Jutro Niedziela – VI Wielkiego Postu C – Palmowa

Łukasz pokazuje odpowiedzialnych za śmierć Jezusa. Nie są nimi tylko Judasz, Piłat i żołnierze, lecz cała ludzkość wszystkich czasów

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA PALMOWA, czyli VI NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU • Rok C • KOLEKTA: Będziemy się modlić, abyśmy pojęli naukę płynącą z męki Chrystusa i zasłużyli na udział w Jego zmartwychwstaniu • CZYTANIA: Księga Izajasza 50,4-7; Psalm 22; List do Filipian 2,6-11; Ewangelia wg św. Łukasza 22,14-23,56

• Rozpoczyna się Wielki Tydzień, który podąża za rzeczywistym kalendarzem wydarzeń paschalnych. Dlatego dzisiejsza niedziela “odtwarza” wjazd Jezusa do Jerozolimy i fakt, że rzucano przed Nim palmy (stąd nazwa Niedziela Palmowa), witając Go jak Króla. Jednak Liturgia Słowa wyprzedzi te wydarzenia. Usłyszymy już o śmierci Jezusa na krzyżu (stąd, podobnie jak w Wielki Piątek Męki Pańskiej, kolor czerwony szat liturgicznych)

• Przed nami potężna dawka Słowa • Najpierw (zwykle przed kościołem) usłyszymy fragment Ewangelii św. Łukasza o wjeździe Jezusa do Jerozolimy (stąd Niedziela Palmowa) • W ramach Ewangelii zaś zostanie odczytany opis Męki Pańskiej, zwykle z podziałem na role

 

• CHMURA SŁOWA •

wordle 3

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Wjazd Jezusa do Jerozolimy

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 19, 28-40)

Jezus szedł naprzód, zdążając do Jerozolimy. Gdy przybliżył się do Betfage i Betanii, ku górze zwanej Oliwną, wysłał dwóch spośród uczniów, mówiąc: «Idźcie do wsi, która jest naprzeciwko, a wchodząc do niej, znajdziecie uwiązane oślę, którego nie dosiadał żaden człowiek. Odwiążcie je i przyprowadźcie. A gdyby was kto pytał: „Dlaczego odwiązujecie?”, tak powiecie: „Pan go potrzebuje”». Wysłani poszli i znaleźli wszystko tak, jak im powiedział. A gdy odwiązywali oślę, zapytali ich jego właściciele: «Czemu odwiązujecie oślę?» Odpowiedzieli: «Pan go potrzebuje». I przyprowadzili je do Jezusa, a zarzuciwszy na nie swe płaszcze, wsadzili na nie Jezusa. Gdy jechał, słali swe płaszcze na drodze. Zbliżał się już do zboczy Góry Oliwnej, kiedy całe mnóstwo uczniów zaczęło wielbić radośnie Boga za wszystkie cuda, które widzieli. I mówili głosem donośnym: «Błogosławiony Król, który przychodzi w imię Pańskie. Pokój w niebie i chwała na wysokościach». Lecz niektórzy faryzeusze spośród tłumu rzekli do Niego: «Nauczycielu, zabroń tego swoim uczniom!» Odrzekł: «Powiadam wam: Jeśli ci umilkną, kamienie wołać będą».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA NA WEJŚCIE

Wjazd do JerozolimyŁk 19,28-40

Każde słowo tej Ewangelii jest nieprzypadkowe. Nawiązuje do fragmentów Starego Testamentu, by pokazać, że Jezus jest Mesjaszem

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r., wiosna • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, mieszkańcy Jerozolimy • WERSJE: Mk 11,1-11, Mt 21,1-11, J 12,12-16


PALMY • Kalendarz liturgiczny dobrze oddaje bliskość obu wydarzeń przedstawianych w dzisiejszej Liturgii Słowa: Jezus wjechał do Jerozolimy na tydzień przed świętem Paschy, przed swoją śmierciąNiedziela Palmowa zestawia je jeszcze ściślej: ci sami ludzie, którzy najpierw ochoczo powitają Jezusa i uznają Go za Mesjasza, Króla, po niedługim czasie Go odrzucą. Jednak to nie tyle zmienność ludzkich nastrojów, ile rozczarowanie spowodowało taką zmianę: Jezus odrzuca wizję bycia ziemskim Królem Żydowskim, a takiego przywódcy oczekiwali mieszkańcy Jerozolimy. Skąd rozczarowanie? Z niesłuchania Słowa, proroctw. Jezus jest Mesjaszem, którego dokładnie charakteryzuje Stary Testament. Nawet szydzenie z Niego, odrzucenie, mękę i śmierć.

PROROCTWA • Wjazd Jezusa do Jerozolimy – to znak wypełniających się proroctw i nadchodzącego Królestwa Bożego. Wjeżdżając w ten sposób, Jezus ukazuje, że jest Mesjaszem Królem, oczekiwanym potomkiem Dawida. Wjeżdża jak Salomon, aby objąć swój tron. Jednocześnie w Nim samym przybywa sam dający zbawienie Bóg, którego oczekiwali prorocy, na którego czekały Jeruzalem i cała ludzkość.

 

LINKI


Jak wypełniają się proroctwa:

• Jezus wjeżdża od strony Betanii, skąd oczekiwano przyjścia Mesjasza • Za 14, 4: W owym dniu dotknie stopami Góry Oliwnej, która jest naprzeciw Jerozolimy, od strony wschodniej.

• Wjeżdżając w pokorze, na osiołku, wypełnia słowo o Mesjaszu • Za 9, 9: Raduj się wielce, Córo Syjonu, wołaj radośnie, Córo Jeruzalem! Oto Król twój idzie do ciebie, sprawiedliwy i zwycięski. Pokorny – jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy.

• Sam wjazd może być także nawiązaniem do tekstu mesjańskiego z Księgi Rodzaju, który zapowiada przyjście tego, kto zdobędzie sobie posłuch wśród narodów • Rdz 49, 11: Przywiąże on swego osiołka w winnicy i źrebię ośle u winnych latorośli. W winie prać będzie swą odzież, i w krwi winogron – swą szatę.

• Płaszcze ścielone przed Jezusem to symbol godności królewskiej • 2 Krl 9, 13: …Pospiesznie zdjęli swoje okrycia, rozesłali je pod nim, na samych stopniach, zatrąbili i ogłosili: “Jehu jest królem”.

• Hosanna to okrzyk znaczący „Panie, dopomóż nam” • Ps 118, 25-26: O Panie, wybaw, O Panie, daj pomyślność, Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie…

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 50,4-7)

Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu, przez słowo krzepiące. Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie. Pan Bóg otworzył Mi ucho, a Ja się nie oparłem ani się cofnąłem. Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym Mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem. Pan Bóg Mnie wspomaga, dlatego jestem nieczuły na obelgi, dlatego uczyniłem twarz moją jak głaz i wiem, że wstydu nie doznam.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Trzecia pieśń SługiIz 50,4-7

Zadziwiające, kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór, który szczegółowo Go opisuje. Zwłaszcza Jego cierpienie i mękę

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)
KATEGORIA: pieśń


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest pierwszą i najważniejszą z ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

PIEŚNI SŁUGI JAHWE • Druga część, zwana Księgą Pocieszenia, zawiera cztery Pieśni Sługi Jahwe. Ukazują one tajemniczą osobę – zbawiciela, który swoim cierpieniem gładzi grzechy ludu Bóg ustanawia go przymierzem dla ludów i światłością narodów (Pierwsza pieśń: Iz 42,1-9); tym, który  ma zanieść jego zbawienie aż po krańce ziemi (Druga pieśń: Iz 49,1-7) Trzecia (Iz 50,4-9) i Czwarta pieśń (Iz 52,13 – 53,12) opisują ogrom cierpień, jakie wybrany musi znieść, aby spełnił się plan Boży Żydzi widzieli w jego losie historię Jeremiasza lub swego narodu, a chrześcijanie dostrzegli zapowiedź Chrystusa

ZAPOWIEDŹ MĘKI • Niezwykle wymowne są Trzecia i Czwarta pieśń Sługi Jahwe, zawierające niektóre szczegóły dotyczące męki Jezusa. Zadziwiające, że kilka wieków przed narodzeniem Jezusa powstaje utwór tak szczegółowo zapowiadający Jego samegoUsłyszymy to w pierwszym czytaniu. To fragment III Pieśni Sługi Pańskiego. Zwróćmy uwagę na opis doświadczenia cierpienia, której zostaje poddany Sługa Jahwe, a także na źródło siły cierpiącego: jest nim Słowo Boga.

 

TRANSLATOR


• Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące (Iz 50,4a) • Słowo krzepiące Sługi to inaczej słowo, które „budzi” śpiącego lub „podnosi” zmęczonego drogą. W tekście hebrajskim mamy dosłownie obraz kogoś, kto pochyla się nad zmęczonym i wyczerpanym człowiekiem, aby go podnieść

Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie (Iz 50,4b)  • Bóg każdego ranka (ranek po ranku, hebr. babboqer babboqer) otwierał uszy Sługi, aby słuchał. Sługa to uczeń Boga (hebr. limmud), który podnosi innych Jego Słowem.

Ja się nie oparłem ani się nie cofnąłem (Iz 50,5) • To dość słabe określenie dwóch czasowników, które w innych miejscach Biblii oznaczają dosłownie bunt (>>Lb 20,10) oraz zdradę (>>Iz 59,13 Ps 78,57 Ps 80,19) Izraela. Dosłownie: Ja się nie zbuntowałem ani nie zdradziłem. Sługa jest dla Boga kimś wyjątkowym – kimś, kto wobec zdrady i niewierności innych okazuje swoją wierność. Staje się wynagrodzeniem dla Pana i lekarstwem na grzechy swojego narodu.

• …uczyniłem twarz moją jak głaz (Iz 50,7) • Gra znaczeń. Głaz nie oznacza wyłącznie nieczułości na obelgi. Tym samym słowem określa się twardą skałę na pustyni (skałę krzemienną), z której Bóg wyprowadził dla Izraela wodę (>> Pwt 8,15)

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Życie i misja Sługi Jahwe zależą od Bożego Słowa. Ono jest jego chlebem powszednim i mocą:

Pokarm i lek • Sługa to przede wszystkim uczeń (hebr. limmud). Uczeń, który słucha słowa swojego Mistrza, Boga. Tym bardzo różni się od reszty narodu wybranego. Bóg każdego ranka (ranek po ranku, hebr. babboqer babboqer) otwierał uszy Sługi, aby napełniał się Jego Słowem. Dzięki temu Sługa potrafi przemawiać do innych, podnosić ich i leczyć ich serca. Słowo jest pokarmem i lekarstwem Sługi.

Moc i zwycięstwo • Wytrwałość, z jaką Sługa słuchał Słowa Bożego, buduje żywą więź z Panem, która będzie oparciem w chwili próby. Jestem nieczuły na obelgi, mówi czyni go także zdolnym do przyjęcia nadchodzącego cierpienia. Jego twarz przypomina twardą skałę krzemienną (5,5 na 7 w skali twardości). Na jego plecy spadają razy, kara przestępców i niewolników. Jego brodę wyrywają rękoma na znak hańby. Sługa zniesie te próby ponieważ Słowo Boże zapewnia go, że nie zazna wstydu. Bóg ujmie się za nim i stanie po jego stronie w ostatecznym procesie przeciwko prześladowcom. Sługa jest pewien swojego zwycięstwa.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Tajemnicza postać doczekała się w historii wielu interpretacji, próbujących odkryć jej tożsamość:

Według niektórych Sługa to Izrael, realizujący misję Bożą w historii, szczególnie Reszta (cf. Dn 11,32-35; 12,1-12). Według innych Sługa łączy w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela – Mojżesza, Hioba i Jeremiasza (Jr 1,5 – ukształtowany w łonie matki, pełni posłannictwo wobec narodów, cierpiący jak cichy baranek 53,7 – Jr 11,19). Identyfikowano go też Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deuteroizajaszem, Zorobabelem i Jojakinem.

Żydzi odnosili Pieśni Sługi w szczególności do proroka Jeremiasza, zamęczonego przez swoich rodaków podczas ucieczki do Egiptu po upadku Jerozolimy.

Chrześcijanie bardzo wcześnie dostrzegli w Pieśniach Sługi Pana zapowiedź męki Jezusa • On sam podczas kazania w Nazarecie (PATRZ: Łk 4,18) odniósł do siebie słowa I Pieśni. Sposób, w jaki Sługa Pana przyjmuje swoje cierpienia, przywodzi na myśl Jezusa w milczeniu i dobrowolnie przyjmującego swą mękę i niesprawiedliwy proces.

 

TWEETY


Krzyż w Pieśni Sługi Jahwe: Podałem grzbiet mój bijącym i policzki moje rwącym mi brodę. Nie zasłoniłem mojej twarzy przed zniewagami i opluciem
Trzecia pieśń o bliskim zwycięstwie: Blisko jest Ten, który mnie uniewinni

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 22,8-9.17-20.23-24)

REFREN: Boże mój, Boże, czemuś mnie opuścił?

Szydzą ze mnie wszyscy, którzy na mnie patrzą,

wykrzywiają wargi i potrząsają głowami:

„Zaufał Panu, niech go Pan wyzwoli,

niech go ocali, jeśli go miłuje”.

Sfora psów mnie opadła,

otoczyła mnie zgraja złoczyńców.

Przebodli moje ręce i nogi,

policzyć mogę wszystkie moje kości.

Dzielą między siebie moje szaty

i los rzucają o moją suknię.

Ty zaś, o Panie, nie stój z daleka:

pomocy moja śpiesz mi na ratunek.

Będę głosił swym braciom Twoje imię

i będę Cię chwalił w zgromadzeniu wiernych:

„Chwalcie Pana, wy, którzy się Go boicie,

niech się Go lęka całe potomstwo Izraela”.

[01][02]

PSALM

Czemuś mnie opuścił?Ps 22,8-9.17-20.23-24

PSALM 22AUTOR: nieznany • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


MODLITWA JEZUSA • Psalm 22 to jeden z najbardziej poruszających utworów Psałterza. Rozpoczyna się od zawołania: Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił? Te same słowa wypowiedział Jezus, gdy wisiał na krzyżu. Czy były to słowa skargi i opuszczenia? Czy Jezus w ostatniej chwili życia modli się Psalmem 22? • Psalm dzieli się na dwie części: • I – prośba o pomoc (ww. 2-22) • II – obietnica uwielbienia i dziękczynienia za wyzwolenie od śmierci (ww. 23-32).

LAMENTACJA • Psalm Zaliczany jest do gatunku „lamentacji indywidualnej”. Prawdopodobnie towarzyszył modlitwie człowieka stojącego na progu śmierci w wyniku choroby, przedłużającego się cierpienia czy śmiertelnego niebezpieczeństwa. To modlitwa mająca wyrwać wierzącego z objęć pewnej śmierci

MODLITWA JEZUSA • Usłyszymy kilka wersetów Psalmu 22, tych, które – podobnie jak pierwsze czytanie – zapowiadają mękę Jezusa • Od chwili, kiedy Jezus modli się psalmem 22 i umiera z modlitwą na ustach, ten dawny psalm – lamentacja cierpiącego – zyskuje nowy wymiar: modląc się nim w czasie próby, uczestniczymy w śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa.

 

JESZCZE O PSALMIE


Psalm 22 to szczególna modlitwa cierpiącego sprawiedliwego. Nie ma w niej miejsca na oskarżanie wrogów i rozpacz. Pojawia się natomiast zaskakujący ton uwielbienia, który dominuje w modlitwie prześladowanego:

Cierpiący sprawiedliwy • Błaganie, opisane bardzo realistycznie w Psalmie 22, w przeciwieństwie do innych lamentacji nie zawiera wyznania winy ani prośby o przebaczenie win. Cierpiący nie czuje się w żadnym stopniu grzesznikiem – jest sprawiedliwy. Nie prosi też o karę dla wrogów, chociaż opisuje ich złośliwość i bestialstwo (zostali ukazani jako zwierzęta). Prośba opiera się z jednej strony na opisie sytuacji zagrożenia życia, z drugiej – na przypomnieniu dobroci Boga doświadczanej w przeszłości.

Dziękczynienie • Dziękczynienie, którym kończy się psalm, jest odpowiedzią na wysłuchaną prośbę. Cierpiący przyrzeka dziękczynienie publiczne i wspólnotowe. Zajmuje ono w psalmie bardzo dużo miejsca (2/5). Wyzwolony z zagrożenia wierny chce włączyć w swe dziękczynienie cały świat i wszystkie pokolenia (przyszłe wieki). Oznacza to, że jego wybawienie będzie miało ogromne znaczenie i dalekosiężne skutki dla całej ludzkości.

Bohater • Według jednych psalm opisuje naród wybrany uosobiony w cierpiącym. Inni sądzą, że bohaterem jest jakaś postać charyzmatyczna (przedstawiciel jakiejś instytucji: prorockiej, królewskiej). Wiele przeżyć bohatera jest podobnych do udręk i prześladowań, które przeżywa prorok Jeremiasz. Cierpiącego bohatera Psalmu 22 można też utożsamiać z królem z dynastii Dawida. Na godność królewską cierpiącego wskazują słowa w. 4 i 5, w których powołuje się na przymierze łączące jego przodków z Bogiem. Szczególna sprawiedliwość cierpiącego, opis cierpień i finał jego życia– zostaje otoczony chwałą wobec wszystkich narodów, pozwalają dopatrywać się w nim zapowiedzi Chrystusa. Sam Jezus modli się tym psalmem w chwili śmierci, utożsamiając się z wszystkimi cierpiącymi sprawiedliwymi.

 

CYTATY


Zapowiedź męki Jezusa: Szydzą ze mnie wszyscy, wykrzywiają wargi i potrząsają głowami, przebodli moje ręce i nogi, Dzielą między siebie moje szaty i los rzucają o moją suknię.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Filipian

(Flp 2,6-11)

Chrystus Jezus istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci - i to śmierci krzyżowej. Dlatego też Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych. I aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest PANEM - ku chwale Boga Ojca.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Męka oczami niebaFlp 2,6-11

Przed opisem męki i śmierci Jezusa, Liturgia Słowa pokaże jej sens oczami nieba. To “kenoza”: nieśmiertelny Bóg staje się człowiekiem i… umiera

LIST DO FILIPIANNADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54-57 r. (Efez), 57-59 r. (Cezarea) lub 60-64 r. (Rzym) • ADRESACI: wspólnota chrześcijańska w Filippi


LIST Z WIĘZIENIA Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł przebywał pod strażą pretorianów. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła To raczej list-podziękowanie za wsparcie i serdeczność okazaną mu przez wspólnotę Apostoł zapewnia Filipian, że misja głoszenia Ewangelii pomimo jego uwięzienia nie została wstrzymana, a on sam ma się dobrze W liście odnajdujemy jeden z najdojrzalszych opisów cierpienia Pawła łączącego się z Krzyżem Pana oraz przejmujące wezwanie do radości w Panu pośród przeciwności.

WZÓR W CHRYSTUSIE • Drugi rozdział Listu do Filipian to część wezwań skierowanych do wspólnoty (1,27-2,18), zachęcających do jedności, która pozwala owocniej głosić Ewangelię i sprawia, że chrześcijanie dają dobre świadectwo poganom Wzorem, który Filipianie mają naśladować, jest sam Chrystus Hymn o uniżonym i wywyższonym Panu (2,6-11) stanowi serce Pawłowej egzorty.

KENOZA PANA treść drugiego czytania, opisuje najpierw boską naturę Chrystusa, która ogranicza się i ogałaca, przyjmując ludzką formę Syn Boży, druga osoba Trójcy Świętej, stał się człowiekiem. Jakby tego mało – Jezus uniża się w swoim człowieczeństwie przez przyjęcie haniebnej śmierci na krzyżu. Nagrodą za posłuszeństwo Ojcu i pełne miłości oddanie swego życia w ofierze za grzeszników jest wywyższenie, jakie przygotowuje Mu Bóg Na dźwięk imienia Syna zegnie się każde kolano, wyznając, że jest on Panem. W kontekście Niedzieli Palmowej hymn ukazuje z boskiej perspektywy całe ziemskie życia Jezusa, a przede wszystkim Jego mękę i śmierć, które staną się powodem Jego wywyższenia.

 

TRANSLATOR


Paweł opisując drogę Syna Bożego nazywa ją kenozą, uniżeniem. Łączy ją z miłością do nas i z zasłuchaniem Jezusa w Słowo Ojca:

Nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie. Dosłownie nie uznał on za swoje absolutne prawo być równym Bogu, lecz ogołocił samego siebie. Grecki czasownik ekenosen (od kenoo) użyty tu przez Pawła znaczy dosłownie „opróżnić”, „ogołocić”, „wylać” coś – od niego bierze się w języku teologii określenie kenozy Chrystusa, Jego zbawczego uniżenia od Bożej chwały aż do ludzkiej śmierci. Chrystus wylał z siebie drogocenną boską naturę, ograniczył ją, aby stać się jednym z nas.

Przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. Apostoł trzy razy powtarza, że kenoza Syna Bożego oznacza w pierwszym rzędzie przyjęcie ludzkiej cielesności, a co za tym idzie – roli sługi i związanych z ludzkim życiem cierpień. Paweł używa aż trzech różnych pojęć (morfe – kształt, postać fizyczna, homoioma – podobieństwo, schema – sposób życia), aby podkreślić, że Syn Boży stał się rzeczywiście równy nam przez zaakceptowanie kruchości ludzkiego życia.

Stał się posłusznym aż do śmierci. „Posłuszeństwo” w języku greckim i w polszczyźnie ukazuje głęboki związek ze słuchaniem. W grece hypakoos („posłuszny”, od akuo, „słuchać”) może także oznaczać „słuchacza” lub „ucznia”; kogoś, kto czyni się poddanym głosowi innego. Chrystus jak Sługa Jahwe słucha Słowa Ojca.

Dlatego też Bóg wywyższył Go nad wszystko. Gr. hyperhypsoo oznacza hyper- lub super-wywyższenie, wywyższenie, o jakim świat do tej pory nie słyszał. Słowem hypsoo opisuje się wywyższenie Jezusa na Krzyżu.

 

CYTATY


Dobry Syn słucha woli Ojca: chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał
Nagroda za posłuszeństwo: Bóg Go nad wszystko wywyższył i darował Mu imię ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zgięło się każde kolano istot niebieskich i ziemskich i podziemnych

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Męka Pana naszego Jezusa Chrystusa według świętego Łukasza.

(Łk 22, 14 – 23, 56)

Kliknij, aby przeczytać Ewangelię

[01][02]

EWANGELIA

Pasja według ŁukaszaŁk 22, 14 – 23, 56

Łukaszowy opis męki Jezusa podkreśla odpowiedzialność całej ludzkości za śmierć Syna Bożego. Również naszą

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: dialog • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • KTO MÓWI: Jezus, Piotr, Judasz, Piłat, Wysoka Rada, Herod, lud, dobry i zły łotr, setnik ADRESACI: Izrael, poganie, ludzie wszystkich czasów


MĘKA I ZMARTWYCHWSTANIE • W dwudziestym drugim i dwudziestym trzecim rozdziale Ewangelii Łukasza wkraczamy w finał Jezusowej drogi do Jerozolimy. Historia Męki i Zmartwychwstania to wypełnienie misji i tożsamości Jezusa. Rozpoczyna się od spisku i zdrady Judasza (22,1), a kończy się wniebowstąpieniem Pana i powrotem uczniów do Jerozolimy (24,50-52). Krzyż i chwała zmartwychwstania są ze sobą ściśle związane. Bóg ujmie się za swoim zdradzonym i prześladowanym Sługą, który według słów z Iz 50,7 nie zostanie zawstydzony.

 

KTO UKRZYŻOWAŁ JEZUSA?


Łukaszowy opis męki podkreśla odpowiedzialność całej ludzkości za śmierć Syna Bożego.

BEZIMIENNY ZDRAJCA • U Łukasza – w przeciwieństwie do pozostałych ewangelistów – Jezus nie wymawia imienia zdrajcy. Mówi jedynie: Oto ręka mojego zdrajcy jest ze Mną na stole W rzeczywistości zdrajcą będzie każdy z jego uczniów.

HEROD UNIEWINNIA • Tylko Łukasz opisuje odesłanie Jezusa przez Piłata do Heroda Antypasa. Skąd taki krok? Bo Jezus w świetle prawa był jego poddanym (pochodził z Galilei).

Jednak Herod stwierdza, że Jezus jest niewinny. Ubiera Go w lśniący, biały płaszcz – w Biblii symbol boskiego świata, świętości i niewinności (>> Ap 15,6; 19,8) Potwierdza to również Piłat: Ani też Herod (nie znalazł w Nim żadnej winy), bo odesłał Go do nas

PIŁAT: NIEWINNY • Łukasz (i jeszcze Jan) wprost stwierdzają, że również Piłat w pierwszej chwili uniewinnił Jezusa: Przesłuchałem Go wobec was i nie znalazłem w Nim żadnej winy w sprawach, o które Go oskarżaciePotwierdzeniem uniewinnienia miała być chłosta

WYROK • Piłat wydaje wyrok dopiero pod naciskiem tłumu. Łukasz pisze dokładnie: Piłat więc zawyrokował, żeby ich żądanie zostało spełnioneIch, czyli kogo? Wszystkich razem, ludzi, nas

 

MIŁOSIERDZIE


Łukasz opisuje Krzyż Chrystusa jako wydarzenie, w którym szczególnie wyraźnie objawia się tajemnica Bożego Miłosierdzia:

EUCHARYSTIA U Łukasza nawet miejsce pierwszej Eucharystii jest wyjątkowe: nie w zwykłym pokoju, jak u synoptyków (gr. katalyma), ale w specjalnej sali na górze (gr. anagaion)

Tylko Łukasz zapisuje słowa: Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał. Albowiem powiadam wam: Już jej spożywać nie będę, aż się spełni w królestwie Bożym Zauważmy, że w celebracji tej mieści się całe życie Jezusa, które za chwilę zostanie wydane za grzechy świata, ale które zmierza już ku nowemu życiu. Pascha, którą celebruje będzie mieć swój finał i wypełnienie w Królestwie Ojca. W Eucharystii, którą ustanawia Jezus, jego uczniowie otrzymują klucz do zrozumienia drogi Pana, celebrację, która już dziś przenosi ich w rzeczywistość Królestwa.

ZAPOWIEDŹ ZDRADY PIOTRA • Tylko u Łukasza ciekawy szczegół: Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę – mówi Jezus do Piotra, dodając: – ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara. Tym samym zapowiedź zdrady jest równocześnie zapowiedzią przetrwania ogromnej próby wiary – dzięki pomocy samego Jezusa.

ANIOŁ W GETSEMANI • Tylko Łukasz wspomina anioła, który towarzyszy Jezusowi podczas modlitwy w Getsemani: to odpowiedź Ojca na modlitwę Syna – nie poprzez usunięcie Kielicha Męki, lecz obecność przy Nim

DIALOG Z ŁOTREM • Tylko u Łukasza znajdujemy modlitwę Jezusa za oprawców: Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią. Jezus rzuca na szalę to co ma najdroższego, swoją relację z Ojcem (cf. aramejski wołacz emfatyczny Abba – Tato!), żeby prosić o przebaczenie dla swoich wrogów. Dalej otworzy niebo dla łotra, który wyzna swoje grzechy i będzie błagał Jezusa, aby pamiętał o nim w sowim Królestwie (Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego królestwa. Jezus mu odpowiedział: Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju; Łk 23,42-43). Król otwiera na oścież swoje Królestwo dla wszystkich, którzy błagają o Jego miłosierdzie.

 

CYTATY


Bogu zależy na naszej obecności: Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał.

Pamięta, kiedy jesteśmy przy Nim: Wy wytrwaliście przy Mnie w moich przeciwnościach.

Walczy o nas i za nas: Szymonie, oto Szatan domagał się, żeby was przesiać jak pszenicę; ale Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara

 

TWEETY






 

1/6
"Flevit super illam - Płakał nad nią", Enrique Simonet, 1892 r., Muzeum Prado, Madryt, Hiszpania
2/6
"Niedziela Palmowa", Alfred Stevens, ok. 1862 r., Walters Art Museum, Baltimore, USA
3/6
"Procesja przez ulice Jerozolimy", James Tissot, między 1886 a 1894 r., Brooklyn Museum, USA
4/6
"Wjazd Chrystusa do Jerozolimy", X w., kość słoniowa, Kolekcja sztuki biznatyjskiej w Muzeum im. Bodego, Berlin
5/6
"Wjazd do Jerozolimy", Benjamin Robert Haydon, 1814-20 r., Seminarium na Górze św. Marii, Sinsinati, USA
6/6
"Wjazd do Jerozolimy", Giotto, 1305 r., Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – V Wielkiego Postu C

Boga nie można zamknąć w statycznym obrazie przeszłości. Wciąż pisze

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


V NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU • Rok C • KOLEKTA: Będziemy się modlić, abyśmy gorliwie naśladowali miłość Twojego Syna, * który oddał własne życie za zbawienie świata • CZYTANIA: Księga Izajasza 43,16-21; Psalm 126; List do Filipian 3,8-14; Ewangelia wg św. Jana 8,1-11

 

• CHMURA SŁOWA •

wordle

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi proroka Izajasza (Iz 43, 16-21)

Tak mówi Pan, który otworzył drogę przez morze i ścieżkę przez potężne wody; który wyprowadził wozy i konie, także i potężne wojsko; upadli, już nie powstaną, zgaśli, jak knotek zostali zdmuchnięci. «Nie wspominajcie wydarzeń minionych, nie roztrząsajcie w myśli dawnych rzeczy. Oto Ja dokonuję rzeczy nowej; pojawia się właśnie. Czyż jej nie poznajecie? Otworzę też drogę na pustyni, ścieżyny na pustkowiu. Sławić Mnie będą zwierzęta polne, szakale i strusie, gdyż na pustyni dostarczę wody i rzek na pustkowiu, aby napoić mój lud wybrany. Lud ten, który sobie utworzyłem, opowiadać będzie moją chwałę».

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Dokonuję rzeczy nowejIz 43, 16-21

To zaskakujące pouczenie: “Nie wspominajcie wydarzeń minionych”. Dlaczego? By nie przegapić nowych dzieł Boga

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: 586-538 r. przed Chr. (wygnanie w Babilonii)
KATEGORIA: mowa prorocka • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA POCIESZENIA to środkowa część Księgi Izajasza (rozdziały 40-55). Zwana jest tak, bo w przeciwieństwie do pierwszej, poprzedzającej Księgi Gróźb, tu znajdziemy wiele pocieszenia. Izajasz, autor pierwszej części, żył w czasach przed Niewolą Babilońską – dlatego przestrzegał Izrael przed niewiernością i zbliżającą się katastrofą. Autor Księgi Pocieszenia (nieznany z imienia) żył w późniejszych czasach, już na wygnaniu. To dlatego charakter księgi się zmienia – dla żyjących na Wygnaniu Izraelitów niesie pocieszenie i zapowiedź wolności. Najbardziej znanymi fragmentami Księgi Pocieszenia są Pieśni Sługi Jahwe, ukazujące tajemniczą postać, która zbawia ludzkość przez swoje cierpienie. Chrześcijanie dostrzegli w niej zapowiedź Chrystusa .

POSŁANY ZDOBYWCA • Oto przykład pocieszenia płynącego z Księgi Pocieszenia: Nie lękaj się, bo cię wykupiłem, wezwałem cię po imieniu, tyś mój! Gdy pójdziesz przez wody, ja będę z tobą, i gdy przez rzeki, nie zatopią ciebie. Tak rozpoczyna się rozdział 43 Księgi Izajasza. Zapowiada wyzwolenie Izraela W wersetach poprzedzających I czytanie Bóg zapowiada tajemniczego „zdobywcę” (>> Iz 43,14). Przez niego sprawi, iż opadną wszystkie zawory więzień, a Chaldejczycy lamentować będą.

PARADOKS • Słuchając czytania, zwróćmy uwagę na dwa elementy: pocieszenie właśnie oraz  paradoks w konfrontacji przeszłości z przyszłością. Narrator najpierw zapowie Boga, wspominając otworzył drogę przez morze i ścieżkę przez potężne wody; który wiódł na wyprawę wozy i konie, także i potężne wojsko, by zaraz potem ów Bóg powiedział: Nie wspominajcie wydarzeń minionych. To co Bóg uczynił w przeszłości, to co zapisało się w pamięci, historii, a nawet osobistych wspomnieniach – nie może przyćmiewać przyszłości.

 

LINKI


• Tak mówi Pan, który otworzył drogę przez morze i ścieżkę przez potężne wody; który wiódł na wyprawę wozy i konie, także i potężne wojsko; upadli, już nie powstaną, zgaśli, jak knotek zostali zdmuchnięci (Iz 43, 16-17)

Wj 14,21: Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły, a Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi…

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Chociaż wyrocznia w sposób bezpośredni nawiązuje do obrazów Księgi Wyjścia i przedstawia obecne wyzwolenie z Babilonii jako Nowy Exodus, znajduje się w niej także paradoksalne wezwanie: Nie wspominajcie wydarzeń minionych, nie roztrząsajcie w myśli dawnych rzeczy. Jak to rozumieć?

• W drogę! Z pozostałości dokumentów tamtej epoki oraz wykopalisk wiadomo, że Żydzi przystosowali się dość dobrze do życia w Babilonii. Trudno im było porzucić stabilne życie i to, czego się dorobili i na nowo wyruszyć w drogę do kraju, który leżał w ruinie, który trzeba było dźwigać z gruzów Nie wspominajcie wydarzeń minionych to zachęta, by lud stojący na progu nowego wyjścia nie ociągał się, lecz ruszał. Bóg przygotował dla nich cuda, o jakich nie śniło się ich ojcom.

• Wzrok ku przyszłości Może to być wezwanie, by nie żyć z głową zwróconą wstecz, ku przeszłości, nawet tak wspaniałej i naznaczonej Bożą obecnością. Trzeba skupić się na „dziś”, bo to właśnie teraz Bóg dokonuje nowych cudów.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Księga potwierdza, że Bóg otwiera drogi w każdej, nawet najbardziej nieprzystosowanej – zdawałoby się – rzeczywistości. Wcześniej był w stanie otworzyć drogę na morzu. Teraz zapowiada poprowadzenie drogi przez pustynię

Drogi otwierające się na pustyni to obraz dróg pielgrzymich prowadzących do Jerozolimy, które znowu ożyją. W miejscach dotąd dzikich i opustoszałych rozlegnie się modlitwa pochwalna (Sławić Mnie będą zwierzęta polne, szakale i strusie)

Drugie Wyjście w istocie przypomina drugie stworzenie. Bóg poprzez cierpienia i przeciwności wygnania ale także poprzez miłosierdzie i miłość, kształtuje sobie nowy lud, który ma mu oddawać chwałę: Lud ten, który sobie utworzyłem, opowiadać będzie moją chwałę

 

CYTATY


Oto słowa Mogącego Wszystko: Tak mówi Pan, który otworzył drogę przez morze

Przeszłość zostaw za sobą: nie roztrząsajcie w myśli dawnych rzeczy.

Bóg pędzi z zaopatrzeniem: na pustyni dostarczę wody i rzek na pustkowiu

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 126, 1b-2b. 2c-3. 4-5. 6)

REFREN: Pan Bóg uczynił wielkie rzeczy dla nas.

Gdy Pan odmienił los Syjonu, wydawało się nam, że śnimy. Usta nasze były pełne śmiechu, a język śpiewał z radości.

Mówiono wtedy między narodami: «Wielkie rzeczy im Pan uczynił». Pan uczynił nam wielkie rzeczy i radość nas ogarnęła.

Odmień znowu nasz los, o Panie, jak odmieniasz strumienie na Południu. Ci, którzy we łzach sieją, żąć będą w radości.

Idą i płaczą, niosąc ziarno na zasiew, lecz powrócą z radością, niosąc swoje snopy.

[01][02]

PSALM

Odmieniony losPs 126,1-6

Łzy i strach to nie koniec świata. Historia potwierdza, jak wiele razy Bóg odmienia los

PSALM 126 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres powrotu z wygnania, ok. 538 r. przed Chr.


PIEŚŃ WSTĘPOWAŃ • Psalm 126 powstał w czasie powrotu z wygnania i odbudowy kraju za Ezdrasza i Nehemiasza. To pieśń pielgrzyma pisana być może przez kogoś, kto na własne oczy oglądał cud powrotu z Wygnania w Babilonii, pełna nadziei pieśń wstępowań (szir hamaalot). Ze względu na pojawiające się w niej “my” kwalifikuje się ją do gatunku wspólnotowego dziękczynienia. Stoi za nią wspólnota, która dziękuje Bogu za wyzwolenie z niewoli i odbudowuje swoje życie w spustoszonej rodzinnej ziemi.

USTA PEŁNE ŚMIECHU • Usłyszymy cały psalm, podzielony na cztery strofy. Psalm został dobrany do dzisiejszej Liturgii z dwóch powodów. Przede wszystkim • przedstawia powrót z wygnania mieszkańców Jerozolimy, opisanego alegorycznie i zapowiedzianego w pierwszym czytaniu • Ale opisuje też doświadczenie odmiany losu – z łez i strachu na usta pełne śmiechu. Motyw Nowego Wyjścia oraz odmiany losu wierzących łączy nasz psalm z pierwszym czytaniem

 


CYTATY


Kiedy Bóg spełnia marzenia: wydawało się nam, że śnimy.
A świat musi przyznać, że Pan jest mocny: Wielkie rzeczy im Pan uczynił
Psalmista wierzy, że Bóg znów okaże moc: Odmień znowu nasz los, o Panie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Filipian

(Flp 3, 8-14)

Bracia: Wszystko uznaję za stratę ze względu na najwyższą wartość poznania Chrystusa Jezusa, mojego Pana. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa i znalazł się w Nim – nie mając mojej sprawiedliwości, pochodzącej z Prawa, lecz Bożą sprawiedliwość, otrzymaną dzięki wierze w Chrystusa, sprawiedliwość pochodzącą od Boga, opartą na wierze – przez poznanie Go: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udziału w Jego cierpieniach – w nadziei, że upodabniając się do Jego śmierci, dojdę jakoś do pełnego powstania z martwych. Nie mówię, że już to osiągnąłem i już się stałem doskonały, lecz pędzę, abym też to zdobył, bo i sam zostałem zdobyty przez Chrystusa Jezusa. Bracia, ja nie sądzę o sobie samym, że już zdobyłem, ale to jedno czynię: zapominając o tym, co za mną, a wytężając siły ku temu, co przede mną, pędzę ku wyznaczonej mecie, ku nagrodzie, do jakiej Bóg wzywa w górę, w Chrystusie Jezusie.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Bieg życiaFlp 3,8-14

Prześladowani Filipianie dowiedzieli się, że Paweł został aresztowany. Pisze im, by nie zwątpili

LIST DO FILIPIAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Rzym, Efez lub Cezarea • DATA: 54–57 r. (Efez), 57–59 r. (Cezarea) lub 60–64 r. (Rzym) • ADRESACI: wspólnota chrześcijańska w Filippi


Z WIĘZIENIA • Pisząc list do mieszkańców Filippi, Paweł przebywał pod strażą pretorianów. Straż ta miała za zadanie z jednej strony bronić go, a z drugiej nadzorować wykonywanie kary. Więzienie nie miało ścisłego reżimu, skoro Paweł mógł otrzymywać wieści z Filippi, przyjmować gości, otrzymywać dary, czy też posyłać współtowarzyszy z listami • W krótkim, czterorozdziałowym liście do Filipian brak systematycznej teologii, znanej z innych dzieł św. Pawła • To raczej list-podziękowanie za wsparcie i serdeczność okazaną mu przez wspólnotę • Apostoł zapewnia Filipian, że misja głoszenia Ewangelii pomimo jego uwięzienia nie została wstrzymana, a on sam ma się dobrze • W liście odnajdujemy jeden z najdojrzalszych opisów cierpienia Pawła łączącego się z Krzyżem Pana oraz przejmujące wezwanie do radości w Panu pośród przeciwności.

WZÓR APOSTOŁA W drugiej części listu (3,1-4,1) Paweł zachęca wspólnotę do wytrwania w powołaniu chrześcijańskim i stawia się im jako wzór do naśladowania. Przestrzega przed powrotem do judaizmu i opisuje na własnym przykładzie jak wielki skarb, on Żyd, znalazł w Jezusie. Do Niego nieustannie biegnie, wpatrując się w niebo skąd oczekuje nagrody i przyjścia Pana Jezusa.

ZYSK I BIEG Paweł opisuje poznanie Jezusa jako największą wartość swego życia. Dla Niego wszystko co do tej pory posiadał uznaje za śmieci. Wyrzeka się swojej ludzkiej sprawiedliwości, aby posiąść sprawiedliwość Chrystusa, która prowadzi do Zmartwychwstania. Paweł opisuje siebie jako atletę pędzącego na spotkanie Chrystusa, ku nagrodzie, do jakiej Bóg wzywa w górę.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Także Paweł spotkawszy Jezusa doświadczył w swoim życiu Nowego Wyjścia:

• Bez własnej sprawiedliwości. Paweł opisuje całkowity zwrot, jaki nastąpił w jego życiu po spotkaniu Ze Zmartwychwstałym na drodze do Damaszku. Odkąd Go poznał, całą swoją faryzejską przeszłość uważa za śmieci (w języku greckim mamy tu mocne słowo określające ekskrementy, resztki jedzenia, popłuczyny) (3,8). Najwyższą wartością jest dla niego odtąd posiadanie Jezusa i bycie w Nim, życie w Jezusie (3,9). Oznacza ono wyrzeczenie się swojej ludzkiej sprawiedliwości, związanej z pełnieniem uczynków Prawa, w której Paweł pokładał nadzieję na zbawienie jako faryzeusz. Od tej pory być sprawiedliwym według Pawła to  naśladować Jezusa cierpiącego i ukrzyżowanego, aby w ten sposób dojść do radości Zmartwychwstania w Nim (3,11).

• Bieg życia. Paweł koryguje wrażenie jakoby był już uczniem doskonale żyjącym w Panu i oczekującym spokojnie na swoje zmartwychwstanie (3,12). Podobieństwo do Ukrzyżowanego zdobywa się przez całe życie, które Apostoł porównuje do biegu. Wytęża on wszystkie siły (dosł. w tekście greckim „wyciąga się” jak sportowiec chcący pierwszy przekroczyć metę), aby stać się podobnym do swojego Pana i zdobyć nagrodę życia wiecznego (3,13). Zapomina o tym, co za nim, o swojej przeszłości, dawnym życiu, utraconej pozycji społecznej i przynależności do Izraela, a koncentruje się na celu biegu, nagrodzie życia z Jezusem w niebie, do jakiej wzywa Bóg (3,14).

 

CYTATY


Paweł nie spoczywa na laurach: Nie mówię, że już to osiągnąłem i już się stałem doskonały
Ale przyznaje, że biegnie po laury: lecz pędzę, abym też to zdobył, bo i sam zostałem zdobyty przez Chrystusa Jezusa.
Smak tego zwycięstwa będzie niezatarty: pędzę ku wyznaczonej mecie, ku nagrodzie, do jakiej Bóg wzywa w górę

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Jana

(J 8, 1-11)

Jezus udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni. Cały lud schodził się do Niego, a On, usiadłszy, nauczał ich. Wówczas uczeni w Piśmie i faryzeusze przyprowadzili do Niego kobietę, którą dopiero co pochwycono na cudzołóstwie, a postawiwszy ją pośrodku, powiedzieli do Niego: «Nauczycielu, tę kobietę dopiero co pochwycono na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A Ty co powiesz?» Mówili to, wystawiając Go na próbę, aby mieli o co Go oskarżyć. Lecz Jezus, schyliwszy się, pisał palcem po ziemi. A kiedy w dalszym ciągu Go pytali, podniósł się i rzekł do nich: «Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem». I powtórnie schyliwszy się, pisał na ziemi. Kiedy to usłyszeli, jeden po drugim zaczęli odchodzić, poczynając od starszych, aż do ostatnich. Pozostał tylko Jezus i kobieta stojąca na środku. Wówczas Jezus, podniósłszy się, rzekł do niej: «Kobieto, gdzież oni są? Nikt cię nie potępił?» A ona odrzekła: «Nikt, Panie!» Rzekł do niej Jezus: «I Ja ciebie nie potępiam. Idź i odtąd już nie grzesz».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Palcem po ziemiJ 8,1-11
EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Świątynia w Jerozolimie • CZAS: ok. 33 r., wczesny ranek • BOHATEROWIE: Jezus, kobieta, Żydzi


JAN CZY ŁUKASZ? • Choć dzisiejszy fragment pochodzi z Ewangelii św. Jana, wcale nie jest pewne, że jej autorem jest Jan. Nie ma go bowiem w wielu najstarszych rękopisach, tłumaczeniach, nie odnotowują go również Ojcowie Kościoła, w innych bywa umieszczana gdzie indziej. Nie może pochodzić od samego Jana – czytamy w komentarzu do Biblii Jerozolimskiej. – Mogłaby natomiast pochodzić od Łukasza. Być może powinna uzupełnić 21 rozdział ewangelii Łukasza. Byłaby wtedy ostatnim gestem Jezusa tuż przed męką. Nie ma to jednak wpływu na kanoniczność i natchniony charakter tekstu.

JEZUS, KOBIETA, FARYZEUSZE • Usłyszymy historię kobiety pochwyconej na cudzołóstwie i przyprowadzonej do Jezusa. Zwróćmy uwagę, iż próba oskarżenia kobiety winnej grzechu to tylko pretekst, by oskarżyć Jezusa. Zauważmy, że scena ewangeliczna – z sądu nad kobietą poprzez próbę sądu nad Jezusem – przeradza się w sąd nad każdym. Jezus zaś ukazuje, czym jest werdykt Boga, nie człowieka Zwróćmy również uwagę na postawę Jezusa, który  usiądzie, by nauczać, a potem powstanie – i to dwukrotnie – by wypowiedzieć dwa ważne zdania (PATRZ: ANEKS)

Historia, która kończy się na odstąpieniu od potępienia, uczy rozliczania z przeszłością

 

LINKI


Tę kobietę dopiero co pochwycono na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A ty co powiesz? (J 8, 5)

Kpł 20,10: Ktokolwiek cudzołoży z żoną bliźniego, będzie ukarany śmiercią, i cudzołożnik, i cudzołożnica

Pwt 22,22-24: Jeśli się znajdzie człowieka śpiącego z kobietą zamężną, oboje umrą. Mężczyzna śpiący z kobietą i ta kobieta. Usuniesz zło z Izraela. Jeśli dziewica została zaślubiona mężowi, a spotkał ją jakiś inny mężczyzna w mieście i spał z nią, oboje wyprowadzicie do bramy miasta i kamienować ich będziecie, aż umrą

Jezus, schyliwszy się, pisał palcem po ziemi (J 8,6)

Wj 24,12: “Wstąp do Mnie na górę i pozostań tam, a dam ci tablice kamienne, prawo i przykazania, które napisałem, aby ich pouczyć

Wj 31, 18: Gdy skończył rozmawiać z Mojżeszem na górze Synaj, dał mu dwie tablice Świadectwa, tablice kamienne, napisane palcem Bożym

 

WERSET PO WERSECIE


Zamiast kary i potępienia, kobieta doświadcza miłosierdzia i odpuszczenia grzechów

Tę kobietę dopiero co pochwycono na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A ty co powiesz? (J 8, 5) Plan jest prosty: Jezus, do którego przyprowadzono kobietę pochwyconą na cudzołóstwie, ma wpaść w pułapkę faryzeuszy. Co powie Nauczyciel znany z miłosierdzia i miłości do grzeszników? Możliwości są dwie: jeśli weźmie ją w obronę, sprzeciwi się Mojżeszowi i wyda na siebie wyrok. Jeśli nie, przyzna rację faryzeuszom.

Jezus, schyliwszy się, pisał palcem po ziemi (J 8,6) • Czyżby chciał zignorować intruzów? Może gra na czas zbierając myśli? Być może zapisuje na piasku grzechy kobiety, które zaraz przekreśli? A może wypisuje tam grzechy faryzeuszy?

Wj 24,12: Wstąp do Mnie na górę i pozostań tam, a dam ci tablice kamienne, Prawo i przykazania, które napisałem, aby ich pouczyć W geście Jezusa dostrzec można aluzję do gestu Boga, który na Synaju własnym palcem zapisał Izraelowi Prawa Jezus pisze je od nowa, w duchu miłosierdzia.

Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień (J 8,7) • Kiedy faryzeusze nieustępliwie domagają się odpowiedzi, Jezus jej udziela. Wstaje – wyprostowana postawa oznacza tego, który zabiera głos, który ma władzę – i wydaje sąd

Faryzeusze i uczeni z sądzących stają się osądzanymi

Zmiana perspektywy sprawia, że jeden po drugim zaczynają się rozchodzić. Każdego z nich Prawo osądza, każdy potrzebuje miłosierdzia.

Pozostał tylko Jezus i kobieta stojąca na środku (J 8, 9) • Kobieta tkwi ciągle pośrodku – nie jest to już jednak znak hańby. Znajduje się ona w środku, to znaczy w centrum uwagi czytelnika i Jezusa

Jezus, podniósłszy się… (J 8, 10) • To znów postawa sędziego. Jezus podnosi się, aby wygłosić wyrok

…rzekł do niej: “Kobieto, gdzież oni są? Nikt cię nie potępił?” A ona odrzekła: “Nikt, Panie” (J 8,11) • Napięcie sięga szczytu. Jezus, zamiast je rozładować, przedłuża moment oczekiwania

Po raz pierwszy i ostatni słyszymy głos kobiety: Nikt Panie. Kobieta ze swej strony mówi do niego „Panie”, uznając jego władzę nad swym życiem.

Jezus zdejmuje z niej piętno hańby i odrzucenia tak szybko nałożone przez ludzkich sędziów. Ona jest znowu osobą, nie przedmiotem sądu, prowadzą dialog.

“I ja ciebie nie potępiam. Idź, a od tej chwili już nie grzesz” (J 8,11c)

Według Jezusa, jest jeszcze jeden człowiek, który może ją osądzić. Tym Człowiekiem bez grzechu jest On sam

Jezus, jedyny sprawiedliwy mogący osądzić kobietę nie potępia jej. Odsyła ją jednak z wezwaniem do nawrócenia:

Opowiadanie zaczyna się sceną Jezusa nauczającego w świątyni, a kończy sceną Pana przebaczającego i wzywającego grzesznika do pokuty. Odkrywamy, że ten, o którym opowiada Jan to nie tylko popularny nauczyciel, to ktoś większy od Mojżesza, Pan i sędzia, który nie potępia grzesznika, ale oczekuje jego nawrócenia.

 

CYTATY


Ewangelia spotyka się życiem: przyprowadzili do Niego kobietę, którą dopiero co pochwycono na cudzołóstwie
Faryzeusze szukają haka na Jezusa: Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A Ty co powiesz?
Szła na śmierć, znalazła życie: Kobieto, gdzież oni są? Nikt cię nie potępił?

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Dzisiejsze czytania podsuwają motyw konfrontacji przeszłości z przyszłością. Pierwsze czytanie potwierdza, że przeszłość nie może przyćmić tego, co dopiero ma się dokonać. Cuda znane ze wspomnień mogą raz jeszcze się wydarzyć. W Ewangelii jesteśmy świadkami próby rozliczenia kobiety z jej przeszłością. Faryzeusze, kierując się prawem, próbowali rozliczyć ją stosując karę i potępienie, śmierć, która zamyka przyszłość. Tymczasem kobieta, słysząc werdykt Jezusa, doświadcza miłosierdzia i odpuszczenia grzechów. Jest rozliczona w sposób otwierający jej przyszłość: Idź i nie grzesz więcej.

Konfrontacja: przeszłość – przyszłość dotyczy samego Boga, który nie daje się zamknąć w obrazie przeszłości. Oto dokonuję rzeczy nowej – mówi w pierwszym czytaniu, zapowiadając otwieranie dróg wszędzie, w najbardziej niewyobrażalnych dla człowieka miejscach, jak woda czy pustynia. Jezus piszący palcem po piasku uświadamia, że Bóg nie przestaje pisać tablic przymierza, że Boga nie można zamknąć w statycznym obrazie przeszłości.

 

1/6
Lucas Cranach Starszy, „Chrystus i cudzołożnica”, ok. 1520 r., Bawarskie Muzeum Narodowe, Monachium, Niemcy
2/6
”Chrystus i kobieta przyłapana na cudzołóstwie”, Rembrandt, XVII w.
3/6
”Chrystus i kobieta przyłapana na cudzołóstwie, Pieter Bruegel, XVI w., Uniwersytet Londyński, Instytut Courtaulda, Londyn, Wielka Brytania
4/6
”Chrystus i kobieta przyłapana na cudzołóstwie”, Guercino, ok. 1621 r., Dulwich Picture Gallery, Wielka Brytania
5/6
”Chrystus i Kobieta cudzołożna”, Lorenzo Lotto, m. 1527 a 1529-r., Luwr, Paryż
6/6
”Chrystus i cudzołożnica”, Rodolpho Bernardelli, Narodowe Muzeum Sztuk Pięknych, Rio de Janeiro, Brazylia
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >