video-jav.net
WIELKI POST

Co to są kościoły stacyjne i skąd się wzięły?

Już pierwsi chrześcijanie mieli zwyczaj gromadzenia się na modlitwie i Eucharystii w miejscu śmierci męczennika. Z tej praktyki wyrósł w starożytnym Rzymie zwyczaj pielgrzymowania od jednego grobu męczennika do drugiego. Właśnie w Wielkim Poście.

Ania Drus
Anna
Druś
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Co to są kościoły stacyjne i skąd się wzięły?
Już pierwsi chrześcijanie mieli zwyczaj gromadzenia się na modlitwie i Eucharystii w miejscu śmierci męczennika. Z tej praktyki wyrósł w starożytnym Rzymie zwyczaj pielgrzymowania od jednego grobu męczennika do drugiego. Właśnie w Wielkim Poście.

Praktyka połączenia starej tradycji akurat z przygotowaniem do Wielkanocy narodziła się mniej więcej w tym samym czasie, w którym konkretnych, 40-dniowych ram nabierał Wielki Post. Było to ok. IV wieku. Uznano, że systematyczne odwiedzanie grobów kolejnych pochowanych w Rzymie męczenników jest dobrym pomysłem na przygotowanie do największych świąt chrześcijan. Od razu też w celebracje włączał się biskup Rzymu, czyli urzędujący papież.

Najpopularniejszymi wówczas świętymi męczennikami, do których relikwii pielgrzymowano w Rzymie byli m.in. św. Anastazja, św. Mikołaj, św. Łucja, św. Wawrzyniec, Kosma i Damian, Agata, Marek. To ich kościoły były w początkowym okresie tradycji stacyjnej przystankami w drodze do Wielkanocy.

Warto wiedzieć, że nie chodziło wówczas o same świątynie, ale właśnie o świętych czczonych w tamtych miejscach. Czyli idąc w Środę Popielcową do kościoła św. Anastazji na Palatynie, Rzymianie mówili, że idą do samej św. Anastazji.

Po co tam chodzili? Głównie na uroczystą Eucharystię pod przewodnictwem papieża. Po jej zakończeniu procesyjnie przechodzili do następnego męczennika czyli kościoła przypisanego do odwiedzin w następnym dniu.

We wczesnym średniowieczu, gdy ta tradycja się utrwalała, w ciągu dnia obowiązywał ścisły post. Zwalniały z niego dopiero wieczorne Nieszpory odprawiane w kościele stacyjnym przez papieża. Po nich zwykle chrześcijanie zasiadali do normalnego objętościowo posiłku.

W VI w. papież Grzegorz Wielki ustalił klasyczną kolejność stacji i skodyfikował, jak ma wyglądać celebracja w kościele stacyjnym. Najpierw wspólna Seksta (czyli modlitwa południowa), potem procesyjne przejście do kościoła-stacji, Eucharystia, Nieszpory, agapa. To również on rozszerzył listę stacyjnych kościołów, których początkowo było tylko 25. On także zaproponował, by pielgrzymowanie do męczenników kontynuować również w okresie Wielkanocnym. W Wielki Piątek odwiedzano więc świątynię Santa Croce, w Wigilię paschalną św. Jana na Lateranie, zaś w Niedzielę Zmartwychwstania – Matkę Bożą Większą, czyli pierwszy kościół na świecie dedykowany Najświętszej Maryi Pannie.

Z powodu tłumów zjawiających się codziennie w rzymskich “Stacjach” przy grobach męczenników papież zaczął wyznaczać po dwa kościoły “dyżurujące” danego dnia. Eucharystii przewodniczyli w nich wówczas proboszczowie kościołów stacyjnych. Gdy w trakcie najazdów na Rzym czy innych kataklizmów nawiedzających miasto różne kościoły obecne na pierwotnej liście ulegały spaleniu lub zburzeniu, zastępowały je nowe – te zwykle jako drugie wyznaczone początkowo. Tak właśnie św. Sabina zastąpiła św. Anastazję a Bazylika świętych Jana i Pawła na Celiusie – św. Łucję na Palatynie. 

Tradycja tego pielgrzymowania wielkopostnego na długie wieki zanikła w okresie niewoli Aviniońskiej, czyli wtedy, gdy kolejni papieże zaczęli rezydować w tym francuskim mieście, zamiast w Rzymie. Do Rzymu zaczęła powoli wracać dopiero w XVI w., na stałe powróciła w wieku XX w. za pontyfikatu Jana XXIII. 

Rzymskie kościoły stacyjne zostawiły za to trwały ślad w liturgii, np. w czytaniach przypisanych do kolejnych dni Wielkiego Postu. W lekcjonarzu sprzed 1970 r. w czwartek po Popielcu zawsze czytano w Ewangelii opis uzdrowienia sługi centuriona. Dlaczego? Ponieważ ten dzień był przypisany rzymskiemu kościołowi św. Grzegorza w Velabro, gdzie przechowywano relikwie świętego żołnierza, właśnie męczennika Jerzego. Podobnie w piątek czwartego tygodnia Wielkiego Postu czytano o wskrzeszeniu Łazarza ponieważ tego dnia odwiedzano sąsiadujący z cmentarzem na Eskwilinie kościół św. Euzebiusza.

Tradycja rodem z Rzymu zainspirowała wiele innych miast, które również chcą pomóc wiernym w przeżyciu Wielkiego Postu poprzez pielgrzymowanie do ważnych świątyń. Tak jest też w kilku dużych miastach w Polsce. Kościoły stacyjne działają w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Łodzi i Lublinie. Oprócz Mszy św. służą przede wszystkim całodziennym dyżurem spowiednika, co we współczesnym natłoku spraw codziennych i widmem długich kolejek do konfesjonałów w kościele parafialnym jest nie lada ułatwieniem dla niejednego katolika. Nie brakuje i takich, którzy ideę pielgrzymowania do kościołów stacyjnych potraktowali bardzo poważnie i mobilizują się do odwiedzania ich codziennie. Historię dwóch studentek, które kolejny rok z rzędu odwiedzą codziennie inną “stację” publikuje >>Archidiecezja Warszawska.

Listę konkretnych świątyń dla danego miasta można znaleźć na stronach diecezjalnych w Internecie.

Kościoły stacyjne w Warszawie>>

Kościoły stacyjne w Łodzi

Kościoły stacyjne w Krakowie

Kościoły stacyjne w Poznaniu

Kościoły stacyjne w Lublinie

 

 

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 

Ania Drus

Anna Druś

dziennikarka i redaktor sekcji news, w Stacji7 od marca 2018. Wcześniej pracowała w "Pulsie Biznesu", "Newsweeku" i Katolickiej Agencji Informacyjnej. Z wykształcenia teolog i dziennikarz

Zobacz inne artykuły tego autora >
Ania Drus
Anna
Druś
zobacz artykuly tego autora >

Wielki Post – QUIZ

Rozpoczęliśmy Wielki Post. Sprawdź, co wiesz o tym pokutnym czasie!

Redakcja portalu
Redakcja portalu
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Wielki Post - QUIZ
Rozpoczęliśmy Wielki Post. Sprawdź, co wiesz o tym pokutnym czasie!

Wielki Post rozpoczyna się:

Correct! Wrong!

Poprawna odpowiedź to Środa Popielcowa

W Środę Popielcową kapłan na znak pokuty:

Correct! Wrong!

Posypuje głowy popiołem. Zwyczaj ten jako obowiązujący w całym Kościele wprowadził papież Urban II w 1091 r. W tym też czasie ustalono, że popiół do posypywania głów wiernych ma pochodzić z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku.

Ile trwa Wielki Post?

Correct! Wrong!

Wielki Post trwa 40 dni.

Wielki Post trwa 40 dni ponieważ:

Correct! Wrong!

“Zaraz też Duch wyprowadził Go na pustynię. Czterdzieści dni przebył na pustyni, kuszony przez szatana. żył tam wśród zwierząt, aniołowie zaś usługiwali Mu.” Mk1,12-13

Post ścisły obowiązuje

Correct! Wrong!

Post ścisły obowiązuje dwa razy w roku:w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Polega na ograniczeniu się w ciągu dnia wyłącznie do jednego posiłku do syta oraz dwa skromne posiłki w ciągu dnia. Poza tym osoby, które ukończyły 14 rok życia, zobowiązane są do przestrzegania w ciągu całego życia, wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych we wszystkie piątki w roku i w Środę Popielcową.

Do zachowania postu ścisłego zobowiązani są:

Correct! Wrong!

Post ścisły powinni zachowywać wierni między 18 a 60 rokiem życia.

Istnieje wielkopostne nabożeństwo znane i odprawiane tylko w Polsce. Chodzi o:

Correct! Wrong!

Gorzkie żale są tradycją wyłącznie polską. Po raz pierwszy zostały odprawione 13 marca 1707 r. w kościele Świętego Krzyża w Warszawie.

Ile stacji zawiera Droga krzyżowa?

Correct! Wrong!

Oczywiście, czternaście

Kiedy kończy się okres Wielkiego Postu?

Correct! Wrong!

Wielki Post kończy się w Wielki Czwartek, kiedy rozpoczyna się Msza Wieczerzy Pańskiej.

Choć z Wielkim Postem kojarzy się kolor fioletowy, w jedną niedzielę Wielkiego Postu używa się ornatu koloru... różowego. Która to niedziela?

Correct! Wrong!

W czwartą niedzielę. Niedziela ta zwana jest Niedzielą Laetare (łac. "Wesel się").

W Niedzielę Palmową kapłan używa ornatu koloru:

Correct! Wrong!

W Niedzielę Palmową używa się szat liturgicznych koloru czerwonego.

W Niedzielę Palmową wspominamy:

Correct! Wrong!

Chodzi o uroczysty wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy.

Najważniejsze dobre uczynki w Wielkim Poście to:

Correct! Wrong!

Post, modlitwa i jałmużna.

Ile stacji Drogi krzyżowej mówi o upadku Pana Jezusa?

Correct! Wrong!

Trzy stacje Drogi Krzyżowej to “upadek Jezusa pod ciężarem krzyża”

Do Triduum Paschalnego nie należy:

Correct! Wrong!

Triduum Paschalne liczy się od wieczornej Mszy św. Wieczerzy Pańskiej (czwartek) do drugich nieszporów Niedzieli Wielkanocnej. Innymi słowy, do Triduum nie należy Wielka Środa

W Środę Popielcową papieże z reguły odprawiają Msze św. w

Correct! Wrong!

Od starożytności w Środę Popielcową papieże z reguły odprawiają Msze św. z posypaniem głów popiołem w bazylice św. Sabiny na Awentynie. To też pierwszy rzymski kościół stacyjny. Ps. Nie istnieje kościół “Polvere ritornerai”

Z Wielkim Postem kojarzy się tradycja liturgii kościołów stacyjnych. W Warszawie pierwszym kościołem stacyjnym jest:

Correct! Wrong!

Pierwszym warszawskim kościołem stacyjnym jest Świątynia Opatrzności Bożej

Wielki Post - Quiz
Oj słabo-Twoja wiedza o Wielkim Poście wymaga uzupełnienia
Całkiem nieźle, ale przyznasz, że mogło być lepiej :)
Brawo! Wynik godny podziwu:D

Share your Results:

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 

Redakcja portalu

Redakcja portalu

Zobacz inne artykuły tego autora >
Redakcja portalu
Redakcja portalu
zobacz artykuly tego autora >
Share via