna dokonywać wśród nich niezrozumiałych czynności: tłukł rękami w skrzydła bramy i pozwalał ślinie spływać po brodzie. Fortel się udał. Akisz uznaje Dawida za szalonego.

Z MOCY ŚMIERCI • Ten tytuł psalmu został prawdopodobnie dopisany później. Pierwotnie psalm opisuje doświadczenie człowieka, wywodzącego się spośród anawim – ubogich i uciskanych, którego Pan wyrywa z mocy śmierci. Pobożny Izraelita, który opisuje tu swoje doświadczenia, widział w nich odbicie historii Dawida i działanie tej samej Bożej Opatrzności.

 PAN WYRYWA Aż z dwóch powodów Psalm 34 został dobrany do Liturgii Słowa. Po pierwsze, w sytuacji śmiertelnego niebezpieczeństwa opisywanego przez psalm – jak wcześniej sam psalmista, jak wcześniej Dawid – znalazł się Eliasz Po drugie, to stąd pochodzą słowa doskonale ilustrujące prawdę Eucharystii: Skosztujcie i zobaczcie, jak Pan jest dobry.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 4,30-5,2)

Nie zasmucajcie Bożego Ducha Świętego, którym zostaliście opieczętowani na dzień odkupienia. Niech zniknie spośród was wszelka gorycz, uniesienie, gniew, wrzaskliwość, znieważenie - wraz z wszelką złością. Bądźcie dla siebie nawzajem dobrzy i miłosierni! Przebaczajcie sobie, tak jak i Bóg nam przebaczył w Chrystusie. Bądźcie więc naśladowcami Boga, jako dzieci umiłowane, i postępujcie drogą miłości, bo i Chrystus was umiłował i samego siebie wydał za nas w ofierze i dani na wdzięczną wonność Bogu.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Naśladować Boga Ef 4,30-5,2

Być dobrym i miłosiernym, postępować drogą miłości, przebaczać, jak Bóg przebacza. Jednym słowem, naśladować Boga

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: wspólnota w Efezie, chrześcijanie w Azji Mniejszej


DOJRZAŁY LIST Kontynuujemy lekturę listu do Efezjan. Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu. Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie. Według drugiej – pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Kor, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

EGZORTY Pozostajemy w czwartym rozdziale, w którym dominują egzorty, wezwania do jedności oraz do wspólnego działania w Ciele Chrystusa, którym jest Kościół (Ef 4,1-13). Autor wzywa chrześcijan do życia dojrzałego, w miłości, które różni się diametralnie od życia otaczających ich pogan: wierność nauce Chrystusa nakazuje im porzucenie dotychczasowego stylu życia oraz dawnego człowieka, który ulega zepsuciu; wzywa, by przyoblec się w nowego człowieka, który charakteryzuje się sprawiedliwością oraz prawdziwą świętością.

ZANIM USŁYSZYSZ Usłyszymy fragment kończący czwarty rozdział. To kolejna porcja egzort, które sprowadzają się do zachęty, by naśladować Boga Zwróćmy uwagę, że to jeden z fragmentów, w którym wprost pojawia się Duch Święty. Jesteśmy Nim opieczętowani.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 6,41-51)

Żydzi szemrali przeciwko Niemu, dlatego że powiedział: Jam jest chleb, który z nieba zstąpił. I mówili: Czyż to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jakżeż może On teraz mówić: Z nieba zstąpiłem. Jezus rzekł im w odpowiedzi: Nie szemrajcie między sobą! Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który Mnie posłał; Ja zaś wskrzeszę go w dniu ostatecznym. Napisane jest u Proroków: Oni wszyscy będą uczniami Boga. Każdy, kto od Ojca usłyszał i nauczył się, przyjdzie do Mnie. Nie znaczy to, aby ktokolwiek widział Ojca; jedynie Ten, który jest od Boga, widział Ojca. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto /we Mnie/ wierzy, ma życie wieczne. Jam jest chleb życia. Ojcowie wasi jedli mannę na pustyni i pomarli. To jest chleb, który z nieba zstępuje: kto go spożywa, nie umrze. Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Żyć na wieki J 6,41-51

Druga część mowy eucharystycznej Jezusa: obiecuje pokarm, dzięki któremu można żyć na wieki. Tym pokarmem jest Jego ciało

EWANGELISTA:  św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Synagoga w Kafarnaum • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, słuchające go tłumy • WERSJE: brak


JA JESTEM… • W Ewangelii wg św. Jana Jezus, opisując swoją misję, używa formuły “JA JESTEM”, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14)Najmłodsza z Ewangelii, napisana przez Jana i zredagowana przez jego uczniów, zdecydowanie różni się od pozostałych  właśnie innym sposobem opisu tajemnicy ChrystusaEwangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12), Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

SZÓSTY ROZDZIAŁ W szóstym rozdziale Ewangelii Jana Jezus dokonuje znaku rozmnożenia chleba (PATRZ: XVII NIEDZIELA ZWYKŁA). Potem następuje mowa eucharystyczna, w której Jezus interpretuje ten znak. Pierwszej części słuchaliśmy w zeszłym tygodniu. Jezus, porównując obiecany chleb do manny z nieba, zapowiada, że to pokarm, który nie ginie, w przeciwieństwie do manny, oraz że nowym Chlebem, który daje Bóg, jest sam Jezus

CIAŁO CHRYSTUSA • Tym razem usłyszymy drugi fragment mowy eucharystycznej. Jezus raz jeszcze nazwie sam siebie Chlebem Życia, Chlebem, który z nieba zstąpił oraz zapowie, że tym Chlebem jest Jego Ciało. Najważniejszą zaś zapowiedzią Eucharystii jest zdanie: Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki

 

LINKI


“Czyż to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę znamy? Jakżeż może On teraz mówić: «Z nieba zstąpiłem»?” (J 6,41)

Mt 13,54-56: Skąd u niego ta mądrość i cuda? Czyż nie jest on synem cieśli? Czy jego Matce nie jest na imię Maria, a jego braciom Jakub, Józef, Szymon i Juda? Także jego siostry, czy nie żyją wszystkie u nas? Skądże u niego to wszystko?

 

• “Napisane jest u Proroków: Oni wszyscy będą uczniami Boga” (J 6,45)

Iz 54,13: Wszyscy twoi synowie będą uczniami Pana, wielka będzie szczęśliwość twych dzieci

1J 2,27: Namaszczenie, które otrzymaliście od Niego, trwa w was i nie potrzebujecie pouczenia od nikogo, ponieważ Jego namaszczenie poucza was o wszystkim.

 

TWEETY


 


TRENDY


#PostępujcieDrogąMiłości

W szczęśliwej rodzinie do przeżywania pełni radości nie potrzeba nic nadzwyczajnego. (…) Tam, gdzie jest miłość, wszystko jest wielkie, nawet wspólne dzielenie się kromką chleba. Gdzie jej zabraknie, można przynieść złoto i brylanty, dar będzie cenny, ale ani jego ofiarowanie, ani przyjęcie nie będzie wydarzeniem wielkim. O wielkości wydarzenia decyduje szczęście kochających się serc. (ks. Edward Staniek)

[świat ci daje poradniki typu] „10 rad co masz zrobić abyś była wspaniałą kobietą”. (…) Tak jakby (…) ktoś dał ci wiosło od kajaka i powiedział ci: no to popływaj sobie lotniskowcem po morzu. Proszę państwa, żeby uruchomić lotniskowiec, trzeba zejść do jego reaktora atomowego i uruchomić silniki. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

Gdzie nie ma miłości, tam wszystkie zasoby cnót są bezużytecznym stosem kamieni. (św. Franciszek Salezy)

Ja osobiście narobiłem troszeczkę rozmaitych dyskusji w kraju, przeważnie polemizując z różnymi ujęciami filozofii tomistycznej (…) [Karol Wojtyła] nie zabierał stanowiska, ale też nie mówił mi, żebym ich nie prowadził. (…) To jest coś więcej niż tolerancja. Bo tolerancja to (…) ja cię toleruję jakoś, a tu było coś więcej: ja cię PIELĘGNUJĘ w tej twojej różnicy zdań. (ks. Józef Tischner)

 

#NieSzemrajcieMiędzySobą

Uśmiechamy się do kogoś, a w środku mówimy: ty żmijo (…) i wobec Boga też tak czynimy: modlimy się do niego, a jednocześnie go oskarżamy. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

[Bóg] to tylko wymysły księży, a ja ich nie chcę słuchać! Za postawą tą kryje się wiele niepokoju, który próbuje się jakoś zagłuszyć. Dlatego wątpliwości te pokrywa się hałaśliwą napastliwością. (…) Ale daremny trud: pokoju serca i pewności umysłu nie przybywa od samych tylko decybeli. (ks. Mariusz Pohl)

 

STO SŁÓW


Pragnienie życia – ta cudowna energia nadziei, która sprawia, że chcemy żyć bardziej, żyć więcej, żyć intensywniej. A jednak są rzeczywistości, które stają w poprzek chęci życia a nawet tę chęć odbierają. W takim doświadczeniu znalazł się Eliasz (PIERWSZE CZYTANIE).

 

Trzecia, kolejna już niedziela, podczas której Liturgia Słowa prowadzi do tajemnicy Eucharystii, dotyka właśnie tego doświadczenia ludzkiego. Bóg przywraca Eliaszowi sens życia. Jezus głosi życie, które nie kończy się wraz ze śmiercią: to życie na wieki. By żyć na wieki, potrzeba spożywać ten Chleb, który Pan zapowiada: Chleb życia, którym jest Jego Ciało (EWANGELIA).

 

Z tych słów Liturgii wyłania się zupełnie inny obraz Eucharystii niż tylko nabożeństwa, w którym uczestnictwo raz w tygodniu jest smutnym obowiązkiem katolika. Nie obowiązek, a pragnienie. Nie przymus, lecz chęć życia i karmienia się Słowem i Ciałem… Skosztujcie i zobaczcie jak Pan jest dobry, szczęśliwy będzie człowiek… (PSALM).

1/5
Eliasz karmiony przez anioła, Ferdinand Bol, m. 1660 a 1663 r., zbiory prywatne
2/5
Rafael Santi, Przemienienie Pańskie (Eliasz po prawej stronie), 1516-1520 r., Pinakoteka Watykańska
3/5
Prorok Eliasz, rosyjska ikona, XII w., Galeria Tretiakowska, Moskwa
4/5
Prorok Eliasz, José de Ribera, 1638 r., Museo di San Martino
5/5
Prorok Eliasz, 1668 r., Białoruskie Muzeum Narodowe, Mińsk
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XVIII Zwykła B

Manna, która trzymała przy życiu Izraelitów, to zaledwie zapowiedź prawdziwego Chleba

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA

Aż 13 razy padnie słowo “chleb”, a prawie wszystkie czytania wspomną cud manny z nieba


OSIEMNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Będziemy prosić Boga, aby Pan odnowił w nas swoje życie i zachował je od zepsucia KOLOR: zielony • CZYTANIA: Księga Wyjścia 16,2-4.12-15 Psalm 78,3-4.23-25.54 • List do Efezjan 4,17.20-24 Ewangelia wg św. Jana 6,24-35

CHMURA SŁOWA • Chmura słowa znów symbolicznie oddaje znaczenie całej Liturgii Słowa: najczęściej, bo aż 13 razy, padnie słowo CHLEB, 6 razy – NIEBO. Inne częste słowa to PAN (8) ,  JEZUS (6) oraz czasownik – w różnych formach gramatycznych – JEŚĆ (4).

Jutro Niedziela - XVIII Zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 16,2-4.12-15)

I zaczęło szemrać na pustyni całe zgromadzenie Izraelitów przeciw Mojżeszowi i przeciw Aaronowi. Izraelici mówili im: Obyśmy pomarli z ręki Pana w ziemi egipskiej, gdzieśmy zasiadali przed garnkami mięsa i jadali chleb do sytości! Wyprowadziliście nas na tę pustynię, aby głodem umorzyć całą tę rzeszę. Pan powiedział wówczas do Mojżesza: Oto ześlę wam chleb z nieba, na kształt deszczu. I będzie wychodził lud, i każdego dnia będzie zbierał według potrzeby dziennej. Chcę ich także doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami czy też nie. Słyszałem szemranie Izraelitów. Powiedz im tak: O zmierzchu będziecie jeść mięso, a rano nasycicie się chlebem. Poznacie wtedy, że Ja, Pan, jestem waszym Bogiem. Rzeczywiście wieczorem przyleciały przepiórki i pokryły obóz, a nazajutrz rano warstwa rosy leżała dokoła obozu. Gdy się warstwa rosy uniosła ku górze, wówczas na pustyni leżało coś drobnego, ziarnistego, niby szron na ziemi. Na widok tego Izraelici pytali się wzajemnie: Co to jest? - gdyż nie wiedzieli, co to było. Wtedy powiedział do nich Mojżesz: To jest chleb, który daje wam Pan na pokarm.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Manna i przepórki Wj 16,2-4.12-15

Uwolniony z Egiptu Izrael zbuntował się przeciw Mojżeszowi. W odpowiedzi Bóg zesłał tajemniczy pokarm z nieba

KSIĘGA: WyjściaAUTOR: anonimowy mędrzec CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie BOHATEROWIE: Mojżesz, lud


NARODZINY IZRAELAKsięga Wyjścia, Exodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Ale nie tylko drugim ważnym wydarzeniem jest przymierze zawarte na Synaju i DekalogGłównym tematem księgi są narodziny Izraela jako narodu i Boże panowanie nad nim. W pierwszej części (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe. Dalej, już po wyjściu z Egiptu, Pan rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18), wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), potwierdzając w ten sposób swoje królowanie w Izraelu. Do ludu wybranego należy ten, kto doświadczył cudu Wyjścia i kto chodzi drogami Bożego prawa, przyjmując panowanie Jahwe.

PRAGNIENIE I GŁÓD • Rozdział 16 Księgi Wyjścia następuje bezpośrednio po cudownym przejściu przez Morze Czerwone. Pojawiły się pierwsze problemy podczas wędrówki przez pustynię. Doskwierały pragnienie i brak chleba. W Refidim, gdzie lud kłóci się z  Mojżeszem, mówiąc: Daj nam wody do picia! – Mojżesz odpowiada słowami: Czemu kłócicie się ze mną? I czemu wystawiacie Pana na próbę?

 

BUNT PRZECIW BOGU • Odtąd rozpoczyna się fragment, który usłyszymy w pierwszym czytaniu: bunt i dramatyczny dialog Izraelitów ze swoim przywódcą (Mojżesz skarży się: Niewiele brakuje, a ukamienują mnie). Zwróćmy uwagę, że w istocie jest to zarzut nie przeciwko Mojżeszowi, lecz przeciwko Bogu, który w mniemaniu Izraelitów nie wywiązuje się ze swego zadania Zbawcy i troskliwego władcy narodu. Bóg odpowiada, posyłając ludziom mięso i chleb.

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Szemranie Izraela to jeden z centralnych tematów Księgi Wyjścia, będzie pojawiało się regularnie na różnych etapach wędrówki przez pustynię. Uderza ono w samo serce Boga, który chce się nazywać Ojcem narodu wybranego. Przez ciągłe zapominanie o dziełach Pana i tęsknotę za Egiptem Izrael kwestionuje tę prawdę. Bóg reaguje wówczas ze zdumiewającą łagodnością i pobłażliwością: karmi ich i daje wodę do picia.

 

Kiedy podobne bunty pojawią się na dalszych etapach wędrówki w Księdze Liczb, Pan ukarze swój naród, np. plagą jadowitych węży Skąd taka różnica? W Księdze Wyjścia Izrael jest jeszcze na początku drogi, jest jak dziecko, które uczy się dopiero zaufania i języka Boga, Bóg karmi swoje dziecko i jest gotów wybaczyć mu jego niedojrzałość. Później, kiedy naród nauczy się już więcej, Bóg będzie także więcej od niego wymagał, da mu doświadczyć konsekwencji błędnych wyborów. Dobry Ojciec nie tylko zapewnia utrzymanie, ale także wychowuje do wolności i odpowiedzialności.

CZY WIESZ, ŻE…


• Przepiórki. Te niewielkie ptaki wędrują ponad pustynią unoszone wiatrem, kiedy jednak ten jest przeciwny, całymi stadami osiadają zmęczone na ziemi. Wówczas łatwo można je schwytać.

 Manna. Naturalnym wytłumaczeniem dla cudu manny może być wydzielina z krzewu tamaryszkowego (6-7 m), która spadając na ziemię, krystalizowała się i rozpuszczała się we wschodzącym słońcu. Według innej interpretacji manna to produkt owadów żywiących się sokiem krzewu tamaryszkowego. Skrystalizowana przypomina wielkością ziarna grochu, jest biała i pachnie jak miód. Zbierają ją mrówki. Fenomen naturalny nie tłumaczy pojawienia się manny dokładnie wtedy, gdy potrzebowali jej Izraelici. Nie mówi także o tym, jak Izrael mógł się żywić takim pokarmem przez 40 lat. Manna występuje tylko w niektórych miejscach pustyni cyklicznie, od maja do lipca. W całym sezonie można jej zebrać ok. 225 kg, czyli bardzo skromnie jak na potrzeby całego ludu. Zatem fakt, że Izrael kroczy przez pustynię i jest w stanie przeżyć, jest cudem, który wskazuje na Bożą Opatrzność.  W NT manna staje się symbolem Eucharystii, pokarmu, który zstąpił z nieba, Słowa i Ciała Chrystusa (1 Kor 10,3; J 6,31-65).

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 78,3-4.23-25.54)

REFREN: Pokarmem z nieba Pan swój lud obdarzył.

Co usłyszeliśmy i cośmy poznali,

i co nam opowiedzieli nasi ojcowie,

opowiemy przyszłemu pokoleniu,

chwałę Pana i Jego potęgę.

Pan Bóg z góry wydał rozkaz chmurom

i bramy nieba otworzył.

Jak deszcz spuścił mannę do jedzenia,

podarował im chleb niebieski.

Spożywał człowiek chleb aniołów

zesłał im jadła do syta.

Wprowadził ich do ziemi swej świętej,

na górę, którą zdobyła Jego prawica.

[01][02]

PSALM

Chleb aniołów  Ps 78,3-4.23-25.54

Psalm 78 to starożytna homilia. Uczy historii i nadaje sens dawnym wydarzeniom. Na przykład cudowi manny z nieba

PSALM 78 • AUTOR: lewita, z kręgów Asafa • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, VI w. przed Chr.


HISTORIA NAUCZYCIELKĄ… • Psalm 78 można zakwalifikować do gatunku pieśni dydaktycznej lub homilii. Słuchaj, mój ludu, nauki mojej… Do przypowieści otworzę me usta, wyjawię tajemnicę zamierzchłego wieku. Celem tego długiego, ponad 70-wersetowego psalmu jest wspominanie wydarzeń przeszłości i wyciągnięcie z nich lekcji dotyczącej teraźniejszości narodu wybranego. Autor chce doprowadzić współczesnych mu słuchaczy do ważnej konkluzji: będziemy wierni przykazaniom Pana i nie powtórzymy błędów naszych ojców.

 

…I KOŁEM SIĘ TOCZY • Utwór nie jest systematycznym wykładem historii narodu wybranego, lecz homilią, która skupia się na wybranych wydarzeniach. Zachęca on do wierności Bożym drogom i przykazaniom. Autor skupia się na historii Wyjścia, przedstawiając ją na zasadzie zamykającego się koła, znanego choćby z Księgi Sędziów: grzech ludu – kara – wołanie do Pana – wybawienie – grzech ludu itd. W całości psalm stanowi medytację nad Bożą wiernością i miłosierdziem większym niż grzech i niewierność Izraela.

CHLEB ANIOŁÓWTo jeden z najdłuższych utworów Psałterza (dłuższy jest tylko Psalm 119). Dlatego usłyszymy dziś zaledwie fragment wspominający mannę z nieba, wydarzenie opisane w pierwszym czytaniu. Zwróćmy uwagę, że autor porównuje mannę do deszczu spadającego z nieba i nazywa chlebem aniołów. Strofa trzecia łączy pokarm z nieba z wprowadzeniem Izraela do ziemi świętej i osadzeniem na swojej świętej górze. Manna to pokarm, który dodał Izraelowi sił w wędrówce do ich upragnionej nowej ojczyzny.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 4,17.20-24)

To zatem mówię i zaklinam was w Panu, abyście już nie postępowali tak, jak postępują poganie, z ich próżnym myśleniem, Wy zaś nie tak nauczyliście się Chrystusa. Słyszeliście przecież o Nim i zostaliście pouczeni w Nim - zgodnie z prawdą, jaka jest w Jezusie, że - co się tyczy poprzedniego sposobu życia - trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz, odnawiać się duchem w waszym myśleniu i przyoblec człowieka nowego, stworzonego według Boga, w sprawiedliwości i prawdziwej świętości.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Nowy człowiek Ef 4,17.20-24

Porzucić starego człowieka i przyoblec nowego – do tego wzywa Paweł. Usłyszymy dziś kolejną z egzort

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: wspólnota w Efezie, chrześcijanie w Azji Mniejszej


DOJRZAŁY LIST Kontynuujemy lekturę listu do Efezjan. Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu. Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie. Według drugiej – pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Kor, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

 

EGZORTY Pozostajemy w czwartym rozdziale, w którym dominują egzorty, wezwania do jedności oraz do wspólnego działania w Ciele Chrystusa, którym jest Kościół (Ef 4,1-13). Autor wzywa chrześcijan do życia dojrzałego, w miłości, które różni się diametralnie od życia otaczających ich pogan (Ef 4,17-24). Odrzuciwszy kłamstwo, gniew, gorycz i złość, chrześcijanie mają być dla siebie dobrzy i miłosierni, przebaczając sobie nawzajem, tak jak Bóg przebaczył im w Chrystusie.  

NOWY CZŁOWIEK • Paweł wzywa, aby chrześcijanie odważyli się różnić od otaczającego ich pogańskiego świata. Wierność nauce Chrystusa nakazuje im porzucenie dotychczasowego stylu życia oraz dawnego człowieka, który ulega zepsuciu; wzywa, by przyoblec się w nowego człowieka, który charakteryzuje się sprawiedliwością oraz prawdziwą świętością.

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


List do Efezjan wiernie odbija naukę Pawła, posługując się także ulubionymi pojęciami apostoła. “Stary człowiek” to człowiek zepsuty, starzejący się fizycznie i duchowo pod wpływem mieszkającego w nim grzechu. To człowiek, który albo nie spotkał Jezusa, albo nie chce poddać się jego władzy. “Nowy człowiek” to inaczej “nowe stworzenie”, człowiek stworzony na nowo według obrazu, który został nam dany w Chrystusie. Ten człowiek trwa w sprawiedliwości, czyli w wierności Bożemu Słowu. Świętość, która go charakteryzuje, to nie tyle wewnętrzna doskonałość, co bliska, stanowiąca źródło motywacji relacja z Panem, która popycha go do miłości i działania dla dobra innych.

TRANSLATOR


Trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz. (Ef 4,22). Tekst grecki mówi dosłownie porzuceniu starego człowieka, którego pragnienia idą za tym, co zwodzi, za ułudą. Pragnienie (epithymia) nie zawsze oznacza negatywną żądzę. To gorąca, zmuszająca do działania chęć, która musi znaleźć właściwy cel i ukierunkowanie. Jezus gorąco pragnie spożyć Paschę ze swoimi uczniami (Łk 22,5), Paweł zaś chce zobaczyć swoją wspólnotę  (1 Tes 2,17). Pragnienie to potencjał, życiowa energia, która służy rozwojowi człowieka i jego relacji. Poganie marnują tę energię, inwestując ją w zwodnicze przyjemności,  idąc ślepo za głosem ciała lub bogactwami.

Abyście już nie postępowali tak, jak postępują poganie, z ich próżnym myśleniem (Ef 4,24). Mataiotes – próżność, która charakteryzuje postępowanie pogan, oznacza dosłownie pustkę, stan pozbawienia wartości i celu, do którego się zmierza, a więc także tymczasowość i frustrację.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 6,24-35)

A kiedy ludzie z tłumu zauważyli, że nie ma tam Jezusa, a także Jego uczniów, wsiedli do łodzi, przybyli do Kafarnaum i tam szukali Jezusa. Gdy zaś odnaleźli Go na przeciwległym brzegu, rzekli do Niego: Rabbi, kiedy tu przybyłeś? W odpowiedzi rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Szukacie Mnie nie dlatego, żeście widzieli znaki, ale dlatego, żeście jedli chleb do sytości. Troszczcie się nie o ten pokarm, który ginie, ale o ten, który trwa na wieki, a który da wam Syn Człowieczy; Jego to bowiem pieczęcią swą naznaczył Bóg Ojciec. Oni zaś rzekli do Niego: Cóż mamy czynić, abyśmy wykonywali dzieła Boże? Jezus odpowiadając rzekł do nich: Na tym polega dzieło /zamierzone przez/ Boga, abyście uwierzyli w Tego, którego On posłał. Rzekli do Niego: Jakiego więc dokonasz znaku, abyśmy go widzieli i Tobie uwierzyli? Cóż zdziałasz? Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jak napisano: Dał im do jedzenia chleb z nieba. Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale dopiero Ojciec mój da wam prawdziwy chleb z nieba. Albowiem chlebem Bożym jest Ten, który z nieba zstępuje i życie daje światu. Rzekli więc do Niego: Panie, dawaj nam zawsze tego chleba! Odpowiedział im Jezus: Jam jest chleb życia. Kto do Mnie przychodzi, nie będzie łaknął; a kto we Mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Prawdziwy chleb J 6,6,24-35

Znak rozmnożenia chleba domaga się interpretacji. Jezus mówi, że istnieje taki chleb, który nie ginie

EWANGELISTA:  św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Synagoga w Kafarnaum • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, słuchające go tłumy


JA JESTEM… • W ewangelii wg św. Jana Jezus, opisując swoją misję, używa formuły “JA JESTEM”, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14)Najmłodsza z Ewangelii, napisana przez Jana i zredagowana przez jego uczniów, zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii właśnie innym sposobem opisu tajemnicy ChrystusaEwangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12), Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

…CHLEBEM ŻYCIA W szóstym rozdziale Ewangelii Jana Jezus dokonuje znaku rozmnożenia chleba, który uświadamia tłumom, że stoi przed nimi wielki prorok (J 6, 1-15). Po nim następuje kolejny znak, dowodzący władzy Jezusa nad życiem i śmiercią: Pan chodzi po jeziorze (J 6, 16-21) Znaki domagają się interpretacji, której Jezus udziela tym, którzy Go szukają. Tłumom proszącym o kolejne znaki i odwołującym się do cudu manny Jezus odpowiada: JA JESTEM Chlebem Życia. W pierwszej części dialogu z tłumami Jezus ma na myśli Słowo Boże zstępujące na ziemię, którym jest On sam. Stopniowo w trakcie dyskusji pod obrazem chleba pojawi się także Ciało Pana, które trzeba spożywać, aby mieć w sobie życie (J 6,51).

 

WIĘKSZY NIŻ MOJŻESZ • Słyszymy dziś pierwszą część dialogu z tłumami, które szukają Pana po cudzie rozmnożenia chleba. Zwróćmy uwagę, że słuchacze wspomną cud manny (PATRZ PIERWSZE CZYTANIE), a Jezus odwołując się do niego stwierdzi, że:tamten pokarm niszczeje, istnieje taki, który nie ginieNowym Chlebem, który ześle Pan, a który daje życie światu, jest sam Jezus.

 

JESZCZE O EWANGELII


Jezus to chleb życia, który zstąpił z nieba, aby nas tam wprowadzić. Jego Słowo to pokarm, który sprawia, że człowiek już nie odczuwa głodu i pragnienia (J 6,35). Jak to możliwe? Przecież dopóki żyjemy, dopóty jesteśmy rozrywani pragnieniami, od których nie sposób się uwolnić. Słowo, które daje Jezus, zaspokaja najbardziej fundamentalne pragnienie człowieka, pragnienie odkrycia szczęścia i sensu życia, pragnienie pełnienia woli Bożej. W tym sensie słowo „pragnąć” pojawia się w Ewangelii Jana. Jezus w dialogu z Samarytanką chce jej dać „wodę żywą”, która gasi wszelkie pragnienie, czyli swoją Ewangelię (J 4,10). Jezus na krzyżu wypowiada słowo “pragnę”, które znaczy ‘chcę do końca wypełnić wolę Ojca’ (J 19,28). Jeśli będziemy karmić się Słowem Jezusa, nie umrzemy z poczucia bezsensu i samotności, nie zostaniemy więźniami ziemskich pragnień, o których autor Listu do Efezjan mówi, że czasem zbyt łatwo dają się oszukać.

TWEETY



TRENDY


#JamJestChlebŻycia

Przystępując regularnie do Komunii, można popaść w rutynę. Ale czy nie jest prawdą, iż ten, kto się systematycznie odżywia, jest w lepszej kondycji od tego, kto sięga po pokarm sporadycznie? (Leon Knabit OSB)

(…) każdy kapłan pracujący na emigracji wie, jak wygląda za granicą życie licznych Polaków podejmujących pracę, która odcina ich zarówno od niedzielnej Mszy Świętej, jak i od sakramentu pojednania. Kiedy ktoś rezygnuje ze Źródła Życia, jakim jest Eucharystia, to wówczas będzie szukał innych „źródeł życia”. (ks. Jacek Stefański, “Idziemy” nr 7 (388), 2013 r.)

Skoro jest Chlebem i my bądźmy chlebem. Skąpy jest ten, kto nie jest jak On. Dawajmy siebie samych (św. brat Albert Chmielowski)

Samochód bez paliwa, odkurzacz bez prądu, żaglowiec bez wiatru są martwe. (…) Ale z (…) Komunią świętą, jest inaczej niż z benzyną, elektrycznością czy wiatrem. Łaska nie jest automatycznie działającą energią. Najpierw trzeba uwierzyć: (…) Kto we mnie wierzy, ma życie wieczne. (ks. Tomasz Horak)

 

 

#SłyszałemSzemranieIzraelitów

Czym człowiek jest starszy tym bardziej odwołuje się do dawnych czasów, do czasów „ojców”. Takie jest prawo natury. Ale Pan Jezus każe nam spojrzeć na siebie samych, na nasze czasy, w których żyjemy.  Bo nie „ojcowie”, bo nie dawne czasy i Mojżesz dał ludowi izraelskiemu chleb i napój, ale sam Bóg. (ks. Jan Gross)

Wielu z nas manna eucharystyczna nie wystarcza, tęsknimy za mięsem Egiptu. Pragniemy zabawy, zapachu restauracji i tytoniu, potoków alkoholu, podniecającej muzyki, pragniemy wolności od starania się o prawdziwą miłość Boga, kłębowiska szeleszczących pieniędzy, przeprowadzania własnej woli, kolorowych filmów akcji i paprykowych chipsów. (Augustyn Pelanowski OSPPE)

STO SŁÓW


Jezus prowadzi do tajemnicy Eucharystii. Mowę o Chlebie Zycia poprzedził znak rozmnożenia chleba dla pięciu tysięcy samych tylko mężczyzn (patrz VII niedziela zwykła). Tamto wydarzenie nie tylko zapowiedziało pomnażanie chleba, który nasyca głód głębszy niż ten fizyczny, ale uczyło też postawy eucharystycznej: pozbawionej kalkulacji i wątpliwości.

Teraz przyszłą Eucharystię Jezus dopowiada przez wspomnienie cudu manny z nieba, tora trzymała przy życiu Izraelitów zmierzających do Ziemi Obiecanej. Tamten chleb choć nasycał niszczał. Choć dawał życie, nie chronił od śmierci.

Jezus zapowiada chleb nieniszczejący, prawdziwie niebiański. I nagle objawia, że On sam jest tym Chlebem.

1/6
Zbieranie manny, Giovanni Battista Tiepolo, m. 1738 a 1740 r., Parrocchiale, Verolanuova, Włochy
2/6
Zbieranie manny, James Tissot, m. ok. 1896 a 1902 r., Muzeum Żydowskie, Nowy Jork, USA
3/6
Zbieranie manny, Bernardino Luini, m. 1520 a 1523 r. Pinacoteca di Brera, Madiolan, Włochy
4/6
Zbierane manny, II poł. XV w., Musée de la Chartreuse de Douai, Francja
5/6
Cud manny, ok. 1577 r., Tintoretto
6/6
Zbieranie manny, Dirk Bouts, 1464-1467 r.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >