Jutro Niedziela – XXXIII zwykła A

Życie jest jak inwestycje giełdowe. Bóg obdziela talentami, człowiek ma je pomnażać

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• TRZYDZIESTA TRZECIA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili Boga, o odnalezienie radości w pełnieniu służby wobec Niego CZYTANIA: Księga Przysłów 31,10-13.19-20.30-31 • Psalm 128, 1-2.3.4-5 • Pierwszy List do Tesaloniczan 5,1-6 • Ewangelia wg św. Mateusza 25,14-30

 

• CHMURA SŁÓW • W dzisiejszych czytaniach aż 15 razy pada słowo PAN, który obdziela nas TALENTAMI (12). Ewangelia opisuje SŁUGI (6), czyli różnych ludzi, którzy po OTRZYMANIU (6) swojego talentu, dobrze lub źle go ulokowali. Pan mówi nam dziś wyraźnie, że każdemu kto ma BĘDZIE (5) dodane

Jutro Niedziela - XXXIII zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Przysłów

(Prz 31,10-13.19-20.30-31)

Niewiastę dzielną któż znajdzie? Jej wartość przewyższa perły. Serce małżonka jej ufa, na zyskach mu nie zbywa; nie czyni mu źle, ale dobrze przez wszystkie dni jego życia. O len się stara i wełnę, pracuje starannie rękami. Wyciąga ręce po kądziel, jej palce chwytają wrzeciono. Otwiera dłoń ubogiemu, do nędzarza wyciąga swe ręce. Kłamliwy wdzięk i marne jest piękno: chwalić należy niewiastę, co boi się Pana. Z owocu jej rąk jej dajcie, niech w bramie chwalą jej czyny.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Towarzyszka życia • Prz 31,10-13.19-20.30-31

KSIĘGA: Przysłów • AUTOR: Salomon i inni anonimowi mędrcy • CZAS POWSTANIA:  X-VI w. przed Chr. MIEJSCE: Starożytny Izrael  • KATEGORIA: przysłowia


O KSIĘDZE • Księga Przysłów należy do korpusu ksiąg madrościowych Starego Testamentu. Zarówno jej tytuł hebrajski, jak i grecki – Miszle Szelomoh, Paroimiai Salomontos, co znaczy Przysłowia Salomona – wiążą dzieło z postacią wielkiego izraelskiego króla, a jednocześnie zdradzają najczęściej stosowany w księdze gatunek literacki. Z pewnością księga nie pochodzi w całości od Salomona. Jest raczej próbą podsumowania ówczesnego stanu myśli. Sugerowane autorstwo miało zapewne na celu nadanie księdze powagi mocą królewskiego autorytetu. W księdze można wyróżnić kilka części: przysłowia przypisywane Salomonowi (Prz 1-22,16) Słowa Mędrców (Prz 22,17-24,34) przysłowia przypisywane Salomonowi, a zebrane przez dwór Ezechiasza, króla judzkiego (Prz 25-29)Słowa Agura (Prz 30)Słowa Lemuela (Prz 31).

KONTEKST • Ostatni rozdział Księgi Przysłów składa się z dwóch części. Pierwsza zawiera mowę królowej do syna Lemuela – władcy arabskiego (Prz 31,1-9). Bardzo rzadko zdarza się w Starym Testamencie, by to kobieta pouczała mężczyznę. Matka przestrzega w tym tekście syna przed kobietami i alkoholem, które mogą utrudniać mu rządy. Druga część to Poemat o mądrości (Prz 31,10-31) zapisany w formie akrostychu – następujące w nim wersety rozpoczynają się od kolejnych liter alfabetu hebrajskiego. Stanowi pochwałę kobiety sprawiedliwej, współczującej ubogim, roztropnej i bojącej się Pana. Ową kobietą jest mądrość, która została przedstawiona jako przewyższająca wszelkie dobra ziemskie (Prz 31,10b).

ZANIM USŁYSZYSZ • Słowa pierwszego czytania są pochwałą kobiety, która charakteryzuje się odwagą (w. 10) oddaniem (w. 12) pracowitością (w. 13) miłosierdziem względem ubogich (w. 20) bojaźnią wobec Pana (w. 30). Taka żona jest radością męża. Niewiasta symbolizuje mądrość, która jest źródłem szczęścia każdego, kto wiąże z nią swe życie. Mądrość ta objawia się tym, że najwyższej wartości nie szuka w ulotnych dobrach ziemskich, lecz w pełnej bojaźni relacji do Boga, która może zaważyć na przyszłych losach człowieka.

 

TRANSLATOR


W dzielnej kobiecie z Księgi Przysłów widać model żony i matki, widać także ucieleśnioną Bożą Mądrość. Te dwa obrazy nakładają się na siebie:

Niewiastę dzielną któż znajdzie? Dzielna niewiasta (hebr. eszet hail) to dosłownie kobieta pełna mocy, silna. Hail w ST oznacza bogactwo i zdolności, siłę, odwagę, a nawet potężną armię. Dzielna kobieta/Mądrość Boża jest jak najcenniejszy skarb, jej życiowa odwaga i skuteczność przypominają odwagę żołnierzy na polu bitwy.

 Serce małżonka jej ufa, na zyskach mu nie zbywa  Zysk (hebr. salal) to dosłownie łup (1 Sm 30,20). Fragment Jr 21,9 mówi o życiu jako łupie, który mają ocalić Izraelici. Życie męża dzielnej kobiety/ucznia Mądrości Bożej jest jak wygrana bitwa, jest bogate w “łupy”.

Nie czyni mu źle, ale dobrze przez wszystkie dni jego życia Czyni dobrze (hebr. gamal) znaczy dosłownie karmi, rodzi dobro, jak drzewo rodzi słodkie migdały w Lb 17,23.

 O len się stara i wełnę, pracuje starannie Dosłownie w tekście hebr. ‘pracuje z upodobaniem’ (hafac). Jej praca z miłości jest tak samo wartościowa jak studiowanie Tory i upodobanie w Prawie Pana (Ps 1,2).

Podobnie jak okręt kupiecki krąży, żywność sprowadza z daleka  Okręt kupiecki (hebr. onija) to np. okręt ze złotem dla Salomona na budowę świątyni (2 Krn 8,18). Kobieta/Mądrość Boża swoją troską i miłością sprawia, że w jej domu, jak w świątyni, mieszka Pan.

Wstaje, gdy jeszcze jest noc, i żywność rozdziela domowi, a obowiązki swym dziewczętom  Obowiązki (hoq) to inaczej prawa i nakazy, w ST odnoszą się wskazań Prawa i Bożych przykazań; dziewczęta (naarah) to niedoświadczone i młode kobiety. Dzielna kobieta/Mądrość Boża uczy niedoświadczonych, jej życie wypełniają Boże Prawa.

Myśli o roli kupuje ją: z zarobku swych rąk zasadza winnicę  To typowo męskie czynności. Winnica to symbol radości, miłości, wybranego Izraela (Pnp; Iz 5). Dzielna kobieta/Mądrość Boża wypełnia życie swoich bliskich miłością, radością i bliskością Pana.

Przepasuje mocą swe biodra  Przepasywać (hebr. hgr) w 1- 2 Sm to gest wojownika, który przypasowuje sobie miecz. Kobieta/Boża Mądrość daje swoim bliskim siłę do życiowych zmagań.  

Już widzi pożytek z swej pracy: jej lampa wśród nocy nie gaśnie  Lampa (hebr. ner) to symbol czujności i dostatku. Płonie ona nieustannie w domu dzielnej kobiety i w domu Bożej Mądrości, w Namiocie Spotkania (Wj 25,37). Słowo Pana jest lampą (Ps 119,105).

Sporządza sobie okrycia, jej szaty z bisioru i z purpury  Bisior i purpura to symbol godności królewskiej, takie same tkaniny zdobią kobietę i Namiot Spotkania oraz Świątynię (Wj; 1-2 Krn). Kobieta i Świątynia mają ze sobą wiele wspólnego, są mieszkaniem Bożej Mądrości.

Strojem jej siła i godność  Godność (hebr. hadar) to inaczej blask, majestat, piękno. Otaczają one kobietę, są jej naturalnym strojem. To także strój samego Boga i roztaczającej blask Jego Mądrości (Ps 93,1).

Otwiera usta z mądrością, na języku jej miłe nauki  Dosłownie na jej języku “Tora miłości” (torat chesed). Torą, Prawem, którego uczy kobieta/Boża Mądrość, jest bezinteresowna, życzliwa, otwarta miłość.

Kłamliwy wdzięk i marne jest piękno: chwalić należy niewiastę, co boi się Pana  Wdzięk potrafi być kłamstwem (hebr. seker), często skrywa pustkę, a piękno (hebr. hen) jest jak podmuch wiatru, para (hebr. hebel tego samego słowa używa Kohelet marność). Jedyne, co trwa, to bojaźń Boża (jirat Adonaj), która w literaturze mądrościowej jest początkiem wszelkiej mądrości. Kobieta i Mądrość Boża wraz z upływem pozostają zawsze piękne, ponieważ są zasłuchane w Boże Słowo.

 

 

CYTATY


Dobre pytanie: Niewiastę dzielną któż znajdzie?

Niewymierność: Jej wartość przewyższa perły.

O prawdziwej damie: chwalić należy niewiastę, co boi się Pana.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 128, 1-2. 3. 4-5)

REFREN: Błogosławiony, kto się boi Pana

Szczęśliwy człowiek, który się boi Pana i chodzi Jego drogami. Będziesz spożywał owoc pracy rąk swoich, szczęście osiągniesz i dobrze ci będzie.

Małżonka twoja jak płodny szczep winny w zaciszu twojego domu. Synowie twoi jak oliwne gałązki dokoła twego stołu.

Tak będzie błogosławiony człowiek, który się boi Pana. Niech cię z Syjonu Pan błogosławi i abyś oglądał pomyślność Jeruzalem przez wszystkie dni twego życia.

[01][02]

 

PSALM

Źródło szczęściaPs 128, 1-2. 3. 4-5 

PSALM 128 • AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli


O PSALMIE • Pochodzący z powygnaniowej tradycji mądrościowej Psalm 128 należy do zbioru pieśni pielgrzymkowych. Jest określany mianem Pieśni stopni, czy Pieśni kroków, ponieważ był śpiewany podczas podchodzenia pielgrzymów do położonej na wzgórzu Jerozolimy, zwykle w ramach obchodów jednego z trzech wielkich świat żydowskich (Święto Paschy, Święto Namiotów, Święto Tygodni). Psalm zawiera błogosławieństwo skierowane do małżonków i najprawdopodobniej był wykorzystywany w synagogalnej liturgii małżeństwa.

ZANIM USŁYSZYSZ • Psalm ten jest wyrazem ówczesnych przekonań co do źródeł i przejawów prawdziwego szczęścia. Na Boże błogosławieństwo zasługuje ten, który boi się Pana (w. 4). Wyraża się to w chodzeniu Jego drogami (w. 1), czyli przestrzeganiu Bożych przykazań i kierowaniu się w życiu wolą Pana. Najdobitniejszym znakiem Bożego błogosławieństwa dla Izraelity był dobrobyt materialny oraz miłość małżeńska połączona z darem licznego potomstwa.

 

 

CYTATY


O strachu błogosławionym: Szczęśliwy człowiek, który się boi Pana

Psalmista o dużej rodzinie: Małżonka twoja jak płodny szczep winny

Pochwała wielodzietności: Synowie twoi jak oliwne gałązki dokoła twego stołu.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu do Tesaloniczan

Nie potrzeba wam, bracia, pisać o czasach i chwilach. Sami bowiem dokładnie wiecie, że dzień Pański przyjdzie tak, jak złodziej w nocy. Kiedy bowiem będą mówić: Pokój i bezpieczeństwo - tak niespodzianie przyjdzie na nich zagłada, jak bóle na brzemienną, i nie ujdą. Ale wy, bracia, nie jesteście w ciemnościach, aby ów dzień miał was zaskoczyć jak złodziej. Wszyscy wy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia. Nie jesteśmy synami nocy ani ciemności. Nie śpijmy przeto jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Nie jesteście w ciemnościach  1 Tes 5,1-6

PIERWSZY LIST DO TESALONICZAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt/Ateny • DATA: ok. 50 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Tesalonice


O KSIĘDZE • Pierwszy List do Tesaloniczan jest uznawany za najstarsze pismo Nowego Testamentu. Paweł napisał je zaraz po założeniu wspólnoty i opuszczeniu Tesaloniki z powodu nieprzychylności mieszkających tam Żydów. List powstał podczas drugiej podróży misyjnej Apostoła (4952 r.), po otrzymaniu wieści od Tymoteusza. Adresaci listu to chrześcijanie nawróceni z pogaństwa (1,9), którzy za swoje nawrócenie płacą wysoką cenę prześladowań (1,7) ze strony ich rodaków (2,14). Paweł posyła do nich Tymoteusza, aby upewnić się o ich wierze, która  jak się obawia mogła się zachwiać. Obawy Pawła okazały się płonne (3,6-8).

List nie ma na celu korygowania błędów Tesaloniczan, lecz umocnienie ich w wierności otrzymanej Ewangelii (4,1-2.10). Nie potrzebują pouczeń co do miłości braterskiej (4,9) ani daty końca czasów (5,1-2). W egzortach kierowanych do wspólnoty nie widać problemów natury moralnej. Jedyny problem to kwestia braku wiedzy co do losu zmarłych (4,13-18).  Owocuje to smutkiem Tesaloniczan.

KONTEKST •  Po wstępnych pochwałach (1 Tes 1,2-10; 2,13-20) wyjaśnieniu potrzeby misji Tymoteusza (1 Tes 3,1-10) oraz zachęcie do poprawy wzajemnych relacji w ramach wspólnoty (1 Tes 4,1-12) Paweł kieruje do Tesaloniczan naukę dotyczącą paruzji. Wielu z nich, licząc na szybkie przyjście Pana, bało się o przyszły los osób zmarłych jeszcze przed Jego nadejściem. Apostoł, używając popularnej wówczas stylistyki apokaliptycznej, zapewnia, że udział w radości niebieskiej będzie dotyczył zarówno zmarłych, którzy w dniu ostatecznym zostaną przywróceni do życia, jak i tych, którzy dożyją tego momentu.

ZANIM USŁYSZYSZ • Nikt z nas nie jest w stanie przewidzieć dnia Sądu Ostatecznego. Dlatego chrześcijanin nie powinien kierować swoim życiem tylko i wyłącznie ze względu na wizję bliskiej kary lub nagrody. Paweł zachęca do czujności, która polega na przestrzeganiu Bożych przykazań i wypełnianiu woli Boga w każdym momencie życia – tak w jego początkach, jak i u kresu.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Dzień Pański Paweł nawiązuje do nauczania proroków Starego Testamentu i do słów samego Jezusa. Amos 2,13-16 pisze o dniu, przed którym nikt nie ucieknie, a Malachiasz 3,1-3 opisuje Pana nagle przybywającego do świątyni, aby oczyścić swój lud. Dzień Pański zaskakuje większość ludzkości.

Czujność Jezus wzywa swoich uczniów do czujności. Syn Człowieczy przyjdzie jak potop za dni Noego, przynosząc nieubłagany sąd tym, którzy nie są przygotowani na Jego nadejście (Mt 24,37-42). Tesaloniczanie nie powinni dać się zwieść fałszywym prorokom głoszącym “spokój i bezpieczeństwo”. Nie trwają też w ciemnościach niewiedzy i grzechu, aby dzień Pana miał ich zaskoczyć.

Światłość  Paweł nazywa wierzących “synami światłości” i “synami dnia”. Światłość towarzyszy Bogu Stwórcy (Rdz 1,4), wyprowadza Izraela z Egiptu (Wj 14,20) i jest znakiem Pana zstępującego na Synaj, aby zawrzeć Przymierze (Pwt 4,11). Chrześcijanie to dzieci światłości: są nowym stworzeniem, wyprowadzonym z niewoli grzechu; należą do Pana przez Krew Chrystusa. Są synami dnia Pańskiego. Dla nich dzień ten będzie dniem triumfu i radości, jeśli tylko nie popadną w odrętwienie, jeśli nie zasną (sen to synonim śmierci) w oczekiwaniu na przyjście Pana.  

 

 

CYTATY


Kontrowersyjne porównanie Pawła: dzień Pański przyjdzie tak, jak złodziej w nocy.

Ufff: Ale wy, bracia, nie jesteście w ciemnościach, aby ów dzień miał was zaskoczyć

Namowa do mobilizacji: czuwajmy i bądźmy trzeźwi!

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 25,14-30)

Jezus opowiedział uczniom tę przypowieść: Pewien człowiek, mając się udać w podróż, przywołał swoje sługi i przekazał im swój majątek. Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i odjechał. Zaraz ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, puścił je w obrót i zyskał drugie pięć. Tak samo i ten, który dwa otrzymał; on również zyskał drugie dwa. Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł i rozkopawszy ziemię, ukrył pieniądze swego pana. Po dłuższym czasie powrócił pan owych sług i zaczął rozliczać się z nimi. Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów. Przyniósł drugie pięć i rzekł: Panie, przekazałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem. Rzekł mu pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana! Przyszedł również i ten, który otrzymał dwa talenty, mówiąc: Panie, przekazałeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem. Rzekł mu pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana! Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent, i rzekł: Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz swoją własność! Odrzekł mu pan jego: Sługo zły i gnuśny! Wiedziałeś, że chcę żąć tam, gdzie nie posiałem, i zbierać tam, gdziem nie rozsypał. Powinieneś więc był oddać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie byłbym z zyskiem odebrał swoją własność. Dlatego odbierzcie mu ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma. A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz - w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Sługo dobry i wierny •  Mt 25, 14-30

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: ok. 8090 r.

KATEGORIA: przypowieść MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, Góra Oliwna • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie


KSIĘGA • Autor Ewangelii wg św. Mateusza ani razu nie zdradza się w tekście księgi. Tradycyjnie autorstwo przypisuje się jednak Mateuszowi – jednemu z Dwunastu. Księga powstała w pierwszym stuleciu, najprawdopodobniej w latach osiemdziesiątych, zapewne w Antiochii Syryjskiej. Adresatem Ewangelii jest wspólnota składająca się w znacznej mierze z judeochrześcijan, choć znajdują się w niej również nawróceni poganie. Wpływa to na charakter księgi, która ma zabarwienie judaistyczne. W jej strukturze można wyróżnić pięć większych jednostek, zwanych mowami:Kazanie na Górze (5,1-7,29) mowa misyjna (10,1-11,1) •  mowa w przypowieściach (13,1-53) mowa kościelna (18,1-35) •  mowa eschatologiczna (24,1-25,46). Takim układem autor mógł nawiązywać do budowy Pięcioksięgu.

KONTEKST • Przypowieść o talentach należy do większej jednostki literackiej poświęconej przyszłym losom Jerozolimy i powtórnemu przyjściu Chrystusa w czasach ostatecznych (Mt 24-25). Ów fragment, o głęboko eschatologicznym przesłaniu, bezpośrednio poprzedza opis męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa (Mt 26-28) i bywa określany jako Mowa eschatologiczna. Jest to piąta z wielkich mów Jezusa w Ewangelii Mateuszowej. Mistrz z Nazaretu przemawia do uczniów zebranych wokół Niego na Górze Oliwnej, wielokrotnie używając przypowieści. Wymienia znaki, które pojawią się na końcu czasów (Mt 24, 3-25), opisuje samo przybycie Syna Człowieczego na ziemię (Mt 24, 26-35) oraz  Sąd Ostateczny (Mt 25, 31-46). W tym kontekście zachęca uczniów do czujności i gorliwości w przestrzeganiu Bożych przykazań.

ZANIM USŁYSZYSZ • Historia o sługach obdarowanych talentami wpisuje się w szereg przypowieści, które mają odniesienie eschatologiczne. Zarządzanie otrzymanymi talentami będzie źródłem oceny i zaważy na przyszłych losach sług. Pan weryfikuje ich wierność względem podjętych zobowiązań, nie zaś względem siebie samego. Dlatego na równi postępuje z tym, który przyniósł pięć talentów zysku, oraz z tym, któremu udało się zgromadzić jedynie dwa.

 

JESZCZE O EWANGELII


Bóg wyrusza w podróż  Bóg Stwórca stworzył ten świat, a następnie oddał go nam w dzierżawę i ukrywa się, patrząc, jak zarządzamy Jego dobrami. To interpretacja Rdz 1,28 człowiek stworzony na obraz i podobieństwo Boże jest tylko i aż dzierżawcą na tym świecie.  

Rozrzutność Pana   Mogą dziwić zaufanie i rozrzutność Boga. Przekazuje nam swój majątek w nadziei, że go pomnożymy. Każdemu ze sług dał odpowiednio pięć talentów, trzy talenty i jeden talent. Czy to sprawiedliwe? Jeden talent to ok. 350 kg złota. Zatem każdy ze sług otrzymał ogromny majątek, odpowiednio 1500, 1000, 350 kg złota. Bóg daje każdemu według zdolności (gr. dynamis – siły, predyspozycji, dynamiczności) i zawsze daje ponad miarę.

Powrót Pana  Po dłuższym czasie (na końcu naszego życia lub na końcu czasów) Pan powraca i rozpoczyna rozliczanie. Z jakim entuzjazmem podchodzi do tych, którzy byli aktywni i twórczy – sługo dobry i wierny. Cieszy się ich sukcesami. Stwierdza, że dał im niewiele – byłeś wierny w małych rzeczach i obiecuje jeszcze większą nagrodę – wejście do radości Pana (lub miasta – u Łukasza). Nie jest ważne to, ile zarobili, ale to, że byli aktywni pierwszy i drugi sługa otrzymują tę samą pochwałę.

Dramat  zaczyna się, kiedy zbliża się trzeci ze sług. Najpierw oskarża pana o surowość i niesprawiedliwość, czyżby zazdrościł dwóm towarzyszom? Dlaczego nie ucieszył się z tego, co dostał? Zakopał, czyli pogrzebał skarb, który dostał od Pana. Tłumaczy, że się go bał. Strach przed Bogiem zabija twórcze życie. Biblia zaleca bojaźń Pana (patrz Poemat o dzielnej kobiecie z pierwszego czytania), lecz nie ma ona nic wspólnego ze strachem. Bojaźń Boża to szacunek i miłość do Pana, którego mogę nie rozumieć, ale któremu jestem posłuszny, ponieważ Jego drogi nieskończenie przekraczają moje.

Niebo jak Wall Street? Boże życie przypomina trochę inwestycje giełdowe. Każdy z nas otrzymuje talenty. Mogą być nimi konkretne uzdolnienia fizyczne, ale także dary Ducha Świętego i najważniejszy talent wiary i życia Bożego w nas. Bóg nie obdziela nas nimi identycznie. Każdy powinien pomnażać to, co otrzymał, nie oglądając się na innych. Kto pomnaża, otrzymuje coraz więcej. Nie współpracując z łaską, usypiamy w sobie otrzymane dary i sami zamykamy się na przyjęcie następnych. Zamykamy się także na wejście do Królestwa, gdzie jak na Wall Street jest miejsce jedynie dla aktywnych i przedsiębiorczych.

 

CYTATY


Pochwała przedsiębiorczości: Dobrze, sługo dobry i wierny!

Pan stwierdza, że pięć talentów to jeszcze niewiele: Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię

Bóg nie stosuje janosikowego: Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane

 

TWEETY




 


STO SŁÓW


Pod koniec roku liturgicznego Kościół proponuje czytania mówiące o naszym przyszłym losie. Nie straszy nas potępieniem, ale zachęca do zachowania czujności w codziennym postępowaniu.

Każdy będzie musiał zdać rachunek ze swego życia, niezależnie od tego, w jakim momencie zastanie go przychodzący Bóg. Nie muszą się Go obawiać ci, którzy żyli w bojaźni Pańskiej, czyli kroczyli Bożą drogą i realizowali Jego wolę w codzienności.

Bóg obdarował wszystkich darami, które mają nam w tym pomóc. Od naszej decyzji zależy, czy ów skarb będziemy w sobie rozwijać, czy sparaliżowani strachem zakopiemy go w swych lękach.

Bóg jest nie tylko sprawiedliwym Sędzią, ale i miłosiernym Ojcem.

 

TRENDY


#RozkopawszyZiemięUkryłPieniądze

Św. Paweł apostoł mówi, że te dary nadziei wiary i miłości nosimy przecież w naszej codzienności w naczyniach glinianych, łatwo je można upuścić. (…) Często mamy do Pana Boga pretensje o to, że ktoś (…) jest zaradny życiowo, a ktoś inny jest zwykłym życiowym nieudacznikiem. Pamiętajmy jednak, że Bóg rozliczy nas z tych darów, które od niego otrzymaliśmy. (ks. Marek Raszewski)

Jeszcze kiedyś po to, żeby (…) przełączyć program, trzeba było się podnieść z fotela, podejść do telewizora i nacisnąć odpowiedni guzik. (…) Jakie dzisiaj jest społeczeństwo, które przypomina kaleki! (…) dwie lewe ręce i przy tym niesamowite lenistwo. (…) Co powiemy Panu Bogu, gdy on na Chrzcie Świętym obdarzył nas licznymi darami? Powiemy mu „Panie, baliśmy się! Baliśmy się rozpalać te dary, bo może pobłądzimy.”. (ks. Włodzimierz Cyran)

Miałem kolegę, co zakopał dziesięć złotych i myślał, że mu wyrośnie stówa – nie wyrosła. (ksiądz Piotr Narkiewicz vel Gienek Washable)

[sługa] tłumaczy swoje zachowanie m.in. lękiem. (…) ile lęku jest w moim życiu? Jak bardzo ten lęk hamuje rozwój moich talentów? Dobra Nowina, czyli Ewangelia, jest taka, że my nie musimy zostać sami z naszymi lękami. Syn Boży jest posłany, żeby zbawiać i również aby wybawić nas od naszych lęków. (Andrzej Wierzba MS)

Pamiętaj, jeśli potraktujesz swoje serce okrutnie i powiesz: siedź cicho, nie odzywaj mi się, stul pysk tam na dnie, serducho moje – to ono ci się strasznie zemści. Wylecisz z autostrady życia jak nic. (…) Jest taka scena, że gdzieś wydobywają z celi człowieka, który pięćdziesiąt lat spędził w jakimś więzieniu, w lochach. No i otwierają tę celę, on w ogóle (…) nic nie widzi, zarośnięty, dziki, w jakiś brudach… (…) ja myślę, że wielu ludzi, gdyby powiedziało: serce moje, wyjdź na zewnątrz – to wyszedłby ktoś taki. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

W tym momencie, kiedy oni otrzymują pięć talentów, są bogatymi. Ale w momencie, kiedy przychodzą do banku, to jest to wielkie ryzyko, bo może bank splajtować. (…) Wierzą, że ten bank, do którego trafili, jest bankiem, który nie zdefrauduje ich wartości (…) że w ostatecznym rachunku okaże się, że na tym zarobili. I patrząc w moje życie (…) widzę, że ja zainwestowałem w bank, który nazywa się zakon paulinów. (o. Augustyn Pelanowski)

1/5
Przypowieść o talentach na drzeworycie z roku 1712 r.
2/5
Przypowieść o talentach, Jan Luyken, XVII-XVIII w.
3/5
Przypowieść o talentach, anonimowy autor, XV w.
4/5
Żona artysty i jego syn, Benjamin West, ok. 1773 r., Yale Center for British Art, USA
5/5
Portret żony w ślubnej sukni, Jan Matejko, 1879 r, Muzeum Narodowe w Warszawie
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXXII zwykła A

Tylko Jezus przywraca człowiekowi piękno i godność Bożej Świątyni… w trzy dni!

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• TRZYDZIESTA DRUGA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili Boga, aby pomnożył w swoim Kościele owoce Ducha Świetego CZYTANIA: Księga Ezechiela 47,1-2.8-9.12 • Psalm 46,2-3.5-6.8-9 • Pierwszy List do Koryntian 3,9b-11.16-17 • Ewangelia wg św. Jana 2,13-22

 

• CHMURA SŁÓW • Słowo ŚWIĄTYNIA pada dziś aż (14) razy. JEZUS (4) poprzez swój gniew, pokazuje żal z powodu zniszczenia domu BOŻEGO (15), domu Jego Ojca. Czytania jednoznacznie wracają do źrodeł, do raju, opowiadają o WODZIE (6), która daje życie wypływając ze źródła, które znajduje się w okolicach ołtarza świątyni.

Jutro Niedziela - XXXII zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Ezechiela

(Ez 47,1-2.8-9.12)

Podczas widzenia otrzymanego od Pana zaprowadził mnie anioł z powrotem przed wejście do świątyni, a oto wypływała woda spod progu świątyni w kierunku wschodnim, ponieważ przednia strona świątyni była skierowana ku wschodowi; a woda płynęła spod prawej strony świątyni na południe od ołtarza. I wyprowadził mnie przez bramę północną na zewnątrz i poza murami powiódł mnie od bramy zewnętrznej, skierowanej ku wschodowi. A oto woda wypływała spod prawej ściany świątyni, na południe od ołtarza. A On rzekł do mnie: Woda ta płynie na obszar wschodni, wzdłuż stepów, i rozlewa się w wodach słonych, i wtedy wody jego stają się zdrowe. Wszystkie też istoty żyjące, od których tam się roi, dokądkolwiek potok wpłynie, pozostają przy życiu: będą tam też niezliczone ryby, bo dokądkolwiek dotrą te wody, wszystko będzie uzdrowione. A nad brzegami potoku mają rosnąć po obu stronach różnego rodzaju drzewa owocowe, których liście nie więdną, których owoce się nie wyczerpują; każdego miesiąca będą rodzić nowe, ponieważ woda dla nich przychodzi z przybytku. Ich owoce będą służyć za pokarm, a ich liście za lekarstwo.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Woda życia • Ez 47, 1-2.8-9.12

KSIĘGA: Ezechiela • AUTOR: Ezechiel • CZAS POWSTANIA:  na wygnaniu (586-538 r. przed Chr.) MIEJSCE: Babilonia  • KATEGORIA: wizja prorocka


O KSIĘDZE • Trzecia z wielkich ksiąg prorockich zawiera 48 rozdziałów. Widoczny jest  podział na trzy części rozdziały 1-24 dotyczą wyroczni o sądzie nad Judą i Izraelem kolejne 8 nad pozostałymi ludami świata rozdziały 33-48 to zapowiedź odnowy IzraelaW Księdze Ezechiela dominują wizje prorockie Od rozdziału 40 prorok zaczyna monumentalny opis nowej świątyni oczyszczonej przez Boga i na nowo przez Niego zamieszkiwanej (Ez 43,7-9). Fragment, który dziś usłyszymy, opisuje rzekę wypływającą spod progu świątyni w kierunku wschodnim (Ez 47,1-12).

KONTEKST • W ostatniej części księgi Ezechiel rysuje wizję odnowionego świata, przedstawiając widzenie nowej świątyni (rozdz. 40-42) wznowionego kultu (rozdz. 43-46) wreszcie ogólne spojrzenie na ziemię w jej nowym kształcie (rozdz. 47-48). Ezechiel sam pozostając na wygnaniu już 25 lat otrzymuje wizję, dzięki której daje Izrealitom oczekującym na powrót do swego kraju nadzieję, że Bóg nie zapomniał o Narodzie Wybranym i jest gotowy spełnić obietnicę zakończenia niewoli.

ZANIM USŁYSZYSZ • Zródło rzeki bije w okolicach ołtarza świątyni i wskazuje drogę, którą Bóg przebył, aby znów tu zamieszkać. Rzeka kieruje się dalej ku wschodowi, ku Pustyni Negeb i Morzu Martwemu, lecząc jego słone wody przynosząc im obfitość życia, ryb i drzew rodzących wszelkie owoce (Ez 47,8-9). W wizji Ezechiela źródło wypływające spod Świątyni ma przynieść życie na pustyni. W sposób symboliczny może to oznaczać uzdrowienie przez Boga martwej wiary Izraela, bądź uleczenie pozbawionych nadziei serc Żydów.  Przedłużeniem tego proroctwa może być opis Śmierci Jezusa Chrystusa, z którego przebitego boku miała wypłynąć uzdrawiająca krew i woda (por. J 19, 34).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Świątynia w wizji Ezechiela to nowy ogród Eden. Idea proroka, który pochodzi z rodziny kapłańskiej, przypomina obraz raju kreślony także przez kapłana w Księdze Rodzaju 1 – 3. Światła zawieszone na firnamencie nieba przypominają tam światła świątyni, pory roku i wyznaczany przez nie czas nawiązuje do czasu świętego i celebracji świątynnych, wreszcie Bóg przechadza się po ogrodzie tak jak po świątyni będą poruszać się kapłani. Dla Ezechiela, podobnie jak dla autora Księgi Rodzaju (obaj piszą w tym samym czasie w Babilonii) Nowa Świątynia oznacza powrót do Edenu, co prorok wyraża na kilka sposobów:

• Życiodajne źródło wytryskujące z centrum świątyni, spod ołtarza, to nawiązanie do drzewa życia znajdującego się w centrum ogrodu (Rdz 2,9), a które oznacza bogosawiącą Bożą obecność.

• Potężna rzeka wypływająca ze świątyni w kierunku pustyni przypomina cztery rzeki, które biorą swój początek w raju opasując całą ziemię (Rdz 2,10-14).

• Drzewa o niewiędnących liściach rodzące uzdrawiające owoce to aluzja do wszelkiego rodzaju drzew wypełniających rajski ogród (Rdz 2,9). Zauważmy, że nie ma już między nimi trującego drzewa poznania dobra i zła. Nowy Eden jest doskonalszy od starego.   

 

CZY WIESZ, ŻE…


Źródło, o którym pisze Ezechiel niektórzy identyfikowali z położonym u stóp miasta i świątyni źródłem Gihon. Zapewniało ono wodę miastu dzięki wybudowanemu przez Ezechiasza słynnemu tunelowi Siloam.

 

CIEKAWOSTKA


Opis wypływającej spod świątyni rzeki, nawiązuje do kultu sprawowanego tam każdego dnia. Krew ze składanych ofiar spływała od ołtarza do doliny Cedronu i płynącego tamtędy potoku. Od czasu do czasu, w celu oczyszczenia systemu odprowadzających krew kanałów, wlewano tam wodę. W pewnych okresach potok Cedron przybierał tak mocno, że jego wody po przebyciu Pustyni Judzkiej wpływały aż do Morza Martwego. To zaś dla Izraelitów było symbolem śmierci. Ze względu na niezwykle wysokie zasolenie (26%) nie żyły w nim żadne organizmy, a okolica była pustynna. Mozaika z Madaby pokazuje rybę, która płynąc z biegiem Jordanu zbliża się do Morza Martwego, po czym czując jego słone wody zawraca z przerażeniem.  

 

CYTATY


Anioł roztacza piękną wizję: A nad brzegami potoku mają rosnąć po obu stronach różnego rodzaju drzewa owocowe

Jutro Niedziela - XXXII zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 46,2-3.5-6.8-9)

REFREN: Bóg jest we wnętrzu swojego Kościoła

Bóg jest dla nas ucieczką i siłą: najpewniejszą pomocą w trudnościach. Przeto nie będziemy się bali, choćby zatrzęsła się ziemia i góry zapadły w otchłań morza.

Nurty rzeki rozweselają miasto Boże, najświętszy przybytek Najwyższego. Bóg jest w jego wnętrzu, więc się nie zachwieje, Bóg je wspomoże o świcie.

Pan Zastępów jest z nami, Bóg Jakuba jest naszą obroną. Przyjdźcie, zobaczcie dzieła Pana, zdumiewające dzieła, których dokonał na ziemi.

[01][02]

 

PSALM

Pan jest z nami  Ps 46,2-3.5-6.8-9

PSALM 46 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy monarchii, ok. VIII w. przed Chr.


O PSALMIE • Autorstwo Psalmu 46 przypisuje się Korachitom, czyli lewitom pełniącym w Świątyni funkcje śpiewacze. Zalicza się go do tzw. Pieśni Syjonu. Prezentują one cechy charakterystyczne dla hymnów tehilla, były często wykorzystywane w liturgii świątynnej i miały na celu przypominać o realnej obecności Boga w Jego Przybytku. W opisie psalmu znajdujemy także informację o sposobie wykonania: na melodię “Alamot”, co może oznaczać Pieśń o rzeczach ukrytych.

ZANIM USŁYSZYSZ • Autor psalmu wyraża ogromną ufność w Boże działanie. Zachęca, by w chwilach zwątpienia dostrzec wokół siebie znaki Bożej obecności i siły Przekonanie o istnieniu Boga i jego interwencji w życie człowieka, jest dla psalmisty źródłem odwagi. Nawet wówczas, gdy ogarniają nas siły zła, które w tekście są symbolizowane przez trzęsienie ziemi i morską otchłań, możemy liczyć na Bożą interwencję. Słowa, które zapewniają o pomocy, z którą Bóg przychodzi miastu Bożemu (…) o świcie, mogą być odniesieniem do cudownego ocalenia Jerozolimy w 701 r. przed Chr. podczas najazdu Sennnacheryba. Obrazy Boga spieszącego na ratunek swemu miastu przywodzą też na myśl wyzwolenie Izraelitów z niewoli egipskiej, czy Zmartwychwstanie Chrystusa. Oba te wydarzenia miały miejsce wczesnym rankiem i są zapewnieniem, że Bóg nie opuścił Swego ludu, ale realizuje złożone mu obietnice.

 

CYTATY


Odporność na wstrząsy: Przeto nie będziemy się bali, choćby zatrzęsła się ziemia

Gdzie jest Bóg? Gdzie jest Bóg?: Pan Zastępów jest z nami

Zaproszenie psalmisty: Przyjdźcie, zobaczcie dzieła Pana

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu do Koryntian

(1 Kor 3,9b-11.16-17)

Jesteście uprawną rolą Bożą i Bożą budowlą. Według danej mi łaski Bożej, jako roztropny budowniczy, położyłem fundament, ktoś inny zaś wznosi budynek. Niech każdy jednak baczy na to, jak buduje. Fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego, jak ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus. Czyż nie wiecie, żeście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was? Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg. Świątynia Boga jest świętą, a wy nią jesteście.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Jesteście Bożą budowlą  1 Kor 3,9b-11.16-17

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Efez • DATA: ok. 52 r.• ADRESACI: chrześcijanie w Koryncie


O KSIĘDZE • Drugie czytanie to fragment Pierwszego Listu do Koryntian. Podczas swojego pobytu w Koryncie, ważnym greckim mieście, Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Wspólnota ta, ze względu na ogromną różnorodność tworzących ją grup społecznych oraz wpływy różnego rodzaju filozofii i religii, jakim podlegała z zewnątrz, borykała się z wieloma problemami • Zagrożona jedność: powstały grupy i stronnictwa, które rywalizowały ze sobą w Kościele Liderzy: poważnym niebezpieczeństwem było pojawienie się ludzi chełpiących się swoją wiedzą i doskonałością (2,6; 3,1; 8,1). Głosili oni całkowitą swobodę obyczajów (6,12). Często zachowywali się w sposób nieodpowiedzialny, gorsząc resztę (8-10), poszukiwali najbardziej spektakularnych duchowych darów, zaniedbując miłość (12-14) Odrzucenie zmartwychwstania: niektórzy Koryntianie odrzucili naukę o zmartwychwstaniu ciała, patrząc na nią z punktu widzenia greckiej filozofii lub żydowskiej apokaliptyki (15).

KONTEKST •  Rozdział 3 Pierwszego Listu do Koryntian to część większej jednostki retorycznej, (1 – 4). Paweł odnosząc się do podziałów i sporów, które trapią młodą wspólnotę chrześcijańską, ukazuje im Krzyż Chrystusa, w któym dokonał się prawdziwy przewrót wartości tego świata. Wpatrzeni w Ukrzyżowanego Koryntianie powinni porzucić czysto ludzki sposób myślenia i szukać tego, co buduje wspólnotę. Apostoł stawia Koryntianom przed oczyma wizję Kościoła, którym są. Przypomnienie, że wszyscy wierzący stanowią dzieło Pana ma skłonić ich do zaprzestania jałowych sporów i uleczenia tworzących się podziałów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Św. Paweł używa trzech obrazów dla uświadomienia Koryntianom kim są: po pierwsze są Bożym polem uprawnym, po drugie Bożą budowlą, po trzecie, Bożą świątynią. Każdy z obrazów zmierza do stwierdzenia, że żaden z wielkich apostołów w Koryncie nie może czuć się właścicielem wspólnoty, która należy do Pana. Także Koryntianie powinni uświadomić sobie, że są “Bożą własnością”, ich ciało i życie nie należą do nich.

  

 

TRANSLATOR


Pole uprawne (gr. georgion). Sówa tego w NT używa tylko raz Paweł w odniesieniu do Kościoła w Koryncie. Georgion oznacza zadbane, strzeżone i dobre uprawiane pole (Prz 31,16) lub hodowlę drzew (Syr 27,6). Obrazy związane z uprawną rolą Bożą, które apostoł odnosi do Kościoła w Koryncie, to jasne stwierdzenie, że wspólnota to nie prywatne poletko nawet tak wielkich głoszących jak Piotr i Paweł. Pole uprawne przywołuje na myśl przypowieści Jezusa o ziemi, na którą pada ziarno Słowa (Mk 4,1-8), czy o polu pszenicy, na którym nieprzyjaciel posiał chwast (Mt 13,24-30). Sam Bóg sieje Słowo i troszczy się o jego wzrost na duchowym polu jakim jest jego Kościół.

Budowla (gr. oikodome). Podkreśla długi proces budowania i trud, jaki włożył Bóg we wzniesienie swojej wspólnoty. Słowem tym opisuje się imponujące budowle świątyni jerozolimskiej (Mk 13,1) ale także święte życie, które służy wenętrznemu budowaniu Kościoła (1 Kor 14,12).

Boża świątynia.  Gr. naos (świątynia) używane jest dla opisania świątyni jerozolimskiej (Mk 14,58), niebios (Ps 10,4; 17,7), czy ludzkiego ciała (1 Kor 6,16.19). To trzy miejsca, które wypełnia Boża obecność, i w których Pan zamieszkuje w sposób szczególny. Naos (łac. cella) to także termin architektoniczny, którym opisuje się miejsce najświętsze w świątyni, miejsce zarezerwowane tylko dla Boga, będące jego szczególną własnością.  

 

CYTATY


Piękne słowa Apostoła: Jesteście uprawną rolą Bożą i Bożą budowlą.

Boże vice versa: Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg.

Paweł w miłych słowach o nas: Świątynia Boga jest świętą, a wy nią jesteście.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 2,13-22)

Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus udał się do Jerozolimy. W świątyni napotkał siedzących za stołami bankierów oraz tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie. Wówczas sporządziwszy sobie bicz ze sznurków, powypędzał wszystkich ze świątyni, także baranki i woły, porozrzucał monety bankierów, a stoły powywracał. Do tych zaś, którzy sprzedawali gołębie, rzekł: Weźcie to stąd, a z domu mego Ojca nie róbcie targowiska! Uczniowie Jego przypomnieli sobie, że napisano: Gorliwość o dom Twój pochłonie Mnie. W odpowiedzi zaś na to Żydzi rzekli do Niego: Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz? Jezus dał im taką odpowiedź: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo. Powiedzieli do Niego Żydzi: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni? On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Dom, nie targowisko • J 2, 13-22

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90

KATEGORIA: MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 27-28 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni


KSIĘGA • Ewangelia Jana to najmłodsza ze wszystkich Ewangelii, napisana przez Jana, umiłowanego ucznia Jezusa i opracowana później przez jego uczniów w Efezie ok. 90 r. Jana, w przeciwieństwie do pozostałych trzech ewangelistów, interesuje nie tyle chronologia życia Jezusa, co misterium osoby Syna Bożego. W jego dziele usłyszeć można bicie serca Jezusa, w które wsłuchiwał się apostoł spoczywający podczas uczt na piersi Pana (J 13,23). Symbolem Jana jest orzeł, ponieważ zaczyna on od “wysokiej Chrystologii”, od przedstawienia Jezusa jako Logosu, boskiego, preegzystującego Słowa (1,1-14). Jan wymienia tylko siedem cudów Jezusa, które mają wymiar symboliczny i które nazywa znakami. Jego Ewangelię dzieli się zazwyczaj na dwie części – Księgę Znaków (J 1 – 11) i Księgę Krzyża (13 – 21).

KONTEKST • Historia opowiadająca o oczyszczeniu Świątyni jerozolimskiej przez Jezusa pojawia się we wszystkich Ewangeliach, jednak jedynie św. Jan umieszcza ją na początku publicznej działalności Jezusa. Interwencja w świątyni stanie się bezpośrednim powodem pojmania Jezusa. Fragment ten u św. Jana odnajdujemy wśród rozdziałów, których zasadniczą treścią jest objawianie się Mistrza z Nazaretu poprzez znaki (J 1 – 12). Do Jerozolimy Jezus przybywa  na żydowskie święto Paschy. Jest już wówczas najpewniej otoczony grupą pierwszych uczniów. Są wśród nich z pewnością Apostołowie, których powołał w Galilei (J 1, 35-44) : Andrzej, Piotr i Filip, ale także ci, którzy uwierzyli pod wpływem cudu podczas wesela w Kanie Galilejskiej (J 2, 1-12).

ZANIM USŁYSZYSZ • Ewangelia o oczyszczeniu świątyni podzielić można na sześć scen: Wprowadzenie (w.13) (dowiadujemy się, że zbliża się Pascha), Oczyszczenie świątyni (ww.14-16) (skandaliczny gest prorocki Jezusa), Uczniowie i Pisma (w.17) (uczniowie czytają gest Jezusa w świetle pism ST) Dialog z Żydami (ww.18-20) (żądają znaku, Jezus zapowiada zburzenie i odbudowę świątyni) Wyjaśnienie narratora (ww.21-22) (o jaki znak chodzi Jezusowi) Epilog (ww.23-25) (znaki sprawiają, że wielu uwerzyło w Jezusa, On jednak nikomu się nie zwierza).

 

JESZCZE O EWANGELII


• Gniew Jezusa. Każdy Żyd miał obowiązek przynajmniej raz w życiu odbyć pielgrzymkę do Jerozolimy i znajdującej się tam Świątyni – miejsca zamieszkiwania Boga Izraela. Droga ta miała za cel duchową przemianę, której ukoronowaniem było złożenie ofiary na ołtarzu Boga Najwyższego. Także Jezus zmierza do Jerozolimy w celu modlitewnym, tymczasem zamiast podniosłej atmosfery, wiążącej się ze zbliżającym się świętem Paschy, napotyka w Świątyni na tłum handlarzy i kupujących. Jezus traktuje Świątynię jako dom Swego Ojca, to co zastał w Domu Bożym, wywołuje u Niego tym większe wzburzenie.

• Bluźnierstwo. Jednak to nie powywracanie stołów najbardziej zdziwiło zgromadzonych, lecz zapowiedź zburzenia Świątyni i odbudowania jej na nowo. Świątynia, o której odbudowę tak długo zabiegali, ma znowu zostać  zniszczona. To uderzenie w serce kultu i religii Izraela, w przybytek samego Boga. Słowa Jezusa odbierają jako bluźnierstwo. Staną się one przyczyną późniejszego aresztowania Go i oskarżenia.

• Gest Jeremiasza. Jakie jest znaczenie gestu, którego dokonuje w świątyni Jezus? W pierwszym rzędzie to gest prorocki podobny do tego, który wykonuje w Jerozolimie Jeremiasz. Prorok wzywał swoich rodaków, aby nie traktowali świątyni i składanych tam ofiar jako parawanu dla swojego grzesznego życia. Zapowiadał zburzenie świątyni, jeśli Izrael się nie nawróci (Jr 7). Jezus, podobnie jak Jeremiasz, pragnie oczyszczenia kultu Izraela ze znamion handlu z Bogiem. Rozpędza ludzi, którzy traktują świątynię jako targowisko. Ofiary i pieniądze nie kupią zbawienia, które łączy się z wiarą i nawróceniem.

• Nowa Świątynia. Jezus idzie jeszcze dalej niż Jeremisz. Jezusowi nie chodziło tylko o Świątynię w sensie materialnym, ale o tę, którą stanowi Jego ciało. On przyszedł po to, aby zbudować Nową Świątynię, w której będzie się Boga czciło w Duchu i Prawdzie. Tą Świątynią jest Jego Osoba. Zmartywchwstały staje się dla nas przestrzenią modlitwy i spotkania z Bogiem. Przyszedł także po to, aby przywrócić każdemu człowiekowi piękno i godność Bożej świątyni (por. 1 Kor 3, 16).

 

CYTATY


Jezus do gołębiarzy: Weźcie to stąd, a z domu mego Ojca nie róbcie targowiska!

Jezus wskazując na siebie: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo

TWEETY





STO SŁÓW


Obchodzimy dziś święto, będące pamiątką poświęcenia Bazyliki Laterańskiej w Rzymie. Jest to najważniejsza chrześcijańska świątynia – katedra biskupa Rzymu i jedna z czterech bazylik większych na terenie Wiecznego Miasta.

Czytania mszalne wskazują nam jednak, że rolą tego wspomnienia nie jest tylko czczenie budowli. Przemawiając do Koryntian, Apostoł Paweł przekonuje, że to ludzkie ciało jest Bożą świątynią.

Wspólnota Kościoła i bijące z niej ożywiające źródło sakramentów, może przynieść nam uzdrowienie wówczas, gdy zatracamy w sobie tę godność przez grzech i niewiarę.

W Ewangelii Jezus uczy nas, że potrzeba  ciągle czuwać nad stanem swego serca i nie bać się wyrzucać z niego niszczących przyzwyczajeń i złych nawyków.

 

TRENDY


#GorliwośćODomTwój

[Papież Benedykt XVI abdykując] w tej chwili wszedł do świątyni i powywracał wszystkie stoły. (…) To, co wylazło w machlojach medialnych (…) w zdradach sekretarza i tak dalej. On tam musiał być tak jak Jezus w tej świątyni. Absolutnie sam wołający i doszło do niego: ja zrobię to, czego chce Bóg. (Adam Szustak OP)

 

W sakramencie pokuty możemy spotkać Jezusa z Jego przebaczeniem (…) a takze znaleźć moment zastanowienia się nad własnym życiem w rachunku sumienia. Nie przegapmy tej okazji kiedy Jezus przychodzi aby oczyścić NASZĄ świątynię. (Tomasz Wasilewski SSP)

 

Rozchwiane fundamenty owocują rozchwianą budowlą (…) Czy to, co robili naziści w czasie drugiej wojny światowej było dobre czy złe? Około dwudzistu proc. studentów odpowiedziło: “nie wiem. Bo kimże ja jestem, żebym mógł oceniać?” (…) Tym kończą się postmodernistyczne eksperymenty. (o. Michał Nowak OFM Conv.)

 

Dziękuję

Dziękuję Ci, że miałeś ręce nogi ciało

że przyjaźniłeś się z grzeszną Magdaleną

że wyrzuciłeś na zbitą głowę kupców ze świątyni

że nie byłeś obojętną liczbą doskonałą

(ks. Jan Twardowski)

 

#DuchMieszkaWWas

[Jezus mówi do Apostołów]: wy teologię to już nawet znacie, mówiłem wam o Trójcy, o Ojcu. Teraz przyjdzie Duch Święty który wam to wszystko przesunie do serca. (…) Jak w kasynie ten krupier bierze tą łopatkę i te wszystkie żetony przesuwa. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

Ktoś jest skłonny do zgody albo jest nieskłonny do zgody. Co znaczy skłonnym być? To znaczy ukłonić się, nie? No ale jak on ma się ukłonić jak on ma kręgosłup przywiązany do kija od miotły, nie? I chodzi tak jak za przeproszeniem Jaruzelski. (…) Nasz dramat polega na tym, że to jest opór wobec Ducha Świętego bo Duch nakłania do tego, żeby człowiek był pokorny. (Bp Grzegorz Ryś)

 

Tylko totalne ubóstwo duchowe, czyli rezygnacja z mniemania o sobie, że jest się zdolnym do podniesienia się ze zła i jego skutków na mocy własnych dobrych chęci i wysiłków, sprowadza wszechmoc Ducha Świętego. W pewnym sensie rozpacz Sartre’a była zrozumiała, gdy mówił: „Człowiek może był kiedyś dobry, ale z pewnością było to bardzo dawno”. Tak, był, ale przesiąkł złem i bez wybawienia w Chrystusie może tylko marzyć lub łudzić się, że jest dobry. (o. Augustyn Pelanowski)

1/6
2/6
Wypędzenie kupców ze świątyni, Julius Schnorr von Carolsfeld, Biblia w obrazach, 1853 r.
3/6
4/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Jacopo Bassano, XVI w.
5/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Luca Giordano, XVII/XVIII w., Ermitaż, St. Petersburg, Rosja
6/6
Wizja Ezechiela – dolina wysuszonych, Fendt Vision, 1565 r.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >