Jutro Niedziela – XXXI zwykła A

Imię Hiob oznacza dosłownie: “Gdzie jest Ojciec?”. To najgłębsze pytanie o sens cierpienia

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• TRZYDZIESTA PIERWSZA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych Msza pierwsza KOLEKTA: Będziemy prosili Boga, aby dał wszystkim wiernym zmarłym udział w Jego zwycięstwie nad śmierciąCZYTANIA: Księga Hioba 19,1.23-27aPsalm 27,1.4.7.8b.9a.13-14 List do Koryntian 15,20-24a.25-28Ewangelia wg św. Łukasza 23,44-46.50.52-53;24,1-6a

 

• CHMURA SŁÓW • Wspominając wszystkich wiernych zmarłych, najczęściej – aż 10 razy –  zwracamy się do PANA jako naszego Światła, Zbawiciela, Obrońcy. WSZYSTKO (5) bowiem od Niego pochodzi i wszystko jest Mu poddane. Tylko PRZEZ (4) CHRYSTUSA (3) możemy osiągnąć ŻYCIE (3) wieczne i w Nim pokładamy nadzieję na zmartwychwstanie, ponieważ to On zmartwychwstał jako pierwszy spośród tych, co pomarli.

Jutro Niedziela - XXXI zwykła A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Hioba

(Hi 19,1.23-27a)

Hiob na to odpowiedział i rzekł: Któż zdoła utrwalić me słowa, potrafi je w księdze umieścić? Żelaznym rylcem, diamentem, na skale je wyryć na wieki? Lecz ja wiem: Wybawca mój żyje, na ziemi wystąpi jako ostatni. Potem me szczątki skórą odzieje, i ciałem swym Boga zobaczę. To właśnie ja Go zobaczę.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Ja Go zobaczę • Hi 19,1.23-27a

KSIĘGA: Hioba • AUTOR: nieznany (wymienia się Ezdrasza, samego Hioba lub jego przyjaciela, Elihu)CZAS POWSTANIA:  ok. VI w. przed Chr • MIEJSCE: ziemia Us • BOHATEROWIE: Hiob • KATEGORIA: wydarzenie


O KSIĘDZE • Księga Hioba należy do zbioru ksiąg mądrościowych Starego Testamentu. Księgi te mają charakter poetycki, zasadniczą formą literacką jest maszal, czyli przypowieść, przysłowie, powiedzenie mądrościowe.  Księga Hioba wyraźnie dzieli się na Prolog (1-2) i Epilog (42,7-17), napisane prozą, oraz na znacznie starszy poemat o cierpiącym sprawiedliwym, będący sercem dzieła (3,1-42,6). Księga opisuje historię sprawiedliwego Hioba, dotkniętego próbą cierpienia i wynagrodzonego przez Boga za swoją wierność. Część zasadnicza księgi to poetycki opis zmagań Hioba z cierpieniem, dramatyczne dialogi z przyjaciółmi, które nie przynoszą ulgi (3-27), monologi (28-37), m.in. mowa proroka Elihu (32-37), a także rozwiązująca wszystko paradoksalna mowa Boga (38,1-42,6).

KONTEKST • Fragment rozdziału 19, który dziś usłyszymy, należy do drugiego cyklu dialogów między Hiobem i przyjaciółmi. Hiob odpowiada Bildadowi z Szuah, który tłumaczy mu, że spotkała go kara, jaka spotyka grzeszników (18,1-21). Hiob prosi przyjaciół o litość i zrozumienie dla straszliwej walki, którą toczy z samym Bogiem (19,21-22). Pośrodku opisu swoich cierpień Hiob przechodzi niespodziewanie do pełnej nadziei wizji Wybawiciela, którego oczekuje, a który, stanąwszy nad nim, ma wygłosić uniewinniający wyrok (19,25-26).   

ZANIM USŁYSZYSZ • Słowa o Wybawicielu, który żyje, i który odzieje szczątki Hioba skórą (19,25-26), są tak niespodziewane, że niektórzy uznawali te wersy za późniejszy, chrześcijański dodatek. Komentatorzy od Orygenesa widzieli tu zapowiedź doktryny o zmartwychwstaniu ciała, której przeczą obrazy pojawiające się wcześniej w Księdze Hioba. Brak w niej wiary w życie po śmierci, dominuje wizja Szeolu jako miejsca zatraty (7,9-10; 10,21; 14,7-22; 17,13-16). Hiob wzywa Boga, aby wymierzył mu sprawiedliwość jeszcze za życia (16,22; 17,1; 30,23; 31,35). Nawet jeśli wiara Hioba nie zna jeszcze pojęcia nieba, jego słowa natchnione Duchem otwierają się na wizję nowej rzeczywistości zmartwychwstania, która w pełni zajaśnieje w Chrystusie.

 

CIEKAWOSTKA


Hiob w literaturze mądrościowej odgrywa tę samą rolę co Abraham w Pięcioksięgu. Rzuca wyzwanie tradycyjnie pojętej mądrości, która cierpienie wiąże zawsze z karą i odpłatą za grzech. Samo imię bohatera, Hiob, można przetłumaczyć na dwa sposoby: ‘przeciwnik’ Jahwe lub ‘kto jest moim ojcem’. To także klucz do lektury księgi, która opowiada o poszukiwaniu Boga Ojca, pyta o to, czy człowiek może kochać Go bezinteresowną miłością, i opisuje starcie między boską a ludzką ideą sprawiedliwości.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Najważniejsze pytanie • W rozdziale 19,25-27 mamy do czynienia z najważniejszym tematem księgi. Jeśli Bóg jest przyczyną cierpień Hioba (19,6-20), kto zdoła wystąpić w obronie cierpiącego? Kto jest na tyle silny, aby stanąć przed Najwyższym jako świadek? Hiob, zapytawszy o to, kto zapisze jego słowa na wieczność, znajduje tajemniczą osobę, która będzie działać jako jego adwokat. Lecz ja wiem, Wybawca mój żyje.

Kim jest “wybawca”? Kogo ma tu na myśli cierpiący sprawiedliwy? Czy apeluje do samego Boga, którego ma nadzieję ujrzeć ostatecznie, jak mówi o tym w w. 26b? Według niektórych wezwanie na pomoc Boga wydaje się mało prawdopodobne w kontekście sporu, jaki z Bogiem właśnie toczy Hiob. Może chodzić o bliżej nieokreśloną, niebiańską postać, która ma odegrać rolę arbitra i świadka w sprawie Hioba (9,33; 16,19). Inni twierdzą nawet, że to sam Hiob jest dla siebie goelem, jego wołanie o sprawiedliwość, żywy krzyk, przetrwa go i stanie jako ostatni na ziemi.

Zmartwychwstały. Terminem goel (patrz translator) określa się Boga Izraela. Dodatkowo pojawia się tu określenie haj (‘żyjący/żyje’), które w Biblii towarzyszy imieniu Bożemu (np. Pwt 5,23; Joz 3,10; Jer 10,10; 23,36; por. Hi 27,2). Cierpiący Hiob w paradoksalny sposób przyzywa na świadka Boga jakby wbrew samemu Bogu, który go karze. Przed taką ufnością Bóg ostatecznie skapituluje. Zwycięstwo ma polegać na uniewinnieniu Hioba jeszcze za jego życia (patrz finał Księgi). Tu jednak dramat Hioba otwiera się na perspektywę znacznie głębszą niż mógł to sobie wyobrazić cierpiący bohater. Hiob w istocie czeka na kogoś, kto zwycięży bezsens ludzkiej śmierci, kto zatriumfuje (stanie zwycięski) nad Szeolem, który grozi cierpiącemu sprawiedliwemu. Nie wiedząc o tym, Hiob wzywa na pomoc Zmartwychwstałego.  

 

CZY WIESZ, ŻE…


Mój wybawca (goel) żyje. Do opisania swojego wybawiciela Hiob używa terminu goel. W Starym Testamencie oznacza on najbliższego krewnego, na którym spoczywa obowiązek pomsty za przelaną krew członków rodziny (Lb 35,19; Pwt 19,6-12; Joz 20,2-5.9; 2 Sam 14,11). To także ktoś, kto troszczy się o sytuację materialną swoich bliskich: wykupuje ich z niewoli (Kpł 25,23-24.39-55), odkupuje ich mienie (Kpł 25,25; Jer 32,6-15), czy też troszczy się o wzbudzenie potomstwa zmarłemu krewnemu (Rut 3,12; 4,1-6). Termin jest także odnoszony do Boga wybawiającego Izraela z niewoli egipskiej (Wj 6,6; 15,13; Ps 74,2; 77,16), czy sprowadzającego ich z wygnania (Jer 50,34; Iz 43,1; 44,6.24; 48,20; 52,9). Stosuje się go także, gdy mówi się o Jahwe, który wybawia wierzącego od śmierci (Ps 103,4; Lam 3,58).

 

TRANSLATOR


Na ziemi wystąpi jako ostatni. Goel, wybawca, ma stanąć al apar – na ziemi, a dosłownie nad prochem Hioba. Życie Hioba zamienia się w proch, jednak oczekuje on na sędziego, który stając nad tymże prochem, wyda sprawiedliwy wyrok.

Potem me szczątki skórą odzieje, i ciałem swym Boga zobaczę. Skomplikowana składnia i słownictwo sprawiają, że zdanie to tłumaczono na cztery sposoby:

1. Kiedy już moja skóra zniszczeje, wówczas bez ciała będę oglądał Boga.

2. I chociaż (kiedy) moja zniszczeje, ja jednak w ciele swym ujrzę Boga.

3. On mnie skórą oblecze i w ciele swym będę oglądał Boga.

4. On mnie posadzi przy sobie i w ciele swym będę widział Boga.

 

CYTATY


Słowa trzymające Hioba przy życiu: Lecz ja wiem: Wybawca mój żyje

Pan z wyschniętych kości odbuduje Hioba: Potem me szczątki skórą odzieje

Hiob uważa się za szczęśliwca: To właśnie ja Go zobacz

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

REFREN: W krainie życia ujrzę dobroć Boga

Pan moim światłem i zbawieniem moim,

kogo miałbym się lękać?

Pan obrońcą mego życia

przed kim miałbym czuć trwogę?

O jedno tylko proszę Pana, o to zabiegam,

żebym mógł zawsze przebywać w jego domu,

przez wszystkie dni życia,

abym kosztował słodyczy Pana,

stale się radował Jego świątynią.

Usłysz, o Panie, kiedy głośno wołam,

zmiłuj się nade mną i wysłuchaj mnie.

Będę szukał oblicza Twego, Panie.

Nie zakrywaj przede mną swojej twarzy.

Wierzę, że będę oglądał dobra Pana

w krainie żyjących.

Oczekuj Pana, bądź mężny,

nabierz odwagi i oczekuj Pana.

[01][02]

PSALM

Boże Oblicze •  Ps 27,1.4.7.8b.9a.13-14

PSALM 27 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: czasy monarchii, X-VI w. przed Chr.


O PSALMIE • Psalm 27 należy do najstarszej grupy zachowanych tekstów Psałterza, a jego autorstwo jest przypisywane królowi Dawidowi. Ta modlitwa błagalna (tefillah), jest równocześnie modlitwą • ufności (w. 1-6) i • skargi (w. 7-14). Zanosi ją do Boga osoba, która została prawdopodobnie niesprawiedliwe oskarżona (w. 12), osaczona przez nieprzyjaciół. Modlący chroni się przed nimi u Pana w modlitwie zanoszonej w świątyni. Miejsce to, a bardziej jeszcze związana z nim Boża obecność, zapewniają mu bezpieczeństwo i stabilność  • Druga część psalmu to skarga i błaganie, które wynikają raczej z kryzysu duchowego, czy załamania, aniżeli z zewnętrznego zagrożenia  • Dwa ostatnie wersety psalmu są powtórzeniem wyznania zaufania Bożej pomocy, wbrew nawarstwiającym się problemom. Ten zabieg literacki ma służyć wzmocnieniu jedności stylistycznej tekstu.

ZANIM USŁYSZYSZ • W chwili największego zwątpienia psalmista nie traci nadziei. Dwa retoryczne pytania rozpoczynające psalm niosą ze sobą głębokie przesłanie. Choć lęk i trwoga są wręcz niewyobrażalne, kogo miałby się obawiać człowiek żyjący blisko Boga? Tylko jedno pozostaje wówczas źródłem niepewności. Co się stanie, gdy Bóg nie będzie blisko? Życie psalmisty tak mocno zrosło się z Bożą obecnością, że nie wyobraża już sobie możliwości istnienia poza nią. Zostało to symbolicznie ukazane przez pragnienie poszukiwania oblicza Bożego. Jest to zachęta dla nas – w chwilach największej samotności, możemy znaleźć ukojenie w Panu.

 

CYTATY


Psalmista pewny siebie, bo pewny Boga: przed kim miałbym czuć trwogę?

Jedna jedyna prośba do Pana: żebym mógł zawsze przebywać w jego domu

Psalmista przeciw mazgajeniu się: bądź mężny, nabierz odwagi i oczekuj Pana

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Koryntian

(1 Kor 15,20-24a.25-28)

Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy spośród tych, co pomarli. Ponieważ bowiem przez człowieka (przyszła) śmierć, przez człowieka też (dokona się) zmartwychwstanie. I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni, lecz każdy według własnej kolejności. Chrystus jako pierwszy, potem ci, co należą do Chrystusa, w czasie Jego przyjścia. Wreszcie nastąpi koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu. Trzeba bowiem, ażeby królował, aż położy wszystkich nieprzyjaciół pod swoje stopy. Jako ostatni wróg, zostanie pokonana śmierć. Wszystko bowiem rzucił pod stopy Jego. Kiedy się mówi, że wszystko jest poddane, znaczy to, że z wyjątkiem Tego, który mu wszystko poddał. A gdy już wszystko zostanie Mu poddane, wtedy i sam Syn zostanie poddany Temu, który Synowi poddał wszystko, aby Bóg był wszystkim we wszystkich.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Jak Chrystus   1 Kor 15,20-24a.25-28

LIST DO KORYNTIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Efez • DATA: ok. 52 r.• ADRESACI: chrześcijanie w Koryncie


O KSIĘDZE • Drugie czytanie to fragment Pierwszego Listu do Koryntian. Podczas swojego pobytu w Koryncie, ważnym greckim mieście, Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Wspólnota ta, ze względu na ogromną różnorodność tworzących ją grup społecznych oraz wpływy różnego rodzaju filozofii i religii, jakim podlegała z zewnątrz, borykała się z wieloma problemami • Zagrożona jedność: powstały grupy i stronnictwa, które rywalizowały ze sobą w Kościele Liderzy: poważnym niebezpieczeństwem było pojawienie się ludzi chełpiących się swoją wiedzą i doskonałością (2,6; 3,1; 8,1). Głosili oni całkowitą swobodę obyczajów (6,12). Często zachowywali się w sposób nieodpowiedzialny, gorsząc resztę (8-10), poszukiwali najbardziej spektakularnych duchowych darów, zaniedbując miłość (12-14) Odrzucenie zmartwychwstania: niektórzy Koryntianie odrzucili naukę o zmartwychwstaniu ciała, patrząc na nią z punktu widzenia greckiej filozofii lub żydowskiej apokaliptyki (15).

KONTEKST • Pierwszy List Pawła do Koryntian rozpoczyna się prawdą o Chrystusie Ukrzyżowanym, który jest głupstwem dla tego świata, ale mocą i mądrością Bożą dla wierzących (1-4). Po różnego rodzaju wskazaniach, które wypełniają główną część listu (5-14), a które są przełożeniem na język codzienności nauki Krzyża, Paweł kończy prawdą o zmartwychwstaniu (Kor 15). Bez Zmartwychwstałego nasza wiara jest próżna, a my sami jesteśmy godni politowania. Zmartwychwstanie to serce Ewangelii Pawła. Bez niego krzyż Chrystusa nie zbawia, jest tylko jednym z wielu pomników heroicznego męczeństwa. Zmartwychwstanie wyznacza cel naszego życia: przebywać z Bogiem na zawsze.

ZANIM USŁYSZYSZ • Paweł szkicuje scenariusz końca czasów. Zaczynając od Adama, szczegółowo opisuje, w jaki sposób dokona się zmartwychwstanie, oraz hierarchię, która zapanuje w Królestwie Bożym. Ostatecznym akordem końca czasów będzie pokonanie śmierci. Jej ciągłe panowanie to prawdopodobnie jeden z powodów, dla których kwestionuje się w Koryncie prawdę o zmartwychwstaniu. Skoro wciąż umieramy, na czym polega zwycięstwo Jezusa? Paweł argumentuje, że Jego powstanie z martwych już odwróciło bieg naszego życia (nie zmierza ku zagładzie), a w całej zachwycającej pełni ujrzymy je na końcu czasów.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


• Nie trzeba nam litości. On żyje • Teraz jednak to odpowiedź na poprzednie dramatyczne stwierdzenie: Jeżeli tylko w tym życiu w Chrystusie nadzieję pokładamy, jesteśmy bardziej od wszystkich ludzi godni politowania (w. 19). Nie trzeba nam litości, bo Chrystus, w którego wierzymy, mówi Paweł, rzeczywiście zmartwychwstał. Chrystus to pierwszy w historii zbawienia, który otwiera drogę dla innych.

• Chrystus – Nowy Adam • Myśl tę Apostoł rozwija w kolejnych dwóch wersach 21-22. Zmartwychwstanie, które przychodzi przez Chrystusa, Boga-Człowieka, jest odpowiedzią na śmierć, która przyszła także przez człowieka. Można w tym odczytać logikę Bożego planu: człowiek musi naprawić to, co inny człowiek zniszczył. Naprzeciw siebie stają nie tylko chronologicznie pierwszy i ostatni człowiek. Adam to przede wszystkim głowa starego stworzenia, podczas gdy Chrystus to pierwociny i głowa stworzenia nowego. Tak jak w Adamie całe stworzenie pochwycone zostało w fatalną spiralę śmierci, tak ci, którzy wierzą w Chrystusa, zostaną ożywieni. Oczywiście, nie chodzi tu o przywrócenie do poprzedniego, ziemskiego życia, lecz o początek nowego życia i nowego stworzenia.

• Odpowiedź dana Hiobowi  • Zmartwychwstanie Chrystusa jest jedyną odpowiedzią na pełne dramatu wołanie dzieci Adama, które płynie przez dzieje. Mieści się w nim także wołanie Hioba, wołanie sprawiedliwego, który wzywa Pana, aby rozsądził jego życie. To zbyt mało, że otrzyma swoją sprawiedliwość na ziemi. Cóż mu po niej, jeśli ostatecznie czeka go umieranie i nicość w Szeolu, tak dramatycznie opisana na kartach Księgi Hioba? Parafrazując słowa św. Pawła z Pierwszego Listu do Koryntian: Jeżeli tylko w tym życiu w Bogu nadzieję pokładamy, jesteśmy bardziej od wszystkich ludzi godni politowania (15,19). Tymczasem Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy, otwierając nam wszystkim drogę do życia wiecznego. Niezwykła nadzieja wyrażona w Księdze Hioba nie została zawiedziona.  

 

TRANSLATOR


Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy (aparche) spośród tych, co pomarli. Paweł określa Chrystusa mianem aparche, pierwocin spośród tych, co pomarli. W LXX używa się aparche dla opisania pierwszych plonów należących się jako ofiara Bogu (por. Wj 22,28; 23,19; Kpł 2,12). W idei tej zawiera się przyrzeczenie i zapewnienie, że także reszta należy do Pana. Tego słowa Paweł używa jeszcze w Rz 8,23 i 11,16.

 

CYTATY


Apostoł o pierwszeństwie Jezusa: Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy spośród tych, co pomarli

Wszystko przez człowieka: przez człowieka [przyszła] śmierć, przez człowieka też [dokona się] zmartwychwstanie

Paweł o tym, gdzie padnie ostatni cios: Jako ostatni wróg, zostanie pokonana śmierć

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

(Łk 23,44-46.50.52-53;24,1-6a)

Było już około godziny szóstej i mrok ogarnął całą ziemię aż do godziny dziewiątej. Słońce się zaćmiło i zasłona przybytku rozdarła się przez środek. Wtedy Jezus zawołał donośnym głosem: Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego. Po tych słowach wyzionął ducha. Był tam człowiek dobry i sprawiedliwy, imieniem Józef, członek Wysokiej Rady. On to udał się do Piłata i poprosił o ciało Jezusa. Zdjął je z krzyża, owinął w płótno i złożył w grobie, wykutym w skale, w którym nikt jeszcze nie był pochowany. W pierwszy dzień tygodnia poszły skoro świt do grobu, niosąc przygotowane wonności. Kamień od grobu zastały odsunięty. A skoro weszły, nie znalazły ciała Pana Jezusa. Gdy wobec tego były bezradne, nagle stanęło przed nimi dwóch mężczyzn w lśniących szatach. Przestraszone, pochyliły twarze ku ziemi, lecz tamci rzekli do nich: Dlaczego szukacie żyjącego wśród umarłych? Nie ma Go tutaj; zmartwychwstał.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Nie ma Go tutaj • Łk 23,44-46.50.52-53;24,1-6a

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni


KONTEKST • Ostatnie trzy rozdziały Ewangelii wg św. Łukasza to opis męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. Ewangelista sytuuje te wydarzenia w kontekście największego święta żydowskiego – Paschy. Jako że tekst tej księgi był skierowany głównie do pogan wywodzących się z kręgów kultury hellenistycznej, przekaz ewangeliczny zawiera świadectwa, które z jednej strony podkreślają nadprzyrodzony charakter misji Jezusa (był rzeczywiście Bogiem), a z drugiej powszechność tego posłannictwa (zbawienie nie jest zarezerwowane dla Żydów).

ZANIM USŁYSZYSZ • W niedzielnej Ewangelii jesteśmy świadkami najdonioślejszych wydarzeń naszej wiary. Jezus oddaje swe życie na krzyżu dla zbawienia wszystkich ludzi. Opis śmierci (23,44-46) i złożenia do grobu (23,50.52-53) jest ściśle powiązany z opowiadaniem o zmartwychwstaniu (24,1-6a). Kobiety, które o świcie wyruszają do grobu Mistrza z Nazaretu, są dla nas przykładem troski o zmarłych, ale są też symbolicznym ukazaniem ludzkich lęków związanych ze śmiercią. Śmierć bliskiej osoby i łączące się z nią emocje mogą nam przesłaniać prawdę. Uczniowie przerażeni szybkim procesem i wyrokiem na Jezusa rozchodzą się i zapominają o Jego słowach, w których zapowiadał swą mękę i śmierć, ale też zmartwychwstanie (9,22.44; 18,31-33). Ofiara Jezusa przywraca perspektywę życia wiecznego i nadzieję każdemu z nas.

 

JESZCZE O EWANGELII


Mrok, zaćmione słońce, rozdarta zasłona. Zjawiska naturalne, które towarzyszą śmierci Jezusa, podkreślają niezwykłą wagę tego wydarzenia. Mrok to godzina panowania zła, ale równocześnie stan, w jakim pogrążony był świat w stanie przed stworzeniem (Rdz 1). Śmierć Jezusa i Jego zmartwychwstanie to moment prawdziwego Nowego Stworzenia. Bóg wydobywa ludzkość z mroku grzechu, samemu wchodząc w jego otchłań. Rozdarta zasłona przybytku to znak końca oddzielenia ludzkości od Boga. W Chrystusie zyskaliśmy znowu przystęp do Ojca, zamknięty od czasu grzechu pierworodnego (Rdz 3).

Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego. Zmartwychwstanie Jezusa to odpowiedź Ojca na ufność, z jaką Syn powierzył się w chwili śmierci w Jego ręce. Bóg nie mógł odpowiedzieć inaczej na wiarę i miłość Syna niż przez wskrzeszenie Go z martwych. Jeśli będziemy naśladować Jezusa w jego wierze, razem z Nim zmartwychwstaniemy

On żyje. Słońce wschodzące w poranek zmartwychwstania zapowiada Słońce, które nie zna zachodu – Zmartwychwstałego. Dwóch młodzieńców w białych szatach, o których pisze Łukasz, to zapewne aniołowie, łącznicy pomiędzy światem boskim i ludzkim oraz tłumacze Bożych tajemnic. Biel ich szat zwiastuje radość kontrastującą silnie z żałobną czernią szat kobiet. Kerygmat aniołów jest prosty i całkowicie zaskakujący: On żyje. Potęga śmierci została złamana. Na ten moment czekały nie tylko tęskniące i kochające Pana kobiety. Na Zmartwychwstałego czekali ludzie wszystkich czasów.   

 

CYTATY


Chrystus przed śmiercią: Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego

Anielskie zdziwienie czy przekąs?: Dlaczego szukacie żyjącego wśród umarłych?

Anioły z najlepszą wiadomością w historii: Nie ma Go tutaj; zmartwychwstał

 

TWEETY





1/5
Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, Piero della Francesca, 1463 r., Museo Civico di Sansepolcro, Włochy
2/5
Zmartwychwstanie, Francesco Buoneri, 1619–20 r., Art Institute of Chicago, USA
3/5
Zmartwychwstanie Chrystusa, Rubens, 1611-12 r., Katedra Najświętszej Marii Panny w Antwerpii, Belgia
4/5
Zmartwychwstanie Pańskie, Tycjan, 1520-1522 r. San Nazzaro e Celso
5/5
Zmartwychwstanie Jezusa, Michel Corneille Starszy, między 1640 a 1650 r., Fresk z kościoła Saint-Nicolas-des-Champs, Paryż, Francja
poprzednie
następne

STO SŁÓW


Cierpienie to w istocie podejrzenie: jestem sam. Dlatego w chwilach wielkiego cierpienia, każdy człowiek zadaje jedno, najgłębsze pytanie: Gdzie jest Ojciec?”. Zmartwychwstanie Chrystusa jest odpowiedzią na to pełne dramatu wołanie.

Bez Zmartwychwstałego nasza wiara jest próżna, a my sami jesteśmy godni politowania. Bez Zmartwychwstania krzyż Chrystusa nie zbawia, jest tylko jednym z wielu pomników heroicznego męczeństwa.

Zmartwychwstanie wyznacza cel naszego życia.

Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy, otwierając nam wszystkim drogę do życia wiecznego. Niezwykła nadzieja Hioba: Wybawca mój żyje nie została zawiedziona.

Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, możemy świętować z nadzieją, że jeśli będziemy naśladować Jezusa w jego wierze, razem z Nim Zmartwychwstaniemy.

 

TRENDY


#ZostaniePokonanaŚmierć

kiedy czas kary mijał i mama mówiła serdecznie: synku, wyjdź z tego kąta i chodź tutaj do mnie do kuchni mam tu dla Ciebie ciastko (…) my mówiliśmy: nie pójdę. Będę stał w tym kącie. (…) Zatwardziałość serca powoduje to, że człowiek chce cierpieć. (…) To jakiś przedsionek piekła. (…) dlatego ten czas, pierwszy i drugi listopada, choć to nie Boże Narodzenie, jest też czasem dobrym na pojednanie. Na wyjście z tego kąta (…) (ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

Nie jest On ani reżyserem wielkiego teatru świata, ani maszyną do naprawy całego zła. Bóg nie jest dyktatorem, ale dawcą wolności. (…) Podnieśmy zatem nasze głowy znad grobów, zniczy i wiązanek kwiatów. Życie nie kończy się na cmentarzu czy w grobie. Życie nie kończy się nigdy i nigdy też nie jest za późno na jego przemianę!  (ks. Piotr Alabrudziński)

 

W Rzymie w XVII w. papież Bonifacy IV poświęcił dawny panteon i uczynił go kościołem ku czci Bogarodzicy oraz wszystkich męczenników. Polecił (…) przywieść kamienie z katakumb męczenników. Historycy twierdzą, że było aż dwadzieścia osiem pełnych wozów tychże relikwii (…) (ks. Dawid Pietras )

 

Powariowali, czy co? Przecież ci umarli nie widzą ani w dzień ani w nocy. Po co im zapalać świeczki, znicze? E, ksiądz, gadasz. A chodzę po cmentarzu i mówię: Światłość Wieukista niechaj im świeci. A ja wiem, co to znaczy: Bóg jest światłością. To znaczy proszę: niech oni Boga oglądają! (bp Józef Zawitkowski)

 

Cyprian Kamil Norwid napisał, że ojczyzna to nasz zbiorowy obowiązek. A my możemy – korzystając z parafrazy – powiedzieć w dzisiejszą liturgiczną uroczystość, że świętość, zbawienie to nasz – jako wspólnoty Kościoła – zbiorowy obowiązek. (Ks. Marcin Kołodziej)

 

W obozie w Holandii Edyta Stein do zrozpaczonych matek skierowała następujące słowa: „Dobrze jest pamiętać, że mamy prawo obywatelskie do nieba, Świętych Pańskich zaś za towarzyszy i domowników. Łatwiej wówczas znieść to, co jest na ziemi”. (ks. Wacław Depo)

 

Kiedy Jezus mówił z przekonaniem, że szczęśliwi są ubodzy, bo do nich należy królestwo Boga, nie chodziło Mu o tanie pocieszanie ubogich ludzi albo obiecywanie im jakiegoś niebiańskiego odszkodowania odłożonego ad calendas graecas. (o. Augustyn Pelanowski OSPPE)

 

Według nowych przepisów liturgicznych nabożeństwo za zmarłych ma być celebrowane w blasku światła bijącego z paschału, symbolu Zmartwychwstałego Chrystusa. (…) „Ja jestem światłością świata” — powiedział Chrystus. Dlatego na spotkanie ze śmiercią wierzący zbliża się z zapaloną gromnicą; dlatego dziś na milionach mogił całego świata płoną lampki, znicze, świece (Ks. Edward Staniek)

 

Życie

Życie nie dokończone

gdy oczy ci zamkną i zapalą świecę

miłość spełnioną i nieudaną

płacz

między mądrością i zabawą

Bożej powierzam opiece

(ks. Jan Twardowski)

 

ANEKS


W swoim oratorium Mesjasz G.F. Haendel w wyjątkowy sposób splata ze sobą słowa Hioba i św. Pawła. Muzyka doskonale oddaje pragnienie sprawiedliwego oczekującego na wybawiciela, który wstawi się za nim. Liryczny sopran w E-dur, pojawiający się tu przy prostym smyczkowym akompaniamencie, uwypukla zarówno nadzieję, jak i przejmujące, pełne tęsknoty wołanie, które płynie z odległych wieków przed Chrystusem. Hiob wzywa odkupiciela, Goela, który w ostatnim dniu stanie na ziemi. Równocześnie wierzy, że nawet gdy jego ciało zostanie stoczone przez robaki, ostatecznie w tym ciele jednak ujrzy Boga.

POSŁUCHAJ

Sposób, w jaki Jennens (twórca libretta) i Haendel przedstawiają wołanie i nadzieję Hioba, znajdujące swoją odpowiedź w Chrystusie, jestgenialny. Wyznanie cierpiącego sprawiedliwego: I know my Redeemer liveth (Hi 19,25a) łączy się bezpośrednio z kwestią ze św. Pawła: For Christ is risen from the dead, and become the first of them that slept (1 Kor 15,20). Dwie frazy są ze sobą muzycznie i tekstowo tak połączone, że można nie spostrzec, kiedy Księga Hioba przechodzi w List św. Pawła. Wiem, że mój odkupiciel żyje, bo Chrystus powstał z martwych jako pierwszy spośród tych, co posnęli. Fraza ze św. Pawła zaczyna ostatecznie dominować i wypełnia recytatyw, wznosząc się w trakcie wykonania o ponad oktawę. Goel, wybawca, odkupiciel, którego oczekiwał Hiob, to sam Chrystus.

POSŁUCHAJ

Na mocy solidarności z Adamem wszyscy umierają. Prawdę tę Haendel ilustruje przejmującą, grobowo poważną i cichą partią chóralną, która doskonale podkreśla dramat losu ludzkości: For since by man came death (1 Kor 15,21a). Wszyscy byliśmy dziećmi Adama, dziećmi Hioba, bez nadziei na wieczność. Minorowa cisza przygotowuje prawdziwą eksplozję radości i triumfu życia, wyśpiewaną przez ten sam chór w słowach: by man came also the resurrection of the dead (1 Kor 15,21b). Raz jeszcze chór powraca do tej samej tonacji i cichego, pełnego nostalgii śpiewu: For as in Adam all die (1 Kor 15,22a), aby znów wyśpiewać z radością: even so in Christ shall all be made alive (1 Kor 15,22b). W obu przypadkach, aby zilustrować niezwykły zwrot w losach ludzkości, Haendel przechodzi z Grave a capella w A-mol do Allegro z orkiestrą w C-dur. W ten genialny sposób w Mesjaszu został zilustrowany moment przełomowy w dziejach człowieka.

POSŁUCHAJ


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXX zwykła A

Miłość, to siła podtrzymująca nasze życie. Na niej opiera się całe Prawo i Prorocy

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
O jeden most bliżej
Akashi Kaikyo, tak nazywa się najdłuższy i jeden z najwyższych mostów wiszących na świecie. Prawie 300 metrowe pylony jedynie nieznacznie ustępują wieży Eiffla. Prace budowlane trwające 10 lat (1988-1998) przerwało gigantyczne trzęsienie ziemi w Kobe w 1995 roku. Zginęło w nim 5 000 ludzi, 300 000 straciło dach nad głową. Jednak konstrukcja Akashi Kaikyo pozostała nienaruszona.

Co wspólnego ma ten najdłuższy wiszący most świata, z niedzielną Ewangelią?
Jezus mówi w niej o podobnej konstrukcji: dwóch przykazaniach miłości, na których opiera się (dosłownie w tekście greckim – wisi) całe Prawo i Prorocy. Jeśli myślicie, że trudno jest zbudować most o dwóch przęsłach, spinający jedną z najruchliwszych i najniebezpieczniejszych cieśnin świata, co powiecie o konstrukcji, która ma wytrzymać napór wszystkiego, co niesie z sobą ludzkie życie?

 

PUNKT WYJŚCIA


TRZYDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok A • KOLEKTA: Będziemy prosili Wszechmogącego Boga, aby przymnożył nam wiary, nadziei i miłości, oraz dał nam ukochać swoje przykazaniaCZYTANIA: Księga Wyjścia 22,20-26 Psalm 18(17),2-3a.36c-4.47 i 51ab List do Tesaloniczan 1,5c-10 Ewangelia wg św. Mateusza 22,34-40

 

CHMURA SŁÓW • Najczęściej występujące słowa NIE (10)  BĘDZIESZ (9) wskazują wyraźnie, że otrzymamy zestaw zasad, którymi powinniśmy się kierować w życiu. Bóg mówi w pierwszym czytaniu przede wszystkim, jak nie należy postępować. Czego nie robić, żeby nie narazić się na skargę bliźniego i karę Bożą. Jezus pokazuje największe i pierwsze przykazanie i mówi BEDZIESZ miłował. Modlitwa: PANIE (4), MOCY (3) MOJA (4), opoko, twierdzo, skało, obrono – wskazuje, że jeśli zachowamy pierwsze przykazania miłości, zostaniemy wyzwoleni od zła, otrzymamy łaskę.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 22, 20-26)

Nie będziesz gnębił i nie będziesz uciskał cudzoziemców, bo wy sami byliście cudzoziemcami w ziemi egipskiej. Nie będziesz krzywdził żadnej wdowy i sieroty. Jeślibyś ich skrzywdził i będą Mi się skarżyli, usłyszę ich skargę, zapali się gniew mój, i wygubię was mieczem i żony wasze będą wdowami, a dzieci wasze sierotami. Jeśli pożyczysz pieniądze ubogiemu z mojego ludu, żyjącemu obok ciebie, to nie będziesz postępował wobec niego jak lichwiarz i nie karzesz mu płacić odsetek. Jeśli weźmiesz w zastaw płaszcz twego bliźniego, winieneś mu go oddać przed zachodem słońca, bo jest to jedyna jego szata i jedyne okrycie jego ciała podczas snu. I jeśliby się on żalił przede Mną, usłyszę go, bo jestem litościwy. Nie będziesz bluźnił Bogu i nie będziesz złorzeczył temu, który rządzi twoim ludem. Nie będziesz się ociągał z ofiarą z obfitości zbiorów i soku wyciskanego w tłoczni. I oddasz Mi twego pierworodnego syna. To samo uczynisz z pierworodnym z bydła i trzody. Przez siedem dni będzie przy matce swojej, a dnia ósmego oddasz je Mnie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Prawo miłościWj 22,20-26

KSIĘGA: Wyjścia • AUTOR: kapłan (ostateczna redakcja) • CZAS POWSTANIA: ok. VI w. przed Chr. • MIEJSCE: góra Synaj • BOHATEROWIE: Mojżesz • KATEGORIA: wydarzenie


O KSIĘDZE • Księga Wyjścia, Exodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa • uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Drugim ważnym wydarzeniem przedstawionym w księdze jest • przymierze zawarte na Synaju i Dekalog. W pierwszej części (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe. Dalej, już po wyjściu z Egiptu, Pan rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18), wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), czym potwierdza swoje królowanie w Izraelu.

KONTEKST • Rozdział 20 Księgi Wyjścia opisuje  moment, kiedy na górze Synaj Bóg objawia Mojżeszowi • Prawo Dziesięciu Przykazań. Nie są to jedyne prawa, jakie Izrael otrzymuje od swojego Boga. Po dobrze znanych • Dziesięciu Przykazaniach wkraczamy w • Kodeks Przymierza (24,7). Prawa, które tu znajdujemy, odzwierciedlają sytuację Izraela w czasach sprzed wygnania, sytuację narodu widzianą z perspektywy małej wioski. Jak w soczewce skupiają się tu wszystkie problemy • Zachowywanie tych praw jest znakiem i warunkiem trwania w Przymierzu z Jahwe.

ZANIM USŁYSZYSZ • Bóg dzisiaj mówi, że człowiek powinien kierować się miłością we wszystkim, co robi. Nie stawiać na pierwszym miejscu siebie, własnej wygody, ale z litością i miłością patrzeć na drugiego. Prawo moralne jasno określa, jak być dobrym. Człowiek dostaje prostą receptę: nie będziesz gnębił, uciskał, krzywdził, brał odsetek, bluźnił przeciwko Bogu. Jeśli ktoś będzie tak postępował, spotka go kara, zapali się gniew Boży. Jeśli skarga na nas dotrze do nieba, wygubi nas miecz Boży.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Poznajemy dzisiaj przepisy dotyczące najsłabszych i najbardziej narażonych na wyzysk i biedę grup społecznych.

Cudzoziemcy lub obcy (hebr. ger) to odpowiednik współczesnego uchodźcy lub emigranta, który opuszcza swój dom rodzinny z powodu wojny, głodu lub prześladowania, aby poszukiwać nowej ojczyzny (Wj 2; Krn 2,16; 2 Sam 4,3; Ru 1,1). Izraelici mają się z nimi obchodzić dobrze, pamiętając, że sami także byli obcymi w Egipcie (Wj 22,20).

• Dwie kolejne grupy z marginesu społecznego, które Prawo otacza szczególną opieką, to sieroty i wdowy. Ponieważ zostały one pozbawione naturalnej opieki ze strony rodziny, zyskują potężnego opiekuna w Bogu, który obiecuje zemstę wszystkim chcącym je poniżać i  krzywdzić (Wj 22,21-23).

Zakaz lichwy i prawo dotyczące zastawu mają chronić życie tych, których bogactwem jest często jedynie płaszcz, służący im jako okrycie w nocy (Wj 22,24-25). Także w tym przypadku Bóg staje w ich sprawie jako rzecznik. Powtarza, że słucha głosów tych, którzy żalą się przed nim, ponieważ jest pełen współczucia, łaskawy i kochający (Wj 22,26). Przypomina to scenę, kiedy Bóg odpowiada na krzyk swojego ludu uciskanego w Egipcie (Wj 3,7). Hebrajskie hanun (łaskawy, współczujący), którym opisuje się tu sam Pan, to właściwie jego imię własne, w Biblii trzynaście razy opisuje się nim wyłącznie Boga.

Życie z Bogiem przypomina życie w rodzinie, w której Bóg jak Ojciec troszczy się o swoje najsłabsze dzieci. Życie w rodzinie nakłada także zobowiązanie na wszystkich, aby troszczyć się o siebie nawzajem. Od tego zależy nasza relacja z Bogiem. Miłość bliźniego to praktyczne wypełnienie Dekalogu. Od niej zależeć będą także losy przymierza, które Bóg zawarł ze swoim ludem.

 

CYTATY


Pan, odwołując się do tożsamości: Nie będziesz gnębił i nie będziesz uciskał cudzoziemców, bo wy sami byliście cudzoziemcami w ziemi egipskiej

Boży związek przyczynowo-skutkowy: Jeślibyś ich skrzywdził i będą Mi się skarżyli, usłyszę ich skargę, zapali się gniew mój, i wygubię was mieczem

Bóg w trudnych słowach dotyczących władzy: nie będziesz złorzeczył temu, który rządzi twoim ludem

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 18(17), 2-3a. 36c-4. 47 i 51ab)

REFREN: Miłuję Ciebie, Panie, mocy moja

Miłuję Cię, Panie,

Panie, mocy moja,

Panie, opoko moja i twierdzo,

mój wybawicielu.

Boże, skało moja, na którą się chronię,

tarczo moja, mocy zbawienia mego i moja obrono.

Wzywam Pana, godnego chwały,

i wyzwolony będę od moich nieprzyjaciół.

Niech żyje Pan, niech będzie błogosławiona moja Opoka.

Niech będzie wywyższony mój Bóg i Zbawca.

Ty dajesz wielkie zwycięstwo królowi

i okazujesz łaskę Twemu pomazańcowi.

[01][02]

 

PSALM

Miłuję Cię Panie •  Ps 18,2-3a.36c-4.47 i 51ab 

PSALM 18 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: początkowe czasy monarchii, X-IX w. przed Chr.


O PSALMIE • Psalm 18 to jeden z najstarszych utworów, jakie znajdujemy w Psałterzu. Obrazami nawiązuje do mitów kananejskich i w swych zasadniczych zrębach może pochodzić nawet z czasów przed monarchią. Przypisuje się go Dawidowi, za “ja” lirycznym może rzeczywiście ukrywać się postać legendarnego króla lub innego monarchy. Utwór ten mógłby być recytowany przez niego w świątyni jako • modlitwa za naród • dziękczynienie •  prośba o obronę przed nieprzyjaciółmi. Niektórzy widzą w nim • królewski hymn zwycięstwa, inni twierdzą, że należy do gatunku • modlitwy błagalnej tefillah oraz do grupy • psalmów królewskich.

ZANIM USŁYSZYSZ • Trzy strofy psalmu, które słyszymy w dzisiejszej liturgii, to trzy wyznania: • miłości (Miłuję Cię, Panie, Mocy moja) • ufności (Boże, skało moja, na którą się chronię, tarczo moja, mocy zbawienia mego i moja obrono) oraz • wdzięczności (Niech żyje Pan, niech będzie błogosławiona moja Opoka. Niech będzie wywyższony mój Bóg i Zbawca). Z Ewangelią łączy go motyw miłości, wyrażonej przez Dawida hebr. czasownikiem raham, związanym z rehem (łono matki) i oznaczającym żarliwe, poruszające całe wnętrze człowieka uczucie. Miłość do Boga, o której się tu mówi, jest czulsza i bardziej intensywna niż miłość matki do dziecka.

 

CYTATY


Psalmista w defensywie: skało moja, na którą się chronię, tarczo moja, mocy zbawienia mego i moja obrono

Pełen nadziei: Wzywam Pana, godnego chwały i wyzwolony będę od moich nieprzyjaciół

Psalmista do Autora każdego zwycięstwa: Ty dajesz wielkie zwycięstwo królowi

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Tesaloniczan

(1 Tes 1,5c-10)

Wiecie, jacy byliśmy dla was, przebywając wśród was. A wy, przyjmując słowo pośród wielkiego ucisku, z radością Ducha Świętego, staliście się naśladowcami naszymi i Pana, by okazać się w ten sposób wzorem dla wszystkich wierzących w Macedonii i Achai. Dzięki wam nauka Pańska stała się głośna nie tylko w Macedonii i Achai, ale wasza wiara w Boga wszędzie dała się poznać, tak że nawet nie trzeba nam o tym mówić. Albowiem oni sami opowiadają o nas, jakiego to przyjęcia doznaliśmy od was i jak nawróciliście się od bożków do Boga, by służyć Bogu żywemu i prawdziwemu i oczekiwać z niebios Jego Syna, którego wzbudził z martwych, Jezusa, naszego wybawcę od nadchodzącego gniewu.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Naśladowcy  1 Tes 1,5c-10

LIST DO TESALONICZAN • NADAWCA: św. Paweł• SKĄD: Ateny • DATA: podczas Drugiej Podróży Misyjnej (47-51), 49 r.• ADRESACI: mieszkańcy Tesaloniki


O KSIĘDZE • List do Tesaloniczan to pierwszy z listów Pawła, pisany do świeżo nawróconych chrześcijan w Tesalonice. Kościół ten cierpiał prześladowania ze strony zamieszkujących miasto pogan (1 Tes 1,9). Celem listu jest utwierdzenie wspólnoty w otrzymanej u początków nauce. Paweł chwali mieszkańców Tesaloniki za to, że stali się wzorem dla wszystkich wierzących oraz podtrzymuje ich nadzieję na przyjście Wybawcy, która jest im tak bardzo potrzebna w obliczu prześladowań.

KONTEKST • Wybrany na dziś fragment to kontynuacja listu, którego wstęp usłyszeliśmy poprzedniej niedzieli, kiedy to Paweł z wdzięcznością wspominał ostatnie spotkanie.

ZANIM USŁYSZYSZ • Paweł w dzisiejszym czytaniu jest wdzięczny mieszkańcom Tesaloniki za przyjęcie słowa i naśladowanie uczniów oraz Pana. Dziękuje im za odważne świadectwo wiary pośród wielkiego ucisku. Zapewnia ich, że stali się wzorem dla wszystkich wierzących, i utwierdza w przekonaniu, że przez służbę Bogu żywemu oczekują Jego Syna, który wybawi ich od nadchodzącego gniewu.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Paweł pisze do gminy dotkniętej prześladowaniami (przyjęli słowo pośród wielkiego ucisku 1,6) przychodzącego prawdopodobnie od ich rodaków, Greków (1 Tes 2,14). Mimo to wspólnota trwa w radości Ducha Świętego, naśladując w ten sposób niezłomną wiarę prześladowanego Apostoła, a przez niego także Chrystusa. Dzięki ich wytrwałości nauka Pana stała się głośna nie tylko w Macedonii, w której Paweł po raz pierwszy postawił swą stopę na gruncie europejskim, ale także w Achai, w Koryncie, skąd pisze swój list (1,7-8).

Tesaloniczanie stali się, według słów Apostoła, żywym świadectwem wiary dla otaczających ich, rodzących się gmin chrześcijańskich. Ostatnie słowa apostoła rzucają światło na treść wiary i motywację Tesaloniczan: służą żywemu Bogu, nie bożkom, i z radością oczekują przyjścia Zmartwychwstałego. Nie lękają się sądu ani końca świata, bo Jezus zbawił ich od kary i od wiecznego potępienia, czyli od gniewu Boga wylewającego się na wszystkich grzeszników (Rz 1,18).  Gniew to atrybut Bożej sprawiedliwości, która nie może pozostawić zła bezkarnym.

 

CYTATY


Paweł podaje przepis na apostoła: staliście się naśladowcami naszymi i Pana, by okazać się w ten sposób wzorem

Apostoł o zasługach Tesaloniczan: Dzięki wam nauka Pańska stała się głośna

Św. Paweł tym razem o oczywistościach: wasza wiara w Boga wszędzie dała się poznać, tak, że nawet nie trzeba nam o tym mówić

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

(Mt 22,34-40)

Gdy faryzeusze dowiedzieli się, że Jezus zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem, a jeden z nich, uczony w Prawie, zapytał , wystawiając Go na próbę: Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe? On mu odpowiedział: Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Pierwsze i największe • Mt 22,34-40

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE NAUCZANIA: Jerozolima, świątynia • CZAS: 33 r. • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: zgromadzeni w świątyni


KONTEKST • Od dwudziestego pierwszego rozdziału rozpoczynają się najbardziej dramatyczne wydarzenia misji Jezusa Chrystusa. Choć • witany entuzjastycznie przez mieszkańców Jerozolimy słowami: Hosanna, hosanna • pozostaje bacznie obserwowany przez faryzeuszów. Swe pierwsze kroki Jezus skierował do świątyni, skąd najpierw • wyrzucił wszystkich sprzedających i kupujących • potem uzdrowił chorych i niewidomych • a następnego dnia, po nocy spędzonej w Betanii (werset 17), nauczał w przypowieściach, które słyszeliśmy w poprzednich tygodniach. Po wygłoszeniu trzeciej przypowieści o uczcie królewskiej dochodzi do sporu z faryzeuszami.

ZANIM USŁYSZYSZ • Faryzeusze wystawiają Jezusa na kolejną próbę, pytając • o najważniejsze przykazanie. Dyskusja jednak osiąga w tym momencie punkt kulminacyjny, ponieważ odpowiedź Jezusa to przykazanie miłości, które odnosi się • do Boga i do człowieka. Odrzucając to przykazanie, odrzuca się wszystko •  To zasada ostateczna. Po tej rozmowie Jezus już tylko robi podsumowanie i wygłasza mowę przeciwko faryzeuszom  i uczonym w piśmie.

 

JESZCZE O EWANGELII


Najtrudniejsze pytanie • Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe? (Mt 22,36) głowiły się nad nim już autorytety rabinackie. Hillel streszczał całe Prawo w swojej słynnej złotej regule (Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe). Simlai twierdził, że już Dawid w (Ps 15) zredukował 613 przykazań Mojżesza do 11 najważniejszych; Izajasz (33,15-16) do 6; Micheasz (6,8) do 3; Amos (5,4) i Habakuk (2,4) do 1.

Jezus w odpowiedzi • cytuje Pismo, modlitwę Shema odmawianą przez pobożnego Izraelitę kilka razy dziennie: Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem (Pwt 6,5). Miłość ta nie ma nic wspólnego z uczuciami, które zazwyczaj przychodzą nam do głowy, kiedy słuchamy o sercu i duszy. Dla antycznych • serce to ośrodek, w którym człowiek podejmuje swoje decyzje, odpowiednik naszej woli i sumienia. • Dusza to zasada życia, nośnik wszelkich życiowych energii i ludzkiej kreatywności. Wreszcie • umysł, oznacza władze intelektualne. Miłość do Boga ma • angażować całego człowieka • całe jego życie, poczynając od głębi wewnętrznej osoby, a kończąc na wszystkim, w czym wyraża się ona na zewnątrz, w jego pracy i zaangażowaniu w sprawy świata.

Druga połowa odpowiedzi • Jezus, twórczy nauczyciel, wzorem rabinów swoich czasów sięga po technikę zwaną gezerah shawah – łączy na zasadzie podobieństwa dwa fragmenty biblijne, tak aby nawzajem się uzupełniały i tłumaczyły. Drugie przykazanie, podobne do pierwszego (chodzi o podobieństwo istotowe, homoios, nie powierzchowne) brzmi: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego (Mt 22,39). Jezus znów cytuje dosłownie Pisma Kpł 19,18. Następnie dodaje: Na tych dwóch przykazaniach opiera się (w tekście greckim dosłownie zawieszone jest) całe Prawo i Prorocy (Mt 22,40). Innymi słowy, nie da się zachowywać przykazań Prawa bez zachowywania przykazania miłości Boga i bliźniego.

 


TRANSLATOR


• “Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy” • greckie słowo kremannymi, użyte przez Mateusza, może oznaczać tarcze lub zbroje zawieszone jako trofea wojenne, talizman (Ez 13,18) lub Ziemię unoszącą się w próżni (Hi 26,7). Opisuje się nim także ciało wiszące na krzyżu (Pwt 21,22; Ga 3,13), a Łukasz (19,48) w obrazowy sposób mówi o ludziach, którzy wisieli wręcz na ustach Jezusa. Czasownik ten podkreśla, że to miłość spaja i dopełnia charakter Prawa Bożego. Grecki rdzeń krem-aster używany jest także na określenie mięśni, które wiążą i podtrzymują wnętrzności ciała ludzkiego, a krem-astos oznaczać może liny podtrzymujące główny maszt okrętu.

 

CYTATY


Jezus jasno i po kolei: Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem

Druga część odpowiedzi: Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego.

Słowa, które są mostem: Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy.

 

TWEETY




 

TRENDY


#BędzieszMiłował

Zanikają spacery…, milkną rozmowy …, po prostu przestajemy za sobą tęsknić (…). Więc jak mamy miłować siebie, skoro siebie unikamy i chowamy się po kątach internetowych lub skrywamy się za „nickiem”? Jak mamy spotkać drugiego człowieka, skoro nie wychodzimy z domu? I najważniejsze, jak mamy realizować Jezusa Słowa, Jego przykazania? Na facebooku? Na Naszej Klasie? (…) pamiętajmy, że ludzie żywi chodzą po ulicach (…). (ks. Mariusz Śliwa)

 

Chodzi (…) o oddanie się komuś, pełne troski i odpowiedzialności. Oddanie, które wcale nie oznacza rezygnacji z siebie, lecz przeciwnie – poszerzenie własnego życia. A my „kochamy wciąż za mało i stale za późno”. (ks. Jan Twardowski)

 

Wyobraźcie sobie: idziecie sobie ulicą i obca kobieta, obcy mężczyzna, cokolwiek mu się nie dzieje, czy może się dziwnie zachowuje ja jako chrześcijanin mam go kochać, jakby to był mój najlepszy przyjaciel. (…) zobaczcie, jak daleko jesteśmy od tego przykazania Bożego. (ks. Radosław Siwiński)

 

(…) mogę pisać o Bogu i bliźnim właśnie ten komentarz, ponieważ chcę zyskać opinię oryginalnego komentatora i uzyskać wysokie honorarium. Co naprawdę jest moim „przykazaniem”, które mnie motywuje? Ludzie ze swoich zainteresowań, uzdolnień, ambicji, talentów czynią najważniejsze „przykazanie”. A tymczasem właśnie najważniejsze przykazanie powinno być pasją (…) (o. Augustyn Pelanowski)

 

Opowiadają o matce Teresie z Kalkuty (…), że pewnego dnia zobaczył ją dziennikarz, jak zaopatrywała straszne rany nieuleczalnie chorych biedaków. (…) Ten dziennikarz powiedział głośno: Nie robiłbym tego za żadne skarby świata! A Matka Teresa odpowiedziała, uśmiechając się serdecznie: “Ani ja!”. To znaczyło, że ona nie usługiwała tym biedakom za pieniądze, tylko z miłości do Pana Jezusa. Bo w ten sposób wypełniała Jego Nowe Przykazanie Miłości! (ks. Ludwik Warzybok)

 

Wtedy wszystkie galaktyki (…) były jak łepek od szpilki. (…) Jakby odpalił petardę i Wszechświat powstał. I to się wszystko rozszerza. Właśnie z ziarnka gorczycy Bożej Miłości teraz mamy odległości, które o zawrót głowy przyprawiają. (…) Rzeczy małe przechodzą w rzeczy wielkie. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

STO SŁÓW


Dzisiaj Pan bierze w obronę najsłabszych i najbardziej narażonych na wyzysk. Przypomina nam pierwsze prawo, którym powinniśmy kierować się w życiu – Prawo Miłości.

Miłość, to siła podtrzymująca nasze życie. Na niej opiera się całe Prawo i Prorocy. Przykazania miłości podobne są do grawitacji, utrzymującej Ziemię w przestrzeni, do mięśni, podtrzymujących nasze ciało oraz do lin napinających żagle i maszt okrętu. Tak właśnie mamy kochać.

Miłość o której dzisiaj słyszymy, nie ma nic wspólnego z uczuciami. Ta miłość ma angażować całego człowieka, całe jego życie. Miłość zbudowana na dwóch filarach (Przykazaniach miłości) stanie się natrwalszym mostem łączacym nas z niebem. Mostem, który wytrzyma napór wszystkiego, co niesie ze sobą ludzkie życie.

To z takiej miłości Pan nas kiedyś osądzi.

1/5
Jezus i faryzeusze, Friedrich August Ludy, XIX w.
2/5
Faryzeusze, Karl Schmidt Rottluff, 1912 r., Museum of Modern Art, Nowy Jork, USA
3/5
kadr z filmu Książe Egiptu, 1998, YouTube
4/5
uczeni w piśmie i faryzeusze, Alexandre Bida, XIX w.
5/5
Portret Faryzeusza, pracownia Michała Wolgemuta, Kronika norymberska, 1493 r.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >