video-jav.net

Jutro Niedziela – XXII zwykła B

Nie ma nic gorszego niż prawo, które pozostaje tylko literą

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Prawo Boga to nie pusta i bezduszna litera przepisu. Przekonuje o tym Mojżesz, mówiąc, że Prawo to słowo, które pochodzi od Boga, przekonuje też św. Jakub. Przyjmijcie zaszczepione w was słowo – pisze. Z jednej strony, wierność Słowu daje konkretne efekty, niczym trudna to zastąpienia strategia. Z drugiej, dopiero przyjęcie daru Słowa, a nie pusta deklaracja, stanowi o religijności. Kiedy wierni chcieli wejść do świątyni, musieli odpowiedzieć na pytanie, czy są religijni, w konkretnych czynach (PSALM). I znów potwierdza to Jakub, gdy apeluje: Wprowadzajcie zaś słowo w czyn.

Nie ma nic gorszego niż prawo, które pozostaje tylko literą, gdy słuchacz Słowa oszukuje samego siebie. Faryzeusze tak ściśle przestrzegali każdego najdrobniejszego z 613 przepisów prawnych, że przestali widzieć, co jest ich istotą. A wielu z nas wiary, daru Boga, nie przemienia na konkret życia.

 

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA DRUGA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLOR: Zielony • KOLEKTA: Modlimy się, aby Bóg umocnił w nas miłość do Niego i dał nam wzrastać w pobożności CZYTANIA: Księga Powtórzonego Prawa 4,1-2.6-8 Psalm 15,1-5 • List św. Jakuba Apostoła 1,17-18.21b-22.27 Ewangelia wg św. Marka  7,1-8.14-15.21-23

 

CHMURA SŁOWA   Jutro Niedziela - XXII zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Powtórzonego Prawa

(Pwt 4,1-2.6-8)

Mojżesz powiedział do ludu izraelskiego: A teraz, Izraelu, słuchaj praw i nakazów, które uczę was wypełniać, abyście żyli i doszli do posiadania ziemi, którą wam daje Pan, Bóg waszych ojców. Nic nie dodacie do tego, co ja wam nakazuję, i nic z tego nie odejmiecie, zachowując nakazy Pana, Boga waszego, które na was nakładam. Strzeżcie ich i wypełniajcie je, bo one są waszą mądrością i umiejętnością w oczach narodów, które usłyszawszy o tych prawach powiedzą: Z pewnością ten wielki naród to lud mądry i rozumny. Bo któryż naród wielki ma bogów tak bliskich, jak Pan, Bóg nasz, ilekroć Go wzywamy? Któryż naród wielki ma prawa i nakazy tak sprawiedliwe, jak całe to Prawo, które ja wam dziś daję?

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Nic dodać, nic ująć Pwt 4,1-2.6-8

Mojżesz wzywa Izraelitów do zachowania prawa. Bo pochodzi od Boga. “Nic nie dodacie do tego, co ja wam nakazuję, i nic z tego nie odejmiecie”

KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWA • AUTOR: kapłan lub lewita, przedstawiciel szkoły deuteronomistycznej (wyjaśnienie poniżej) • CZAS POWSTANIA: VII-VI w. przed Chr.

KATEGORIA: przemowa • KTO MÓWI: Mojżesz ADRESACI: lud Izraela • MIEJSCE: pustynia w Arabie • CZAS AKCJI: XII w. przed Chr.


TESTAMENT MOJŻESZA • Wprawdzie Księga Powtórzonego Prawa należy do Pięcioksięgu,  różni się jednak od pozostałych ksiąg. Nie dominuje tu narracja, jak w przypadku Księgi Rodzaju czy Wyjścia. Powtórzone Prawo (gr. deuteronomium) to inaczej kopia Księgi Prawa Mojżesza, którą przyszli królowie Izraela mają sobie sporządzić i którą mają się kierować (Pwt 17,18). Nazwa księgi sugeruje również, że mamy tu do czynienia z przypomnieniem i wyjaśnieniem Prawa danego na Synaju. Hebrajska nazwa księgi – Debarim (dosłownie: ‘Słowa’) wskazuje na charakter księgi: słuchamy tu mów Mojżesza. Księga Powtórzonego Prawa to w istocie mowa pożegnalna i testament wielkiego prawodawcy pozostawiony Izraelowi w przeddzień wejścia do Ziemi Obiecanej.

PIERWSZA MOWA • Księga składa się z czterech wielkich mów Mojżesza. Usłyszymy dziś fragment pierwszej z nich. Mowa ta jest w całości opowieścią-przypomnieniem dotychczasowej wędrówki ludu: od góry Horeb, przez Kadesz, kraj Moabitów i Ammonitów, aż do podziału Zajordania i osiedlenia się tam trzech pokoleńRozdział czwarty to finał mowy Mojżesza  • przypomina on nakazy Pana z Horebuostrzega przed bałwochwalstwem i apeluje o pamięć – by Izrael nie zapomniał o rzeczach, które widziały twe oczy.

ZANIM USŁYSZYSZ • W najbliższą niedzielę usłyszymy początek czwartego rozdziału, fragment, który jest apelem o wierność Prawu danemu przez Boga. Zwróćmy uwagę, że prawa i nakazy, o których mówi dziś Mojżesz, traktuje się niemal jak osobę: dają one życie i szczęście w ziemi obiecanej, mają mieszkać w sercu Izraela. Prawo to ucieleśniona miłość i troska Boga, to niemal wcielenie Boga,  to Jego Słowo. Podobnie jak Boga, trzeba kochać Jego prawo.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


W pierwszym czytaniu powtarza się dobrze znane Szema Izrael, które znajdujemy także na początku modlitwy, recytowanej przez pobożnych Żydów trzy razy dziennie: Słuchaj Izraelu, Pan Bóg jest jeden, trzeba go kochać całym sercem, umysłem i duszą (Pwt 6, 4-5).

 

CZY WIESZ, ŻE…


Szkoła deuteronomistyczna, z której wywodzi się autor Księgi Powtórzonego Prawa, działała w Izraelu od czasów króla Ezechiasza przez okres wyganiania i po powrocie z niego. Spod piór prócz Pwt wyszła także tzw. historia deuteronomistyczna (od Sdz do 1-2 Krl). Działali w niej historycy i pisarze skupieni przy dworze królewskim, inspirowani reformami Ezechiasza i Jozjasza oraz nauczaniem proroków z Królestwa Północnego (Amos, Ozeasz). Szkoła interesowała się przyczynami upadku Izraela, upatrując ich w stopniowej korozji monarchii, niewierności królów oraz bałwochwalstwie szerzącym się w kraju. Deuteronomiści na pierwszym miejscu stawiają Przymierze Synajskie, wierność Prawu oraz prawowity kult sprawowany jedynie w Świątyni Jerozolimskiej. Historia Izraela streszcza się w stale powtarzającej się sekwencji: grzech – kara – wołanie o wybawianie – interwencja Boża. Tylko szczere nawrócenie i wierność Prawu gwarantują przyszłość Izraela.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 15,1-5)

REFREN: Prawy zamieszka w domu Twoim, Panie

Kto zamieszka na Twej górze świętej? Ten, kto postępuje nienagannie, działa sprawiedliwie i mówi prawdę w swym sercu, kto swym językiem oszczerstw nie głosi.   Kto nie czyni bliźniemu nic złego, nie ubliża swoim sąsiadom, kto za godnego wzgardy uważa złoczyńcę, ale szanuje tego, kto się boi Pana.   Kto dotrzyma przysięgi dla siebie niekorzystnej, kto nie daje swych pieniędzy na lichwę i nie da się przekupić przeciw niewinnemu. Kto tak postępuje, nigdy się nie zachwieje.

[01][02]

 

PSALM

Zamieszkać na górze Ps 15,1-5

Zanim wierni weszli do Świątyni, prosili kapłanów o wstęp. Ci przypominali, co trzeba zrobić, by “zamieszkać na górze”. A streszczał to właśnie Psalm 15

PSALM 15 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: przedwygnaniowy, przed 586 r. przed Chr.


LITURGIA WEJŚCIA • Psalm 15 kwalifikuje się jako część tzw. liturgii wejścia, która odbywała się przed bramami Świątyni Jerozolimskiej. Stojący tam wierni, pielgrzymi, kierowali do kapłanów prośbę o wstęp na teren sanktuarium. Ci z kolei przypominali prawa obowiązujące wstępujących, a dotyczące osobistej świętości, obowiązków wobec Boga i bliźnich. Restrykcje związane z prawem wstępu na teren Świątyni potwierdzają wykopaliska w Świątyni Jerozolimskiej, znalezione tablice, na których zabrania się poganom przekraczania wyznaczonych im granic miejsc świętych. Świętość Boga domaga się świętości wiernych.

KTO SIĘ NIE ZACHWIEJE? • Usłyszymy dziś niemal cały Psalm 15. Zaraz na początku padnie pytanie: Kto zamieszka na Twej górze świętej? Odpowiedź psalmisty wskaże na na trzy rzeczy: postępować według Prawa, czynić sprawiedliwość, mówić prawdę. W strofie drugiej odpowiedź jest rozwijana: nie czynić zła bliźniemu, nie walczyć z sąsiadami, oddzielić się od złoczyńców, a szukać tych, którzy się boją Pana. Wymagania stają się coraz większe. W strofie trzeciej od wiernego oczekuje się wierności niekorzystnym przysięgom, niepożyczania na lichwiarski procent i nieprzyjmowania łapówek. W zamian wierzący zyskuje stabilne życie w Bożej bliskości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z listu św. Jakuba Apostoła

(Jk 1,17-18.21b-22.27)

Każde dobro, jakie otrzymujemy, i wszelki dar doskonały zstępują z góry, od Ojca świateł, u którego nie ma przemiany ani cienia zmienności. Ze swej woli zrodził nas przez słowo prawdy, byśmy byli jakby pierwocinami Jego stworzeń. a przyjmijcie w duchu łagodności zaszczepione w was słowo, które ma moc zbawić dusze wasze. Wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie. Religijność czysta i bez skazy wobec Boga i Ojca wyraża się w opiece nad sierotami i wdowami w ich utrapieniach i w zachowaniu siebie samego nieskalanym od wpływów świata.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Wiara to konkret Jk 1,17-18.21b-22.27

Rozpoczynamy lekturę Listu św. Jakuba. I on przestrzega przed faryzeizmem. Religijność musi się wyrażać w konkretnych czynach. Jakich?

LIST ŚW. JAKUBA • AUTOR: Jakub/jego uczeń • CZAS POWSTANIA: 60/90 r. • SKĄD: Palestyna · DO KOGO: wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego


LIST BRATA PAŃSKIEGO Autorstwo Listu św. Jakuba jest przedmiotem dyskusji. Są trzy warianty: Według tradycji autorem jest Jakub, apostoł Jezusa, brat Pański, przełożony wspólnoty jerozolimskiej. Doskonale wyczuwa się jego autorytet oraz znajomość zwyczajów judaizmu Według innej wersji list napisał uczeń Jakuba, tworzący pod koniec I w. Świadczyłaby o tym m.in. doskonała greka, którą posługuje się piszący Najbardziej prawdopodobne z punktu widzenia tradycji i współczesnych badań jest przypisanie listu apostołowi, który posługuje się sekretarzem Z krótkiego pisma przebija praktyczne nauczanie chrześcijańskie (pareneza) na temat życiowych prób i pokus, bogactwa, autentycznej wiary i oczekiwania na przyjście Pana.  

LIST JAK HOMILIA Istotę listu stanowi seria pouczeń moralnych, często dość luźno ze sobą powiązanych. Widać to na przykładzie pierwszego rozdziału listu. Zanim pojawią się słowa z dzisiejszego czytania, apostoł mówi o  doświadczeniach i pokusach, które prowadzą do dojrzałej wiary (1,2-4), potem o potrzebie poszukiwania prawdziwej mądrości (1,5-8) ubóstwie i bogactwie (1,12-15) kontrolowaniu swojego języka i gniewu (1,19-21).

SŁOWO W CZYN Przez cały tekst Listu św. Jakuba nieustannie powracają dwa wątki: pierwszy z nich to troska o biednych i pokornych, często połączona z surowością wobec bogatych drugi kładzie nacisk na spełnianie dobrych uczynków wraz z ostrzeżeniem przed wiarą bezowocną Te dwa tematy dostrzeżemy również w dzisiejszym czytaniu. Zwróćmy uwagę, jak św. Jakub harmonijnie je łączy, gdy apeluje na początku, byśmy dostrzegali dary, które otrzymujemy od Boga.

 

KRÓTKA WIADOMOŚĆ TEKSTOWA


Do wszystkich tych, którzy religijność sprowadzają do rytuałów, a sumienie chcą zostawić w kościołach, św. Jakub pisze:

Religijność czysta i bez skazy wobec Boga i Ojca wyraża się w opiece nad sierotami i wdowami w ich utrapieniach i w zachowaniu siebie samego nieskalanym od wpływów świata.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Tych, w których sercach zostało zasiane słowo Boże, Jakub nazywa pierwocinami stworzeń Greckie aparche oznacza ‘pierwszy plon’, który Izrael w Ziemi Obiecanej oddawał Panu jako znak, że wszystko, co mają, jest darem Bożym i należy do Niego (Lb 15,18-21) Chrystus Zmartwychwstały nazywany jest pierwszym plonem spośród tych, którzy pomarli (PATRZ: 1 Kor 15,20); pierwszym, który otwiera drogę dla innych Chrześcijanie posłuszni Słowu Ewangelii, która jest ich Nowym Prawem, są szczególną własnością Pana i pociągają ku Niemu innych. Są pierwszym plonem, który zapowiada żniwo czasów ostatecznych.

 

TWEETY


Jakub wzywa do przyjmowania darów od Boga: Każde dobro, jakie otrzymujemy, i wszelki dar doskonały zstępuje z góry

Jakub o tym, który z darów jest pierwszy: Ze swej woli zrodził nas przez słowo prawdy

Nie tylko Jezus walczy z faryzeizmem: Wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Marka

(Mk 7,1-8.14-15.21-23)

Zebrali się u Niego faryzeusze i kilku uczonych w Piśmie, którzy przybyli z Jerozolimy. I zauważyli, że niektórzy z Jego uczniów brali posiłek nieczystymi, to znaczy nie obmytymi rękami. Faryzeusze bowiem, i w ogóle Żydzi, trzymając się tradycji starszych, nie jedzą, jeśli sobie rąk nie obmyją, rozluźniając pięść. I /gdy wrócą/ z rynku, nie jedzą, dopóki się nie obmyją. Jest jeszcze wiele innych /zwyczajów/, które przejęli i których przestrzegają, jak obmywanie kubków, dzbanków, naczyń miedzianych. Zapytali Go więc faryzeusze i uczeni w Piśmie: Dlaczego Twoi uczniowie nie postępują według tradycji starszych, lecz jedzą nieczystymi rękami? Odpowiedział im: Słusznie prorok Izajasz powiedział o was, obłudnikach, jak jest napisane: Ten lud czci Mnie wargami, lecz sercem swym daleko jest ode Mnie. Ale czci Mnie na próżno, ucząc zasad podanych przez ludzi. Uchyliliście przykazanie Boże, a trzymacie się ludzkiej tradycji, /dokonujecie obmywania dzbanków i kubków. I wiele innych podobnych rzeczy czynicie/. Potem przywołał znowu tłum do siebie i rzekł do niego: Słuchajcie Mnie, wszyscy, i zrozumiejcie! Nic nie wchodzi z zewnątrz w człowieka, co mogłoby uczynić go nieczystym; lecz co wychodzi z człowieka, to czyni człowieka nieczystym. Z wnętrza bowiem, z serca ludzkiego pochodzą złe myśli, nierząd, kradzieże, zabójstwa, cudzołóstwa, chciwość, przewrotność, podstęp, wyuzdanie, zazdrość, obelgi, pycha, głupota. Całe to zło z wnętrza pochodzi i czyni człowieka nieczystym.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Spór o tradycję Mk 7,1-8.14-15.21-23

Litera prawa może człowieka zamknąć w getcie. Dlatego Jezus zakwestionował wiele z dawnych tradycji, by pokazać to, co w prawie najważniejsze

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA:  ok. 60-70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 30-33 r. • MIEJSCE AKCJI: Galilea • BOHATEROWIE: Jezus, faryzeusze, apostołowie


NAJSTARSZA Z EWANGELII • Po kilku tygodniach wracamy do lektury Ewangelii według św. Marka. Przypomnijmy: to najstarsza z Ewangelii, z której korzystać mieli także Łukasz i Jan • Punktem centralnym Ewangelii jest wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową (PATRZ: 8,27-30). Podsumowuje ono pierwszą część (rozdziały 1,1-8,30) i wskazuje na główny temat Marka: kim jest Jezus • W drugiej części Jezus wyjaśnia uczniom swoją misję przez odwołanie do cierpiącego i uwielbionego Syna Człowieczego i wyraźnie wzywa do wejścia do Królestwa Bożego.

ZROZUMIEĆ KRÓLESTWO BOŻE • Ostatnim fragmentem sprzed “przerwy Janowej” był ten z szóstego rozdziału, kiedy Jezus wysłał uczniów na odpoczynek, podczas gdy sam nie przestawał głosić Ewangelii (PATRZ: XVI niedziela zwykła). Pomijamy Markową wersję cudu rozmnożenia chleba wydarzenie, gdy Jezus chodzi po Jeziorze i uzdrowienia w krainie Genezaret W tych wszystkich wydarzeniach Jezus przez cuda objawia się jako Mesjasz i zaprasza swoich uczniów do zrozumienia Królestwa Bożego.

SPOTKANIE U JEZUSA • Usłyszymy trzy fragmenty z siódmego rozdziału. Dotyczą spotkania-posiłku u Jezusa, na którym byli obecni uczniowie oraz  przybyli z Jerozolimy faryzeuszePodczas posiłku dochodzi do sporu. To, że niektórzy z… uczniów brali posiłek nieczystymi, to znaczy nieobmytymi rękami, staje się powodem burzliwej dyskusji. Kwestia dotyczy kolejno trzech rzeczy:obmycia rąk (nakazane przez tradycję starszych)relacji: tradycja ludzka a przykazanie Bożeproblemu rytualnej nieczystości określonych potraw.

 

JESZCZE O EWANGELII


Prawa czystości skrupulatnie przestrzegane przez faryzeuszy miały uczynić z Izraela naród święty, lud kapłański, według zapowiedzi samego Boga (Wj 19,16). Miały także przygotować Izrael na przyjście MesjaszaTymczasem Mesjasz, stanąwszy na ziemi, zakwestionował faryzejską gorliwość o Prawo. DLACZEGO?

W opinii Jezusa Prawa i rytuały, które w istocie swej miały prowadzić do Boga, stały się gettem, w którym część pobożnych Żydów zamknęła się, uznawszy innych za nieczystych, pogan. W ten sposób sprzed ich oczu zniknęło zupełnie przykazanie miłości bliźniego, które jest sercem Prawa (Lb 19,18).

Jezus, chcąc na nowo zgromadzić dzieci Boże w jedno, znosi prawa rytualnej czystości i separacji, bo one wykopują przepaść między Żydami i poganami. Drobiazgowe przestrzeganie 613 przykazań Prawa odchodzi w przeszłość. Pozostaje to, co stanowiło sens Prawa: czyste serce zdolne do miłości Boga i bliźniego.

 

1/5
Figura Mojżesza na Studni Patriarchów, Claus Sluter, 1395–1404 r., Dijon, Francja
2/5
Prorok Mojżesz na rosyjskiej ikonie, XVIII w.
3/5
Św. Marek, Jusepe Leonardo, ok. 1630, Bowes Museum, Barnard Castle, Wielka Brytania
4/5
Ewangeliści przedstawieni na pergaminie, fragment, św. Marek po lewej, ok. 820 r.
5/5
Św. Jakub Mniejszy, El greco, m. 1610 a 1614 r., Museo de El Greco, Toledo, Hiszpania
poprzednie
następne
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XX zwykła B

Bóg zaprasza na ucztę. Tu czekają wszystkie Jego dary, z najcenniejszym darem życia wiecznego

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Przez ostatnie cztery niedziele, kolejne czytania prowadziły nas do stołu. Na ucztę. Wiemy już, że Chleb jest dla wszystkich, że jest Chlebem życia i że daje taką moc, siłę, energię, że Pragniemy żyć.

Pragnąć żyć, i to żyć  mądrze, to odpowiedzieć na zaproszenie Mądrości, odrzucić głupotę i iść drogą rozwagi (PIERWSZE CZYTANIE).

Pragnąć żyć mądrze, to posilać się Prawdziwym Pokarmem i Prawdziwym Napojem (EWANGELIA).

Pragnąć żyć mądrze, to nie postępować jak nierozsądni, nie upijać się winem, ale napełniać Duchem (DRUGIE CZYTANIE).

Człowiek, który pragnie żyć mądrze, nigdy nie zazna głodu i niczego mu nie zabraknie  (PSALM).

Człowiek, który pragnie żyć mądrze, zasiada do stołu. Bierze udział w najprawdziwszej uczcie Mądrości, uczcie Życia, w której pokarmem jest sam Jezus –  w Eucharystii. To na Nią wzywa Mądrość z Księgi Przysłów, to do Niej zaprasza nas Chrystus, to tutaj czekają wszystkie Boże dary, z najcenniejszym darem życia wiecznego.

Wszystko stało się proste. Wystarczy dać się zaprosić na ucztę życia.

 

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy miłując Boga we wszystkim i ponad wszystko, doszli do obiecanego dziedzictwa w niebie KOLOR: zielony • CZYTANIA: Księga Przysłów 9,1-6 Psalm 34,2-3.10-15 • List do Efezjan 5,15-20 Ewangelia wg św. Jana 6,51-58.

• CHMURA SŁOWA •

Jutro Niedziela - XX zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Przysłów

(Prz 9,1-6)

Mądrość zbudowała sobie dom i wyciosała siedem kolumn, nabiła zwierząt, namieszała wina i stół zastawiła. Służące wysłała, by wołały z wyżynnych miejsc miasta: Prostaczek niech do mnie tu przyjdzie. Do tego, komu brak mądrości, mówiła: Chodźcie, nasyćcie się moim chlebem, pijcie wino, które zmieszałam. Odrzućcie głupotę i żyjcie, chodźcie drogą rozwagi!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Zaproszenie na ucztę Prz 9,1-6

KSIĘGA: Przysłów • AUTOR: Salomon, anonimowi mędrcy • CZAS POWSTANIA:  X-IV w. przed Chr. • MIEJSCE: starożytny Izrael  • KATEGORIA: przysłowia


PRZEWODNIK DLA ZAGUBIONYCH • Księga Przysłów należy do ksiąg mądrościowych Starego Testamentu. Jej tytuły grecki i hebrajski (Przysłowia Salomona) – wiążą dzieło z postacią izraelskiego króla, a jednocześnie zdradzają najczęściej stosowany w księdze gatunek literacki. Z pewnością księga nie pochodzi w całości od Salomona. Sugerowane autorstwo miało zapewne na celu nadanie księdze powagi mocą królewskiego autorytetu. Księga to praktyczny przewodnik dla tych, którzy żyjąc w czasach po wygnaniu, otoczeni kulturą perską i hellenistyczną oraz konkurującymi ze sobą religiami i filozofiami, chcą trzymać się Mądrości Pana i Jego Prawa.

KONTEKST • W księdze można wyróżnić kilka części: pierwsza to wprowadzenie pochodzące z okresu perskiego lub hellenistycznego (Prz 1-9) druga to przysłowia przypisywane Salomonowi (Prz 10,1-22,16) trzecia to Słowa Mędrców (Prz 22,17-24,34) czwarta – drugi zbiór przysłów Salomona, zebrany prawdopodobnie przez dwór Ezechiasza, króla judzkiego (Prz 25-29)i wreszcie dodatek, dołączony przez autora Prz 1-9: Słowa Agura (Prz 30) i Słowa Lemuela (Prz 31). W niedzielnej liturgii usłyszymy fragment Prz 9, końcówkę pierwszej, najmłodszej części księgi. W rozdziale tym autor przeciwstawia dwie kobiety symbolizujące mądrość i głupotę. Obie zapraszają do swego domu wszystkich przechodzących obok.  

ZANIM USŁYSZYSZ • W pierwszym czytaniu słuchamy słów Mądrości, która przygotowała ucztę i zachęca przechodniów, aby się do niej przyłączyli. Autor opisuje jej dom oraz obficie zastawiony stół. Mądrość posyła swe służące, aby zapraszały na ucztę wszystkich “prostaczków” oraz tych, którym brak mądrości. Zachęca ich, aby nasycili się jej chlebem i pili jej wino. Mają porzucić drogę głupoty i żyć, chodząc drogą rozwagi.   

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Mądrość – Królowa Życia. Mądrość opisywana w Księdze Przysłów jest sztuką życia, życia, w którym człowiek chodzi Bożymi drogami. Początek rozdziału 9 przedstawia ją dalej jako postać, kobietę, która zachęca przechodzących drogą, aby zwrócili ku niej swoje kroki (Prz 9,5-6). Obraz jej domu wspartego na siedmiu kolumnach można zinterpretować jako obraz kosmosu (siedem kolumn to fundamenty świata, siedem sfer niebieskich, siedem planet, siedem sfer klimatycznych lub regionów ziemi), jako aluzję do pałacu, arystokratycznego domu, w którym zamieszkują studenci, lub do świątyni. Mądrość zamieszkująca pośród swoich stworzeń podkreśla w ten sposób swoje panowanie nad ziemią.

• Rywalka Mądrości – Głupota. W jaki sposób Mądrość sprawuje swoją władzę? Właśnie przez udzielane nauki. Zaprasza wszystkich niedoświadczonych i tych, którzy odczuwają brak mądrości, aby dołączyli do jej uczty. Nie chodzi tylko o miłe spędzanie czasu razem. Zaproszenie mądrości poprzedza nawoływanie innej kobiecej postaci – Głupoty, która także przygotowała ucztę, kusząc nią przechodzących obok (Prz 9,13-17). Skorzystanie z jej zaproszenia prowadzi jednak do śmierci (Prz 9,18). To od niej próbuje ocalić Mądrość niedoświadczonych, wołając: „Odrzućcie głupotę i żyjcie, chodźcie drogą rozwagi!” (Prz 9,6).

• Mądrość, czyli Prawo. Klasyczna nauka o dwóch drogach, życia i śmierci (Pwt 6,1-3; 8,11-20; 11,13-17; 28,1-68; Joz 24,2-28; Jer 7,1-15) oraz „chodzenie drogą rozwagi” pozwalają już się domyślić, co ukrywa się pod obrazami uczty Mądrości. To obraz Prawa, którego zachowywanie daje życie, a łamanie lub ignorowanie przynosi śmierć. Słodkie wino, do którego picia Mądrość zaprasza swoich uczniów, to życiodajne wino Prawa, posłuszeństwo Bożym przykazaniom (por. Pwt 4,6; Syr 15,1; 19,20; 21,11; Bar 4,1).   

 

TRANSLATOR


Prostaczek niech do mnie tu przyjdzie (Prz 9,4). “Młodzi i niewykształceni” to odpowiednik “prostaczków” (hebr. peti). Słowem tym określa się nie tyle głupców, tych, którym brak wiedzy, ile ludzi niedoświadczonych, którzy łatwo tracą serce. Oni uczą się praktycznie życia, stawiając w nim pierwsze odpowiedzialne kroki. Oni także łatwo paść mogą łupem Głupoty.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Przysłowia Salomona, hebr. miszle Szelomo. W Biblii pod szerokim terminem miszle może ukrywać się wiele znaczeń: powiedzenie ludowe (1 Sa 10,12; 24:13), alegoria (Ez 17,2), enigmatyczne stwierdzenie (Ez 20,49), szyderstwo, kpina (Iz 14,4; Ha 2,6), lamentacja (Mi 2,4), mowa prorocka (Lb 23,7; 24,15), mowa dydaktyczna (Ps 49,4); prośba (Hi 29,1). W Księdze Przysłów miszle oznacza aforyzmy (10,1–22,16), mowy (1–9; i 23,29–35; 27,23–27).

Termin w języku hebrajskim oznacza także panowanie: mądrość dzięki, której człowiek potrafi okiełznać otaczający go świat lub też powiedzenia, które nie ulegają próbie czasu, trwają.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 34,2-3.10-15)

REFREN: Wszyscy, zobaczcie, jak nasz Pan jest dobry

Będę błogosławił Pana po wieczne czasy, Jego chwała będzie zawsze na moich ustach. Dusza moja chlubi się Panem, niech słyszą to pokorni i niech się weselą.

Bójcie się Pana wszyscy Jego święci, ci, co się Jego boją, nie zaznają biedy. Bogacze zubożeli i zaznali głodu, szukającym Pana niczego nie zabraknie.

Zbliżcie się, synowie, posłuchajcie, co mówię, będę was uczył bojaźni Pańskiej. Kim jest ten człowiek, co pożąda życia i długich dni pragnie, by się nimi cieszyć?

Powściągnij swój język od złego, a wargi swoje od kłamstwa. Od zła się odwróć, czyń dobrze, szukaj pokoju i dąż do niego.

[01][02]

 

PSALM

Droga bojaźni Bożej Ps 34,2-3.10-15

PSALM 34 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy (po 586 r. przed Chr.)


DAWID SZALONY i MĘDRZEC • W zeszłym tygodniu słyszeliśmy pierwszą część Psalmu 34, który – jak podpowiada werset wprowadzający, Dawid wyśpiewał, gdy wobec Abimeleka udawał szaleńca i odszedł wygnany przez niego. Chodzi o historię opisaną w Pierwszej Księdze Samuela (1 Sm 21,11-15) •  Błąd pojawiający się w tytule – Dawid udaje się do króla Gat, Akisza, nie Abimeleka, oraz charakter literacki i teologia psalmu pozwalają stwierdzić, że utwór jest znacznie późniejszego pochodzenia. Ma charakter alfabetyczny i nosi w sobie podobieństwo do Deutero-Izajasza i literatury mądrościowej, co każe go umieścić w czasach powygnaniowych. Należy do gatunku dziękczynienia indywidualnego. Wierzący Izraelita, który rekrutuje się spośród anawim, sprawiedliwych, ubogich Pana, dziękuje Bogu za swoje ocalenie. Zagrożenie życia i doświadczenie wybawienia musiało autorowi psalmu przypominać dramatyczną historię Dawida, stąd skojarzenie przywołane w tytule. Psalmista przypomina jednak bardziej mędrca z pierwszego czytania, który zachęca wszystkich do chodzenia drogami Bożego Prawa. Sprawiedliwi zawsze mogą liczyć na Bożą pomoc.

ZANIM USŁYSZYSZ • W pierwszej strofie psalmu, którą słyszymy w liturgii, psalmista odsłania nam swą twarz: chce, aby uwielbienie, Boża chwała i chluba z Jego dzieł dotarły do uszu pokornych, anawim, ubogich Pana, z którymi się identyfikuje. Psalm dziękczynienia za ocalenie ma podnieść ich na duchu i upewnić, że Pan troszczy się o swoich wiernych • W drugiej strofie święci Pana wezwani są do bojaźni Bożej z motywacją w postaci zapewnienia, że tym, którzy szukają Pana, niczego nie zabraknie • Strofa trzecia i czwarta tłumaczą, na czym polega bojaźń Boża: to powściąganie języka od złego, a warg od kłamstwa; to odwrócenie się od zła, czynienie dobra i dążenie do pokoju. Takim postępowaniem człowiek zapewnia sobie szczęśliwe i długie życie. Oto prawdziwa droga Mądrości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 5,15-20)

Baczcie pilnie, jak postępujecie, nie jako niemądrzy, ale jako mądrzy. Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe. Nie bądźcie przeto nierozsądni, lecz usiłujcie zrozumieć, co jest wolą Pana. A nie upijajcie się winem, bo to jest (przyczyną) rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem, przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając Pana w waszych sercach. Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Upojeni Duchem Ef 5,15-20

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: wspólnota w Efezie, chrześcijanie w Azji Mniejszej


DOJRZAŁY LIST Kontynuujemy lekturę listu do Efezjan. Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu. Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie. Według drugiej – pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Kor, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

KONTEKST • W piątym rozdział listu do Efezjan autor przechodzi od ogólnych wezwań skierowanych do całej wspólnoty (egzorty w 5,1-20) do tzw. “tablic rodzinnych”, czyli norm, którymi ma kierować się chrześcijański dom, rodzina (5,21-33). Przestrzega przed praktykowaniem pogańskiego stylu życia (5,1-7), zachęca, aby strzec w sobie światłości Jezusa (5,8-14) oraz wzywa do napełniania wszystkich relacji i sfer życia Duchem Świętym (5,15-20). Następnie ukazuje, co to znaczy – na konkretnym przykładzie chrześcijańskich małżonków (5,21-33).  

ZANIM USŁYSZYSZ Usłyszymy fragment, który znajduje się w sercu piątego rozdziału Listu do Efezjan Autor wzywa wierzących do mądrego życia i wydobywania tego co najlepsze z obecnego trudnego czasu. Powinni starać się zrozumieć wolę Pana wobec siebie. Zamiast upijać się winem, mają upijać się Duchem Świętym, przemawiając do siebie i dziękując za wszystko w imię Jezusa.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Autor Listu do Efezjan wzywa chrześcijan do chodzenia drogą mądrości, która nie oznacza tylko przestrzegania Prawa, ale poddanie się prowadzeniu Ducha Świętego. To On pozwala rozeznać wolę Bożą wobec nas. To jego także symbolizuje wino, które na swym stole postawiła Mądrość z pierwszego czytania. Tak jak poganie upijają się winem, tak chrześcijanie mają upajać się Duchem Świętym. Dzięki niemu ich życie stanie się pieśnią chwały, dziękczynieniem dla Pana.

 

TRANSLATOR


Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe (Ef 5,16). Dosłownie chrześcijanie wezwani są do tego, aby “wyzwolić, uwolnić” (eksagoradzo) czas łaski (kairos) uwięziony w naszym zepsutym i przemijającym, czyli złym ludzkim czasie. Słowa te można także zrozumieć jako zachętę do “maksymalnego wykorzystania” czasu łaski, nowego życia w Duchu, które już dziś, pośród przemijalności tego świata daje nam Pan. To według autora Listu do Efezjan oznaka mądrości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 6,51-58)

Jezus powiedział do tłumów: Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata. Sprzeczali się więc między sobą Żydzi mówiąc: Jak On może nam dać /swoje/ ciało do spożycia? Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie. Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. Ciało moje jest prawdziwym pokarmem, a Krew moja jest prawdziwym napojem. Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim. Jak Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto Mnie spożywa, będzie żył przeze Mnie. To jest chleb, który z nieba zstąpił - nie jest on taki jak ten, który jedli wasi przodkowie, a poumierali. Kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Chleb z nieba J 6,51-58

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Synagoga w Kafarnaum • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, słuchające go tłumy • WERSJE: brak


TEMAT: CHLEB • Przypomnijmy, że w pierwszej z dwóch części (w Księdze Znaków, potem jest Księga życia) Ewangelia św. Jana przedstawia cztery wielkie tematy: wino krzew winny, pasterz, chleb żywy oraz woda. Każdy z nich zostaje przedstawiony w podobny sposób: przez dyskusję, znak oraz przemowę • Jak to wygląda w przypadku tematu chleba żywego? Wprowadzeniem wielkiego tematu o chlebie jest znak cudownego rozmnożenia chleba. W tym samym rozdziale znajdziemy przemowę Jezusa  (wypowiedzianą w synagodze w Kafarnaum) dotyczącą znaku, która w rzeczywistości jest rozmową, sporem z faryzeuszami.

MOWA EUCHARYSTYCZNA Dziś kolejna część lektury tzw. Mowy Eucharystycznej. Pierwszej części słuchaliśmy dwa tygodnie temu. Jezus, porównując obiecany przez niego chleb do manny z nieba, zapowiedział, że pokarm, który On daje, nie ginie oraz że nowym Chlebem jest Jego Słowo. Tydzień temu Jezus stwierdził, że Chlebem z nieba jest także Jego Ciało, które daje życie wieczne tym, którzy je spożywają. W Mowie Eucharystycznej mamy już zatem kompletny obraz tego, co ukrywa się pod symbolem Chleba: to Słowo i Ciało Chrystusa. Wobec tej trudnej do przyjęcia mowy Żydzi zaczynają szemrać (6,41) i otwarcie kontestować słowa Jezusa (6,52). Wreszcie wielu z nich odchodzi (6,66). Przy Jezusie pozostaje jedynie najwierniejszych Dwunastu (6,68).

CIAŁO I KREW DAJĄCE ŻYCIE • Dzisiejszą lekturę Ewangelii rozpoczyna zdanie, którym kończył się zeszłotygodniowy fragment. Dostrzeżemy nieporozumienie, technikę narracyjną u św. Jana. Jezus tym razem zapowie, że prawdziwym pokarmem jest Jego Ciało, a Krew – Napojem. Ten, kto nie spożywa Ciała Syna Człowieczego i nie pije Jego Krwi, nie ma w sobie życia. Ten kto to czyni, będzie przez Chrystusa wskrzeszony i będzie żył na wieki.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Nowa Uczta. W Ewangelii powraca znów obraz uczty, którym zaczęła się dzisiejsza liturgia Słowa. W Ewangelii Jana uczta, o której mówi Jezus, przestaje być tylko i wyłącznie metaforą, a zamienia się w rzeczywistość. Przede wszystkim nie potrzebna jest już figura Mądrości, pośredniczka pomiędzy człowiekiem a światem Bożym, bo na świat przychodzi ten, który jest Wcieloną Mądrością. Nie potrzeba stołu zastawionego chlebem, bo przed nami staje ten, który mówi o sobie: Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba (J 6,51a).

• Eucharystia. Jezus powtarza ją wyraźnie zdumionym Żydom, dla których słowa te brzmią jak bluźnierstwo: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie (J 6,53). Jego Ciało i Krew to prawdziwy (gr. alethes), konkretny pokarm, nie metafora ani pobożny obraz. Ilekroć je przyjmujemy, Jezus, Syn Boży znajduje w nas swoje prawdziwe mieszkanie, a my zanurzamy się w Nim (J 6,56). Ewangelista Jan używa na określenie tego przenikania Boga do ludzkiego życia i odwrotnie greckiego słowa menein, które oznacza trwałe przebywanie, pozostawanie w jakimś miejscu. Innymi słowy, przyjmowanie ciała i krwi Chrystusa sprawia, że On rzeczywiście mieszka we mnie, a ja znajduję w nim swój dom i przystań.

 

1/5
Ostatnia Wieczerza, Joan de Joanes, ok. 1562 r., Prado Museum, Madryt, Hiszpania
2/5
Chrystus Eucharystyczny, ikona z XVI wieku, Muzeum Historyczne w Sanoku
3/5
Ostatnia Wieczerza, Alonso Vázquez, XV/XVI w., Muzeum Sztuk Pięknych w Sewilli, Hiszpania
4/5
Przedstwienie Chrystusa i latorośli, ikona na szkle, XIX w., Transylwania
5/5
Chrystus, Bertel Thorvaldsen, ukończony w 1838 r., Katedra Marii Panny w Kopenhadze, Dania
poprzednie
następne
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >