video-jav.net

Jutro Niedziela – XX zwykła B

Bóg zaprasza na ucztę. Tu czekają wszystkie Jego dary, z najcenniejszym darem życia wiecznego

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Przez ostatnie cztery niedziele, kolejne czytania prowadziły nas do stołu. Na ucztę. Wiemy już, że Chleb jest dla wszystkich, że jest Chlebem życia i że daje taką moc, siłę, energię, że Pragniemy żyć.

Pragnąć żyć, i to żyć  mądrze, to odpowiedzieć na zaproszenie Mądrości, odrzucić głupotę i iść drogą rozwagi (PIERWSZE CZYTANIE).

Pragnąć żyć mądrze, to posilać się Prawdziwym Pokarmem i Prawdziwym Napojem (EWANGELIA).

Pragnąć żyć mądrze, to nie postępować jak nierozsądni, nie upijać się winem, ale napełniać Duchem (DRUGIE CZYTANIE).

Człowiek, który pragnie żyć mądrze, nigdy nie zazna głodu i niczego mu nie zabraknie  (PSALM).

Człowiek, który pragnie żyć mądrze, zasiada do stołu. Bierze udział w najprawdziwszej uczcie Mądrości, uczcie Życia, w której pokarmem jest sam Jezus –  w Eucharystii. To na Nią wzywa Mądrość z Księgi Przysłów, to do Niej zaprasza nas Chrystus, to tutaj czekają wszystkie Boże dary, z najcenniejszym darem życia wiecznego.

Wszystko stało się proste. Wystarczy dać się zaprosić na ucztę życia.

 

PUNKT WYJŚCIA


DWUDZIESTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy miłując Boga we wszystkim i ponad wszystko, doszli do obiecanego dziedzictwa w niebie KOLOR: zielony • CZYTANIA: Księga Przysłów 9,1-6 Psalm 34,2-3.10-15 • List do Efezjan 5,15-20 Ewangelia wg św. Jana 6,51-58.

• CHMURA SŁOWA •

Jutro Niedziela - XX zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Przysłów

(Prz 9,1-6)

Mądrość zbudowała sobie dom i wyciosała siedem kolumn, nabiła zwierząt, namieszała wina i stół zastawiła. Służące wysłała, by wołały z wyżynnych miejsc miasta: Prostaczek niech do mnie tu przyjdzie. Do tego, komu brak mądrości, mówiła: Chodźcie, nasyćcie się moim chlebem, pijcie wino, które zmieszałam. Odrzućcie głupotę i żyjcie, chodźcie drogą rozwagi!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Zaproszenie na ucztę Prz 9,1-6

KSIĘGA: Przysłów • AUTOR: Salomon, anonimowi mędrcy • CZAS POWSTANIA:  X-IV w. przed Chr. • MIEJSCE: starożytny Izrael  • KATEGORIA: przysłowia


PRZEWODNIK DLA ZAGUBIONYCH • Księga Przysłów należy do ksiąg mądrościowych Starego Testamentu. Jej tytuły grecki i hebrajski (Przysłowia Salomona) – wiążą dzieło z postacią izraelskiego króla, a jednocześnie zdradzają najczęściej stosowany w księdze gatunek literacki. Z pewnością księga nie pochodzi w całości od Salomona. Sugerowane autorstwo miało zapewne na celu nadanie księdze powagi mocą królewskiego autorytetu. Księga to praktyczny przewodnik dla tych, którzy żyjąc w czasach po wygnaniu, otoczeni kulturą perską i hellenistyczną oraz konkurującymi ze sobą religiami i filozofiami, chcą trzymać się Mądrości Pana i Jego Prawa.

KONTEKST • W księdze można wyróżnić kilka części: pierwsza to wprowadzenie pochodzące z okresu perskiego lub hellenistycznego (Prz 1-9) druga to przysłowia przypisywane Salomonowi (Prz 10,1-22,16) trzecia to Słowa Mędrców (Prz 22,17-24,34) czwarta – drugi zbiór przysłów Salomona, zebrany prawdopodobnie przez dwór Ezechiasza, króla judzkiego (Prz 25-29)i wreszcie dodatek, dołączony przez autora Prz 1-9: Słowa Agura (Prz 30) i Słowa Lemuela (Prz 31). W niedzielnej liturgii usłyszymy fragment Prz 9, końcówkę pierwszej, najmłodszej części księgi. W rozdziale tym autor przeciwstawia dwie kobiety symbolizujące mądrość i głupotę. Obie zapraszają do swego domu wszystkich przechodzących obok.  

ZANIM USŁYSZYSZ • W pierwszym czytaniu słuchamy słów Mądrości, która przygotowała ucztę i zachęca przechodniów, aby się do niej przyłączyli. Autor opisuje jej dom oraz obficie zastawiony stół. Mądrość posyła swe służące, aby zapraszały na ucztę wszystkich “prostaczków” oraz tych, którym brak mądrości. Zachęca ich, aby nasycili się jej chlebem i pili jej wino. Mają porzucić drogę głupoty i żyć, chodząc drogą rozwagi.   

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Mądrość – Królowa Życia. Mądrość opisywana w Księdze Przysłów jest sztuką życia, życia, w którym człowiek chodzi Bożymi drogami. Początek rozdziału 9 przedstawia ją dalej jako postać, kobietę, która zachęca przechodzących drogą, aby zwrócili ku niej swoje kroki (Prz 9,5-6). Obraz jej domu wspartego na siedmiu kolumnach można zinterpretować jako obraz kosmosu (siedem kolumn to fundamenty świata, siedem sfer niebieskich, siedem planet, siedem sfer klimatycznych lub regionów ziemi), jako aluzję do pałacu, arystokratycznego domu, w którym zamieszkują studenci, lub do świątyni. Mądrość zamieszkująca pośród swoich stworzeń podkreśla w ten sposób swoje panowanie nad ziemią.

• Rywalka Mądrości – Głupota. W jaki sposób Mądrość sprawuje swoją władzę? Właśnie przez udzielane nauki. Zaprasza wszystkich niedoświadczonych i tych, którzy odczuwają brak mądrości, aby dołączyli do jej uczty. Nie chodzi tylko o miłe spędzanie czasu razem. Zaproszenie mądrości poprzedza nawoływanie innej kobiecej postaci – Głupoty, która także przygotowała ucztę, kusząc nią przechodzących obok (Prz 9,13-17). Skorzystanie z jej zaproszenia prowadzi jednak do śmierci (Prz 9,18). To od niej próbuje ocalić Mądrość niedoświadczonych, wołając: „Odrzućcie głupotę i żyjcie, chodźcie drogą rozwagi!” (Prz 9,6).

• Mądrość, czyli Prawo. Klasyczna nauka o dwóch drogach, życia i śmierci (Pwt 6,1-3; 8,11-20; 11,13-17; 28,1-68; Joz 24,2-28; Jer 7,1-15) oraz „chodzenie drogą rozwagi” pozwalają już się domyślić, co ukrywa się pod obrazami uczty Mądrości. To obraz Prawa, którego zachowywanie daje życie, a łamanie lub ignorowanie przynosi śmierć. Słodkie wino, do którego picia Mądrość zaprasza swoich uczniów, to życiodajne wino Prawa, posłuszeństwo Bożym przykazaniom (por. Pwt 4,6; Syr 15,1; 19,20; 21,11; Bar 4,1).   

 

TRANSLATOR


Prostaczek niech do mnie tu przyjdzie (Prz 9,4). “Młodzi i niewykształceni” to odpowiednik “prostaczków” (hebr. peti). Słowem tym określa się nie tyle głupców, tych, którym brak wiedzy, ile ludzi niedoświadczonych, którzy łatwo tracą serce. Oni uczą się praktycznie życia, stawiając w nim pierwsze odpowiedzialne kroki. Oni także łatwo paść mogą łupem Głupoty.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Przysłowia Salomona, hebr. miszle Szelomo. W Biblii pod szerokim terminem miszle może ukrywać się wiele znaczeń: powiedzenie ludowe (1 Sa 10,12; 24:13), alegoria (Ez 17,2), enigmatyczne stwierdzenie (Ez 20,49), szyderstwo, kpina (Iz 14,4; Ha 2,6), lamentacja (Mi 2,4), mowa prorocka (Lb 23,7; 24,15), mowa dydaktyczna (Ps 49,4); prośba (Hi 29,1). W Księdze Przysłów miszle oznacza aforyzmy (10,1–22,16), mowy (1–9; i 23,29–35; 27,23–27).

Termin w języku hebrajskim oznacza także panowanie: mądrość dzięki, której człowiek potrafi okiełznać otaczający go świat lub też powiedzenia, które nie ulegają próbie czasu, trwają.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 34,2-3.10-15)

REFREN: Wszyscy, zobaczcie, jak nasz Pan jest dobry

Będę błogosławił Pana po wieczne czasy, Jego chwała będzie zawsze na moich ustach. Dusza moja chlubi się Panem, niech słyszą to pokorni i niech się weselą.

Bójcie się Pana wszyscy Jego święci, ci, co się Jego boją, nie zaznają biedy. Bogacze zubożeli i zaznali głodu, szukającym Pana niczego nie zabraknie.

Zbliżcie się, synowie, posłuchajcie, co mówię, będę was uczył bojaźni Pańskiej. Kim jest ten człowiek, co pożąda życia i długich dni pragnie, by się nimi cieszyć?

Powściągnij swój język od złego, a wargi swoje od kłamstwa. Od zła się odwróć, czyń dobrze, szukaj pokoju i dąż do niego.

[01][02]

 

PSALM

Droga bojaźni Bożej Ps 34,2-3.10-15

PSALM 34 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy (po 586 r. przed Chr.)


DAWID SZALONY i MĘDRZEC • W zeszłym tygodniu słyszeliśmy pierwszą część Psalmu 34, który – jak podpowiada werset wprowadzający, Dawid wyśpiewał, gdy wobec Abimeleka udawał szaleńca i odszedł wygnany przez niego. Chodzi o historię opisaną w Pierwszej Księdze Samuela (1 Sm 21,11-15) •  Błąd pojawiający się w tytule – Dawid udaje się do króla Gat, Akisza, nie Abimeleka, oraz charakter literacki i teologia psalmu pozwalają stwierdzić, że utwór jest znacznie późniejszego pochodzenia. Ma charakter alfabetyczny i nosi w sobie podobieństwo do Deutero-Izajasza i literatury mądrościowej, co każe go umieścić w czasach powygnaniowych. Należy do gatunku dziękczynienia indywidualnego. Wierzący Izraelita, który rekrutuje się spośród anawim, sprawiedliwych, ubogich Pana, dziękuje Bogu za swoje ocalenie. Zagrożenie życia i doświadczenie wybawienia musiało autorowi psalmu przypominać dramatyczną historię Dawida, stąd skojarzenie przywołane w tytule. Psalmista przypomina jednak bardziej mędrca z pierwszego czytania, który zachęca wszystkich do chodzenia drogami Bożego Prawa. Sprawiedliwi zawsze mogą liczyć na Bożą pomoc.

ZANIM USŁYSZYSZ • W pierwszej strofie psalmu, którą słyszymy w liturgii, psalmista odsłania nam swą twarz: chce, aby uwielbienie, Boża chwała i chluba z Jego dzieł dotarły do uszu pokornych, anawim, ubogich Pana, z którymi się identyfikuje. Psalm dziękczynienia za ocalenie ma podnieść ich na duchu i upewnić, że Pan troszczy się o swoich wiernych • W drugiej strofie święci Pana wezwani są do bojaźni Bożej z motywacją w postaci zapewnienia, że tym, którzy szukają Pana, niczego nie zabraknie • Strofa trzecia i czwarta tłumaczą, na czym polega bojaźń Boża: to powściąganie języka od złego, a warg od kłamstwa; to odwrócenie się od zła, czynienie dobra i dążenie do pokoju. Takim postępowaniem człowiek zapewnia sobie szczęśliwe i długie życie. Oto prawdziwa droga Mądrości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 5,15-20)

Baczcie pilnie, jak postępujecie, nie jako niemądrzy, ale jako mądrzy. Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe. Nie bądźcie przeto nierozsądni, lecz usiłujcie zrozumieć, co jest wolą Pana. A nie upijajcie się winem, bo to jest (przyczyną) rozwiązłości, ale napełniajcie się Duchem, przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając Pana w waszych sercach. Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Upojeni Duchem Ef 5,15-20

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: wspólnota w Efezie, chrześcijanie w Azji Mniejszej


DOJRZAŁY LIST Kontynuujemy lekturę listu do Efezjan. Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu. Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie. Według drugiej – pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Kor, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

KONTEKST • W piątym rozdział listu do Efezjan autor przechodzi od ogólnych wezwań skierowanych do całej wspólnoty (egzorty w 5,1-20) do tzw. “tablic rodzinnych”, czyli norm, którymi ma kierować się chrześcijański dom, rodzina (5,21-33). Przestrzega przed praktykowaniem pogańskiego stylu życia (5,1-7), zachęca, aby strzec w sobie światłości Jezusa (5,8-14) oraz wzywa do napełniania wszystkich relacji i sfer życia Duchem Świętym (5,15-20). Następnie ukazuje, co to znaczy – na konkretnym przykładzie chrześcijańskich małżonków (5,21-33).  

ZANIM USŁYSZYSZ Usłyszymy fragment, który znajduje się w sercu piątego rozdziału Listu do Efezjan Autor wzywa wierzących do mądrego życia i wydobywania tego co najlepsze z obecnego trudnego czasu. Powinni starać się zrozumieć wolę Pana wobec siebie. Zamiast upijać się winem, mają upijać się Duchem Świętym, przemawiając do siebie i dziękując za wszystko w imię Jezusa.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Autor Listu do Efezjan wzywa chrześcijan do chodzenia drogą mądrości, która nie oznacza tylko przestrzegania Prawa, ale poddanie się prowadzeniu Ducha Świętego. To On pozwala rozeznać wolę Bożą wobec nas. To jego także symbolizuje wino, które na swym stole postawiła Mądrość z pierwszego czytania. Tak jak poganie upijają się winem, tak chrześcijanie mają upajać się Duchem Świętym. Dzięki niemu ich życie stanie się pieśnią chwały, dziękczynieniem dla Pana.

 

TRANSLATOR


Wyzyskujcie chwilę sposobną, bo dni są złe (Ef 5,16). Dosłownie chrześcijanie wezwani są do tego, aby “wyzwolić, uwolnić” (eksagoradzo) czas łaski (kairos) uwięziony w naszym zepsutym i przemijającym, czyli złym ludzkim czasie. Słowa te można także zrozumieć jako zachętę do “maksymalnego wykorzystania” czasu łaski, nowego życia w Duchu, które już dziś, pośród przemijalności tego świata daje nam Pan. To według autora Listu do Efezjan oznaka mądrości.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 6,51-58)

Jezus powiedział do tłumów: Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata. Sprzeczali się więc między sobą Żydzi mówiąc: Jak On może nam dać /swoje/ ciało do spożycia? Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie. Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. Ciało moje jest prawdziwym pokarmem, a Krew moja jest prawdziwym napojem. Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim. Jak Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto Mnie spożywa, będzie żył przeze Mnie. To jest chleb, który z nieba zstąpił - nie jest on taki jak ten, który jedli wasi przodkowie, a poumierali. Kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Chleb z nieba J 6,51-58

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Synagoga w Kafarnaum • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, słuchające go tłumy • WERSJE: brak


TEMAT: CHLEB • Przypomnijmy, że w pierwszej z dwóch części (w Księdze Znaków, potem jest Księga życia) Ewangelia św. Jana przedstawia cztery wielkie tematy: wino krzew winny, pasterz, chleb żywy oraz woda. Każdy z nich zostaje przedstawiony w podobny sposób: przez dyskusję, znak oraz przemowę • Jak to wygląda w przypadku tematu chleba żywego? Wprowadzeniem wielkiego tematu o chlebie jest znak cudownego rozmnożenia chleba. W tym samym rozdziale znajdziemy przemowę Jezusa  (wypowiedzianą w synagodze w Kafarnaum) dotyczącą znaku, która w rzeczywistości jest rozmową, sporem z faryzeuszami.

MOWA EUCHARYSTYCZNA Dziś kolejna część lektury tzw. Mowy Eucharystycznej. Pierwszej części słuchaliśmy dwa tygodnie temu. Jezus, porównując obiecany przez niego chleb do manny z nieba, zapowiedział, że pokarm, który On daje, nie ginie oraz że nowym Chlebem jest Jego Słowo. Tydzień temu Jezus stwierdził, że Chlebem z nieba jest także Jego Ciało, które daje życie wieczne tym, którzy je spożywają. W Mowie Eucharystycznej mamy już zatem kompletny obraz tego, co ukrywa się pod symbolem Chleba: to Słowo i Ciało Chrystusa. Wobec tej trudnej do przyjęcia mowy Żydzi zaczynają szemrać (6,41) i otwarcie kontestować słowa Jezusa (6,52). Wreszcie wielu z nich odchodzi (6,66). Przy Jezusie pozostaje jedynie najwierniejszych Dwunastu (6,68).

CIAŁO I KREW DAJĄCE ŻYCIE • Dzisiejszą lekturę Ewangelii rozpoczyna zdanie, którym kończył się zeszłotygodniowy fragment. Dostrzeżemy nieporozumienie, technikę narracyjną u św. Jana. Jezus tym razem zapowie, że prawdziwym pokarmem jest Jego Ciało, a Krew – Napojem. Ten, kto nie spożywa Ciała Syna Człowieczego i nie pije Jego Krwi, nie ma w sobie życia. Ten kto to czyni, będzie przez Chrystusa wskrzeszony i będzie żył na wieki.

 

JESZCZE O EWANGELII


• Nowa Uczta. W Ewangelii powraca znów obraz uczty, którym zaczęła się dzisiejsza liturgia Słowa. W Ewangelii Jana uczta, o której mówi Jezus, przestaje być tylko i wyłącznie metaforą, a zamienia się w rzeczywistość. Przede wszystkim nie potrzebna jest już figura Mądrości, pośredniczka pomiędzy człowiekiem a światem Bożym, bo na świat przychodzi ten, który jest Wcieloną Mądrością. Nie potrzeba stołu zastawionego chlebem, bo przed nami staje ten, który mówi o sobie: Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba (J 6,51a).

• Eucharystia. Jezus powtarza ją wyraźnie zdumionym Żydom, dla których słowa te brzmią jak bluźnierstwo: Jeżeli nie będziecie spożywali Ciała Syna Człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli życia w sobie (J 6,53). Jego Ciało i Krew to prawdziwy (gr. alethes), konkretny pokarm, nie metafora ani pobożny obraz. Ilekroć je przyjmujemy, Jezus, Syn Boży znajduje w nas swoje prawdziwe mieszkanie, a my zanurzamy się w Nim (J 6,56). Ewangelista Jan używa na określenie tego przenikania Boga do ludzkiego życia i odwrotnie greckiego słowa menein, które oznacza trwałe przebywanie, pozostawanie w jakimś miejscu. Innymi słowy, przyjmowanie ciała i krwi Chrystusa sprawia, że On rzeczywiście mieszka we mnie, a ja znajduję w nim swój dom i przystań.

 

1/5
Ostatnia Wieczerza, Joan de Joanes, ok. 1562 r., Prado Museum, Madryt, Hiszpania
2/5
Chrystus Eucharystyczny, ikona z XVI wieku, Muzeum Historyczne w Sanoku
3/5
Ostatnia Wieczerza, Alonso Vázquez, XV/XVI w., Muzeum Sztuk Pięknych w Sewilli, Hiszpania
4/5
Przedstwienie Chrystusa i latorośli, ikona na szkle, XIX w., Transylwania
5/5
Chrystus, Bertel Thorvaldsen, ukończony w 1838 r., Katedra Marii Panny w Kopenhadze, Dania
poprzednie
następne
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XVIII Zwykła B

Manna, która trzymała przy życiu Izraelitów, to zaledwie zapowiedź prawdziwego Chleba

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

 

Jezus prowadzi do tajemnicy Eucharystii. Mowę o Chlebie Życia poprzedził znak rozmnożenia chleba dla pięciu tysięcy samych tylko mężczyzn (patrz VII niedziela zwykła). Tamto wydarzenie nie tylko zapowiedziało pomnażanie chleba, który nasyca głód głębszy niż ten fizyczny, ale uczyło też postawy eucharystycznej: pozbawionej kalkulacji i wątpliwości.

Teraz przyszłą Eucharystię Jezus dopowiada przez wspomnienie cudu manny z nieba, tora trzymała przy życiu Izraelitów zmierzających do Ziemi Obiecanej. Tamten chleb choć nasycał niszczał. Choć dawał życie, nie chronił od śmierci.

Jezus zapowiada chleb nieniszczejący, prawdziwie niebiański. I nagle objawia, że On sam jest tym Chlebem.

 

PUNKT WYJŚCIA

Aż 13 razy padnie słowo “chleb”, a prawie wszystkie czytania wspomną cud manny z nieba


OSIEMNASTA NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok B • KOLEKTA: Będziemy prosić Boga, aby Pan odnowił w nas swoje życie i zachował je od zepsucia KOLOR: zielony • CZYTANIA: Księga Wyjścia 16,2-4.12-15 Psalm 78,3-4.23-25.54 • List do Efezjan 4,17.20-24 Ewangelia wg św. Jana 6,24-35

 

CHMURA SŁOWA • Chmura słowa znów symbolicznie oddaje znaczenie całej Liturgii Słowa: najczęściej, bo aż 13 razy, padnie słowo CHLEB, 6 razy – NIEBO. Inne częste słowa to PAN (8) ,  JEZUS (6) oraz czasownik – w różnych formach gramatycznych – JEŚĆ (4).

Jutro Niedziela - XVIII Zwykła B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 16,2-4.12-15)

I zaczęło szemrać na pustyni całe zgromadzenie Izraelitów przeciw Mojżeszowi i przeciw Aaronowi. Izraelici mówili im: Obyśmy pomarli z ręki Pana w ziemi egipskiej, gdzieśmy zasiadali przed garnkami mięsa i jadali chleb do sytości! Wyprowadziliście nas na tę pustynię, aby głodem umorzyć całą tę rzeszę. Pan powiedział wówczas do Mojżesza: Oto ześlę wam chleb z nieba, na kształt deszczu. I będzie wychodził lud, i każdego dnia będzie zbierał według potrzeby dziennej. Chcę ich także doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami czy też nie. Słyszałem szemranie Izraelitów. Powiedz im tak: O zmierzchu będziecie jeść mięso, a rano nasycicie się chlebem. Poznacie wtedy, że Ja, Pan, jestem waszym Bogiem. Rzeczywiście wieczorem przyleciały przepiórki i pokryły obóz, a nazajutrz rano warstwa rosy leżała dokoła obozu. Gdy się warstwa rosy uniosła ku górze, wówczas na pustyni leżało coś drobnego, ziarnistego, niby szron na ziemi. Na widok tego Izraelici pytali się wzajemnie: Co to jest? - gdyż nie wiedzieli, co to było. Wtedy powiedział do nich Mojżesz: To jest chleb, który daje wam Pan na pokarm.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Manna i przepórki Wj 16,2-4.12-15

Uwolniony z Egiptu Izrael zbuntował się przeciw Mojżeszowi. W odpowiedzi Bóg zesłał tajemniczy pokarm z nieba

KSIĘGA: WyjściaAUTOR: anonimowy mędrzec CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie BOHATEROWIE: Mojżesz, lud


NARODZINY IZRAELAKsięga Wyjścia, Exodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Ale nie tylko  drugim ważnym wydarzeniem jest przymierze zawarte na Synaju i DekalogGłównym tematem księgi są narodziny Izraela jako narodu i Boże panowanie nad nim. W pierwszej części (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe. Dalej, już po wyjściu z Egiptu, Pan rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18), wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), potwierdzając w ten sposób swoje królowanie w Izraelu. Do ludu wybranego należy ten, kto doświadczył cudu Wyjścia i kto chodzi drogami Bożego prawa, przyjmując panowanie Jahwe.

PRAGNIENIE I GŁÓD • Rozdział 16 Księgi Wyjścia następuje bezpośrednio po cudownym przejściu przez Morze Czerwone. Pojawiły się pierwsze problemy podczas wędrówki przez pustynię. Doskwierały pragnienie i brak chleba. W Refidim, gdzie lud kłóci się z  Mojżeszem, mówiąc: Daj nam wody do picia! – Mojżesz odpowiada słowami: Czemu kłócicie się ze mną? I czemu wystawiacie Pana na próbę?

BUNT PRZECIW BOGU • Odtąd rozpoczyna się fragment, który usłyszymy w pierwszym czytaniu: bunt i dramatyczny dialog Izraelitów ze swoim przywódcą (Mojżesz skarży się: Niewiele brakuje, a ukamienują mnie). Zwróćmy uwagę, że w istocie jest to zarzut nie przeciwko Mojżeszowi, lecz przeciwko Bogu, który w mniemaniu Izraelitów nie wywiązuje się ze swego zadania Zbawcy i troskliwego władcy narodu. Bóg odpowiada, posyłając ludziom mięso i chleb.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Szemranie Izraela to jeden z centralnych tematów Księgi Wyjścia, będzie pojawiało się regularnie na różnych etapach wędrówki przez pustynię. Uderza ono w samo serce Boga, który chce się nazywać Ojcem narodu wybranego. Przez ciągłe zapominanie o dziełach Pana i tęsknotę za Egiptem Izrael kwestionuje tę prawdę. Bóg reaguje wówczas ze zdumiewającą łagodnością i pobłażliwością: karmi ich i daje wodę do picia.

Kiedy podobne bunty pojawią się na dalszych etapach wędrówki w Księdze Liczb, Pan ukarze swój naród, np. plagą jadowitych węży Skąd taka różnica? W Księdze Wyjścia Izrael jest jeszcze na początku drogi, jest jak dziecko, które uczy się dopiero zaufania i języka Boga, Bóg karmi swoje dziecko i jest gotów wybaczyć mu jego niedojrzałość. Później, kiedy naród nauczy się już więcej, Bóg będzie także więcej od niego wymagał, da mu doświadczyć konsekwencji błędnych wyborów. Dobry Ojciec nie tylko zapewnia utrzymanie, ale także wychowuje do wolności i odpowiedzialności.

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Przepiórki. Te niewielkie ptaki wędrują ponad pustynią unoszone wiatrem, kiedy jednak ten jest przeciwny, całymi stadami osiadają zmęczone na ziemi. Wówczas łatwo można je schwytać.

 Manna. Naturalnym wytłumaczeniem dla cudu manny może być wydzielina z krzewu tamaryszkowego (6-7 m), która spadając na ziemię, krystalizowała się i rozpuszczała się we wschodzącym słońcu. Według innej interpretacji manna to produkt owadów żywiących się sokiem krzewu tamaryszkowego. Skrystalizowana przypomina wielkością ziarna grochu, jest biała i pachnie jak miód. Zbierają ją mrówki. Fenomen naturalny nie tłumaczy pojawienia się manny dokładnie wtedy, gdy potrzebowali jej Izraelici. Nie mówi także o tym, jak Izrael mógł się żywić takim pokarmem przez 40 lat. Manna występuje tylko w niektórych miejscach pustyni cyklicznie, od maja do lipca. W całym sezonie można jej zebrać ok. 225 kg, czyli bardzo skromnie jak na potrzeby całego ludu. Zatem fakt, że Izrael kroczy przez pustynię i jest w stanie przeżyć, jest cudem, który wskazuje na Bożą Opatrzność.  W NT manna staje się symbolem Eucharystii, pokarmu, który zstąpił z nieba, Słowa i Ciała Chrystusa (1 Kor 10,3; J 6,31-65).

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 78,3-4.23-25.54)

REFREN: Pokarmem z nieba Pan swój lud obdarzył.

Co usłyszeliśmy i cośmy poznali,

i co nam opowiedzieli nasi ojcowie,

opowiemy przyszłemu pokoleniu,

chwałę Pana i Jego potęgę.

Pan Bóg z góry wydał rozkaz chmurom

i bramy nieba otworzył.

Jak deszcz spuścił mannę do jedzenia,

podarował im chleb niebieski.

Spożywał człowiek chleb aniołów

zesłał im jadła do syta.

Wprowadził ich do ziemi swej świętej,

na górę, którą zdobyła Jego prawica.

[01][02]

PSALM

Chleb aniołów  Ps 78,3-4.23-25.54

Psalm 78 to starożytna homilia. Uczy historii i nadaje sens dawnym wydarzeniom. Na przykład cudowi manny z nieba

PSALM 78 • AUTOR: lewita, z kręgów Asafa • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, VI w. przed Chr.


HISTORIA NAUCZYCIELKĄ… • Psalm 78 można zakwalifikować do gatunku pieśni dydaktycznej lub homilii. Słuchaj, mój ludu, nauki mojej… Do przypowieści otworzę me usta, wyjawię tajemnicę zamierzchłego wieku. Celem tego długiego, ponad 70-wersetowego psalmu jest wspominanie wydarzeń przeszłości i wyciągnięcie z nich lekcji dotyczącej teraźniejszości narodu wybranego. Autor chce doprowadzić współczesnych mu słuchaczy do ważnej konkluzji: będziemy wierni przykazaniom Pana i nie powtórzymy błędów naszych ojców.

 …I KOŁEM SIĘ TOCZY • Utwór nie jest systematycznym wykładem historii narodu wybranego, lecz homilią, która skupia się na wybranych wydarzeniach. Zachęca on do wierności Bożym drogom i przykazaniom. Autor skupia się na historii Wyjścia, przedstawiając ją na zasadzie zamykającego się koła, znanego choćby z Księgi Sędziów: grzech ludu – kara – wołanie do Pana – wybawienie – grzech ludu itd. W całości psalm stanowi medytację nad Bożą wiernością i miłosierdziem większym niż grzech i niewierność Izraela.

CHLEB ANIOŁÓWTo jeden z najdłuższych utworów Psałterza (dłuższy jest tylko Psalm 119). Dlatego usłyszymy dziś zaledwie fragment wspominający mannę z nieba, wydarzenie opisane w pierwszym czytaniu. Zwróćmy uwagę, że autor porównuje mannę do deszczu spadającego z nieba i nazywa chlebem aniołów. Strofa trzecia łączy pokarm z nieba z wprowadzeniem Izraela do ziemi świętej i osadzeniem na swojej świętej górze. Manna to pokarm, który dodał Izraelowi sił w wędrówce do ich upragnionej nowej ojczyzny.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 4,17.20-24)

To zatem mówię i zaklinam was w Panu, abyście już nie postępowali tak, jak postępują poganie, z ich próżnym myśleniem, Wy zaś nie tak nauczyliście się Chrystusa. Słyszeliście przecież o Nim i zostaliście pouczeni w Nim - zgodnie z prawdą, jaka jest w Jezusie, że - co się tyczy poprzedniego sposobu życia - trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz, odnawiać się duchem w waszym myśleniu i przyoblec człowieka nowego, stworzonego według Boga, w sprawiedliwości i prawdziwej świętości.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Nowy człowiek Ef 4,17.20-24

Porzucić starego człowieka i przyoblec nowego – do tego wzywa Paweł. Usłyszymy dziś kolejną z egzort

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: wspólnota w Efezie, chrześcijanie w Azji Mniejszej


DOJRZAŁY LIST Kontynuujemy lekturę listu do Efezjan. Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu. Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie. Według drugiej – pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Kor, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

 EGZORTY Pozostajemy w czwartym rozdziale, w którym dominują egzorty, wezwania do jedności oraz do wspólnego działania w Ciele Chrystusa, którym jest Kościół (Ef 4,1-13). Autor wzywa chrześcijan do życia dojrzałego, w miłości, które różni się diametralnie od życia otaczających ich pogan (Ef 4,17-24). Odrzuciwszy kłamstwo, gniew, gorycz i złość, chrześcijanie mają być dla siebie dobrzy i miłosierni, przebaczając sobie nawzajem, tak jak Bóg przebaczył im w Chrystusie.  

NOWY CZŁOWIEK • Paweł wzywa, aby chrześcijanie odważyli się różnić od otaczającego ich pogańskiego świata. Wierność nauce Chrystusa nakazuje im porzucenie dotychczasowego stylu życia oraz dawnego człowieka, który ulega zepsuciu; wzywa, by przyoblec się w nowego człowieka, który charakteryzuje się sprawiedliwością oraz prawdziwą świętością.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


List do Efezjan wiernie odbija naukę Pawła, posługując się także ulubionymi pojęciami apostoła. “Stary człowiek” to człowiek zepsuty, starzejący się fizycznie i duchowo pod wpływem mieszkającego w nim grzechu. To człowiek, który albo nie spotkał Jezusa, albo nie chce poddać się jego władzy. “Nowy człowiek” to inaczej “nowe stworzenie”, człowiek stworzony na nowo według obrazu, który został nam dany w Chrystusie. Ten człowiek trwa w sprawiedliwości, czyli w wierności Bożemu Słowu. Świętość, która go charakteryzuje, to nie tyle wewnętrzna doskonałość, co bliska, stanowiąca źródło motywacji relacja z Panem, która popycha go do miłości i działania dla dobra innych.

 

TRANSLATOR


Trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz. (Ef 4,22). Tekst grecki mówi dosłownie porzuceniu starego człowieka, którego pragnienia idą za tym, co zwodzi, za ułudą. Pragnienie (epithymia) nie zawsze oznacza negatywną żądzę. To gorąca, zmuszająca do działania chęć, która musi znaleźć właściwy cel i ukierunkowanie. Jezus gorąco pragnie spożyć Paschę ze swoimi uczniami (Łk 22,5), Paweł zaś chce zobaczyć swoją wspólnotę  (1 Tes 2,17). Pragnienie to potencjał, życiowa energia, która służy rozwojowi człowieka i jego relacji. Poganie marnują tę energię, inwestując ją w zwodnicze przyjemności,  idąc ślepo za głosem ciała lub bogactwami.

Abyście już nie postępowali tak, jak postępują poganie, z ich próżnym myśleniem (Ef 4,24). Mataiotes – próżność, która charakteryzuje postępowanie pogan, oznacza dosłownie pustkę, stan pozbawienia wartości i celu, do którego się zmierza, a więc także tymczasowość i frustrację.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Jana

(J 6,24-35)

A kiedy ludzie z tłumu zauważyli, że nie ma tam Jezusa, a także Jego uczniów, wsiedli do łodzi, przybyli do Kafarnaum i tam szukali Jezusa. Gdy zaś odnaleźli Go na przeciwległym brzegu, rzekli do Niego: Rabbi, kiedy tu przybyłeś? W odpowiedzi rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Szukacie Mnie nie dlatego, żeście widzieli znaki, ale dlatego, żeście jedli chleb do sytości. Troszczcie się nie o ten pokarm, który ginie, ale o ten, który trwa na wieki, a który da wam Syn Człowieczy; Jego to bowiem pieczęcią swą naznaczył Bóg Ojciec. Oni zaś rzekli do Niego: Cóż mamy czynić, abyśmy wykonywali dzieła Boże? Jezus odpowiadając rzekł do nich: Na tym polega dzieło /zamierzone przez/ Boga, abyście uwierzyli w Tego, którego On posłał. Rzekli do Niego: Jakiego więc dokonasz znaku, abyśmy go widzieli i Tobie uwierzyli? Cóż zdziałasz? Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jak napisano: Dał im do jedzenia chleb z nieba. Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale dopiero Ojciec mój da wam prawdziwy chleb z nieba. Albowiem chlebem Bożym jest Ten, który z nieba zstępuje i życie daje światu. Rzekli więc do Niego: Panie, dawaj nam zawsze tego chleba! Odpowiedział im Jezus: Jam jest chleb życia. Kto do Mnie przychodzi, nie będzie łaknął; a kto we Mnie wierzy, nigdy pragnąć nie będzie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Prawdziwy chleb J 6,6,24-35

Znak rozmnożenia chleba domaga się interpretacji. Jezus mówi, że istnieje taki chleb, który nie ginie

EWANGELISTA:  św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Synagoga w Kafarnaum • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, słuchające go tłumy


JA JESTEM… • W ewangelii wg św. Jana Jezus, opisując swoją misję, używa formuły “JA JESTEM”, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14)Najmłodsza z Ewangelii, napisana przez Jana i zredagowana przez jego uczniów, zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii właśnie innym sposobem opisu tajemnicy ChrystusaEwangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12), Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

…CHLEBEM ŻYCIA W szóstym rozdziale Ewangelii Jana Jezus dokonuje znaku rozmnożenia chleba, który uświadamia tłumom, że stoi przed nimi wielki prorok (J 6, 1-15). Po nim następuje kolejny znak, dowodzący władzy Jezusa nad życiem i śmiercią: Pan chodzi po jeziorze (J 6, 16-21) Znaki domagają się interpretacji, której Jezus udziela tym, którzy Go szukają. Tłumom proszącym o kolejne znaki i odwołującym się do cudu manny Jezus odpowiada: JA JESTEM Chlebem Życia. W pierwszej części dialogu z tłumami Jezus ma na myśli Słowo Boże zstępujące na ziemię, którym jest On sam. Stopniowo w trakcie dyskusji pod obrazem chleba pojawi się także Ciało Pana, które trzeba spożywać, aby mieć w sobie życie (J 6,51).

WIĘKSZY NIŻ MOJŻESZ • Słyszymy dziś pierwszą część dialogu z tłumami, które szukają Pana po cudzie rozmnożenia chleba. Zwróćmy uwagę, że słuchacze wspomną cud manny (PATRZ PIERWSZE CZYTANIE), a Jezus odwołując się do niego stwierdzi, że:tamten pokarm niszczeje, istnieje taki, który nie ginieNowym Chlebem, który ześle Pan, a który daje życie światu, jest sam Jezus.

 

JESZCZE O EWANGELII


Jezus to chleb życia, który zstąpił z nieba, aby nas tam wprowadzić. Jego Słowo to pokarm, który sprawia, że człowiek już nie odczuwa głodu i pragnienia (J 6,35). Jak to możliwe? Przecież dopóki żyjemy, dopóty jesteśmy rozrywani pragnieniami, od których nie sposób się uwolnić. Słowo, które daje Jezus, zaspokaja najbardziej fundamentalne pragnienie człowieka, pragnienie odkrycia szczęścia i sensu życia, pragnienie pełnienia woli Bożej. W tym sensie słowo „pragnąć” pojawia się w Ewangelii Jana. Jezus w dialogu z Samarytanką chce jej dać „wodę żywą”, która gasi wszelkie pragnienie, czyli swoją Ewangelię (J 4,10). Jezus na krzyżu wypowiada słowo “pragnę”, które znaczy ‘chcę do końca wypełnić wolę Ojca’ (J 19,28). Jeśli będziemy karmić się Słowem Jezusa, nie umrzemy z poczucia bezsensu i samotności, nie zostaniemy więźniami ziemskich pragnień, o których autor Listu do Efezjan mówi, że czasem zbyt łatwo dają się oszukać.


1/6
Zbieranie manny, Giovanni Battista Tiepolo, m. 1738 a 1740 r., Parrocchiale, Verolanuova, Włochy
2/6
Zbieranie manny, James Tissot, m. ok. 1896 a 1902 r., Muzeum Żydowskie, Nowy Jork, USA
3/6
Zbieranie manny, Bernardino Luini, m. 1520 a 1523 r. Pinacoteca di Brera, Madiolan, Włochy
4/6
Zbierane manny, II poł. XV w., Musée de la Chartreuse de Douai, Francja
5/6
Cud manny, ok. 1577 r., Tintoretto
6/6
Zbieranie manny, Dirk Bouts, 1464-1467 r.
poprzednie
następne
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >