Jutro Niedziela – XXIX zwykła B

Uczniowie marzą o panowaniu. Tymczasem Jezus żyje logiką służby

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA DZIEWIĄTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się o to, aby nasza wola była zawsze oddana Bogu i abyśmy szczerym sercem służyli Bożemu majestatowi • CZYTANIA: Księga Izajasza 53,10-11 • Psalm 33,1-2.4-5.18-19 • List do Hebrajczyków  4,14-16 • Ewangelia wg św. Marka 10,17-30

 

CHMURA SŁOWA

chmura

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 53,10-11)

Spodobało się Panu zmiażdżyć Go cierpieniem. Jeśli On wyda swe życie na ofiarę za grzechy, ujrzy potomstwo, dni swe przedłuży, a wola Pańska spełni się przez Niego. Po udrękach swej duszy, ujrzy światło i nim się nasyci. Zacny mój Sługa usprawiedliwi wielu, ich nieprawości On sam dźwigać będzie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Czwarta pieśń SługiIz 53,10-11

Czwarta Pieśń Sługi – utwór, który powstał kilka wieków przed narodzeniem Jezusa – opisuje Mesjasza. Jego logika nie polega jednak na panowaniu

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: pieśń


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

PIEŚNI SŁUGI JAHWE • Druga część, zwana Księgą Pocieszenia, zawiera cztery Pieśni Sługi Jahwe. Ukazują one tajemniczą osobę – zbawiciela, który swoim cierpieniem gładzi grzechy ludu • Bóg ustanawia go przymierzem dla ludów i światłością narodów (Pierwsza pieśń: Iz 42,1-9); tym, który • ma zanieść jego zbawienie aż po krańce ziemi (Druga pieśń: Iz 49,1-7) • Trzecia (Iz 50,4-9) i Czwarta pieśń (Iz 52,13 – 53,12) opisują ogrom cierpień, jakie wybrany musi znieść, aby spełnił się plan Boży • Żydzi widzieli w jego losie historię Jeremiasza lub swego narodu, a chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa • Niezwykle wymowne są Trzecia i Czwarta pieśń Sługi Jahwe, zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa.

WYDAĆ ŻYCIE • Usłyszymy krótki fragment czwartej Pieśni Sługi Jahwe, utworu szczegółowo zapowiadającego mękę Chrystusa. Kluczowe dla Liturgii Słowa jest ukazanie Mesjasza, którego misja nie jest władzą, lecz służbą • W opisie doświadczenia cierpienia, której zostaje poddany Sługa Jahwe, zwróćmy uwagę na • ideę ofiary życia za grzech oraz • zapowiedź zmartwychwstania. Te dwie nowości były dotąd nieznane w tradycji żydowskiej (PATRZ JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W postaci sługi Bóg odsłania przed oczyma Izraelitów kilka nowości, nieznanych dotąd w tradycji żydowskiej

Pierwsza nowość • Jeśli wyda swe życie na ofiarę za grzechy, ujrzy potomstwo, dni swe przedłuży

• Tradycja żydowska nie znała do tej pory ofiary z życia, która gładziłaby jakiekolwiek grzechy. Tymczasem Sługa gładzi grzechy narodu, staje się podobny do ofiary przebłagalnej przepisanej w Księdze Kapłańskiej: • Aaron położy obie ręce na głowę żywego kozła, wyzna nad nim wszystkie winy Izraelitów, wszystkie ich przestępstwa dotyczące wszelkich ich grzechów, włoży je na głowę kozła i każe człowiekowi do tego przeznaczonemu wypędzić go na pustynię (Kpł 16,21)

• Złamane życie Sługi staje się ofiarą wynagradzającą za grzechy jego ludu (hebr. aszam) • Proroctwo to wypełniło się w ofierze krzyża Jezusa Chrystusa

Druga nowość • Po udrękach swej duszy ujrzy światło i nim się nasyci
Obiecane życie w obfitości nie jest już zwykłym ziemskim życiem • Obfitość światła oznacza uwielbienie, życie wieczne (PATRZ Dn 12,3). Sługa uczestniczy w życiu samego Boga. To zapowiedź zmartwychwstania. Niezwykłe, bo idea zmartwychwstania nie jest wówczas jeszcze znana w biblijnym Izraelu

 

CZY WIESZ, ŻE…


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odniesie do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero-Izajasza:

• Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22,37 – Iz 53,12)
• Cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24,26-27 – Iz 50,6)
• Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12,18 – Iz 42,2-4)
• Obaj są światłością pogan (Łk 2,32 – Iz 49,6)

Nadzwyczajny rys uniwersalnego zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.

Sam tytuł “sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26,24), Mojżeszem (Wj 14,31), Jozuem (24,29), Dawidem  (2 Sm 3,18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34,23), Zorobabelem (Ag 2,23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41,8; 42,19; 43,10). Sługa skupia w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 33,4-5.18-20.22)

REFREN: Okaż swą łaskę ufającym Tobie

Bo słowo Pana jest prawe, a każde Jego dzieło godne zaufania. On miłuje prawo i sprawiedliwość, ziemia jest pełna Jego łaski.

Oczy Pana zwrócone na bogobojnych, na tych, którzy czekają na Jego łaskę, aby ocalił ich życie od śmierci i żywił ich w czasie głodu.

Dusza nasza oczekuje Pana, On jest naszą pomocą i tarczą. Panie, niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie.

[01][02]

 

‘]
[/margincarouselwidget]

 

PSALM

Pieśń bogobojnych Ps 33,1-2.4-5.18-19

Logikę i postawę służby opisuje przymiotnik: bogobojny. Psalm 33 mówi, że oczy Pan są zawsze zwrócone na bogobojnych

PSALM 33AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu w Babilonii, czyli po 538 r. przed Chr.


PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ • Psalm 33 zrobił niezwykłą karierę w polskiej polityce. Zdarzyło się, że był śpiewany w dniu wyborów do parlamentu. Słowa On miłuje prawo i sprawiedliwość nasuwały przypuszczenie, że księża świadomie wybierali ten akurat psalm, mimo ciszy wyborczej

WYCHWALAĆ PANA  • Tymczasem to jeden z trzydziestu psalmów wyrażających cześć i podziw dla Boga, to hymn, pieśń chwały, hebr. tehilla. To typowy rodzaj modlitwy zanoszony w świątyni przed niewolą. W swej strukturze zawiera wezwanie do wielbienia Boga, po czym następuje wyliczenie przyczyn modlitwy uwielbienia. Są nimi: chwała, dobroć Boga, jego działanie w stworzonym świecie i w historii. Teologia Słowa, przez które Bóg stwarza świat, oraz obrazy związane ze stworzeniem sugerują późne, raczej powygnaniowe pochodzenie psalmu. W niepewnym czasie po powrocie z wygnania wspólnota Izraela odśpiewuje go jako pieśń ufności i dziękczynienia za nieustanną opiekę Jahwe.

BOGOBOJNI • Usłyszymy fragmenty psalmu 33. Strofa druga wyjaśnia, dlaczego ten psalm został włączony do dzisiejszej Liturgii Słowa: chodzi o postawę bogobojnych, którzy mogą zawsze liczyć na łaskę Pana • Psalm to hymn na cześć Boga Ojca, który nie tylko stworzył ludzki świat, ale nie przestaje troszczyć się o swoje dzieci, patrzy na nie z czułością i odpowiada na ich potrzeby.

 

CYTATY


Psalm o doświadczeniu wierzących: On jest naszą pomocą i tarczą

Prośba z psalmu 33: Niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 4,14-16)

Mając arcykapłana wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trwajmy mocno w wyznawaniu wiary. Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego we wszystkim na nasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu. Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy otrzymali miłosierdzie i znaleźli łaskę dla /uzyskania/ pomocy w stosownej chwili.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE 

Podobny we wszystkim  Hbr 4,14-16

…Oprócz grzechu – tak autor Listu do Hebrajczyków tłumaczy, dlaczego Chrystus jest doskonalszym kapłanem niż jakikolwiek kapłan Starego Prawa

List do Hebrajczyków AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • Przez kilka kolejnych niedziel będziemy czytali List do Hebrajczyków. List przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

ARCYKAPŁAN • Dzisiejsze czytanie należy do drugiej części Listu do Hebrajczyków, opisującej Chrystusa Arcykapłana (4,14-7,28). Jest naszym bratem, ale równocześnie Synem Bożym (4,14-5,10). Następnie autor wzywa tych, którzy uwierzyli w Syna, aby nie porzucali swej wiary, ale trwali mocno zakotwiczeni w nadziei zbawienia (5,11-6,20). Dalej rozpoczyna się wizja Chrystusa Arcykapłana na wzór Melchizedeka, który wszedł poza zasłonę, którą próbuje przeniknąć chrześcijańska wiara i nadzieja (7,1-28).

OPRÓCZ GRZECHU • Usłyszymy początek drugiej części Listu do Hebrajczyków. Autor zachęca, aby mając w Chrystusie arcykapłana, który przeszedł przez niebiosa, trwać mocno w wyznawanej wierze. Ten Arcykapłan rozumie nas i jest do nas podobny we wszystkim oprócz grzechu. Jego wstawiennictwo pozwala nam bez lęku zbliżać się do tronu Boga i prosić o potrzebne łaski.

 

TRANSLATOR


Mając więc arcykapłana wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trwajmy mocno w wyznawaniu wiary. Dosłownie w tekście greckim “trzymajmy mocno”, “strzeżmy” naszego wyznania wiary (gr. homologia)

Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom. Chrystus współodczuwa gr. sympateo) z nami nasze słabości, jako prawdziwy człowiek zna ich smak.

 


CYTATY


Autor Listu do Hebrajczyków stanowczo:  Trwajmy mocno w wyznawaniu wiary

Nie tylko tron władzy: Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 10,35-45)

Jakub i Jan synowie Zebedeusza zbliżyli się do Jezusa i rzekli: Nauczycielu, chcemy, żebyś nam uczynił to, o co Cię poprosimy. On ich zapytał: Co chcecie, żebym wam uczynił? Rzekli Mu: Daj nam, żebyśmy w Twojej chwale siedzieli jeden po prawej, drugi po lewej Twej stronie. Jezus im odparł: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który Ja mam pić, albo przyjąć chrzest, którym Ja mam być ochrzczony? Odpowiedzieli Mu: Możemy. Lecz Jezus rzekł do nich: Kielich, który Ja mam pić, pić będziecie; i chrzest, który Ja mam przyjąć, wy również przyjmiecie. Nie do Mnie jednak należy dać miejsce po mojej stronie prawej lub lewej, ale (dostanie się ono) tym, dla których zostało przygotowane. Gdy dziesięciu (pozostałych) to usłyszało, poczęli oburzać się na Jakuba i Jana. A Jezus przywołał ich do siebie i rzekł do nich: Wiecie, że ci, którzy uchodzą za władców narodów, uciskają je, a ich wielcy dają im odczuć swą władzę. Nie tak będzie między wami. Lecz kto by między wami chciał się stać wielkim, niech będzie sługą waszym. A kto by chciał być pierwszym między wami, niech będzie niewolnikiem wszystkich. Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć i dać swoje życie na okup za wielu.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Władza i służba Mk 10,35-45

Jan i Jakub lobbowali u Jezusa o pierwszeństwo w Królestwie Niebieskim. “Kto chce byś pierwszy, niech będzie niewolnikiem” – odpowiada Jezus

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Judea, Zajordanie • BOHATEROWIE: Jezus, Jakub, Jan, pozostali uczniowie • WERSJE: Mt 20,20-28


CIERPIENIE, WYRZECZENIA • W drugiej części Ewangelii św. Marka Jezus nie czyni cudów. To droga do Jerozolimy – gdzie czeka go cierpienie, krzyż i męka. Podczas tej drogi Jezus wyjaśnia uczniom swoją misję. Pokazuje, że droga Syna Bożego jest drogą w ludzkiej naturze, a przez to drogą cierpienia.

DZIESIĄTY ROZDZIAŁ • Dziesiąty rozdział Ewangelii Marka, podróż Jezusa do Jerozolimy, ukazuje, że także droga uczniów Jezusa jest drogą wyrzeczeń. Wyrazem tego są • radykalny zakaz rozwodów, który usłyszeliśmy dwa tygodnie temu (PATRZ: 26 niedziela zwykła) • ostrzeżenie przed bogactwem oraz (PATRZ: 27 niedziela zwykła) • oraz ostrzeżenie przed logiką władzy • Ten radykalizm w postaci zakazów kryje w sobie jednak nagrodę za wybranie drogi Jezusa.

SYNOWIE ZEBEDEUSZA • Księża będą mieli do wyboru dwie wersje Ewangelii. W wersji dłuższej usłyszymy rozmowę z Jakubem oraz Janem, natomiast w obu wersjach – ostrzeżenie Jezusa przed logiką władzy • Dialog Jezusa z Jakubem i Janem to ciąg dalszy apostolskiego sporu o pierwszeństwo (PATRZ 9,33-37). Odsłania ciągle ludzki sposób patrzenia uczniów na Jezusa.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Sny o potędze • Kiedy uczniowie z dzisiejszej Ewangelii przychodzą do Jezusa i proszą o pierwsze miejsca w Jego królestwie, wyobrażają Go sobie jako zwycięskiego Mesjasza. Papiasz, według tradycji uczeń św. Jana, przekazuje,  że wszyscy oni oczekiwali nastania za ich życia mesjańskiego królestwa, w którym będą pełnić rolę ziemskich władców. Uczniom śni się potęga.

• Oczyszczenie • Jezus jednak dostrzega w ich niedojrzałym pragnieniu ziarno miłości i prawdy. Jakub i Jan musieli mieć dobre intencje. Cóż piękniejszego niż zasiadać blisko Jezusa w Jego królestwie? Cóż z tego, że królestwo to wyobrażało im się jako rodzaj superpaństwa na ziemi, w którym będzie rządził Chrystus i oni? Pragnienie jest dobre, lecz trzeba je oczyścić.

• DojrzewaniePić kielich, który On ma pić i przyjąć Jego chrzest – znaczy włączyć się w Jego misję, śmierć i zmartwychwstanie. Jakub i Jan na pewno niewiele rozumieli wówczas ze słów Jezusa, ale z ufnością odpowiedzieli: Panie, chcemy iść za Tobą i być do Ciebie podobni. Chcemy uczestniczyć w Twojej misji. Jezus wiedział, że ich odpowiedź była niedojrzała i bardzo emocjonalna, ale przyjął ją z radością. Cierpliwie będzie ich uczył, co znaczy iść za Nim, co znaczy być sługą innych, oddawać za nich swoje życie.

 

WERSJE


• W relacji Mateusza to matka Jakuba i Jana podchodzi do Jezusa i prosi Go, by jej synowie zasiedli po prawej i lewej stronie.

 

CYTATY


Jezus o logice służby: Kto by między wami chciał się stać wielki, niech będzie sługą waszym

Jeszcze raz o o logice służby: Kto by chciał być pierwszym między wami, niech będzie niewolnikiem wszystkich

Władza i służba po raz trzeci: Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć

 

TWEETY



 



 

STO SŁÓW


Wybrać Jezusa i iść za Nim – to dopiero pierwszy krok. Potem trzeba się Nim przenikać. A to moe potrwać. Jakub i Jan, bracia, którzy wyjawili Jezusowi swoje marzenia, sny o potędze. Przezabawne, że nawet apostołom udało się “ochrzcić” zwykłą ludzką żądzę władzy i sprowadzić do wymiaru Nieba. Będąc nawet wśród Jego najbliższych, można nadal kierować się logiką władzy.

Ale Jakub i Jan wcale nie są postaciami negatywnymi. Mało kogo stać na ujawnienie swego serca, przyznanie się do najgłębszych mechanizmów w nim drzemiących. Dzięki temu, że wypowiedzieli pragnienia, mogli doświadczyć uzdrowienia swej postawy.

Bo postawa Jezusa – zarysowana już w Pieśniach Sługi (I CZYTANIE) to postawa sługi, nie władcy. Król, który służy, Pan, którego zwycięstwem będzie przegrać.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXVIII zwykła B

Bogaty młodzieniec odchodzi zszokowany i pełen żalu. Dlaczego?

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA ÓSMA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby łaska Boża stale nam towarzyszyła, pobudzając naszą gorliwość do pełnienia dobrych uczynkówCZYTANIA: Księga Mądrości 7, 7-11 • Psalm 90, 12–17 • List do Hebrajczyków  4, 12-13 • Ewangelia wg św. Marka 10, 17-30

 

• CHMURA SŁOWA

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Mądrości

(Mdr 7,7-11)

Dlatego się modliłem i dano mi zrozumienie, przyzywałem, i przyszedł na mnie duch Mądrości. Przeniosłem ją nad berła i trony i w porównaniu z nią za nic miałem bogactwa. Nie porównałem z nią drogich kamieni, bo wszystko złoto wobecniej jest garścią piasku, a srebro przy niej ma wartość błota. Umiłowałem ją nad zdrowie i piękność i wolałem mieć ją aniżeli światło, bo nie zna snu blask od niej bijący. A przyszły mi wraz z nią wszystkie dobra i niezliczone bogactwa w jej ręku.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

O mądrości z miłością Mdr 7,7-11

Autor Księgi Mądrości opowiada o mądrości jakby opowiadał historię miłosną, a wybór mądrości jak tej jednej spośród wielu kobiet
KSIĘGA: Mądrości • AUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr. • KATEGORIA: literatura mądrościowa


MĄDROŚĆ SALOMONA • Dawniej księga nazywana była “Mądrością Salomona” – uważano bowiem, że to właśnie król Salomon, postać stojąca u początków literatury mądrościowej Starego Testamentu, był jej autorem. Jednak szczegółowe badania językowe nad księgą dowiodły, że autorem księgi jest prawdopodobnie zhellenizowany Żyd żyjący w Aleksandrii. Są też teorie mówiące o tym, że pierwsza część dzieła powstała w Palestynie • W tradycyjnym podziale Starego Testamentu umieszczona jest w grupie siedmiu ksiąg dydaktycznych. Księga dzieli się na trzy części: • pierwsza część (rozdziały 1-5) mówi o Mądrości kierującej życiem człowieka • druga (rozdziały 6-9) to hymn pochwalny na cześć upersonifikowanej Mądrości • trzecia zaś (10-19) skupia się na roli, jaką Mądrość Boża odgrywa w historii Izraela.

MĄDROŚĆ SPERSONIFIKOWANA • Czytanie pochodzi z drugiej części Księgi, która jest jednym wielkim hymnem pochwalnym na cześć Mądrości. W swoim dziele przedstawia ją niemal jak osobę, towarzyszkę Boga, emanację Jego istoty, Jego szczególną energię. Poznawanie jej oznacza wejście w relację z samym Stwórcą, ona dzierży klucz do jego serca. Mądrości, która wprowadza w tajemnice życia samego Boga, nie znajduje się w księgach i nie mierzy się jej zdobytą wiedzą. Zdobywa się ją podczas modlitwy i przez miłość do Bożego Prawa. Innymi słowy dzieckiem Mądrości jest ten, kto chodzi drogami Bożego Słowa.

SKARB MĄDROŚCI • W pierwszym czytaniu usłyszymy wyznanie autora Księgi Mądrości – o tym, jak odnalazł mądrość. Forma przypomina poemat • Zwróćmy uwagę na personifikację mądrości, którą autor traktuje jak osobę, a odnajdywanie i wybór przypomina historię miłości.

 

CZY WIESZ ŻE…


Mądrość jako Oblubienica jest opisana głównie w 8 rozdziale Księgi Mądrości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 90,12-17) REFREN: Nasyć nas, Panie, Twoim miłosierdziem

Naucz nas liczyć dni nasze, byśmy zdobyli mądrość serca. Powróć, o Panie, jak długo będziesz zwlekał? Bądź litościwy dla sług Twoich.

Nasyć nas o świcie swoją łaską, abyśmy przez wszystkie dni nasze mogli się radować i cieszyć. Daj radość w zamian za dni Twego ucisku, za lata, w których zaznaliśmy niedoli.

Niech sługom Twoim ukaże się Twe dzieło, a Twoja chwała nad ich synami. Dobroć Pana, Boga naszego, niech będzie nad nami i wspieraj pracę rąk naszych, dzieło rąk naszych wspieraj.

[01][02]

 


PSALM

Mądrość serca Ps 90,12-17

Modlitwa na nowy początek: “Naucz nas liczyć dni nasze, byśmy zdobyli mądrość serca”

PSALM 90AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli, po 538 przed Chr.


PSALM MOJŻESZA • Psalm 90 otwiera Czwartą Księgę Psałterza i jako jedyny przypisywany jest Mojżeszowi. Być może dlatego, że przypomina słowa Mojżesza z Pwt 32, gdzie mąż Boży streszcza historię Bożej opieki nad Izraelem, wzywa naród do wierności Bożemu Prawu i przygotowuje się na swą bliską śmierć. Psalm ma charakter medytacji mądrości, w której pobrzmiewa “my”, przez które przemawia wracający z wygnania Izrael. Być może umieszczenie Psalmu 90 na początku Czwartej Księgi Psałterza oznacza, że utwór ten opisuje nowy początek dla tych, którzy powróciwszy z Babilonii, chcą budować swoje kruche, ocalone z kataklizmu życie na Panu.

BÓG UCIECZKĄ • Psalm Panie, Ty dla nas byłeś ucieczką mówi o Bogu, który jest oparciem kruchego ludzkiego życia (ww. 1-2). To On wzywa człowieka, aby powrócił do prochu, z którego został wzięty (ww. 3-6) i poraża swoim gniewem (ww. 7-11). Psalmista modli się o takie kierowanie swoim krótkim ludzkim życiem, które przyniesie mu mądrość serca. Prosi o łaskę i radość życia oraz dobroć Pana, która towarzyszyć będzie jego każdemu dniowi (ww. 13-17).

MĄDROŚĆ SERCA • Usłyszymy drugą połowę psalm 90. To właśnie tam znajduje się werset – modlitwa o mądrość serca. Motyw mądrości, o którą błaga, łączy jego modlitwę z modlitwą mędrca z pierwszego czytania.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków (Hbr 4,12-13) Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca. Nie ma stworzenia, które by było przed Nim niewidzialne, przeciwnie, wszystko odkryte i odsłonięte jest przed oczami Tego, któremu musimy zdać rachunek. Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Słowo jak miecz Hbr 4,12-13

Krótkie czytanie z Listu do Hebrajczyków zawiera treść, którą można przyswajać latami. Mówi o Słowie żywym i skutecznym

List do HebrajczykówAUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • Przez kilka kolejnych niedziel będziemy czytali List do Hebrajczyków. List przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

NOWE PRZYMIERZE • Pierwsza część listu (rozdziały 1,5 – 4,13), opisujące wyższość Nowego Przymierza nad starym • Fakt, że Chrystus, Pośrednik Nowego Przymierza jest wyższy od aniołów, zobowiązuje do tym większego posłuszeństwa Jego Ewangelii (1,5-2,18). Prawd o Chrystusie przewyższającym Mojżesza sprawia, że kara za niewierność i opór serca będzie tym większa (3,1-19). Na tych, którzy wytrwają wierni Chrystusowi, czeka Królestwo Boże, nowa Ziemia Obiecana przygotowana dla wierzących (4,1-11). Słowo Boże, które ją obiecuje, jest wierne i skuteczne (4,12-13).

SŁOWO JAK MIECZ • Usłyszymy zakończenie pierwszej części Listu do Hebrajczyków. To zaledwie dwa wersy, dwa zdania, o bardzo konkretnej treści. Opowiada o naturze i skuteczności Słowa Bożego.

 

TRANSLATOR


Żywe jest słowo Boże… (Hbr 4,12) • Dosłownie żyjące (gr. dzon). przypomina osobę, objawia osobę Boga

…skuteczne… (Hbr 4,12) • po grecku: energes, czyli pełne energii, aktywne, pełne mocy, zdolne doprowadzić dzieło do końca, obiecujące obfite zbiory

…i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny… (Hbr 4,12) • niż miecz o dwóch ustach, czyli dwóch ostrzach, używany przez starożytnych piechurów.

…przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca (Hbr 4,12) • Dosłownie przeszywające, przebijające (gr. diikneomai), jak przy zadawaniu ciosu mieczem. Słowo Boże przebija każdy pancerz, bada i osądza to, co ukryte.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka (Mk 10,17-30) Gdy Jezus wybierał się w drogę, przybiegł pewien człowiek i upadłszy przed Nim na kolana, pytał Go: Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne? Jezus mu rzekł: Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg. Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, nie oszukuj, czcij swego ojca i matkę. On Mu rzekł: Nauczycielu, wszystkiego tego przestrzegałem od mojej młodości. Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł mu: Jednego ci brakuje. Idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie. Potem przyjdź i chodź za Mną. Lecz on spochmurniał na te słowa i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości. Wówczas Jezus spojrzał wokoło i rzekł do swoich uczniów: Jak trudno jest bogatym wejść do królestwa Bożego. Uczniowie zdumieli się na Jego słowa, lecz Jezus powtórnie rzekł im: Dzieci, jakże trudno wejść do królestwa Bożego . Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego. A oni tym bardziej się dziwili i mówili między sobą: Któż więc może się zbawić? Jezus spojrzał na nich i rzekł: U ludzi to niemożliwe, ale nie u Boga; bo u Boga wszystko jest możliwe. Wtedy Piotr zaczął mówić do Niego: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą. Jezus odpowiedział: Zaprawdę, powiadam wam: Nikt nie opuszcza domu, braci, sióstr, matki, ojca, dzieci i pól z powodu Mnie i z powodu Ewangelii, żeby nie otrzymał stokroć więcej teraz, w tym czasie, domów, braci, sióstr, matek, dzieci i pól, wśród prześladowań, a życia wiecznego w czasie przyszłym. Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 


EWANGELIA

Ucho igielne Mk 10,17-30

To jedyne nieudane powołanie w Ewangelii. Jezusowi nie udaje się pozyskać ucznia. Ale bez spełnienia warunków nie można nim zostać

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA: ok. 60-70 r.

KATEGORIA: dialog • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Judea, Zajordanie • BOHATEROWIE: Jezus, bogaty młodzieniec, uczniowie • WERSJE: Mt 19,1-9, Łk 16,18


CIERPIENIE, WYRZECZENIA • W drugiej części Ewangelii św. Marka Jezus nie czyni cudów. To droga do Jerozolimy, podczas której wyjaśnia uczniom swoją misję. Pokazuje, że droga Syna Bożego jest drogą w ludzkiej naturze, a przez to drogą cierpienia • Dziesiąty rozdział Ewangelii Marka, podróż Jezusa do Jerozolimy, ukazuje, że także droga uczniów Jezusa drogą wyrzeczeń jest. Wyrazem tego jest • radykalny zakaz rozwodów, który usłyszeliśmy tydzień temu (PATRZ: 27 niedziela zwykła), • ostrzeżenie przed bogactwem oraz • ostrzeżenie przed logiką władzy • Ten radykalizm w postaci zakazów kryje w sobie jednak nagrodę za wybranie drogi Jezusa

BOGATY MłODZIENIEC • Usłyszymy opis spotkania Jezusa z bogatym młodzieńcem. Dialog ten zawiera trzy odsłony Ewangelii • Odsłona pierwsza: historia powołania bogatego człowieka. Choć jest on pobożny i szczerze szuka życia wiecznego z powodu posiadanych bogactw, nie potrafi pójść za Jezusem • Odsłona druga: Widząc go odchodzącego, Jezus wygłasza naukę o niebezpieczeństwie bogactw, w których człowiek pokłada nadzieję, a które przeszkadzają się człowiekowi zbawić • Odsłona trzecia: uczniowie pytają o to, co otrzymają za wybranie drogi ubogiego pójścia za Jezusem. Pan obiecuje stokroć więcej dóbr ziemskich i życie wieczne. Zapowiada także ostateczne odwrócenie porządku znanego na ziemi: pierwsi staną się ostatnimi, a ostatni pierwszymi.

 

TRANSLATOR


Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne (Mk 10,17) • Dosłownie: odziedziczyć (gr. kleronomeo) • Życie wieczne to dar Boży, ale równocześnie rzeczywistość, którą trzeba sobie wywalczyć – podobnie jak o Ziemię Obiecaną, dziedzictwo (kleronomia) walczył Izrael

Wtedy Jezus spojrzał z miłością na niego i rzekł (Mk 10,21) • Dosłownie: Wtedy Jezus spojrzawszy na niego, ukochał go i rzekł

…on spochmurniał na te słowa i odszedł zasmucony (Mk 10,22) • Ewangelista z precyzją oddaje dramat, który rozgrywa się na twarzy mężczyzny • Spochmurniał (gr. stygnadzo), dosłownie: przeraził się, był zszokowany, zbladł, albo: jego twarz poszarzała, stała się ciemna •  Odszedł zasmucony, właściwie: pełen żalu (gr. lypoumenos).

Jak trudno jest bogatym wejść do królestwa Bożego (Mk 10,23) • Gr. dyskolos daje nadzieję: to trudne, ale nie niemożliwe • Ci, którzy posiadają bogactwa, wchodzą (jednak) do Królestwa Bożego

JESZCZE O EWANGELII


• Nieudane powołanie. Scena z bogatym człowiekiem, który staje przed Jezusem, to jedyny w Ewangelii opis nieudanego powołania ucznia. Przywykliśmy do nazywania go młodzieńcem, ponieważ tak mówi o nim Mateusz (19,20). Marek mówi po prostu “jeden, pewien” człowiek. Zadaje on Jezusowi pytanie o życie wieczne i zachowuje przykazania. Jezus jednak znajduje w nim jeden brak: zbytnie przywiązanie do bogactw. Wyczytawszy je w jego sercu, proponuje uwolnienie się od nich i pójście za Nim. Uczeń odchodzi nie tylko spochmurniały, lecz “przerażony” i “pełen bólu” (zob. Translator). Pan dotknął czułego miejsca.

• Bogactwo bogiem. To nie samo bogactwo jest problemem, lecz serce człowieka, które przywiązuje się do niego i pokłada w nim ufność. W historii człowieka z Ewangelii bogactwo zajęło miejsce Boga. Jezus chce uwolnić ludzkie serce i przywrócić w nim miejsce należne Bogu.

• Jak wielbłąd. Człowiek przywiązany do bogactw przypomina wielbłąda, który dźwiga na plecach i w swoim sercu wszystko, co posiada. Obraz, którego używa Jezus, można wziąć za hiperbolę, celowe wyolbrzymienie: bogatemu będzie trudniej wejść do Królestwa, niż wielbłądowi przejść przez ucho igielne. Być może Pan nawiązuje tu jednak do obrazu znanego słuchaczom, a przedstawiającego jedną z bram jerozolimskich. Zwane “Uchem igielnym” przejście było tak wąskie, że poganiacze wielbłądów musieli zdejmować z nich ładunek, aby zwierzęta mogły przejść. Podobnie wąska jest brama prowadząca do Królestwa. Uczniowie są wyraźnie zdziwieni słowami Mistrza. Bogactwo jest przecież znakiem błogosławieństwa.

Nagroda. Królestwo Boże odwraca porządek znany z tej ziemi: bogaci tam stają biedakami, a ubodzy opływają we wszystko. Uczniom wybierającym Jego drogę Mistrz obiecuje życie wieczne, ale nie tylko. Otrzymają także nową rodzinę, stokroć więcej domów, braci, sióstr, matek i dzieci już w tym życiu, choć liczyć się mają z prześladowaniami. Ostatecznie jednak czeka na nich życie w obfitości.

 

TWEETY



 



 

STO SŁÓW


To nie bogactwo jest problemem. Nie dlatego bogaty z trudem może się przecisnąć przez bramę Królestwa Niebieskiego, ponieważ jest bogaty.

Chodzi o serce – miejsce w człowieku, które – jeśli jest wolne – dokonuje wyboru i potrafi wybrać to, co najlepsze. Jak autor Księgi Mądrości, który jedną spośród wielu innych wartości, mądrość, wolał bardziej niż wszystkie inne – i po prostu pokochał.

A jeśli serce wybierze to, co nie najlepsze – potrafi utracić cechę wolności i przywiązać się, zniewolić, oślepnąć. To dlatego bogaty młodzieniec z Ewangelii przeraził się na propozycję Jezusa, by sprzedać to, co nie najważniejsze.

Serce, które wybiera mądrość, zyskuje jeszcze jedną poza wolnością cechę: miłość. Umiłowałem – pisze autor Księgi Mądrości. Jezus spojrzał na bogatego człowieka z miłością – informuje Ewangelista.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >