Nasze projekty
Judyta Pudełko PDDM

Irak – kraj wielu wydarzeń biblijnych

Ziemia Abrahama, Niniwa Jonasza, miejsce wysiedlenia Izraelitów w czasie niewoli - na terenach dzisiejszego Iraku rozegrało się wiele wydarzeń biblijnych.

Reklama

Ziemia Święta zazwyczaj kojarzy się nam z terenami dzisiejszego Izraela i Autonomii Palestyńskiej. Jednak musimy pamiętać, że przestrzeń wydarzeń opisanych w Biblii jest o wiele szersza. Obszar biblijnych historii rozciąga się od Zatoki Perskiej po Egipt, tworząc płaszczyznę tak zwanego „Żyznego Półksiężyca”. Inne miejsca związane z życiem biblijnych bohaterów to tereny współczesnej Turcji, Grecji i Włoch. Chociaż Irak, na pierwszy rzut oka, nie budzi w nas refleksji związanych z Biblijnym Izraelem, to jest on krajem dającym świadectwo o wielu wydarzeniach opisanych w Piśmie Świętym. To właśnie tam rozpoczyna się opowieść o dziejach ojca wiary – Abrahama (zob. Rdz 11,31), mieszkańca Ur. Tam wygnańcy z Judy dokonują wielkiej syntezy wiary i tożsamości, kładąc podwaliny pod redakcję Pięcioksięgu. A zatem, jest to ziemia wiary!

Współczesny Irak to kraj o długiej historii, kryjący wielkie dziedzictwo kultur i wydarzeń. Dziś istnieje tu ponad dziesięć tysięcy miejsc o walorze archeologicznym. Nazwa tego kraju może wywodzić się zarówno od nazwy starożytnego sumeryjskiego miasta Uruk, może też oznaczać „kraj słońca”, lub „kraj głęboko zakorzeniony”, co odnosi się do jego zamierzchłej historii. Bo Irak to starożytna Mezopotamia – czyli kraj położony „między rzekami” – Eufratem i Tygrysem, które umożliwiały życie i rozwój wielu różnym ludom. Śmiało możemy widzieć w tej części świata jedną z ważnych „kolebek cywilizacji”. W piątym tysiącleciu przed Chr., w południowej części Mezopotamii osiedlili się Sumerowie – tajemniczy lud, który stworzył podwaliny dla kolejnych cywilizacji. Pismo klinowe, koło garncarskie, sieć irygacyjnych kanałów – to tylko niektóre z wynalazków Sumerów, budowniczych „państw – miast” takich jak: Ur, Uruk, Sippar, Eridu, Umma, Kisz, Lagasz. Identyfikacja przodków Abrahama z Ur wskazuje na ich szlachetne pochodzenie.


CZY WIESZ, ŻE…

Reklama
Reklama

UR – to stamtąd swą życiową pielgrzymkę rozpoczął Abram (Abraham), który stał się potem Ojcem Narodu Wybranego.


Biblia wymienia nazwę „Szinear” (por. Rdz 10,11; 11,2; Dn 1,2), którą można odnieść do Sumeru. Kultura Sumeryjska pozostawiła nam również wierszowany epos w dwunastu księgach o tytule Gilgamesz. Jego głównym bohaterem jest Gilgamesz, władca Uruk, w dwóch trzecich bóg, w jednej trzeciej człowiek. Dzieło to, zapisane na glinianych tabliczkach, w dużych fragmentach odkryty w 1853 w ruinach nowoasyryjskiej biblioteki króla Asurbanipala w Niniwie (dziś w Muzeum Brytyjskim w Londynie). Motywy tego utworu są obecne w biblijnym opowiadaniu o Potopie (por. Rdz 6,9 – 9,17).

Ze spuścizny tej wielkiej kultury korzystali kolejni mieszkańcy tych obszarów, Semici – krótko istniejące Imperium Akadu (druga połowa trzeciego tysiąclecia przed Chr.), Asyria (Rdz 10,22: nazwa Aszszur; dziś północny Irak) i Babilonia (Rdz 10,22: nazwa Arpachszad; dziś południowy Irak). W Piśmie Świętym Asyria i Babilonia są wrogami Izraela, zarówno poprzez swoje bałwochwalstwo, jak i przez działania militarne. Autorzy biblijni potrafili jednak w bolesnych konfrontacjach z ludami Mezopotamii zauważyć oczyszczające działanie samego Boga. Imperium Asyrii objęło panowanie nad starożytnym Bliskim Wschodem w VIII w. przed Chr., dokonując łupieżczych wypraw i deportacji podbitych ludów. Królestwo Izraela zostało podbite przez Asyrię w 722 r. przed Chr. (por. 2 Krl 17), a w 701 r. król Sennacheryb oblegał Jerozolimę, która została w cudowny sposób ocalona z rąk najeźdźców (por. 2 Krl 18 – 19). Stolica Asyrii to legendarna Niniwa, do której miał być posłany prorok Jonasz z orędziem nawrócenia. Upadek Niniwy zapowiada i opisuje Księga proroka Nahuma. Obecnie jest to leżące w północnym Iraku miasto Mosul.


CZY WIESZ, ŻE…

Reklama
Reklama

MOSUL – to dawna NINIWA. To tam Jonasz głosił mieszkańcom potrzebę nawrócenia.


Po upadku Asyrii jej miejsce zajęła Babilonia. Babiloński król Nabuchodonozor podbił Królestwo Judy, zajął Jerozolimę i zburzył pierwszą świątynię (586 r. przed Chr.). Elity z Judy musiały udać się na wygnanie do Babilonii, tworząc tam diasporę (por. 2 Krl 24 – 25; Jr 52). Ten trudny czas przymusowego pobytu w Babilonii zaowocował jednak twórczą syntezą własnej tradycji, powstaniem części ksiąg biblijnych na piśmie. Konfrontacja z politeizmem najeźdźców stała się powodem do przygotowania własnej wersji dziejów stworzenia świata i człowieka, która jest obecna w Księdze Rodzaju.

Istotną rolę w powstawaniu biblijnych opowiadań odegrał napisany w języku akadyjskim babiloński epos Enuma elisz, starożytna kosmogonia, do której nawiązują w polemiczny sposób opisy stworzenia świata w Księdze Rodzaju. Jednocześnie opis Edenu również odzwierciedla realia Mezopotamii. Prototypem biblijnej wieży Babel (por. Rdz 11,1-9) mogłaby być jedna z budowli Babilonii. Wskazuje się na istnienie rzeczywistej wieży, znanej pod nazwą ziggurat, w starożytnym mieście Babilon. Nazwa tego zigguratu jest niezwykle wymowna: Etemenanki („dom fundamentu ziemi i nieba”: e [dom], temen [fundament], an [niebo], ki [ziemia]). Wieża ta była częścią wielkiej świątyni zwanej Esagila („dom, który wznosi wysoko swą głowę”/„dom którego szczyt jest wysoko”). Była to świątynia poświęcona Mardukowi i była najważniejszym sanktuarium Babilonii. Współcześnie wiadomo, iż babiloński ziggurat miał gigantyczne rozmiary (ok. 91 m wysokości; zbudowany z użyciem 85 mln cegieł). Ziggurat ten widziano jako pomost łączący świat bogów (niebo) ze światem ludzi (ziemia). Była to w istocie piętrowa wieża, na której szczycie wznoszono sanktuarium.


CZY WIESZ, ŻE…

Reklama

BABILONIA – to państwo istniało na terenie dzisiejszego Iraku. To tam właśnie zostali przesiedleni Izraelczycy podczas wygnania Babilońskiego. Stolica Babilonii – Babilon – to miejsce położone ok. 60 km od Bagdadu.


Replika Bramy Isztar w Babilonie | fot. Wikipedia

Z czasów świetności Babilonu pochodziły również inne wspaniałe budowle, między innymi Brama Isztar czy wiszące ogrody Semiramidy. Zaskakująco, obraz przepychu i bałwochwalstwa stolicy Babilonii stał się dla Judejczyków impulsem do umocnienia własnej wiary i tożsamości ludu Boga Jedynego. Dziś rozległe ruiny Babilonu (Atlal Babil) znajdują się kilka kilometrów na północ od irackiego miasta Chila i około 40 kilometrów na południe od Bagdadu. Ponad 12 kilometrów od Kirkuk, innego współczesnego miasta w Iraku umiejscawia się Nuzi – stolicę Hurytów, ludu, którego starożytne prawa znajdowały zastosowanie w dziejach Patriarchów (np.: surogatka dla bezdzietnych małżeństw, sprzedaż pierworództwa, uczynienie żony „siostrą”).

Mezopotamskich wzmianek w Biblii jest o wiele więcej. Do ludów tam żyjących i ich relacji z biblijnym Izraelem odnosi się większość ksiąg Starego Testamentu, zarówno księgi historyczne, jak i prorockie. Powrót wygnańców z Babilonii do ziemi Judy, który dokonał się po przejęciu władzy przez Persów (539 r. przed Chr.), stał się symbolem nowego początku dziejów przymierza między Bogiem i Jego ludem. A Jan Chrzciciel nad Jordanem, gdy zapowiada mesjańską odnowę, przywołuje Izajaszowe zaproszenie do ponownego przejścia przez pustynię, z Babilonii do Judy (por. Mk 1,3; Iz 40,3). Tym razem rozchodzi się jednak o wędrówkę duchową, nawrócenie, aby przyjąć zbawienie wieczne w Jezusie Chrystusie.

Reklama

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas na Patronite