Jutro Niedziela – I Adwentu B

Bóg w podróży

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

Świat, który wokół budujemy przypomina pole bitewne. Jeśli ktoś mocno zasypia, ryzykuje, że padnie łatwym łupem swych wrogów. Jezus przestrzega dzisiaj przed takim snem. Nie spać, to znaczy być aktywnym, wiernie wypełniać powierzoną nam przez Pana misję.

Każdego dnia należy wstawać, podnosić się: ze swoich grzechów i słabości, nie tkwić w nich, prostować się i iść dalej, żeby kiedyś powstać z martwych razem z Panem.

Zachować czujność, to znaczy toczyć codzienną walkę o zbawienie i codziennie być gotowym na przyjście Pana, bo nikt nie zna odpowiedzi na pytanie kiedy nastąpi koniec świata.

 

PUNKT WYJŚCIA


PIERWSZA NIEDZIELA ADWENTU • Rozpoczyna się rok B • KOLEKTA • Będziemy prosili, abyśmy przez dobre uczynki przygotowali się na spotkanie przychodzącego Chrystusa • CZYTANIA • W tę niedzielę zawsze słuchamy wygłoszonego na Górze Oliwnej wezwania Jezusa: “Czuwajcie”Księga Proroka Izajasza 34, 11-12.15-17 czy Iz 63,16b-17.19b;64,3-7?; Psalm 80,2-3.15-16.18-19; 1 List do Koryntian 1,3-9; Ewangelia św. Mateusza 13,33-37

 

• CHMURA SŁÓW • Najważniejszym słowem, które usłyszymy podczas niedzielnych czytań, jest CZUWAJCIE choć padnie ono tylko razy w EwangeliiPAN (7) mówi nam dzisiaj, że przyjdzie w chwili gdy się go nie spodziewamy i ostrzega NAS (8) WSZYSTKICH (3) byśmy byli gotowi

Jutro Niedziela - I Adwentu B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 63,16b-17.19b; 64, 2b-7)

Ty, Panie, jesteś naszym ojcem, odkupiciel nasz – to Twoje imię odwieczne. Czemu, o Panie, dozwalasz nam błądzić z dala od Twoich dróg, tak iż serca nasze stają się nieczułe na bojaźń przed Tobą? odmień się przez wzgląd na Twoje sługi i na pokolenia Twojego dziedzictwa. Obyś rozdarł niebiosa i zstąpił – przed Tobą zatrzęsłyby się góry. Zstąpiłeś: przed Tobą zatrzęsły się góry. ani ucho nie słyszało, ani oko nie widziało, żeby jakiś bóg poza Tobą czynił tyle dla tego, co w nim pokłada ufność. Obyś wychodził naprzeciw tym, co radośnie pełnią sprawiedliwość i pamiętają o Twych drogach. Oto Ty zawrzałeś gniewem, bo grzeszyliśmy przeciw Tobie od dawna i byliśmy zbuntowani. My wszyscy byliśmy skalani, a wszystkie nasze dobre czyny jak skrwawiona szmata. My wszyscy opadliśmy zwiędli jak liście, a nasze winy poniosły nas jak wicher. Nikt nie wzywał Twojego imienia, nikt się nie zbudził, by się chwycić Ciebie. Bo skryłeś Twoje oblicze przed nami i oddałeś nas w moc naszej winy. a jednak, Panie, Ty jesteś naszym ojcem. My jesteśmy gliną, a Ty naszym Twórcą. Wszyscy jesteśmy dziełem rąk Twoich.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Z dala od Boga • Iz 63,16b-17.19b;64,2b-7

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Izajasz • CZAS POWSTANIA:  po 538 r. przed Chr. • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici, wszystkie narody  • KATEGORIA: mowa prorocka


TRZY KSIĘGI • Fragmenty Księgi Izajasza dość często słyszymy podczas Mszy św. niedzielnych, średnio co piątą niedzielę. Zatem, to najczęściej przywoływana księga Starego Testamentu. Ale musimy pamiętać, że ta 66-rozdziałowa księga to w rzeczywistości zbiór trzech oddzielnych ksiąg. Każda z nich powstała w innym czasie (i w innej sytuacji Izralea) i została napisana przez innego autora »Tylko pierwsza, najdłuższa część (rozdziały 1-39), jest autorstwa Izajasza. Dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności »Druga powstała już wówczas, gdy Izrael był na wygnaniu. Jej autor zwany jest Deutero-Izajaszem (rozdziały 40-55) »Trzecia powstała już po powrocie z wygnania, jej autor został umownie nazwany Trito-Izajaszem (rozdziały 56-66).

TRZECIA KSIĘGA • Pierwsze czytanie pochodzi z ostatniej, trzeciej części (rozdziały 56-66). Powstała ona już po powrocie Izraelitów z wygnania babilońskiego. Autor to anonimowy prorok (umownie: Trito-Izajasz), mający związek z myślą Izajasza. Działał w Palestynie w czasie powrotu z wygnania. W swoim dziele podkreśla świętość Boga i Jerozolimy oraz rysuje wizję czasów ostatecznych, w których zbawienie objąć ma wszystkie narody. Trito-Izajasz mówi do Izraelitów powracających z niewoli babilońskiej. Żyją w swoim kraju trochę jak obcy, otoczeni przez cudzoziemców i tych, którzy osiedlili się tu podczas ich nieobecności. To rodzi pytania i wątpliwości. Co oznacza obecność pogan w Ziemi Obiecanej? Czyżby Bóg wybrał i pobłogosławił narody pogańskie w miejsce niewiernego Izraela? Jaki jest więc dalszy sens bycia Izraelitą i zachowywania Prawa?

ZANIM USŁYSZYSZ • Poczucie, że Bóg jest daleko i pragnienie, by był bliżej, dał się poznać – to z powodu tych, wyrażonych w czytaniu, stwierdzeń usłyszymy je w Liturgii Słowa. Tęsknota za Bogiem, analiza powodów, dlaczego tak się stało oraz pragnienie, by stał się bliski, to powszechna postawa człowieka oczekującego Pana 

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Bóg daleko: dozwalasz nam błądzić z dala od Twoich dróg

Bóg daleko II: skryłeś Twoje oblicze przed nami

Tęsknota: Myśmy gliną, a Ty naszym twórcą.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Dzisiejsze czytanie z Księgi proroka Izajasza to jeden z tych niezwykłych fragmentów, w których Izrael nazywa Boga swoim najbliższym krewnym, rodziną (goel, patrz translator), wręcz ojcem (ab). Odkrywają oni Boga ojca dopiero wówczas, kiedy wypiera się ich sprawiedliwy Abraham, ich ojciec w wierze, i kiedy tracą przymierze Mojżeszowe. Na pytanie, czy możliwe jest jego odnowienie, szkoła historyczna odpowiedzialna za księgi od Sędziów do 2 Krl odpowie – nie. Raz złamanego przymierza nie da się przywrócić ze względu na chorobę serca Izraela, ich patologiczną niewierność. Ta dramatyczna sytuacja wybrzmiewa w pytaniu: Czy możemy być zbawieni? (patrz translator). Izrael zaczyna zdawać sobie sprawę, że ich los zależy teraz od wyjątkowej interwencji Boga, który musi zstąpić na ziemię i dać im nowe serce (Ez 18,31; 36,26). Teraz cała nadzieja w Ojcu i Stwórcy, który przecież nie może porzucić swoich dzieci, dzieła swoich rąk. Ich tęsknota i oczekiwanie wypełnią się w Jezusie, który rozedrze zasłonę oddzielającą nas od Boga i przez okno w niebie zstąpi, aby podarować ludzkości nowe serce.

 

TRANSLATOR


Odkupiciel nasz” to Twoje imię odwieczne. Hebrajskie słowo goel oznacza coś zupełnie innego niż “Odkupiciel”. W Starym Testamencie oznacza ono najbliższego krewnego, na którym spoczywa obowiązek pomsty za przelaną krew członków rodziny. To także ktoś, kto troszczy się o sytuację materialną swoich bliskich, wykupując ich z niewoli, odkupując ich mienie czy wzbudzając potomstwo zmarłemu krewnemu. Goel to czasem również Bóg wybawiający Izraela z niewoli egipskiej czy sprowadzający z wygnania, także wybawiający od śmierci

Czemuż, o Panie, dozwalasz nam błądzić z dala od Twoich dróg, tak iż serce nasze staje się nieczułe na bojaźń przed Tobą? Dosłownie: Dlaczego sprawiłeś, że błądzimyzatwardziłeś nasze serce Bóg, jak w starciu z faraonem (Wj 5-14), jest sprawcą zatwardziałości ludzkiego serca, przyczyniając się do tego, co przyszło na Izraela.

Obyś rozdarł niebiosa i zstąpił. Izraelici pojmowali firmament niebieski jako rodzaj namiotu, rozpostartej nad światem tkaniny, za którą istnieje gdzieś tron i mieszkanie Boga. Czasownika qara używa się, aby  opisać rozdarcie szat, znak żałoby i smutku (Rdz 37,29; 2 Sm 3,31) lub wycięcie okien w budynku (Jer 22,14). Chodzi więc nie tyle o metaforyczne, co wręcz dosłowne rozdarcie namiotu nieba, by można było ujrzeć Pana

było:

Odkupiciel nasz” to Twoje imię odwieczne. Hebrajskie słowo goel oznacza coś zupełnie innego niż “Odkupiciel”. W Starym Testamencie oznacza ono najbliższego krewnego, na którym spoczywa obowiązek pomsty za przelaną krew członków rodziny (Lb 35,19; Pwt 19,6-12; Joz 20,2-5. 9; 2 Sam 14,11). To także ktoś, kto troszczy się o sytuację materialną swoich bliskich, wykupując ich z niewoli (Kpł 25,23-24.39-55), odkupując ich mienie (Kpł 25,25, Jer 32,6-15) czy wzbudzając potomstwo zmarłemu krewnemu (Rut 3,12; 4,1-6). Termin jest także odnoszony do Boga wybawiającego Izraela z niewoli egipskiej (Wj 6,6, 15,13; Ps 74,2; 77,16) czy sprowadzającego z wygnania (Jer 50,34; Iz 43,1, 44,6. 24, 48,20, 52,9). Stosuje się go także mówiąc o Jahwe, który wybawia od śmierci (Ps 103,4; Lam 3,58). Ukrywa się w nim prawda o Bogu, który jest najbliższą rodziną wierzącego, gotowy spieszyć z pomocą, gdy tylko znajdzie się on w niebezpieczeństwie.

Czemuż, o Panie, dozwalasz nam błądzić z dala od Twoich dróg, tak iż serce nasze staje się nieczułe na bojaźń przed Tobą? Łagodne tłumaczenie form czasownikowych w hifilu, które znaczą raczej: Dlaczego sprawiłeś, że błądzimy i zatwardziłeś nasze serce. Bóg, jak w starciu z faraonem (Wj 5-14), jest sprawcą zatwardziałości ludzkiego serca, pierwszą przyczyną wszystkiego, co przyszło na Izraela. Podobnie jak w Księdze Wyjścia wykorzystuje On zatwardziałość i błądzenie swego ludu, aby znów zwrócić ku sobie ich serca.

Obyś rozdarł niebiosa i zstąpił. Czasownika qara używa się, aby  opisać rozdarcie szat, znak żałoby i smutku (Rdz 37,29; 2 Sm 3,31) lub wycięcie okien w budynku (Jer 22,14). Izraelici pojmowali firmament niebieski jako rodzaj namiotu, rozpostartej nad światem tkaniny, za którą istnieje gdzieś tron i mieszkanie Boga. Pan, zstępując na pomoc swojemu ludowi, rozdziera gwałtownie tkaninę nieba, wycina dla siebie okno.

Oto Tyś zawrzał gniewem, bośmy grzeszyli przeciw Tobie od dawna i byliśmy zbuntowani. Ostatni czasownik – pominięty w tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia, a pojawiający się w tekście hebrajskim – weniwwaszea oznacza pytanie: Czy możemy być zbawieni?

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 80,2-3.15-16.18-19)

Refren: Odnów nas, Boże, i daj nam zbawienie

Usłysz, Pasterzu Izraela, Ty, który zasiadasz nad cherubami! Wzbudź swą potęgę i przyjdź nam z pomocą.

Powróć, Boże zastępów, wejrzyj z nieba, spójrz i nawiedź tę winorośl. Chroń to, co zasadziła Twoja prawica, latorośl, którą umocniłeś dla siebie.

Wyciągnij rękę nad mężem Twej prawicy, † nad synem człowieczym, którego umocniłeś w swej służbie. Już więcej nie odwrócimy się od Ciebie, daj nam nowe życie, a będziemy Cię chwalili.

[01][02]

 

PSALM

Powróć, Panie • 80,2-3.15-16.18-19

PSALM 80 • AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: VII w. przed Chr.


NADZIEJE I OBAWY • Psalm powstał być może w czasach Jozjasza, króla reformatora (650-609 r. przed Chr.). To czasy, kiedy król odnowił Przymierze z Bogiem – i ludzie autentycznie wiązali z tym nadzieję. Równocześnie czuli się niepewnie. Wokół narodu padały i pojawiały się wciąż nowe imperia i potężni wrogowie • Psalm należy do gatunku modlitwy błagalnej, tefillah, która była częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc w sytuacji zagrażających ludowi nieszczęść, takich jak: wojna, przegrana bitwa, głód, susza, epidemia.

O PSALMIE • Psalm 80 to z jednej strony modlitwa do gniewającego się Boga: Panie, Boże Zastępów, jak długo gniewać się będziesz? Z drugiej strony to modlitwa ludzi, którzy potrzebują pomocy: Przyjdź nam na pomoc. Chcą nie tylko zmiany Boga: okaż Twe pogodne oblicze. Obiecują też sami zmienić dotychczasową postawę: odnów nas.

O DRUGĄ SZANSĘ • Motyw, który łączy psalm 80 z pierwszym czytaniem, to “druga szansa”. Izrael wielokrotnie odwracał się od Pana. Mimo to psalmista woła do Niego z nadzieją, że przyjdzie z pomocą w cierpieniu • Zwróćmy uwagę na przejmującą metaforę obrazującą wierność Boga – lud wybrany jest porównany do winorośli, którą Bóg zasadził i którą – z tego powodu – dalej będzie się opiekował. Tekst psalmu wyraża ogromną tęsknotę za Panem i oczekiwanie na Jego powrót.

 

CYTATY


Psalmista błaga o powrót Boga: Przyjdź… powróć, Boże zastępów

Psalmista o świadomości, że Bóg jest daleko z powodu grzechu człowieka: Już więcej nie odwrócimy się od Ciebie

Psalmista w imieniu ludu: daj nam nowe życie, a będziemy Cię chwalili

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Pierwszego Listu św. Pawła do Koryntian

(1 Kor 1,3-9)

Bracia: Łaska wam i pokój od Boga ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa! Bogu mojemu Dziękuję wciąż za was, za łaskę daną wam w Chrystusie Jezusie. W Nim to bowiem zostaliście wzbogaceni we wszystko: we wszelkie słowo i wszelkie poznanie, bo świadectwo Chrystusowe utrwaliło się w was. Nie doznajecie tedy braku żadnej łaski, oczekując objawienia się Pana naszego, Jezusa Chrystusa. On też będzie umacniał was aż do końca, abyście byli bez zarzutu w dzień Pana naszego, Jezusa Chrystusa. Wierny jest Bóg, który powołał was do współuczestnictwa z Synem swoim, Jezusem Chrystusem, Panem naszym.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Wszystko jest  1 Kor 1, 3-9

Zostaliśmy wzbogaceni we wszystko. Nie brakuje nic – zapewnia Paweł. Wszystko to “wszelkie słowo i wszelkie poznanie”

PIERWSZY LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Efez • DATA: ok. 54 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Koryncie


NA RATUNEK KORYNTIANOM • Podczas swojego pobytu w Koryncie, ważnym greckim mieście, portowym, położonym na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych, Pawłowi udało się założyć – był to rok 50 – wspólnotę chrześcijan. Doszło w niej jednak do sporów, stąd cztery lata później nastąpiła interwencja Pawła – Listy do Koryntian • Znamy dwa listy do Koryntian, ale w sumie było ich przynajmniej cztery. A jednak to właśnie pierwszy list do Koryntian jest wśród wszystkich pism pawłowych najlepszym przykładem tego, jak Apostoł potrafił odnieść swe rozważania teologiczne do aktualnych problemów danej wspólnoty

KORYNT W KAWAŁKACH • Jakie to były problemy? Między innymi: • zagrożona jedność: spory i podziały wynikały z różnic majątkowych i społecznych • rozwiązłość seksualna (1 Kor 5• liderzy: poważnym niebezpieczeństwem było pojawienie się ludzi chełpiących się swoją wiedzą i doskonałością. To oni głosili swobodę obyczajów, zachowywali się nieodpowiedzialnie, poszukiwali spektakularnych duchowych darów, zaniedbując miłość • odrzucenie zmartwychwstania: niektórzy Koryntianie odrzucili tę prawdę, kierując się grecką filozofią. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

KONTEKST • Dzisiejsze drugie czytanie to początek 1 Listu do Koryntian, a konkretnie epistolarny wstęp (proemium), który zwyczajowo zawiera pozdrowienia oraz dziękczynienie i modlitwę za adresatów (eucharisteo). Paweł przedstawia się w liście  jako apostoł Chrystusa. Do wstępnych pozdrowień dołącza Sostenesa, który był najprawdopodobniej jego sekretarzem. Już za chwilę Paweł przejdzie do części zasadniczej listu (korpus), w którym dotknie pierwszego problemu w Koryncie sporów i frakcji tworzących się wokół przepowiadających w mieście apostołów (1 Kor 1,10-17). Lekarstwem na nie będzie Ewangelia Krzyża, którą Paweł prezentuje 1 Kor 1,18, a która będzie prowadziła całą myśl apostoła w 1 Kor 1-4: Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia. Koryntianie będą wezwani do przewartościowania swego postępowania w świetle Krzyża Chrystusa.

ZANIM USŁYSZYSZ • W pozdrowieniu skierowanym do wspólnoty Paweł łączy klasyczny grecki zwrot charis łaska i hebrajskie szalom pokój. Następnie przechodzi do dziękczynienia za wspólnotę (eucharisteo), której nie brakuje już żadnego daru łaski. W ten sposób mogą spokojnie oczekiwać na objawienie się (apokalypsis) Pana. W ostatnich słowach wstępu Paweł z ufnością oddaje wspólnotę w ręce Boga, który czuwa nad tym, aby przyjście Jego Syna zastało ich czujną i dobrze przygotowaną.  

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Paweł nie ustaje w dziękczynieniu: Bogu mojemu dziękuję wciąż za was

Pełna pula: nie brakuje wam żadnego daru łaski

Nieskończone źródło: On też będzie umacniał was aż do końca, abyście byli bez zarzutu

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W krótkim epistolarnym wstępie uderza przede wszystkim optymistyczny obraz wspólnoty w Koryncie. Apostoł stwierdza, że Koryntianom nie brak żadnego daru łaski. Równocześnie z historii korespondencji Pawła ze wspólnotą wiemy, jak wiele przysporzyła mu ona problemów. Czy epistolarny wstęp to tylko próba zjednania sobie przychylności słuchaczy (technika często stosowana we wstępie mowy)? Czy to wyidealizowany obraz wspólnoty? Paweł jest realistą. Przy wszystkich słabościach Koryntian wie on, jak ogromny drzemie w nich potencjał Bożej łaski i charyzmatów. Tym, który złożył w nich swe dary, jest sam Pan i to On ostatecznie odpowiada za dojrzewanie wspólnoty i jej przygotowanie się na przyjście Jezusa. Paweł teolog i pasterz jak zawsze ponad ludzkim wysiłkiem i własną troską stawia łaskę i działanie Boże. Życie chrześcijańskie to nie tyle nieustanne dążenie do doskonałości, ile odkrywanie w sobie potencjału Ducha i mądre zarządzanie nim. 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangeli wg świętego Marka

(Mk 13,33-37)

Jezus powiedział do swoich uczniów: «Uważajcie, czuwajcie, bo nie wiecie, kiedy czas ten nadejdzie. Bo rzecz ma się podobnie jak z człowiekiem, który udał się w podróż. zostawił swój dom, powierzył swym sługom staranie o wszystko, każdemu wyznaczył zajęcie, a odźwiernemu przykazał, żeby czuwał. Czuwajcie więc, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie: z wieczora czy o północy, czy o pianiu kogutów, czy rankiem. By niespodzianie przyszedłszy, nie zastał was śpiących. Lecz co wam mówię, do wszystkich mówię: Czuwajcie!»

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Bóg w podróży • Mk 13,33-37 

EWANGELISTA: św. Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: mowa MIEJSCE NAUCZANIA: Góra Oliwna • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie: WERSJE: ….


PIERWSZA I NAJKRÓTSZA • Rozpoczyna się liturgiczny rok B. Jego cechą charakterystyczną jest to, że przez cały rok w niedziele najczęściej (choć nie zawsze) będziemy słuchali fragmentów Ewangelii według świętego Marka • Ta ewangelia powstała jako pierwsza, 30-40 lat po śmierci Jezusa. Łukasz i Jan, gdy pisali swoją Ewangelię, korzystali z Ewangelii Marka. Spośród wszystkich ewangelii, jest również najkrótsza • Na temat Marka wiemy stosunkowo dużo. Był Żydem, wychował się w Jerozolimie, nie należał do grona Apostołów. Dzieje Apostolskie przypisują mu drugie imię – Jan. Uczestniczył w pierwszej wyprawie misyjnej św. Pawła, z której się jednak wycofał. W czasie pobytu w Rzymie poznał św. Piotra. To dlatego jego ewangelia wydaje się być w dużym stopniu zapisem nauczania Apostoła.

APOKALIPSA MARKA • Pierwsza niedziela nowego roku liturgicznego i Adwentu charakteryzuje się tym, że zawsze wysłuchamy wówczas słów Jezusa wypowiedzianych na Górze Oliwnej, kilka dni przed Jego śmiercią na krzyżu, zwanych “mową eschatologiczną”. Co więcej, są to fragmenty, w których Jezus zachęca swoich uczniów do czuwania • Czeka nas zatem zapis tych słów sporządzony przez Marka. To fragment tzw. Apokalipsy Marka. Rozpoczyna się ona , gdy Jezus wraz z uczniami wychodził ze Świątyni Jerozolimskiej. Jeden z uczniów – urzeczony budowlą – rzekł: Nauczycielu, patrz, co za kamienie i jakie budowle! Reakcja Jezusa była zaskakująca: Nie zostanie tu kamień na kamieniu… • Jezus kontynuuje mowę na Górze Oliwnej (roztacza się stąd widok na Jerozolimę i Świątynię), zapytany przez zaintrygowanych uczniów: Powiedz, kiedy to nastąpi? I jaki będzie znak? W odpowiedzi (Mk 13,5–32) Jezus zwraca jednak bardziej na postawę gotowości uczniów: miejcie się na baczności i przytacza różne, często przerażające obrazy ucisku i prześladowania. Potem nastąpi paruzja.

CZUWAJCIE! • Usłyszymy zatem wezwanie “Czuwajcie” według św. Marka. Pamiętajmy, słowo o czuwaniu jest bezpośrednią odpowiedzią na pytanie uczniów: kiedy nastąpi koniec świata? Jezus – w poprzedzającym fragmencie – stwierdził: O dniu owym lub godzinie nikt nie wie, ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec. Jedynym sposobem przygotowania się na to, co przyjdzie niespodziewanie, jest pozostać czujnymZwróćmy uwagę na metaforę, którą Jezus ilustruje swoje przykazanie: to obraz pana wyruszającego w podróż.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Jezus uczula uczniów: Uważajcie, czuwajcie, bo nie wiecie, kiedy czas ten nadejdzie

Nasze ograniczenie i błogosławieństwo: nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie

Po raz trzeci w tym krótkim fragmencie: Czuwajcie!

 

JESZCZE O EWANGELII


Co oznacza Jezusowe wezwanie do czuwania?

• Po pierwsze czujność (gr. gregoreo) to postawa żołnierzy na polu bitwy, którzy muszą strzec się nadciągającego zewsząd niebezpieczeństwa (1 Mch 12,27). Nasz ludzki świat nie jest do końca bezpiecznym domem, bardziej przypomina bitewne pole. Jeśli ktoś na nim zasypia, ryzykuje, że padnie łatwym łupem swych wrogów. Jezus przestrzega przed takim snem (gr. koimamomai) – synonimem śmierci.

• Po drugie być czujnym znaczy być aktywnym, wiernie wypełniać misję, którą powierzył nam Pan. Jezus podkreśla to, opisując swych uczniów jako sługi (gr. douloi) wiernie wypełniające polecenia swego pana, czekające na niego przy drzwiach. On jest już w drodze.

• Po trzecie czujność oznacza zmartwychwstawanie już dziś z Jezusem, przechodzenie od starego życia egoizmu i grzechu do nowego życia łaski. Czasownik gregoreo pochodzi od innego gr. słowa egeiro, które znaczy ‘wstawać’, a którego w NT będzie się używać na opisanie zmartwychwstania Jezusa. Z łaską Bożą nieustannie (po)wstawać ze swoich grzechów i słabości, nie tkwić w nich, prostować się i iść dalej, żeby kiedyś powstać z martwych razem z Panem – to najgłębsze znaczenie chrześcijańskiego czuwania.

 

• KIM JEST JEZUS •

W pierwszej części Marek odpowiada na pytanie: kim jest Jezus. To dlatego Jezus objawia się przez cuda jako Mesjasz. Punktem centralnym Ewangelii jest wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową (patrz Mk 8,27-30).

• KSIĘGA • 

Tekst jest skierowany do ludności raczej nieżydowskiego pochodzenia, na co wskazuje chociażby tłumaczenie logiów Jezusa z języka aramejskiego na grecki oraz wyjaśnianie obyczajów żydowskich. Wedle większości badaczy Ewangelia powstała po śmierci św. Piotra (ok. 64 r.), a przed zburzeniem Świątyni Jerozolimskiej (70 r.). Warto zwrócić uwagę, że część egzegetów widzi w Ewangelii Markowej swego rodzaju źródło dla pozostałych ewangelii synoptycznych (Mateusza i Łukasza). Jest to też najkrótsza ze wszystkich ewangelii. W tekście księgi można wyróżnić dwie zasadnicze części: pierwsza to nauczanie Jezusa o Królestwie Bożym, w którym posługuje się przypowieściami i cudami (1,9-8,30) druga ukazuje Jezusa jako Syna Bożego, który podejmuje Mękę, aby wyzwolić człowieka z grzechu i śmierci (8,31-16,8).

 

1/6
Kiko Argüello, 1980 r.
2/6
Pomnik Chrystusa Odkupiciela z Rio de Janeiro, fot. Eric BC Lim
3/6
Komunia świętych i archaniołów w niebie, Albrecht Dürer, 1511 r., Kunsthistorisches Museum w Wiedniu, Austria
4/6
Golgota Jasnogórska Stacja XIV, Jerzy Duda-Gracz, 2000-2001 r.
5/6
fr. ikony z Krety, XV w.
6/6
Tycjan, Postać Chrystusa z Matką, 1552 - 1554, olej na płótnie, kościół mariacki w Medole
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata

Bóg daje nam równe szanse. To od nas zależy którą wybierzemy stronę

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

Obchodzona dziś Uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata kończy rok liturgiczny. Jest wezwaniem do podsumowania mijającego roku i dobrego przygotowania do rozpoczynającego się za tydzień Adwentu.

Czytania przypominają, że nasze postępowanie zostanie poddane Bożej ocenie. Sądzone będą przede wszystkim nasze starania o wypełnienie w życiu przykazania miłości bliźniego.

Bóg jest ukazany z jednej strony jako Wszechmogący Sędzia, a z drugiej jako Dobry Pasterz. Choć czeka nas rozliczenie z życia, to Bóg nie pozostawia nas samych w walce o dobre życie. Jako pasterz prowadzi nas, niczym zbłąkane owce.

Nagrodą, jaką Bóg przewidział dla tych, którzy kierowali się w życiu przykazaniami, jest wieczne szczęście w niebie.

 

PUNKT WYJŚCIA


• TRZYDZIESTA CZWARTA NIEDZIELA ZWYKŁA • UROCZYSTOŚĆ CHRYSTUSA KRÓLA • Rok A • KOLEKTA: Spraw, aby całe stworzenie, wyswobodzone z niewoli grzechu, Tobie służyło i bez końca Ciebie chwaliło • CZYTANIA: Księga Proroka Ezechiela 34, 11-12.15-17    Psalm 23, 1-2a.2b-3.5.6    1 List do Koryntian 15, 20-26.28;   Ewangelia św. Mateusza 25, 31-46

 

• CHMURA SŁÓW • Najczęściej w dzisiejszej Liturgii padną słowa MNIE (12) oraz BYŁEM (11) występujące przede wszystkim w Ewangelii i wskazujące, że PAN (7), który jest naszym dobrym pasterzem i obiecuje: “zagubioną odszukam, zabłąkaną sprowadzę z powrotem, skaleczoną opatrzę, chorą umocnię, a tłustą i mocną będę ochraniał”  przede wszystkim rozliczy nas z naszego życia. Choć miłosierdzie Boga dotyczy WSZYSTKICH (7), to ode MNIE zależy, po której znajdę się stronie. Czy stanę się tą odnalezioną OWCĄ (8).

Jutro Niedziela - Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Ezechiela

(Ez 34,11-12.15-17)

Tak mówi Pan Bóg: «Oto ja sam będę szukał moich owiec i będę sprawował nad nimi pieczę. Jak pasterz dokonuje przeglądu swojej trzody, gdy znajdzie się wśród rozproszonych owiec, tak Ja dokonam przeglądu moich owiec i uwolnię je ze wszystkich miejsc, dokąd się rozproszyły w dni ciemne i mroczne. Ja sam będę pasł moje owce i Ja sam będę je układał na legowisku» – mówi Pan Bóg. «Zagubioną odszukam, zabłąkaną sprowadzę z powrotem, skaleczoną opatrzę, chorą umocnię, a tłustą i mocną będę ochraniał. Będę pasł sprawiedliwie». Do was zaś, owce moje, tak mówi Pan Bóg: «Oto Ja osądzę poszczególne owce, barany i kozły».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Będę pasł moje owce • Ez 34,11-12.15-17

KSIĘGA: Ezechiel• AUTOR: Ezechiel • CZAS POWSTANIA:  VI w. przed Chr. MIEJSCE: Babilonia (wygnanie)  • KATEGORIA: wyrocznia prorocka


O KSIĘDZE • Księga Ezechiela (™Imię Jehezkel znaczy Bóg jest mocny) została spisana na wyganiu w Babilonii, dokąd prorok został deportowany wraz ze swoim ludem. Tam otrzymuje  • wyrocznie zapowiadające rychły upadek królestwa Judy (4-24)  • a potem wizję jego odrodzenia (33-48). Księga jest wyjątkowa jednolita, dzieli się na wprowadzenie i trzy części  • wprowadzenie (1-3) – opis powołania Ezechiela; ™ • część I (4-24) – wyrocznie przeciw Jerozolimie  • część II (25-32) – mowy przeciw narodom pogańskim  • część III (33-48) – wyrocznie zapowiadające odrodzenie religijno-polityczne Izraela. W stylu Ezechiela dominują wyrocznie, dużo miejsca zajmują także wizje  • powołanie (1-3)  • odejście Jahwe z Jerozolimy (8-11)  •  odrodzenie narodu (37,1-14) i Nowej Ziemi Świętej (40-48). Jego księga sytuuje się na przełomie proroctwa klasycznego i apokaliptyki.

KONTEKST • Czytany w liturgii fragment pochodzi z trzeciej części księgi, opisującej odrodzenie Judy. Poprzedza go Boże wezwanie do prorokowania o pasterzach Izraela, którzy w oczach Pana całkowicie sprzeniewierzyli się swojej misji (34,1-4). Na skutek ich egozimu chciwości i lenistwa owce się rozproszyły, błakają się zagubione i padają łupem dzikich zwierząt (34,6-9). Widząc cierpienia owiec, Bóg decyduje się przejąć funkcję Pasterza i przewodnika (34,11-16). Zapowiada sprawiedliwy sąd nad nimi (34,17-22) oraz ustanowienie jednego Pasterza z domu Dawida (34,23-27).

ZANIM USŁYSZYSZ • Misja Boga Pasterza przedstawiona do dzisiejszym pierwszym czytaniu daje się zamknąć w trzech obrazach: Pan uwolni owce i zgromadzi je  z miejsc rozproszenia odszuka zabłąkane, uleczy chore, będzie umacniał zdrowe osądzi swoje owce.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W ST Bóg porównywany był do pasterza (Rdz 49,24; Ps 23). Nazywał Izraela „owcami swego pastwiska” i swoją wyłączną własnością (Ez 34). Skąd takie porównanie? Roeh „pasterz” funkcjonował na Bliskim Wschodzie jako tytuł królewski. Wielki król Dawid nazywany był Pasterzem Izraela roeh Israel (2 Sm 5,2). Bóg podzielił się swoją władzą z ziemskimi pasterzami, monarchami. Funckcja pasterza sugeruje, że Pan troszczy się o swój lud, czuwa nad nim w dzień i w nocy, wyszukuje dla niego najlepsze pastwiska i kiedy trzeba – zasłania go własną piersią.

Tekst proroctwa Ezechiela, którego słuchaliśmy podczas dzisiejszej liturgii, aż roi się od czasowników opisujących działanie Boga – Króla. Tutaj przyrównany jest On do pasterza, który z troską poszukuje swych owiec. Szukanie to czynność zakochanych: oblubienicy i oblubieńca z Księgi Pieśni nad Pieśniami, Boga z opisu raju w Księdze Rodzaju i Marii Magdaleny przy grobie Jezusa. Bóg nie śledzi naszych kroków, nie prześwietla sumień, ale z miłością poszukuje naszych ścieżek, aby uwolnić je od lęku i beznadziei – przychodzących, jak pisze Ezechiel, w „dni ciemne i mroczne”; chce dać nam swoją błogosławioną bliskość i poczucie bezpieczeństwa. Król – Pasterz na własnych rękach tuli do snu, szuka zagubionych, opatruje skaleczonych i umacnia chorych. Bóg – Król nie troszczy się jedynie o najbogatszych, nie faworyzuje wpływowych. Jego miłość nie ma względu na osoby, a Jego oczy nie płoną pożądaniem. Panowanie Boga to troskliwa miłość.

 

CYTATY


Bez pośredników: Oto Ja sam będę szukał moich owiec i będę miał o nie pieczę

Bóg jeszcze raz wszystkich przeliczy: dokonam przeglądu moich owiec i uwolnię je ze wszystkich miejsc, dokąd się rozproszyły

Każdego umocni osobno: Zagubioną odszukam, zabłąkaną sprowadzę z powrotem, skaleczoną opatrzę, chorą umocnię

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 23, 1-2a. 2b-3. 5. 6)

Refren: Pan mym pasterzem, nie brak mi niczego

Pan jest moim pasterzem, niczego mi nie braknie, pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach.

Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć, orzeźwia moją duszę. Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach przez wzgląd na swoją chwałę.

Stół dla mnie zastawiasz na oczach mych wrogów. Namaszczasz mi głowę olejkiem, kielich mój pełny po brzegi.

Dobroć i łaska pójdą w ślad za mną przez wszystkie dni życia i zamieszkam w domu Pana po najdłuższe czasy.

[01][02]

PSALM

Nie bój sięPs 23,1-2a.2b-3.5.6

PSALM 23 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: X w. przed Chr./okres powygnaniowy


O PSALMIE • Psalm 23 jest psalmem ufności, którego symbolika nawiązuje do pieśni syjońskich. Prawdopodobnie był on wykorzystywany jako pieśń stopni czy pieśń wstępowań i śpiewany podczas pielgrzymek Żydów do Jerozolimy. Bohater psalmu może być interpretowany bądź jako indywidualny wówczas psalm stanowiłby szczególną, osobistą modlitwę, bądź jako zbiorowy – wyrażałby wówczas tęsknotę ludu Izraela za Syjonem.  W związku z tym pojawiają się trudności w określaniu autorstwa i czasu powstania psalmu. Może nim być sam Dawid bądź też lewita, który tworzy w okresie powygnaniowym. W psalmie można wyróżnić dwie części:  pieśń pasterza (w. 1-4) i  pieśń gospodarza (w. 5-6).

ZANIM USŁYSZYSZ • Psalm 23 jest wezwaniem do ufnego powierzenia się Panu, który niczym dobry pasterz prowadzi swe owce po właściwych ścieżkach. Zapewnia możliwość odpoczynku i nabrania sił, po różnego rodzaju trudnych doświadczeniach. Bóg jest też ukazany jako odpowiedzialny gospodarz, który dba o bezpieczeństwo swoich gości i zapewnia im pokarm do syta.

 

CYTATY


Boże „tak, odpocznij”: pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach

Gdzie jest prawdziwy odpoczynek: Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć

Zygu-zygu: Stół dla mnie zastawiasz na oczach mych wrogów

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Pierwszego Listu św. Pawła do Tesaloniczan

(1 Kor 15, 20-26.28)

Bracia: Chrystus zmartwychwstał jako pierwociny spośród tych, co pomarli. Ponieważ bowiem przez człowieka przyszła śmierć, przez Człowieka też dokona się zmartwychwstanie. I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni, lecz każdy według własnej kolejności: Chrystus jako pierwociny, potem ci, co należą do Chrystusa, w czasie Jego przyjścia. Wreszcie nastąpi koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu i gdy pokona wszelką Zwierzchność, Władzę i Moc. Trzeba bowiem, ażeby królował, «aż położy wszystkich nieprzyjaciół pod swoje stopy». Jako ostatni wróg zostanie pokonana śmierć. A gdy już wszystko zostanie Mu poddane, wtedy i sam Syn zostanie poddany Temu, który Synowi poddał wszystko, aby Bóg był wszystkim we wszystkich.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Zmartwychwstaniemy  1 Kor 15,20-26.28

PIERWSZY LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Efez • DATA: ok. 54 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Koryncie


O KSIĘDZE • Pierwszy List do Koryntian powstał w czasie pobytu św. Pawła w Efezie podczas trzeciej wyprawy misyjnej (52-56 r. po Chr.) jako odpowiedź na otrzymany wcześniej list mieszkańców tego miasta. Paweł odwiedził Korynt po raz pierwszy w roku 50. Wówczas utworzył tu wspólnotę, która była narażona na wiele problemów. Korynt był ogromnym miastem portowym, które musiało się mierzyć z takimi problemami, jak chociażby duże różnice w zamożności mieszkańców, spory odsetek niewolników, czy rozwiązłość seksualna. Młoda wspólnota chrześcijan miała problem z napierającą zewsząd kulturą i kultami pogańskimi. Apostoł Paweł w liście podejmuje następujące zagadnienia: problemy z jednością wspólnoty (1, 10-4, 14) kazirodztwo (5, 1-13) wpływy pogańskie na decyzje sądowe (6, 1-11) rozwiązłość (6, 12-20, małżeństwo i bezżenność (7, 1-40) spożywanie ofiar przeznaczonych dla bóstw pogańskich (8, 1-11, 1) zebrania liturgiczne (11, 2-34) dary Ducha Świętego (12, 1-14, 40) życie wieczne (15, 1-58).

KONTEKST •  Piętnasty rozdział Pierwszego Listu do Koryntian jest poświęcony zagadnieniu zmartwychwstania i życia wiecznego. Był to istotny problem wspólnoty korynckiej, która przyjmowała zmartwychwstanie Chrystusa jako wybitnej jednostki, lecz nie zmartwychwstanie powszechne. Problemem była dla nich wciąż panująca śmierć oraz naturalistyczna, promowana przez żydowską apokaliptykę wizja zmartwychwstania ciała (por. 2 Księga Barucha). W odpowiedzi na te wątpliwości Apostoł formułuje wpierw swoiste wyznanie wiary, w którym podkreśla prawdziwość Zmartwychwstania Chrystusa (w. 3-8), dalej uwypukla rolę Zmartwychwstania jako fundamentu wiary (w. 12-17), określa sposób zmartwychwstania poszczególnych ludzi w czasie i przedstawia wizję czasów ostatecznych (w. 21-28), aby ostatecznie pokazać, na czym będzie polegać ludzka egzystencja w ramach ciała zmartwychwstałego po śmierci (w. 35-54).

ZANIM USŁYSZYSZ • W odczytanym fragmencie z Pierwszego Listu do Koryntian św. Paweł rysuje wizję czasów ostatecznych. Przez swoją mękę i śmierć Chrystus przywraca wszystkim ludziom dar życia wiecznego, utracony przez grzech pierwszych rodziców. W w. 21 zmartwychwstanie, które przychodzi przez Chrystusa, Boga-Człowieka, jest odpowiedzią na śmierć, która przyszła także przez człowieka. Można w tym odczytać logikę Bożego planu: człowiek musi naprawić to, co inny człowiek zniszczył. W w. 22 naprzeciw siebie stają nie tylko chronologicznie pierwszy i ostatni człowiek. Adam to przede wszystkim głowa starego stworzenia, podczas gdy Chrystus to pierwociny i głowa stworzenia nowego. Ze względu na solidarność z Adamem cała ludzkość uczestniczy w śmierci. Chrystus odwraca ten porządek. Kto trwa w Nim zostanie ożywiony. Jego ostateczne przyjście (parousia) będzie wiązać się ze zmartwychwstaniem ciał ludzkich oraz pokonaniem śmierci. Ten ostatni wróg Boga musi zostać poddany pod jego stopy, aby wreszcie zaponowało Królestwo Boże.

 

TRANSLATOR


Chrystus rzeczywiście zmartwychwstał. Fakt ten oddaje się w perfektum egegertai, podkreślając jego wagę dla żyjących. Zmartwychwstały żyje i kształtuje życie Koryntian.

Jako pierwszy spośród tych, co pomarli. Chrystus to pierwszy w historii zbawienia, który otwiera drogę dla innych. Paweł określa go mianem aparche, pierwocin spośród tych, co pomarli. W LXX używa się aparche dla opisania pierwszych plonów należących się jako ofiara Bogu (por. Wj 22,28; 23,19; Kpł 2,12). W idei tej zawiera się przyrzeczenie i zapewnienie, że także reszta należy do Pana. Pierwsze owoce są znakiem i reprezentacją całości ofiarowanej Bogu. Tego słowa Paweł używa jeszcze w Rz 8,23 i 11,16. W pierwszym tekście przyjęcie przez chrześcijan pierwszych owoców Ducha jest zapowiedzią kolejnych. W drugim aparche oznacza świętość patriarchów i tych, którzy uwierzyli z Izraela, która jest gwarantem świętości reszty wszczepionych w ich pień gałązek. Zmartwychwstanie Chrystusa jest gwarancją i zapowiedzią naszego zmartwychwstania.

 

CYTATY


O miejscu każdego z nas: W Chrystusie wszyscy będą ożywieni, lecz każdy według własnej kolejności.

Paweł zapowiada, że szykują się zmiany: Wreszcie nastąpi koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu i gdy pokona wszelką Zwierzchność, Władzę i Moc.

Ostatni strzał: Jako ostatni wróg, zostanie pokonana śmierć

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangeli wg świętego Mateusza

(Mt 25,31-46)

Jezus powiedział do swoich uczniów: «Gdy Syn Człowieczy przyjdzie w swej chwale, a z Nim wszyscy aniołowie, wtedy zasiądzie na swoim tronie pełnym chwały. I zgromadzą się przed Nim wszystkie narody, a On oddzieli jednych ludzi od drugich, jak pasterz oddziela owce od kozłów. Owce postawi po prawej, a kozły po swojej lewej stronie. Wtedy odezwie się Król do tych po prawej stronie: „Pójdźcie, błogosławieni u Ojca mojego, weźcie w posiadanie królestwo, przygotowane dla was od założenia świata! Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść; byłem spragniony, a daliście Mi pić; byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie; byłem nagi, a przyodzialiście Mnie; byłem chory, a odwiedziliście Mnie; byłem w więzieniu, a przyszliście do Mnie”. Wówczas zapytają sprawiedliwi: „Panie, kiedy widzieliśmy Cię głodnym i nakarmiliśmy Ciebie? Albo spragnionym i daliśmy Ci pić? Kiedy widzieliśmy Cię przybyszem i przyjęliśmy Cię, lub nagim i przyodzialiśmy Cię? Kiedy widzieliśmy Cię chorym lub w więzieniu i przyszliśmy do Ciebie?” A Król im odpowie: „Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnie uczyniliście”. Wtedy odezwie się i do tych po lewej stronie: „Idźcie precz ode Mnie, przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom! Bo byłem głodny, a nie daliście Mi jeść; byłem spragniony, a nie daliście Mi pić; byłem przybyszem, a nie przyjęliście Mnie; byłem nagi, a nie przyodzialiście Mnie; byłem chory i w więzieniu, a nie odwiedziliście Mnie”. Wówczas zapytają i ci: „Panie, kiedy widzieliśmy Cię głodnym albo spragnionym, albo przybyszem, albo nagim, kiedy chorym albo w więzieniu, a nie usłużyliśmy Tobie?” Wtedy odpowie im: „Zaprawdę, powiadam wam: Wszystko, czego nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, tego i Mnie nie uczyniliście”. I pójdą ci na wieczną karę, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Przyjdzie w chwale •  Mt 25,31-46

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: ok. 8090 r.

KATEGORIA: przypowieść MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, Góra Oliwna • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie


KSIĘGA • Autor Ewangelii wg św. Mateusza ani razu nie zdradza się w tekście księgi. Tradycyjnie autorstwo przypisuje się jednak Mateuszowi – jednemu z Dwunastu. Księga powstała w pierwszym stuleciu, najprawdopodobniej w latach osiemdziesiątych, zapewne w Antiochii Syryjskiej. Adresatem Ewangelii jest wspólnota składająca się w znacznej mierze z judeochrześcijan, choć znajdują się w niej również nawróceni poganie. Wpływa to na charakter księgi, która ma zabarwienie judaistyczne. W jej strukturze można wyróżnić pięć większych jednostek, zwanych mowami:Kazanie na Górze (5,1-7,29) mowa misyjna (10,1-11,1) •  mowa w przypowieściach (13,1-53) mowa kościelna (18,1-35) •  mowa eschatologiczna (24,1-25,46). Takim układem autor mógł nawiązywać do budowy Pięcioksięgu.

KONTEKST • Opis sądu ostatecznego należy do większej jednostki literackiej, poświęconej przyszłym losom Jerozolimy i powtórnemu przyjściu Chrystusa w czasach ostatecznych (Mt 24-25). Ów fragment, o głęboko eschatologicznym przesłaniu, bezpośrednio poprzedza opis męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa (Mt 26-28) i bywa określany jako mowa eschatologiczna. Jest to piąta z wielkich mów Jezusa w Ewangelii Mateuszowej. Mistrz z Nazaretu przemawia do uczniów zebranych wokół Niego na Górze Oliwnej, wielokrotnie używając przypowieści. Wymienia znaki, które pojawią się na końcu czasów (Mt 24, 3-25), opisuje samo przybycie Syna Człowieczego na ziemię (Mt 24, 26-35) oraz właśnie  Sąd Ostateczny (Mt 25, 31-46).

ZANIM USŁYSZYSZ • Sąd Ostateczny obejmie wszystkich ludzi – zarówno tych, którzy starali się być blisko Boga, jak i tych, którzy od Niego odeszli. Przedmiotem sądu nie będzie zło i grzech, lecz praktykowanie miłości. Nagrodą za kierowanie się w postępowaniu troską o najsłabszych i najuboższych będzie życie wieczne w królestwie Bożym. Tych zaś, którzy odwrócili się od najbardziej potrzebujących, czeka kara ognia piekielnego i pozbawienie obecności Bożej. Odwracając się bowiem od drugiego człowieka, odwócili się od Boga. W ten sposób sami zadecydowali o swym przyszłym losie.

 

TRANSLATOR


• Oddzieli jednych ludzi od drugich, jak pasterz oddziela owce od kozłów. Pasterz który przeprowadza sąd wydaje się z góry dokonywać podziału na owce i kozły. Te pierwsze kojarzą sie pozytywnie, często w ten sposób określa się lud Pana (Ps 78,52; Iz 40,11; Ez 34,5), czy zagubione owieczki, które bierze on ręce i sprowadza do owczarni (Mt 18,12). Kozły, o których tu mowa, wywołują negatywne skojarzenia. W Księdze Daniela kozioł symbolizuje wrogie Bogu imperium pogańskie (8,8.21), a w Księdze Kapłańskiej jest przedstawiony jako ofiara dla Azazela (Kpł 16,10.26). Słowo, którym Mateusz opisuje kozły (erifion), nie sugeruje jednak żadnej niechęci czy Bożej predestynacji do bycia “potępionym”. Oznacza ono małe koźlątko (Tb 2,23) i budzi wręcz czułe skojarzenia. Bóg traktuje wszystkich z równą troską i miłością, daje wszystkim równe szanse. W jego historii nie ma miejsca na “kozły” ofiarne. Sąd ostateczny ujawni jednak przepaść i ostateczny rozwód między tymi, którzy z Bożej szansy skorzystali i tymi, którzy ją zaprzepaścili. Wszystko zależy od praktycznego wcielenia w życie najważniejszego przykazania Jezusa – przykazania miłości.

• Po prawej i po lewej stronie. Po prawej stronie (gr. deksios) zasiadają najabliźsi doradcy (Syr 12,12), na prawej ręce nosi się sygnet, znak godności i władzy (Syr 49,11). Bóg jako Zbawiciel staje po prawicy sprawiedliwego (Ps 16,8). Chrystus w Królestwie zasiada po prawicy Najwyższego (Mt 26,64; Rz 8,34). Prawa strona starożytnym kojarzy się z władzą, zaufaniem i bliskością. Chrystus stawia owce po prawej stronie, co świadczy o uznaniu ich za swoich najbliższych, zaufanych przyjaciół. Strona lewa (gr. euonymos) po grecku oznacza dosłownie stronę “dobrego imienia”. To eufemizm, którym starożytni określali zły omen, zły znak, zapowiedź nieszczęścia. Serce mędrca zwraca się ku prawej stronie, a serce głupca ku lewej (Koh 10,2). Lewa strona to wedug tradycji strona potępionego łotra (łk 23,23).

 

CYTATY


Chrystus o naszym własnym pokoju w niebie: weźcie w posiadanie królestwo, przygotowane wam od założenia świata!

Wszędzie Go pełno: Wszystko, co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili.

Jezus po śmierci nie ma zamiaru się cackać: Idźcie precz ode Mnie, przeklęci, w ogień wieczny

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >