Jutro Niedziela – XIII zwykła C

“Przetrwać, unikając nieuniknionego”? Nie. W wierze oznacza to “Nie chcieć zaufać Bogu”

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XIII NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się, aby Bóg, który uczynił nas dziećmi światłości, nie dopuścił by ogarnęły nas ciemności błędu i sprawił byśmy żyli w blasku Jego prawdy CZYTANIA: 1 Krl 19, 16b. 19-21Ps 16 (15), 1b-2a i 5. 7-8. 9-10. 11 List do Galatów 5, 1. 13-18; Ewangelia Łukasza 9, 51-62.

 

CHMURA SŁÓW


cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z I Księgi Królewskiej

(1 Krl 19, 16b. 19-21)

Czytanie z Pierwszej Księgi Królewskiej

Pan rzekł do Eliasza: «Elizeusza, syna Szafata z Abel-Mechola, namaścisz na proroka po tobie». Eliasz zszedł z góry i odnalazł Elizeusza, syna Szafata, orzącego: dwanaście par wołów przed nim, a on przy dwunastej. Wtedy Eliasz, podszedłszy do niego, zarzucił na niego swój płaszcz. Wówczas Elizeusz zostawił woły i pobiegłszy za Eliaszem, powiedział: «Pozwól mi ucałować mego ojca i moją matkę, abym potem poszedł za tobą». On mu odpowiedział: «Idź i wracaj, bo po co ci to uczyniłem?» Wtedy powrócił do niego i zaraz wziął parę wołów, złożył je na ofiarę, a na jarzmie wołów ugotował ich mięso oraz dał ludziom, aby zjedli. Następnie zabrał się i poszedłszy za Eliaszem, stał się jego sługą.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Powołanie Elizeusza • Krl 19, 16b. 19-21

Płaszcz, dwanaście wołów, czas… W spotkaniu Eliasza z Elizeuszem odnajdujemy najważniejsze cechy Bożego powołania

KSIĘGA: Pierwsza Księga Królewska • AUTOR: deuteronomista • CZAS POWSTANIA: VII-VI w. przed Chr.
KATEGORIA: opis powołania proroka • MIEJSCE: Abel-Mechola, północny Izrael • BOHATEROWIE: Eliasz, Elizeusz


KSIĘGI KRÓLÓW • Pierwsza i Druga Księga Królewska to dalsza część historii opowiedzianych w dwóch Księgach Samuela – które opisują wybór króla i scalanie królestwa Izraela pod rządami Dawida. Pierwsza Księga Królewska (rozpoczynająca się od opowiadania o starości Dawida) mówi o wyborze oraz rządach Salomona • Tematem obu Ksiąg Królewskich jest Świątynia, którą wznosi Salomon. W niej znajduje swoje miejsce Tora. Powstające miejsca kultu w Betel i Dan czy w Samarii, konkurencyjne wobec jedynej Świątyni, to znak niewierności i przyczyna nieszczęść. Księgę wieńczy opis odnalezienia Tory i odnowy Świątyni • Oprócz historii Salomona i jego następców Pierwsza Księga Królewska opowiada dzieje Eliasza.

ELIASZProrok Eliasz z Tiszbe w Gileadzie rzekł do Achaba – oto pierwsze wspomnienie o Eliaszu w Piśmie Świętym, w Księdze Królewskiej, w rozdziale 17. Zostaje przedstawiony w momencie, gdy obwieszcza królowi klęskę suszy. Sam oddala się nad potok Kerit, dokąd pożywienie przynosiły mu kruki (>>1Krl 17,1-7) • Potem mieszka w gościnie u pewnej wdowy w Sarepcie Sydońskiej. (>>1Krl 17,8-24) • Po raz trzeci spotykamy Eliasza, gdy na górze Karmel rzucił wyzwanie pogańskiemu Baalowi i jego prorokom (>>1Krl 18,20-40) • W odpowiedzi pogańska królowa Izebel zapowiedziała śmierć Eliasza. Prorok ukrył wtedy się na pustyni w okolicach Beer-Szeby. Na górze Horeb doświadczył obecności Boga w szmerze łagodnego powiewu (>>1Krl 19,1-14)

POWOŁANIE ELIZEUSZA • Treść pierwszego czytania to bezpośrednia kontynuacja historii na górze Horeb. Bóg, jeszcze na górze Horeb • nakazuje Eliaszowi powołanie Elizeusza (w rzeczywistości, co pominie czytanie, również króla Aramu oraz króla Izraela). Potem usłyszymy o samym • powołaniu Elizeusza (zwróćmy uwagę na gest zarzucenia płaszcza). W spotkaniu Eliasza z Elizeuszem odnajdziemy cechy Bożego powołania (>>JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU)

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Eliasz na prośbę Elizeusza o możliwość pożegnania rodziców: “Idź i wracaj, bo po co to ci uczyniłem?”

 

TRANSLATOR


“Idź i wracaj, bo po co ci to uczyniłem?” (1Krl 19,20) • W tekście hebrajskim opowiadania mamy sekwencję dwóch bezpośrednio po sobie następujących imperatywów: idź, wracaj (lek szuw), które podkreślają pośpiech • Idź i natychmiast wracaj, bo po co ci to uczyniłem?

 

JESZCZE O PIERWSZYM


W scenie spotkania miedzy Eliaszem i Elizeuszem odnajdujemy najważniejsze cechy Bożego powołania:

Bóg przychodzi w drugim • Bóg nie powołuje “osobiście”, nie wybiera się osobiście w wędrówkę w północne krańce doliny Jordanu, aby znaleźć Elizeusza. Powołanie jest zapośredniczone, ma zazwyczaj ludzkich posłańców, mówi językiem najprostszym i wymaga otwierania oczu na ludzi, których Bóg stawia przy nas.

Pośrodku codzienności • Eliasz nie spotyka Elizeusza pogrążonego w modlitwie i oczekującego z niecierpliwością na znak, którego się spodziewał. Widzi człowieka oddającego się swoim codziennym czynnościom, zajętego swym polem • Głos Boży spotyka nas pośród naszej codzienności, zawsze nieprzygotowanych, bo powołanie jest darem i inicjatywą samego Boga.

Oderwanie się od bogactwEliasz… odnalazł Elizeusza, syna Szafata, orzącego: dwanaście par wołów przed nim, a on przy dwunastej • Dwanaście par wołów to nie tajemniczy symbol jego misji ale raczej znak bogactwa. Przyszły prorok musi zrezygnować z dostatniego życia, aby stać się uczniem Eliasza

Czas jest ważny • Elizeusz ma jeszcze czas na to, aby pożegnać się ze swoimi bliskimi, ale Eliasz ponagla go (>>TRANSLATOR) • Na głos powołującego Boga trzeba odpowiedzieć szybko, bez zbytnich kalkulacji.

 

CZY WIESZ ŻE…


Abel-Mechola (potok tańca) – starożytna miejscowość położona w prawdopodobnie w Dolinie Jordanu. Jej dokładna lokalizacja nie jest znana. Hieronim i Euzebiusz odnoszą się do niej mówiąc o mieście położonym ok. 15 km na południe od Bet-Szean. Prowadzone od XIX w. wykopaliska wskazują bliżej na dwa możliwe miejsca, gdzie położona byłaby starożytna miejscowość: Tell Abu Sifri  i Tell Abu Sus. Żadne z nich nie zostało jeszcze przebadane przez archeologów. 1 Krl 19,12 kojarzy Abel-Mechola z rodzinną miejscowością Elizeusza.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

Ps 16, 1b-2a i 5. 7-8. 9-10. 11

REFREN: Pan mym dziedzictwem, moim przeznaczeniem.

Zachowaj mnie, Boże, bo chronię się do Ciebie, mówię do Pana: «Ty jesteś Panem moim». Pan moim dziedzictwem i przeznaczeniem, to On mój los zabezpiecza.

Błogosławię Pana, który dał mi rozsądek, bo serce napomina mnie nawet nocą. Zawsze stawiam sobie Pana przed oczy, On jest po mojej prawicy, nic mną nie zachwieje.

Dlatego cieszy się moje serce i dusza raduje, a ciało moje będzie spoczywać bezpiecznie, bo w kraju zmarłych duszy mej nie zostawisz i nie dopuścisz, bym pozostał w grobie.

Ty ścieżkę życia mi ukażesz, pełnię radości przy Tobie i wieczne szczęście po Twojej prawicy.

[01][02]

 

PSALM

Przeznaczeniem jest Pan • Ps 16 (15), 1b-2a i 5. 7-8. 9-10. 11

“Ty ścieżkę życia mi ukażesz” – mówi psalmista. Psalm 16 ukazuje, co to znaczy, że Bóg jest “dziedzictwem” i “przeznaczeniem”

PSALM 16 • AUTOR: Dawid lub anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: epoka monarchiczna lub powygnaniowa


MODLITWA UFNOŚCI • Psalm 16 Zachowaj mnie, Boże to modlitwa ufności. Autorstwo i czas powstania utworu są trudne do określenia: • niektórzy, idąc za tytułem, przypisują psalm Dawidowi, który miał go stworzyć po rzezi kapłanów z Nob, dokonanej przez Saula (1 Sm 22), lub po tym, jak oszczędził Saula w jaskini na pustyni Engaddi (1 Sm 24) • Inni, sytuując psalm w epoce królów, widzieli w nim wyznanie wiary, które monarcha mógł składać w świątyni podczas liturgii odnowienia przymierza • Jeszcze inni sytuowali utwór w epoce powygnaniowej, widząc w nim nawiązania do języka Jeremiasza i duchowości kapłańskiej, czy nawet w czasach machabejskich – ze względu na pojawiający się tu obraz chasidim. Język psalmu nosi cechy archaiczne. Utwór przepełniają głęboka wiara i ufność pokładana w Panu, który ratuje ludzkie życie od śmierci.

PSALM O ZMARTWYCHWSTANIU • Jeśli nawet Psalm 16 nie powstał w czasach machabejskich, kiedy powstaje Księga Daniela, na pewno był w tych czasach używany jako ważny tekst, zapowiadający zmartwychwstanie. Widać to szczególnie w strofie 2 i 3, gdzie wierny wyraża pewność, że Bóg nie pozostawi go w grobie, nie pozwoli, by ciało doświadczyło zepsucia. Bóg posadzi go w wiecznej radości po swojej prawicy. Obrazy te wykraczają daleko poza błogosławieństwo doczesne. Piotr cytuje psalm 16 w swojej katechezie jako tekst zapowiadający zmartwychwstanie Mesjasza (>>Dz 2,25-28).

SZCZĘŚCIE POWOŁANIA • Usłyszymy większą część psalmu 16. Wybrane fragmenty w kontekście czytań dotyczących powołania i konieczności zaufania planowi Boga pokazują szczęście człowieka, który odpowiedział na Boże wezwanie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Boże przeznaczenie: Ty ścieżkę życia mi ukażesz, pełnię radości przy Tobie i wieczne szczęście
Przeznaczenie to nie fatalizm: Pan moim dziedzictwem i przeznaczeniem, to On mój los zabezpiecza

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

Ga 5, 1. 13-18

Bracia: Ku wolności wyswobodził nas Chrystus. A zatem trwajcie w niej i nie poddawajcie się na nowo pod jarzmo niewoli! Wy zatem, bracia, powołani zostaliście do wolności. Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału, wręcz przeciwnie, miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie. Bo całe Prawo wypełnia się w tym jednym nakazie: «Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego». A jeśli u was jeden drugiego kąsa i pożera, baczcie, byście się wzajemnie nie zjedli. Oto, czego uczę: postępujcie według ducha, a nie spełnicie pożądania ciała. Ciało bowiem do czego innego dąży niż duch, a duch do czego innego niż ciało, i stąd nie ma między nimi zgody, tak że nie czynicie tego, co chcecie. Jeśli jednak pozwolicie się prowadzić duchowi, nie będziecie podlegać Prawu.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Wolność według Pawła • Ga 5, 1. 13-18
“Wolność” to nie znaczy “swoboda”: ta prowadzi znów do niewoli. Wolność to miłość i odpowiedzialność

LIST DO GALATÓW • NADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: chrześcijanie rejonu Galacji • DATA: 52/53 AD • SKĄD: Efez


PAWEŁ OBROŃCA • Kontunuujemy lekturę Listu do Galatów. Przypomnijmy: list powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i misją judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory. • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

WIARA KONTRA PRAWO • Z trzeciego przechodzimy do piątego rozdziału. W pominiętym fragmencie, podobnie jak w czytaniu, które słyszeliśmy w zeszłym tygodniu, Paweł wciąż wykazywał wyższość wiary ponad prawo. Zachęcał, aby nie poddawać na nowo się pod Prawo – które Paweł utożsamia z jarzmem, niewolą. Wzywa do przyjęcia wiary w Chrystusa, która daje wolność, zachęca, by żyć według Ducha.

WIARA I WOLNOŚĆ • Dokładnie to przeciwstawienie wiary – Prawu i wolności – niewoli usłyszymy w drugim czytaniu. Składa się ono z pierwszego wersetu piątego rozdziału oraz sześciu późniejszych wersetów. Zwróćmy uwagę na rozumienie wolności, której Paweł nie utożsamia ze swobodą, lecz odpowiedzialnością i miłością.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Prymat wiary nad prawem: Ku wolności wyswobodził nas Chrystus

Paweł o tym, czym nie jest wolność: Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału

Paweł o tym, czym jest wolność: Miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Niezależnie od tego, do jakiej misji powołuje Pan jego celem jest uczynić nasze serce wolnym:

Krucha wolność GalatówKu wolności wyswobodził nas Chrystus – pisze Galatom Paweł. W wolności trzeba jednak trwać lub wytrwać, bo to jeden z tych darów, które są najbardziej zagrożone w naszym chrześcijańskim życiu. Galaci narazili swoją wolność w Chrystusie wracając do przestrzegania Prawa żydowskiego.

Ciało kontra Duch • Z drugiej strony, ostrzega Paweł, wolność jest systematycznie niszczona przez ślepe życie dla przyjemności i zaspokajanie potrzeb ciała. Grzech sprawia, że to, co cielesne obraca się przeciw pierwiastkowi duchowemu we mnie • Paweł używa tu znanego z filozofii epikurejskiej motywu ciała, które jest mieszkaniem i siedliskiem zła. Nie czyni tego dlatego, że podziela tę wizję filozoficzną, lecz aby pokazać, jak grzech rzeczywiście odpowiedzialny jest za pęknięcie natury ludzkiej. Ciało wraz ze swymi nieokiełznanymi pożądaniami wypowiada wojnę duchowi i przejmuje kontrolę nad ludzką wolą.

Wolna niewola • Jedynym wyjściem jest pozwolić się prowadzić Duchowi Jezusa. Paradoksalnie próbując utrzymać ścisłą kontrolę nad swoim życiem tracimy je i stajemy się niewolnikami Prawa, jak mówi św. Paweł, naszej grzesznej natury, rozbudowanego ego i tysiąca rzeczy i spraw wiszących nad nami. Oddając życie Jezusowi stajemy się prawdziwie wolni, wkraczamy w pełnię wolności.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

Łk 9, 51-62

Gdy dopełniały się dni wzięcia Jezusa z tego świata, postanowił udać się do Jeruzalem, i wysłał przed sobą posłańców. Ci wybrali się w drogę i weszli do pewnego miasteczka samarytańskiego, by przygotować Mu pobyt. Nie przyjęto Go jednak, ponieważ zmierzał do Jeruzalem. Widząc to, uczniowie Jakub i Jan rzekli: «Panie, czy chcesz, byśmy powiedzieli: Niech ogień spadnie z nieba i pochłonie ich?» Lecz On, odwróciwszy się, zgromił ich. I udali się do innego miasteczka. A gdy szli drogą, ktoś powiedział do Niego: «Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz». Jezus mu odpowiedział: «Lisy mają nory i ptaki podniebne – gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma miejsca, gdzie by głowę mógł położyć». Do innego rzekł: «Pójdź za Mną». Ten zaś odpowiedział: «Panie, pozwól mi najpierw pójść pogrzebać mojego ojca». Odparł mu: «Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, a ty idź i głoś królestwo Boże». Jeszcze inny rzekł: «Panie, chcę pójść za Tobą, ale pozwól mi najpierw pożegnać się z moimi w domu». Jezus mu odpowiedział: «Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Trzej naśladowcy • Łk 9, 51-62

Tam, gdzie kilka wieków wcześniej dokonało się powołanie Elizeusza, dochodzi do bliźniaczo podobnej sceny… “Pójdź za mną”

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Galilea • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • Jezus, uczniowie, trzej naśladowcy • WERSJE: (tylko drugi epizod) Mt 8,18-22


EWANGELIA MIŁOSIERDZIA • O Łukaszu mówi się, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad grzesznikami i chorymi. Przypomnijmy, Łukasz – lekarz z Antiochii Syryjskiej –  był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Swoją Ewangelię adresuje do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

DROGA DO JEROZOLIMY • Dotychczas słuchaliśmy fragmentów pochodzących z tzw. Ewangelii cudów i przypowieści (>>Łk 4,14-9,50). Wydarzenia miały miejsce w Galilei • Teraz otwieramy nową część Ewangelii Łukasza: wielką sekcję która ukazywać będzie Jezusa zdążającego ku Jerozolimie, Boskiego wysłannika podróżującego ku wypełnieniu swej misji w Mieście Świętym (>>Łk 9,51-19,28)

DWA EPIZODY • Bardzo wyraźnie odnotuje to pierwsze zdanie niedzielnej Ewangelii: decyzja Jezusa o udaniu się do Jerozolimy. Zaraz potem usłyszymy pierwszy z dwóch epizodów fragmentu, o • niegościnnych Samarytanach, pełnej potępienia postawie uczniów i miłosiernej reakcji Jezusa. Drugi epizod o • trzech naśladowcach Jezusa ukazuje trzy przykłady pójścia za Jezusem. Zwróćmy uwagę na podobieństwo z historią Eliasza i Elizeusza z pierwszego czytania. Idzie ono jeszcze dalej: podróż Jezusa do Jerozolimy rozpoczyna się w Galilei, w tej samej okolicy, w której kilka wieków wcześniej rozegrała się scena powołania Elizeusza • Zauważmy, że nie wszyscy “naśladowcy” Jezusa bezkompromisowo odpowiadają na Boże wezwanie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Początek podróży Jezusa do Jerozolimy: Gdy dopełniały się dni wzięcia Jezusa z tego świata, postanowił udać się do Jeruzalem
Jezus na prośbę młodzieńca o możliwość pożegnania rodziny: “Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego”

 

TRANSLATOR


“Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego” (Łk 9, 62) • W oryginale: Nikt, kto nałożywszy rękę na pług i patrzący na to, co z tyłu, zdatny jest królestwu Boga

 

JESZCZE O EWANGELII


GALILEA ELIASZA • Ewangelia podejmuje historię Eliasza i Elizeusza. Podróż Jezusa do Galilei rozpoczyna się w Galilei, w tej samej okolicy, w której niegdyś rozegrała się historia powołania Elizeusza • Wymagania, jakie Eliasz stawiał swojemu uczniowi, w ustach Jezusa zyskują jednak znacznie bardziej radykalną formę. Jezus ostrzega, że On i Jego uczniowie nie mają domu, zabrania im grzebania swoich umarłych i żegnania się z bliskimi przed wyruszaniem w drogę

NOWY ELIASZ • Słowa Eliasza były łatwiejsze i bardziej zrozumiałe. Wymagania, jakie stawia Jezus, wydają się wręcz nieludzkie. Jak rozumieć opisywane przez Łukasza sceny? • Jezus to nie Eliasz, mówi jak sam Bóg. Pan, który powołuje, ma jedyne prawo do ludzkiego życia. Nie prosi, lecz wymaga. Jeśli odkryliśmy, kim jest Ten, który wzywa, nie będziemy się wahali, aby uznać Go za najcenniejszą osobę naszego życia.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Nie chodzi o przeznaczenie rozumiane deterministycznie, rodem z “Fatal destination”, że niezależnie od naszej woli, starań, uników, nieuchronnie spotka nas coś, co jest od lat z góry zaplanowane. Chodzi o przeznaczenie, które jest konsekwencją wyboru, dobrowolnej decyzji podjęcia wezwania Jezusa. Pan moim dziedzictwem i przeznaczeniem.

Dzisiejsze Słowo pokazuje ludzi u progu do tej decyzji: Elizeusza zaproszonego przez Eliasza (I CZYTANIE), młodzieńców zaproszonych przez Jezusa (EWANGELIA), oraz psalmistę, który już z nijako z drogi, po podjęciu decyzji, wyśpiewuje szczęście swego przeznaczenia.

Ale widzimy również próbę oszukania tego przeznaczenia. Przyjęcia jego części, odczytania zaproszenia tylko ludzkimi oczami, zabezpieczenia przed widocznymi i niechcianymi konsekwencjami. Oszukać przeznaczenie, którym jest Pan, nie widzą, że pójście za Nim to wyswobodzenie ku wolności (II CZYTANIE).

W pop-kulturze “oszukać przeznaczenie” oznacza uniknąć nieuniknionego i przetrwać. W wierze oznacza nie chcieć zawierzyć Bogu, chodzić własnymi drogami.

1/5
Eliasz na ikonie anonimowego autora szkoły pskowskiej, XIII - XIV w., Galeria Tretiakowska, Moskwa
2/5
Elizeusz na rosyjskiej ikonie, XVIII w., Cerkiew Przemienienia Pańskiego, Kiża, Rosja
3/5
"Prorok Eliasz", ikona z sygnaturą Stephanos, ok. 1200 r., Klasztor Świętej Katarzyny, Synaj, Egipt
4/5
"Święty Jakub Większy", Guido Reni, między 1636 a 1638 r., Museum of Fine Arts, Houston, USA
5/5
Święty Jan, Rubens, ok 1611 r.
poprzednie
następne
6/{all_items}
Jan wg Hansa Memlinga, ok. 1468 r., National Gallery, Londyn

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XII zwykła C

Bóg czeka na to, kiedy człowiek zda sobie sprawę, że tęskni za Nim i zechce podjąć z Nim dialog

ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XII NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: Modlimy się do dobrego Boga, aby obdarzył nas ustawiczną bojaźnią i utwierdził w swojej miłości  • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Księga proroka Zachariasza 12, 10-11; 13, 1, Psalm 63, 2. 3-4. 5-6. 8-9, List do galatów 3, 26-29, Ewangelia według św. Łukasza 9, 18-24

 

 • CHMURA SŁOWA • 

ssssss

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Zachariasza

(Za 12, 10-11; 13, 1)

Tak mówi Pan: «Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję ducha łaski przebłagania. Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim, jak się płacze nad pierworodnym. W owym dniu będzie wielki płacz w Jeruzalem, podobny do płaczu w Hadad-Rimmon na równinie Megiddo. W owym dniu wytryśnie źródło, dostępne dla domu Dawida i dla mieszkańców Jeruzalem, na obmycie grzechu i zmazy».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Patrzenie, które nawraca • Za 12, 10-11

Tajemniczy “Przebity” i patrzenie na niego, zapowiada Chrystusa i zbawienie w Jego Krzyżu

KSIĘGA: Zachariasza • AUTOR: Deutero-Zachariasz • CZAS POWSTANIA: rozdziały 9 – 14 – ok. 330 r. przed Chr. • KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA •  Zachariasz (po hebrajsku: Jahwe pamięta) – to imię nosiło wielu Izraelitów, między innymi ojciec Jana Chrzciciela. Ale Zachariasz – prorok żył 500 lat wcześniej, jego działalność przypada m.in. na ważny rok w dziejach Izraela 520 rok. Od 16 lat Izraelici byli już w Jerozolimie – po powrocie z niewoli babilońskiej. W tym roku wybudowali nową, tak zwaną drugą Świątynię Jerozolimską • To ważne dla zrozumienia specyfiki Księgi Aggeusza i Zachariasza właśnie. W przeciwieństwie do pozostałych proroków mniejszych tu tematem jest odnowienie, formowanie się nowej wspólnoty palestyńskiej, wzniecanie energii, by pomimo zniechęcenia i różnych kłopotów świątynia szybko powstała.

KONTEKST • Fragment, który usłyszymy w liturgii, pochodzi z drugiej części księgi Zachariasza, która znacznie różni się od pierwszej. Jej autor zwany jest umownie Deutero-Zachariaszem. Działał on u końca epoki perskiej, początku hellenistycznej. Deutero-Zachariasz nie odnosi się już do konkretnej sytuacji odbudowy świątyni, ani postaci historycznych • Dotyka spraw eschatologicznych, jego księga przybiera charakter apokalipsy, zawiera wiele proroctw mesjańskich.

ZANIM USŁYSZYSZ • Jedna z tych wizji mówi o tym, że nawrócenie Jerozolimy i narodu dokona się po prostu poprzez wpatrywanie się w pewną tajemniczą, zabitą postać. Reakcją na ten widok jest ból (dosłownie: gorzkość, gorycz) i płacz – to oznaki żalu i nawrócenia, które dają nadzieję na zbawienie.

W 12 rozdziale prorok powtarza kilka razy: w owym dniu. To dzień Jahwe, dzień gniewu Bożego, ale zarazem i zbawienia. W ten sposób śmierć owego bezimiennego Przebitego została umieszczona w kontekście eschatologicznym (koniec oblężenia Jerozolimy, żałoba narodowa). W tej tajemnicy cierpienia i śmierci wypełni się zapowiadane dawno ostateczne zbawienie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Jeden jedyny: Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim , jak się płacze nad pierworodnym.

 

LINKI


Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim , jak się płacze nad pierworodnym. (Za 12,10)

Jr 50,4: W owych dniach i w owym czasie wyrocznia Pana przyjdą synowie Izraela wraz z synami Judy. Będą szli nieustannie z płaczem, szukając Pana, swego Boga. 

J 19,33-34: Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali Mu goleni, tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda.

Ap 1,7: Oto nadchodzi z obłokami, i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go przebili. I będą Go opłakiwać wszystkie pokolenia ziemi. Tak: Amen.

TRANSLATOR


Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję Ducha pobożności (Za 12,10). Dosłownie: Ducha łaski i błagań.

Będą patrzeć na tego, którego przebili (Za 12,10). Dosłownie: na mnie, którego przebili. Tekst hebrajski zawiera pewną niekonsekwencję, którą tłumaczenia albo próbują rozwiązać albo zostawić. Wiele z nich idzie za przekładem Teodocjona (jedno ze starożytnych tłumaczeń Biblii Hebrajskiej na grekę), który już miał na tego, zgodnie z dalszą częścią wersetu (płakać będą nad nim) co właśnie m.in. zostało użyte przez Jana w Ewangelii (>>J 19,37).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Pośrodku wizji odnowionej Jerozolimy (>>Za 12,1 – 13,1) pojawia się tajemnicza postać, w którą wpatruje się i którą opłakuje cały Izrael. Nazywa się go czasem Wielkim Przebitym. Kim jest ten, którego zapowiada prorok?

Król • Musi być wielkim, skoro gromadzą przy nim wszyscy. Jest to żałoba, jaką zwykło się czynić po śmierci „pierworodnego”, dziedzica. Zachariasz porównuje płacz po nim do płaczu w Hadad-Rimmon w Do­linie Megiddo. To miejsce, gdzie w 609 r. przed Chr. zginął w bitwie jeden z najlepszych królów, jakich miał w swej historii Izrael, Jozjasz. Wielki Przebity pochodzi więc z królewskiego rodu Dawida.

Mesjasz • Pod tą postacią  Żydzi próbowali odkryć odniesienie do wielu historycznych figur: prześladowanych proroków (Jeremiasz), władców (Jozjasz, Jojakin, Zorobabel) czy też do cierpiącego Sługi Jahwe, którego opisuje Izajasz (>>Iz 53,5). Z biegiem czasu zaczęto w nim rozpoznawać rysy Mesjasza, który miał przyjść.

Bóg?Wielki Przebity nosi cechy samego Boga. W tekście hebr. mamy lekcję „będą patrzeć na Mnie, którego przebili”, mówi Pan (patrz TRANSLATOR). Czy jednak możliwym jest, aby Bóg cierpiał? To, co niemożliwe w czasach Starego Testamentu staje się możliwym w Chrystusie. Bóg przychodzący pod postacią prawdziwego człowieka staje się otwartym także na cierpienie (>>J 19, 37).

Wylanie Ducha • W tekście hebr. Duch, którego Bóg hojnie wylewa na wpatrzonych w „Przebitego”, to dosłownie Duch łaski (chen) i błagania, modlitwy (we-tachanunim) (>>Jr 3,21; >> Dn 9,3). To praktycznie dar nowego serca, które zapowiadali prorocy Nowego Przymierza, Jeremiasz (>>Jr 31,18) i Ezechiel (>>Ez 36,24n). Wpatrywanie się w „Przebitego”, który zapowiada zawieszonego na krzyżu Chrystusa, sprawia, że na ustach patrzących pojawia się nowy rodzaj modlitwy. Nie ma już lamentacji, przeklinania krzyża i cierpienia. Jest Duch Chrystusa, modlitwa ufności, która prowadzi do Zmartwychwstania.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 63, 2. 3-4. 5-6. 8-9)

Refren: Ciebie, mój Boże, pragnie moja dusza.

Boże, mój Boże, szukam Ciebie i pragnie Ciebie moja dusza. Ciało moje tęskni za Tobą jak zeschła ziemia łaknąca wody.

Oto wpatruję się w Ciebie w świątyni, by ujrzeć Twą potęgę i chwałę. Twoja łaska jest cenniejsza od życia, więc sławić Cię będą moje wargi.

Będę Cię wielbił przez całe me życie i wzniosę ręce w imię Twoje. Moja dusza syci się obficie, a usta Cię wielbią radosnymi wargami.

Bo stałeś się dla mnie pomocą i w cieniu Twych skrzydeł wołam radośnie: Do Ciebie lgnie moja dusza, prawica Twoja mnie wspiera.

[01][02]

 

PSALM

Tęsknota • Ps 63,2.3-4.5-6.8-9

Człowiek najbardziej i najgłębiej tęskni za Bogiem

PSALM 63 AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii, przed Wygnaniem


O PSALMIE • Psalm 63 należy do gatunku modlitwy błagalnej (tefillah). Przypisywany jest Dawidowi, który miał skomponować tę modlitwę, ukrywając się przed Saulem na Pustyni Judzkiej (>> 1 Sm 23,14; 24,2). Mówi o tym sam tytuł (Psalm Dawidowy. Gdy przebywał na Pustyni Judzkiej) oraz zdaje się potwierdzać sama treść (jak ziemia zeschła i łaknąca wody). Zdaniem innych obraz ten przywodzi na myśl krainę śmierci, na granicy której znajduje się modlący.

BLISKOŚĆ PANA • Wspomnienie świątyni i modlitwy nocnej (Oto wpatruję się w Ciebie w świątyni, myślę o Tobie w czasie moich czuwań) może sugerować starożytną praktykę spędzania nocy w przybytku, podczas której wierzący oczekiwał na wizję lub słowo od Pana. • Izraelita, w chwili swej życiowej próby, znajduje schronienie w cieniu Bożych skrzydeł, w pobliżu Arki Przymierza, którą wieńczyły skrzydlate cherubiny. Tam, zapominając o niebezpieczeństwie, sławi łaskę Pana, która jest cenniejsza niż życie; chce Go uwielbiać, karmić swoją duszę Jego bliskością. Wierzy także, że Bóg, który wybawił Dawida z ręki Saula, także i jego wybawi z rąk nieprzyjaciół.

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy prawie cały psalm 63, z wyjątkiem kilku wersetów. Dlaczego został wybrany akurat ten psalm? Wydaje się podejmować to samo doświadczenie, o którym mówią pozostałe czytania: człowiek pragnie spotkania z Bogiem, tęskni za Nim, podczas gdy Bóg wciąż na niego czeka • To spotkanie musi być osobiste, takie spotkanie dokonuje w człowieku nawrócenia • W Chrystusie spotkały się i spełniły te pragnienia Boga i człowieka.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Najgłębsze pragnienie: Boże, mój Boże, szukam Ciebie i pragnie Ciebie moja dusza.

 

LINKI


Prz 8,17: Tych kocham, którzy mnie kochają, znajdzie mnie ten, kto mnie szuka.

Pnp 3,1: Na łożu mym nocą szukałam umiłowanego mej duszy, szukałam go, lecz nie znalazłam.

Am 8,11: Oto nadejdą dni wyrocznia Pana Boga gdy ześlę głód na ziemię, nie głód chleba ani pragnienie wody, lecz głód słuchania słów Pańskich.

J 7,37: W ostatnim zaś, najbardziej uroczystym dniu święta, Jezus stojąc zawołał donośnym głosem: «Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie niech przyjdzie do Mnie i pije!

 

CZY WIESZ, ŻE…


Modlitwy błagalne były częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc w czasie wojny, głodu, suszy, czy epidemii. Modlitwy błagalne rodziły się także w sercach wierzących doświadczonych chorobą (38; 41; 88), prześladowaniem, niesprawiedliwymi oskarżeniami (3; 4; 5; 7; 11; 17; 23; 26; 27; 57; 63), grzechem (51; 130; 13; 40B). Psalmy błagalne indywidualne stanowią 40% wszystkich psalmów. Przez doświadczenie wierzących Izraelitów, ich cierpienia i ból, w utworach tych dochodzi do głosu cierpiąca ludzkość – człowiek w sytuacji opuszczenia i „nieobecności” Boga.

W cieniu twych skrzydeł (Ps 63,8) – to dosyć zagadkowy zwrot dość często powtarzany w psałterzu (>>Ps 17,8; 36,8; 57,2; 61,5). To zdecydowanie antropomorficzne wyrażenie może przywodzić na myśl albo cherubiny na Arce Przymierza (które miały rozpostarte skrzydła), albo też jest świadectwem odwołania do typowo egipskiego obrazu relacji bóg – człowiek, w którym król jest przedstawiany właśnie pod skrzydłami bóstwa, które go chroni.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów

(Ga 3, 26-29)

Bracia: Wszyscy przez wiarę jesteście synami Bożymi – w Chrystusie Jezusie. Bo wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa. Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w Chrystusie Jezusie. Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteście też potomstwem Abrahama, dziedzicami zgodnie z obietnicą.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Adopcja albo nowy strój • Ga 3,26-29

W chrzcie stajemy się Synami i dlatego możemy być Jednością

KSIĘGA: List do Galatów · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Efez · DATA: 52/53 AD  · ADRESACI: mieszkańcy Galacji


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i działalnością judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory.

KONTEKST • Dzisiejsze czytanie to ostatnie, podsumowujące wersety 3 rozdziału. Po przedstawieniu Bożego pochodzenia swojej Ewangelii (>>Ga 1),  i przypomnieniu, jak jej bronił w Antiochii, musząc spierać się nawet z Piotrem (>>Ga 2) dowodzi teraz dlaczego Prawo utraciło swoje znaczenie wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

ADOPCJA ALBO NOWY STRÓJ • Usłyszymy dziś krótkie drugie czytanie. Paweł bardzo konkretnie wyjaśnia co daje wiara (USYNOWIENIE), gdzie staje się ona rzeczywistością (CHRZEST) i do czego prowadzi w konkretnym życiu (JEDNOŚĆ).

Chrzest to “przyobleczenie się” (dosłownie: ubranie się) w Chrystusa, otrzymanie od Ojca nowej natury, stanie się Jego Synem. Ta nowa natura charakteryzuje się tym, że jest wspólna wszystkim wierzącym, a przez to prowadzi do jedności między nimi oraz jest wypełnieniem obietnic danych Abrahamowi (>> Rdz 17,4; 22,17).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Czym jest chrzest?: wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa.
Co z tego wynika?: Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteście też potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnicą dziedzicami.

 

LINKI


Wszyscy dzięki wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie. (Ga 3,26)
Rz 8,14: Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi.

J 1,12: Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego

Ef 1,4-6: W Nim bowiem wybrał nas przez założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani przed Jego obliczem. Z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym.

Wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa. (Ga 3,27)

Rz 6,4: Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my wkroczyli w nowe życie jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca.

Rz 13,14: Ale przyobleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa i nie troszczcie się zbytnio o ciało, dogadzając żądzom.

Dz 2,38: «Nawróćcie się powiedział do nich Piotr i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Skandaliczne słowa • Przez chrzest, jak pisze apostoł, przyoblekliśmy się w Chrystusa, to znaczy otrzymaliśmy Nowe Życie, które jest Jego wyłączną własnością i darem dla nas. Wszyscy staliśmy się równymi w powołaniu i łasce. Paweł oddaje to słowami, które odczytywane były i są w historii jako rewolucyjne czy wręcz skandaliczne: nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy staliśmy się jednym w Chrystusie (Ga 3,28).

Gnoza, Marks i gender • Krzyż rzeczywiście dokonuje przewrotu wartości tego świata, wyzwala ze schematów i więzów, jakie nakładają na nas opresyjne, niedoskonałe systemy społeczne. Gnostycy, nieortodoksyjny prąd chrześcijański, który od III w. zyskuje sporą popularność, widzieli w tych słowach zniesienie podziałów związanych z płcią i seksualnością. W Chrystusie wracamy do pierwotnego stanu człowieka sprzed grzechu, kiedy nie był on ani mężczyzną ani kobietą, lecz po prostu człowiekiem (>>Rdz 2,7). Dziś podobne, choć motywowane marksistowską ideologią walki klas, idee, próbują wyczytać w słowach Pawła ideologie gender mówiące o zniesieniu pojęcia płci biologicznej.

Cicha rewolucja • Paweł ogłasza rewolucję krzyża, która oznacza nowe życie i wolność. Krzyż nie znosi jednak płciowości, która należy do ludzkiej natury (stworzył ich mężczyzną i kobietą – Rdz 1,27). Nie znosi też podziałów tego świata, które będą w nim trwały, ponieważ on sam jest tworem przejściowym i niedoskonałym. Krzyż sprawia, że rzeczywistość tego świata nie jest w stanie odebrać nam wolności i godności dzieci Bożych. którą otrzymaliśmy w Chrystusie (>>Rz 8,31-39). To cicha rewolucja, która przemienia ten świat od korzeni przygotowując go na przyjście Mesjasza.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 9, 18-24)

Wyznanie wiary w Chrystusa i zapowiedź męki

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Gdy Jezus modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie, zwrócił się do nich z zapytaniem: «Za kogo uważają Mnie tłumy?» Oni odpowiedzieli: «Za Jana Chrzciciela; inni za Eliasza; jeszcze inni mówią, że któryś z dawnych proroków zmartwychwstał». Zapytał ich: «A wy za kogo Mnie uważacie?» Piotr odpowiedział: «Za Mesjasza Bożego». Wtedy surowo im przykazał i napominał ich, żeby nikomu o tym nie mówili. I dodał: «Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć: będzie odrzucony przez starszyznę, arcykapłanów i uczonych w Piśmie; zostanie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie». Potem mówił do wszystkich: «Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje. Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Osobisty dialog Łk 9,18-24

Kim On jest? A kim chciałby być dla Ciebie?

EWANGELISTA: Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: Dialog, mowa • MIEJSCE: Galilea • CZAS:  30-33 r. 


PIERWSZA KSIĘGA ŁUKASZA • Kilka tygodni temu powróciliśmy do “ciągłej” lektury Ewangelii św. Łukasza. Przypomnijmy, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Łukasz, któremu bliskie są idee i przepowiadanie Pawła, adresuje swoją Ewangelię do chrześcijan pochodzenia pogańskiego • Mówi się o Łukaszu, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad chorymi i grzesznikami.

KONTEKST • To część “ewangelii cudów i przypowieści” w Galilei (Łk 4,14-9,50) • Łukasz przeplata cuda dokonane przez Jezusa, Jego mowami i przypowieściami. Istotne, że w tej części przeważają epizody i mowy, o których piszą również Mateusz i Marek, a jednak ciekawi oryginalny styl Łukasza.

DIALOG • Usłyszymy dialog Jezusa z Apostołami. Na pytanie Jezusa, odpowiadają szybko, bez wahania. Ogólne pytanie o zdanie o Nim staje się dla Jezusa okazją do przejścia na poziom dużo bardziej osobisty (a wy…?). Na to drugie pytanie odpowiada jednak już tylko sam Piotr. • Jezus chce uniknąć jakiegokolwiek niezrozumienia co do swojej roli Mesjasza, nie chciałby by ktoś ją potraktował politycznie czy światowo. Dlatego zakazuje o tym mówić (surowo im przykazał i napomniał ich…) i wyjaśnia od razu wprost na czym tak naprawdę Jego misja będzie polegać (Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć…).

ZWRÓĆ UWAGĘ • na przejście od uczniów do wszystkich: • prawda o tym, że kto chce zachować swoje życie, straci je… dotyczy tak naprawdę każdego człowieka, bez względu na to, czy ją przyjmuje czy nie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dialog wprost: Zapytał ich: ”A wy, za kogo Mnie uważacie?”. Piotr odpowiedział: ”Za Mesjasza Bożego”.
Paradoks chrześcijanina: Bo kto chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swe życie z mego powodu, ten je zachowa.

 

LINKI


Zapytał ich: ”A wy, za kogo Mnie uważacie?”. Piotr odpowiedział: ”Za Mesjasza Bożego”. (Łk 9,20)

J 6,68-69: Odpowiedział Mu Szymon Piotr: «Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego. A myśmy uwierzyli i poznali, że Ty jesteś Świętym Boga».

J 4,42: «Wierzymy już nie dzięki twemu opowiadaniu, na własne bowiem uszy usłyszeliśmy i jesteśmy przekonani, że On prawdziwie jest Zbawicielem świata».

J 20,31: Te zaś zapisano, abyście wierzyli, że Jezus jest Mesjaszem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli życie w imię Jego.

Potem mówił do wszystkich: «Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje! (Łk 9,23)

Mt 10,38: Kto nie bierze swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien.

J 12,25: Ten, kto kocha swoje życie, traci je, a kto nienawidzi swego życia na tym świecie, zachowa je na życie wieczne.

1Kor 15,31: Zapewniam was, przez chlubę, jaką mam z was w Jezusie Chrystusie, Panu naszym, że każdego dnia umieram.

 

JESZCZE O EWANGELII


Pod Cezareą Filipową Jezus zadaje swoim uczniom jedno z najważniejszych pytań swojego życia: “Za kogo Mnie uważacie”? Dlaczego to pytanie jest tak ważne?

U szczytu sławy • Jezus jest u szczytu sławy. Posłał Dwunastu apostołów, którzy powracając donoszą mu o sukcesie głoszenia Ewangelii: uzdrawiali chorych, poddawały im się złe duchy (>>Łk 9,1-10). Pan dał im oglądać cud nakarmienia 5000 na pustyni (>>Łk 9,11-17). Wszystko wydaje się zmierzać w dobrym kierunku. Jezus to oczekiwany Mesjasz, który przyniesie Izraelowi królestwo dostatku i pokoju, a swoim uczniom da udział w swojej chwale.

Próba • W tym momencie Pan, jak pisze Łukasz, modli się, tak jak modlił się w momencie kuszenia na pustyni (>>Łk 4,1nn) czy w Getsemani (>>Łk 9,18). Wie, że jego uczniowie stanęli wobec próby. Kusi ich życie ziemskiej sławy i sukcesu. Czy takiego życia chce dla swojego Syna i dla nich Bóg?

Droga do Królestwa • Nie, droga Jezusa mierzy wyżej niż tylko w sukces tego świata. On zmierza do Królestwa swojego Ojca i chce, by znaleźli się tam także jego uczniowie. A zatem odkrywa przed nimi, w jak sposób się tam dostać. Droga prowadzi przez Krzyż.

Pełnia życia • Uczniowie przerazili się słowami, które zrozumieli jako klęskę swoich planów i zapowiedź tępego pasma cierpienia. Nie dosłyszeli też, że na końcu tej drogi stoi zmartwychwstanie. Jezus w diametralnie różny sposób pojmuje Krzyż. Dla Niego Krzyż to nie droga cierpienia i cierpiętnictwa, ale realizacji Bożej woli. Krzyż to bycie wiernym Ojcu i wypełnienie misji, które nam powierza. Krzyż to droga do odkrycia pełni życia. To droga, po której kroczymy ramię w ramię z Panem, a właściwie za Nim, jak jego wierni uczniowie.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Liturgia Słowa prowadzi nas pod Cezareę Filipową. Tutaj na granicy Izraela i świata pogańskiego Jezus stawia swoim uczniom i nam fundamentalne pytanie: a wy za kogo mnie uważacie?

Każdy z nas jest wezwany do własnej, osobistej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ każdy człowiek od zawsze tęskni za Bogiem, pragnie osobistego spotkania z Nim. Bóg zaś ciągle czeka na to, aż człowiek zda sobie sprawę z tego swego podstawowego pragnienia (PSALM).

W ukrzyżowanym skazańcu, który wydawał się potępiony trudno było rozpoznać Mesjasza zapowiadanego przez proroków (I CZYTANIE), Pana życia i śmierci, Syna Boga. Tak jak trudno go rozpoznać czasem w naszym skomplikowanym i poranionym życiu. Lecz to właśnie On był Synem Człowieczym, który wypełnił wolę Ojca, by dać zbawienie wszystkim (EWANGELIA).
Poprzez wiarę możemy zgodzić się na drogę krzyża, która prowadzi do zmartwychwstania. Ta droga jest w rzeczywistości usynowieniem, przyjęciem natury Ojca, zgodą na stanie się dzieckiem samego Boga (II CZYTANIE). Tak dochodzi do spotkania i spełnia się odwieczna tęsknota.

 


1/5
"Longinus przebija ukrzyżowanego Jezusa włócznią", Fra Angelico, ok. circa 1437-1446 r., Museo San Marco, Florencja
2/5
"Święty Longinus", Giovanni Lorenzo Bernini, XVII w., Bazylika św. Piotra, Watykan, fot. Jean-Pol GRANDMONT Wikimedia Commons
3/5
"Ukrzyżowanie", Rubens, circa 1620 r., Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych, Antwerpia, Belgia
4/5
"Ukrzyżowanie", Ewangelie Rabbuli, 586 r., Biblioteka Laurenziana, Florencja
5/5
Fragment obrazka przedstawiającego Najświętsze Serce Jezusa z 1980 r., Biblioteka Uniwersytetu w Dayton, USA
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >