Nasze projekty
ks. Przemysław Śliwiński

Lany Poniedziałek

Drugi dzień Świąt Wielkanocnych to w Polsce Lany Poniedziałek , "Poniedziałek Anioła" albo Pasquetta we Włoszech. W większości krajów związanych z chrześcijaństwem to dzień wolny od pracy

Reklama

Drugie Święto

Na czym polega wyjątkowość Poniedziałku Wielkanocnego? Na tym, na czym polega wyjątkowość każdego z ośmiu dni Oktawy Wielkanocnej. Zmartwychwstanie Chrystusa jest tak ważnym, centralnym dla wierzących wydarzeniem, że świętuje się to nie przez jeden dzień, a osiem. Ale tylko Niedziela i Poniedziałek Wielkanocny posiadają dodatkowy przywilej – są dniami ustawowo wolnymi od pracy.

 

Reklama

Trudno powiedzieć, czy ośmiodniowe świętowanie Zmartwychwstania miało kiedykolwiek swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym, czy też od początku miało tylko znaczenie liturgiczne. Innymi słowy, czy gdziekolwiek i kiedykolwiek rzeczywiście obchodzono uroczystość przez osiem dni oktawy.

 

Na pewno było i jest tak w życiu wielu zakonów i zgromadzeń zakonnych. Oktawa wielkanocna, podobnie jak bożonarodzeniowa zresztą, w wielu wypadkach oznacza inny od normalnego rytm dnia. Więcej jest czasu przeznaczonego na rekreację. Jednak realia życia społecznego, konieczność podjęcia normalnych, codziennych obowiązków prawdopodobnie od razu sprawiły, że tylko Niedziela Wielkanocna zyskała prawdziwie świąteczny i uroczysty wymiar święta. Niedziela oraz wielkanocny… poniedziałek.

Reklama

 

W ustawodawstwie wielu państw, wśród nich jest Polska, Poniedziałek Wielkanocny jest ustanowiony dniem wolnym właśnie dlatego, by przedłużyć święto Zmartwychwstania. Takich dni ustawodawcy wskazują kilka: na podobnej zasadzie, wolnym dniem jest drugi dzień świąt Bożego Narodzenia, w wielu krajach także drugi dzień po Zesłaniu Ducha Świętego.

 

Reklama

Ale wiadomo, że to nie ustawy wprowadziły szczególny charakter Wielkanocnego Poniedziałku, lecz przeciwnie – potwierdziły utrwaloną tradycję. W drugie święto Wielkiej Nocy powszechny był zwyczaj chodzenia do kościoła na Mszę. Dodatkowy zwyczaj dostarcza tradycja ludowa – jest nią polewanie młodych dziewcząt wodą, które z biegiem lat przerodziło się w (nie zawsze odpowiedzialną) zabawę polewania każdego napotkanego. Stąd nazwa Lany Poniedziałek. Warto pamiętać, że polewanie się wodą nie ma nic wspólnego z tradycją chrześcijańską. Jego korzenie wywodzą się z praktyk słowiańskich i dwóch odrębnych wiosennych zwyczajów: śmigusa i dyngusa, które z czasem przeobraziły się w jedno.

 

Osiem dni jak jeden dzień

Każdego dnia Oktawy Wielkanocnej śpiewa się „Chwała na wysokości Bogu”, a ewangelie, dzień po dniu, opisują spotkania Zmartwychwstałego ze swoimi uczniami. Ci, którzy każdego dnia będą uczestniczyli we Mszy świętej, zwrócą uwagę na pewien szczegół: fragmenty odczytywanych Ewangelii prawie zawsze mają miejsce w Dniu Zmartwychwstania, nazywany „pierwszym dniem tygodnia”. Lektura Ewangelii potwierdza to, że świętujemy ciągle ten jeden dzień, Pierwszy Dzień tygodnia, Dzień Zmartwychwstania. Tylko piątkowa Ewangelia ucieka w przyszłość i z Jerozolimy bądź okolic przenosi się do Galilei, nad Jezioro Tyberiadzkie.

 

W Poniedziałek Wielkanocny usłyszymy opis spotkania trzech Marii ze Zmartwychwstałym, w poranek wielkanocny. Fragment lektury rozpoczyna się od słów „Gdy anioł przemówił do niewiast” i dlatego we włoskiej tradycji poniedziałek nosi nazwę „Poniedziałek anielski”, Lunedi' dell’Angelo, aczkolwiek częściej spotkamy się z nazwą „Pasquetta”.

 

Najciekawsze artykuły

co tydzień w Twojej skrzynce mailowej

Raz w tygodniu otrzymasz przegląd najważniejszych artykułów ze Stacji7

Reklama

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
Reklama
WIARA I MODLITWA
Wspieraj nas na Patronite