PUNKT WYJŚCIA

UROCZYSTOŚĆ JEZUSA CHRYSTUSA NAJWYŻSZEGO I WIECZNEGO KAPŁANA • Rok C • ŚWIĘTO NIENAKAZANE • KOLOR SZAT: biały • KOLEKTA: Prosimy Boga, aby ci, których wybrał jako sługi i szafarzy swoich tajemnic, okazali się wierni w wykonywaniu przyjętego urzędu posługiwania • CZYTANIA: Księga Izajasza 6,1-4. 8 lub List do Hebrajczyków 2,10-18 • Psalm 23,2-3.5-6 • Ewangelia wg św. Jana 17,1-2.9.14-26.

---

STO SŁÓW

Czytania pokazują dwa światy: świat życia doczesnego i świat życia wiecznego, wskazując na rozdźwięk, jaki panuje między człowiekiem i Bogiem, historią ludzką i historią Bożą, jednym słowem, między sacrum i profanum.

Jednocześnie wyrażają pragnienie Boga, który chce człowieka „uświęcić”, to znaczy przenieść z profanum do sacrum. A człowiek sam pragnie świętości, pragnie być blisko Boga (PSALM).

W tym rysie przejmujący jest charakter relacji, jaką Bóg chce mieć z człowiekiem. Powołując Jeremiasza, nie czyni z niego pozbawionego własnej woli narzędzia, lecz czeka na jego decyzję (PIERWSZE CZYTANIE Iz 6,1-4.8). Posyłając swego Syna, sprawił, że Ten upodobnił się, stał się człowiekiem, aby tak jak wszyscy ludzie, miał udział we krwi i ciele, bez żadnej różnicy (PIERWSZE CZYTANIE Hbr 2,10-18).

Będąc na świecie, Syn przypomina, że nie jest z tego świata. Ale – co zaskakujące tych, którzy są z Nim, Jezus nazywa już „Bożymi”, bo należą do Niego (EWANGELIA).

Oto Kościół, oto my. Na tym świecie, z świata już tamtego. Jezus, wieczny Kapłan, wciąż prosi: by Bóg ustrzegł nas od złego, by uświęcił nas w prawdzie i byśmy stanowili jedno. A może świat się przekona i pozna?

---

Rozszerzona treść poniższej analizy znajduje się w książce “Jutro Święto” dostępnej TUTAJ oraz w wersji EBOOK.

---

PIERWSZE CZYTANIE

(Iz 6, 1-4. 8)

Czytanie z Księgi proroka Izajasza

W roku śmierci króla Ozjasza ujrzałem Pana zasiadającego na wysokim i wyniosłym tronie, a tren Jego szaty wypełniał świątynię. Serafiny stały ponad Nim; każdy z nich miał po sześć skrzydeł; dwoma zakrywał swą twarz, dwoma okrywał swoje nogi, a dwoma latał.

I wołał jeden do drugiego: «Święty, Święty, Święty jest Pan Zastępów. Cała ziemia pełna jest Jego chwały». Od głosu tego, który wołał, zadrgały futryny drzwi, a świątynia napełniła się dymem.

I usłyszałem głos Pana mówiącego: «Kogo mam posłać? Kto by Nam poszedł?» Odpowiedziałem: «Oto ja, poślij mnie!»

•

PIERWSZE CZYTANIE

Powołanie Izajasza • Iz 6,1-4.8

„Święty, święty, święty”. W wizji Izajasza Bóg surowy i pełen majestatu okazuje się Bogiem bliskim i miłosiernym.

KSIĘGA IZAJASZA • AUTOR: Proto-Izajasz • CZAS POWSTANIA: II poł. VIII w. przed Chr. • KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Izajasz

---

TRZY KSIĘGI • Przypomnijmy: najdłuższa spośród ksiąg Starego Testamentu Księga Izajasza to w istocie trzy księgi, którym przypisuje się wielu autorów i różny czas powstania. Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia • Pierwsza część, najobszerniejsza, (👁Iz 1-39) dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności, druga (👁Iz 40-55) skierowana jest do Izraelitów, którzy utracili swe państwo i są na wygnaniu. Trzecia (👁 Iz 56-66) powstała już po powrocie z wygnania.

KSIĘGA EMMANUELA • Tym razem czytanie pochodzi z pierwszej części księgi, tej skierowanej do ludu Izraela przed wygnaniem. Autorem jest sam Izajasz. Chronologicznie sytuuje się ona pomiędzy rokiem 740 (powołanie Izajasza) i 701 przed Chr. Mowy prorockie w tej części, w przeciwieństwie do pozostałych, mają charakter surowych upomnień. Izajasz krytykuje niesprawiedliwości i wyzysk mnożące się w coraz bogatszym Królestwie Judy • W części pierwszej znajdujemy też wiele proroctw mesjańskich, zapowiadających przyjście idealnego króla. Składają się one na tzw. Księgę Emmanuela (👁Iz 6,1-12,6). Obejmuje ona wyrocznie z pierwszych lat misji prorockiej Izajasza i zapowiada Mesjasza, Emmanuela, księcia pokoju, którego Bóg pośle swojemu ludowi w niespokojnych latach wojen z sąsiadami. Usłyszymy początek Księgi Emmanuela.

„OTO JA, POŚLIJ MNIE” • Usłyszymy początek Księgi Emmanuela, opis powołania Izajasza • Zwróćmy uwagę na obraz Boga w wizji Izajasza: to Bóg surowy, pełen majestatu, zasiadający na swym tronie w Świątyni Jerozolimskiej, a zarazem Bóg, który okazuje się bliski i miłosierny.

---

Albo:

(Hbr 2, 10-18)

Czytanie z Listu do Hebrajczyków

Bracia:

Przystało Bogu, dla którego wszystko i przez którego wszystko istnieje, który wielu synów do chwały doprowadza, aby przewodnika ich zbawienia udoskonalił przez cierpienia. Tak bowiem Ten, który uświęca, jak ci, którzy mają być uświęceni, od Jednego wszyscy pochodzą. Z tej to przyczyny nie wstydzi się nazywać ich braćmi swymi, mówiąc: «Oznajmię imię Twoje braciom moim, pośrodku zgromadzenia będę Cię wychwalał». I znowu: «Ufność w Nim pokładać będę». I znowu: «Oto Ja i dzieci moje, które Mi dał Bóg».

Ponieważ zaś dzieci mają udział we krwi i w ciele, dlatego i On także bez żadnej różnicy otrzymał w nich udział, aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, to jest diabła, i aby uwolnić tych wszystkich, którzy całe życie przez bojaźń śmierci podlegli byli niewoli.

Zaiste bowiem nie aniołów przygarnia, ale przygarnia potomstwo Abrahamowe. Dlatego musiał się upodobnić pod każdym względem do braci, aby stał się miłosiernym i wiernym arcykapłanem w tym, co się odnosi do Boga – dla przebłagania za grzechy ludu.

Przez to bowiem, co sam wycierpiał poddany próbie, może przyjść z pomocą tym, którzy jej podlegają.

albo

PIERWSZE CZYTANIE

Podobny • Hbr 2,10-18

Ludzka natura – to konieczny do zrealizowania misji zbawienia ludzkości „element” wyposażenia Jezusa Chrystusa. List do Hebrajczyków opisuje strategię odkupienia.

LIST DO HEBRAJCZYKÓW • NADAWCA: anonimowy, chrześcijanin pochodzenia żydowskiego • MIEJSCE POWSTANIA: nieznane • ADRESACI: chrześcijanie w Azji Mniejszej • CZAS POWSTANIA: 70-95 r.

---

JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków to jedyny spośród listów, który w nazwie nie zawiera autora. Przez wieki przypisywany był Pawłowi, ale różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują na innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

STRUKTURA • W Liście do Hebrajczyków znajdziemy kilka tematycznych wywodów: Syn wyższy od aniołów (👁 Hbr 1,5-2,18); Jezus – wierny i współczujący Arcykapłan (👁 3,1-5,10); wieczne kapłaństwo Jezusa (👁 5,11-10,39); wskazania i przykłady (👁 11,1-12,29); końcowa zachęta i pozdrowienia (👁 13,1-25).

JEZUS, KTÓRY SIĘ UPODOBNIŁ • Usłyszymy krótki fragment będący zakończeniem pierwszej części Listu. Autor powtarza w nim i rozwija dwie prawdy: po pierwsze, Jezus, będąc Bogiem, jest także w pełni człowiekiem • Po drugie, celem Jego Wcielenia i Męki na Krzyżu jest nasze uświęcenie, wyzwolenie i obmycie z grzechu.

---

Psalm (Ps 23 (22), 2-3. 5. 6 (R.: por. 1b))

Pan mym pasterzem, nie brak mi niczego

Pan pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach. †
Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć, *
orzeźwia moją duszę.
Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach *
przez wzgląd na swoją chwałę.

Pan mym pasterzem, nie brak mi niczego

Stół dla mnie zastawiasz *
na oczach mych wrogów.
Namaszczasz mi głowę olejkiem, *
kielich mój pełny po brzegi.

Pan mym pasterzem, nie brak mi niczego

Dobroć i łaska pójdą w ślad za mną *
przez wszystkie dni życia
i zamieszkam w domu Pana *
po najdłuższe czasy.

Pan mym pasterzem, nie brak mi niczego

•

PSALM

Namaszczasz mi głowę • Ps 23,1-6

Bóg nie tylko powołuje człowieka, ale też nieustannie o niego się troszczy. „Wiedzie po właściwych ścieżkach”.

PSALM 23 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: okres powygnaniowy, po 538 r. przed Chr.

---

PAN MYM PASTERZEM • Psalm 23 to jeden z najbardziej znanych utworów Psałterza, inspiracja dla niezliczonych komentarzy, utworów poetyckich i muzycznych. Psalm można czytać jako modlitwę indywidualną Izraelity dziękującego za opiekę Boga-Pasterza lub zbiorowe wołanie Izraela, rozproszonego i tęskniącego za Jerozolimą i za swoją ziemią • Ze względu na obrazy pasterza bliskie Deutero-Izajaszowi i Ezechielowi (👁 Ez 34), przypisuje się go lewicie żyjącemu w czasach po wygnaniu. Tradycja wiąże psalm z Dawidem, którego życie mogło stanowić inspirację dla autora utworu.

TY JESTEŚ ZE MNĄ • W absolutnym centrum psalmu znajdują się słowa Ty jesteś ze mną, przed którymi i po których mamy taką samą liczbę stychów. Z tego powodu bibliści zaliczają Psalm 23 do psalmów ufności, w których wierzący Izraelita powierza Bogu całe swoje życie • Obrazy psalmu nawiązują także do tzw. pieśni stopni czy pieśni wstępowań, które wykonywane były podczas pielgrzymek Żydów do Jerozolimy. Bohater psalmu znajduje w Bogu pomoc i orzeźwienie w czasie wędrówki oraz ochronę przed niebezpieczeństwami, czyhającymi w mrocznych dolinach. Wstąpiwszy na Syjon, spotyka tam Pana, który zastawia dla niego stół i namaszcza go błogosławieństwem.

DROGA ŻYCIA • Usłyszymy niemal cały Psalm 23, który dzieli się na dwie części • Pierwsze cztery wersy to tzw. pieśń pasterza, który prowadzi wierzących na zielone pastwiska, chroni podczas przepraw przez ciemną dolinę symbolizującą wrogów i niebezpieczeństwo śmierci • W drugiej części psalmu włącza się tzw. pieśń gościa, który korzysta z hojności Pana zastawiającego przed nim swój stół, namaszczającego głowę olejkiem i napełniającego kielich • Utwór przeistacza się w uniwersalny opis drogi ludzkiego życia, której towarzyszy troska Boga-Pasterza prowadzącego wierzącego ku wiecznej radości i życiu w jego Królestwie.

---

Ewangelia (J 17, 1-2. 9. 14-26)

Słowa Ewangelii według Świętego Jana

W czasie Ostatniej Wieczerzy Jezus, podniósłszy oczy ku niebu, rzekł:

«Ojcze, nadeszła godzina. Otocz swego Syna chwałą, aby Syn Ciebie nią otoczył i aby mocą władzy udzielonej Mu przez Ciebie nad każdym człowiekiem dał życie wieczne wszystkim tym, których Mu dałeś.

Ja za nimi proszę, nie proszę za światem, ale za tymi, których Mi dałeś, ponieważ są Twoimi. Ja im przekazałem Twoje słowo, a świat ich znienawidził za to, że nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata. Nie proszę, abyś ich zabrał ze świata, ale byś ich ustrzegł od złego. Oni nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata.

Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.

Nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie; aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, by świat uwierzył, że Ty Mnie posłałeś.

I także chwałę, którą Mi dałeś, przekazałem im, aby stanowili jedno, tak jak My jedno stanowimy. Ja w nich, a Ty we Mnie! Oby się tak zespolili w jedno, aby świat poznał, że Ty Mnie posłałeś i że Ty ich umiłowałeś, tak jak Mnie umiłowałeś.

Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, aby widzieli chwałę moją, którą Mi dałeś, bo umiłowałeś Mnie przed założeniem świata.

Ojcze sprawiedliwy! Świat Ciebie nie poznał, lecz Ja Ciebie poznałem, i oni poznali, że Ty Mnie posłałeś. Objawiłem im Twoje imię i nadal będę objawiał, aby miłość, którą Ty Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich».

•

EWANGELIA

Uświęć ich • J 17,1-2. 9.14-26

Przepiękna modlitwa Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy. Modli się za swoich uczniów o uświęcenie w prawdzie i aby byli jedno.

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: 80-90 r. • KATEGORIA: modlitwa • MIEJSCE: Jerozolima, Wieczernik • CZAS: ok 33 r. • KTO SIĘ MODLI: Jezus

---

KSIĘGA • Ewangelia Jana to najmłodsza ze wszystkich Ewangelii, napisana przez Jana, umiłowanego ucznia Jezusa i opracowana później przez jego uczniów w Efezie ok. 90 r. W przeciwieństwie do pozostałych trzech Ewangelistów, Jana interesuje nie tyle chronologia życia Jezusa, ile misterium osoby Syna Bożego • Symbolem Jana jest orzeł, ponieważ zaczyna on od „wysokiej Chrystologii”, od przedstawienia Jezusa jako Logosu, boskiego, preegzystującego Słowa (👁 J 1,1-14). Jan wymienia tylko siedem cudów Jezusa, które mają wymiar symboliczny i które nazywa znakami.

KSIĘGA KRZYŻA • Ewangelię św. Jana dzieli się zazwyczaj na dwie części – Księgę Znaków (rozdziały 1-11) i Księgę Krzyża (rozdziały 13-21).

OSTATNIA WIECZERZA • Usłyszymy opis Ostatniej Wieczerzy. Ostatnia Wieczerza wg św. Jana ma inny przebieg niż u pozostałych Ewangelistów. Zajmuje aż pięć rozdziałów (👁 J 13-17). Rozpoczyna się od • umywania nóg, zawiera • zapowiedź zdrady Judasza i innych uczniów, potem zaś • modlitwę arcykapłańską i • wołanie o jedność. U św. Jana brakuje natomiast słów ustanowienia Eucharystii • Przed nami fragment modlitwy arcykapłańskiej Jezusa, w której prosi Boga Ojca za swoich uczniów, za Kościół.

---