Jutro Niedziela – V Wielkanocna C

Od Przykazania Nowego do Nowego Jeruzalem. Trwa wielka odnowa

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


V Niedziela Wielkanocna KOLEKTA: Modlimy się abyśmy otrzymali prawdziwą wolność i wieczne dziedzictwo KOLOR: biały • CZYTANIA: Dzieje Apostolskie Dz 14, 21b-27; Psalm 145, 8-9. 10-11. 12-13; Ap 21, 1-5a; J 13, 31-33a. 34-35

 

• CHMURA SŁOWA •  

cs

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich (Dz 14,21-27)

Paweł i Barnaba wrócili do Listry, do Ikonium i do Antiochii, Umacniając dusze uczniów, zachęcając do wytrwania w wierze, bo przez wiele ucisków trzeba nam wejść do królestwa Bożego. Kiedy w każdym Kościele wśród modlitw i postów ustanowili im starszych, polecili ich Panu, w którego uwierzyli. Potem przeszli przez Pizydię i przybyli do Pamfilii. Nauczali w Perge, zeszli do Attalii, a stąd odpłynęli do Antiochii, gdzie za łaską Bożą zostali przeznaczeni do dzieła, które wykonali. Kiedy przybyli i zebrali (miejscowy) Kościół, opowiedzieli, jak wiele Bóg przez nich zdziałał i jak otworzył poganom podwoje wiary.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Dzieje młodego KościołaDz 14,21-27

Jak buduje się Kościół? W najgłębszej istocie to proste: apostołowie po prostu głoszą Ewangelię, przechodząc z miasta do miasta

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Antiochia Pizydyjska, Ikonium, Listra, Perge, Attalia • CZAS: ok. 46-48  • BOHATEROWIE: Paweł, uczniowie


MISJA PAWŁA • W zeszłym tygodniu czytaliśmy fragmenty 13 rozdziału Dziejów Apostolskich. Tym razem będzie to końcówka 14 rozdziału. Wciąż zatem czytamy fragmenty dzieła św. Łukasza, które dotyczy misji św. Pawła • Samo powołanie Pawła jest opisane w >> Dz 9. Od rozdziału 13 rozpoczyna się opis misji Pawła. Pozostanie on głównym bohaterem już do końca Dziejów Apostolskich.

ROZDZIAŁ CZTERNASTY • Od opisanych w zeszłym tygodniu wydarzeń w Antiochii Pizydyjskiej Łukasz opisuje ewangelizację Ikonium, Listry i Derbe. Wszędzie powtarza się ten sam scenariusz: apostołowie • głoszą Ewangelię, głoszeniu często towarzyszą • znaki i cuda (>>Dz 14,3 >>Dz 14,8-10), • nawracają się wielkie rzesze Żydów i pogan (>>Dz 14,1), • przeciwstawiają się temu inni Żydzi (>>Dz 14,4) – zwłaszcza ci związani z władzą, dochodzi do  • prześladowań (>>Dz 14,5 >>Dz 14,19-20).

ZWROT KU POGANOM • Fragment, który usłyszmy w pierwszym czytaniu, to pewnego rodzaju sprawozdanie z działalności ewangelizacyjnej w kilku miastach. Mówi ono jednocześnie o budowaniu i umacnianiu “gmin”, pierwotnych wspólnot chrześcijańskich. Wszędzie tam głosili Ewangelię, umacniali duszę uczniów i – znaczący szczegół – ustanawiali starszych.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Tak działa Kościół: Paweł i Barnaba wrócili do Listry, do Ikonium i do Antiochii, umacniając dusze uczniów, zachęcając do wytrwania w wierze
Początki hierarchiczności: …w każdym Kościele wśród modlitw i postów ustanowili im starszych

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Uczniowie Jezusa po jego śmierci i zmartwychwstaniu spotykają się razem i trwają we wspólnocie, tak jak chciał tego Mistrz (Dz 1,13-14; 2,43-47). To nie dzieło przypadku ani manipulacji Kościoła. Wspólnota uczniów jest wolą i pragnieniem Pana. Wkrótce po jego wstąpieniu do Ojca zaczyna się rozrastać. Ten proces, któremu towarzyszy wylanie Ducha Świętego, Ducha Zmartwychwstałego, opisują dzisiejsze Dzieje Apostolskie. Uczniowie Jezusa wyruszają z Antiochii, miasta w Azji Mniejszej, które wówczas było jednym z największych i najprężniejszych ośrodków chrześcijańskich. Wyruszają, aby głosić Ewangelię w pobliskich miejscowościach (Dz 14,21-22). Tam ustanawiają także nic innego jak struktury Kościoła, wkładając ręce na tych, którzy mają być starszymi, odpowiedzialnymi za wspólnoty (Dz 14,23). Do tego dzieła, jak pisze autor Dziejów, przeznaczył ich sam Bóg (Dz 14,27). Wiara w Zmartwychwstałego potrzebuje wspólnoty. Wznoszenie nowego świata rozpoczyna się nie od jednostki, ale od wspólnoty wierzących uczniów Jezusa.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Antiochia, z której na misję wysłani zostają Paweł i Barnaba to trzecie największe miasto imperium rzymskiego (c. 100 00 mieszkańców w AD 100) – większe są tylko Rzym i Aleksandria. Jej populację tworzyli Macedończycy, Ateńczycy, Żydzi i rodzimi Syryjczycy. Łukasz w swym dziele przypisuje założenie Kościoła w Antiochii „pewnym ludziom z Cypru i Cyreny, którzy, przybywszy do Antiochii, przemawiali do Greków (Dz 11,20). W Antiochii uczniowie Jezusa zostali po raz pierwszy nazwani „chrześcijanami”.  To baza operacyjna Pawła i Barnaby.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 145,8-13)

REFREN: Będę Cię sławił, Boże mój i Królu

Pan jest łagodny i miłosierny, nieskory do gniewu i bardzo łaskawy. Pan jest dobry dla wszystkich, a Jego miłosierdzie nad wszystkim, co stworzył.

Niech Cię wielbią Panie, wszystkie Twoje dzieła i niech Cię błogosławią Twoi święci. Niech mówią o chwale Twojego królestwa i niech głoszą Twoją potęgę.

Aby synom ludzkim oznajmić Twoją potęgę i wspaniałość chwały Twojego królestwa. Królestwo Twoje królestwem wszystkich wieków, przez wszystkie pokolenia Twoje panowanie.

[01][02]

PSALM

Oznajmić chwałę Ps 145 (144), 8-13

Psalm 114 ukazuje miłosierdzie Boga. To miłosierdzie, które ma się stać naszym przykazaniem

PSALM 145 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, epoka perska


A… B… C… • Psalm 145 to pochwalny, bogaty w określenia dotyczące wielkości i bliskości Boga, a także radości Jego wyznawcy psalm. To psalm alfabetyczny – następujące po sobie hebrajskie wersety rozpoczynają się od kolejnej litery hebrajskiego alfabetu, aczkolwiek tego bogactwa formy nie dostrzeżemy w polskim tłumaczeniu • Psalm ten należy do gatunku hymnu, bezinteresownej modlitwy uwielbienia (hebr. tehilla). Wierzący wzywa wspólnotę zgromadzoną na modlitwie w świątyni, która reprezentuje całe stworzenie, do wychwalania Bożego panowania nad światem.

PONAD WSZYSTKO • Usłyszymy mniej więcej połowę Psalmu 145. Zostały wybrane wersety, które ukazują majestat i panowanie Boga nad całym światem i wszystkimi czasami.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Zadanie Kościoła: synom ludzkim oznajmić Twoją potęgę i wspaniałość chwały Twojego królestwa

Być jak Pan: Pan jest dobry dla wszystkich, a Jego miłosierdzie nad wszystkim, co stworzył

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Księgi Apokalipsy św. Jana Apostoła

(Ap 21,1-5a)

Ja, Jan, ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma. I Miasto Święte - Jeruzalem Nowe ujrzałem zstępujące z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego męża. I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni jego ludem, a On będzie Bogiem z nimi. I otrze z ich oczu wszelką łzę, a śmierci już odtąd nie będzie. Ani żałoby, ni krzyku, ni trudu już /odtąd/ nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły. I rzekł Zasiadający na tronie: Oto czynię wszystko nowe.

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Wszystko noweAp 21, 1-5a

KSIĘGA: Apokalipsa • AUTOR: Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 54-60 r. (prześladowania w czasach Nerona) lub ok. 81-96 r. (prześladowania za czasów Domicjana).

KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • MIEJSCE: wyspa Patmos • CZAS: Dzień Pański


FINAŁ OBJAWIENIA • Przechodzimy tym razem do 21 rozdziału Apokalipsy św. Jana, księgi, którą w tym roku co niedzielę czytamy w Okresie Wielkanocnym • 21 rozdział Apokalipsy to praktycznie finał Księgi. Jan opisuje w nim Nową Jerozolimę czasów mesjańskich, Miasto-Oblubienicę, które symbolizuje Kościół, mieszkanie Boga z ludźmi.

NOWE NIEBO I NOWA ZIEMIA • W otwierających 21 rozdział apokalipsy wierszach ze starego świata wyłania się Nowe Stworzenie, Nowe Niebo i Nowa Ziemia. Razem z nimi zstępuje z nieba Nowa Jerozolima, mieszkanie Boga z ludźmi. Tu nie ma już płaczu, śmierci i żałoby. Zasiadający na tronie ogłasza: “”Oto czynię wszystko nowe”.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Nowa Jerozolima. Księga Apokalipsy opisuje Nowe Miasto – Jerozolimę, zstępującą z nieba, będącą sercem przyszłej nowej zieminowego nieba (Ap 21, 2). Kim jest ta tajemnicza figura pojawiająca się na scenie końca czasów? To prawdziwe zaskoczenie, bo ta piękna kobieta, którą nazywa się poślubioną, narzeczoną Boga, ubrana w piękną suknię i nosząca na sobie olśniewające klejnoty to nasz stary, dobrze znany Kościół. To tu odnajdujemy pełnię Nowego Życia. Na końcu czasów Kościół ukaże się w całym swym pięknie. Apokalipsa wzywa do wejścia w głębię rzeczy i ujrzenia w Kościele tego, co najistotniejsze: to miejsce, w którym Bóg mieszka z ludźmi (Ap 21, 3);

Jednak niebo i ziemia. Przez wspólnotę Kościoła dochodzimy do miejsca skąd widać już Nowy Świat, nową ziemię i nowe niebo. Wyłania się z ciszy, w której milkną odgłosy apokaliptycznej wojny miedzy Bestią i Barankiem. Z chaosu i ran naszego świata rodzi się nowe niebo i nowa ziemia. Co dzieje się z naszą starą ziemią i znajomym błękitem nieba? Tekst grecki mówi, że już ich nie ma, odeszły (aperchomai), jak odchodzą aktorzy, których rola się skończyła (Ap 21,1b). Nie znaczny to jednak, że przyjdzie nam żyć w nieznanym i zimnym świecie światła i pneumy oraz unoszących się w powietrzu anielskich śpiewów. Bóg kocha swoje stworzenie i tak jak my przywiązuje się do miejsc i oczywiście do ludzi. Nowy Świat będzie w tajemniczy sposób podobny do starego, ocali niego wszystko to, co dobre i piękne.

 

CZY WIESZ ŻE…


Tęsknota za Nowym Niebem i Ziemią z Apokalipsy przypomina sen o utopii, o idealnym miejscu bez wad i przypadłości ziemskich systemów społecznych, tak stary jak sama ludzkość. O utopii pisał w swoje „Republice” Platon, konstruując idealne państwo, oparte na idei sprawiedliwości, bez niewolnictwa i dyskryminacji, w którym nie ma prywatnej własności, wszystko jest wspólne (nawet żony i dzieci) z królem-filozofem u steru. Do utopii tęsknili także chrześcijanie, jak choćby św. Tomasz Morus, męczennik z czasów Henryka VIII, który w swojej książce opisuje tajemniczą wyspę położoną gdzieś na Oceanie Atlantyckim. Istniejące tam państwo jaśnieje wszelkimi cnotami. Nie ma w nim biedy i ubóstwa, panuje równość i wolność religijna. Obywatele nie są chciwi ani skłonni do wojen, choć najmują żołnierzy dla ochrony swych interesów. Jedyną wadą opisywanych przez Platona i Morusa społeczności jest to, że nie istnieją. Nowe Niebo i Nowa Ziemia według Apokalipsy zstąpią z nieba jako dar Boga. Nie da się ich zbudować na ziemi, choć ukrywają się już we wspólnocie wierzących w Chrystusa.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 13,31-33a.34-35)

Po wyjściu Judasza z wieczernika Jezus powiedział: Syn Człowieczy został teraz otoczony chwałą, a w Nim Bóg został chwałą otoczony. Jeżeli Bóg został w Nim otoczony chwałą, to i Bóg Go otoczy chwałą w sobie samym, i to zaraz Go chwałą otoczy. Dzieci, jeszcze krótko jestem z wami. Będziecie Mnie szukać, ale - jak to Żydom powiedziałem, tak i teraz wam mówię - dokąd Ja idę, wy pójść nie możecie. Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Przykazanie noweJ 13,31-33a.34-35

Dlaczego przykazanie o miłości jest – według Jezusa – nowe? Bo sam wypełnia je swoim życiem

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.
KATEGORIA: mowa • MIEJSCE: Wieczernik • CZAS: ok. 33 r., przed Zmartwychwstaniem • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie • WERSJE: brak


OSTATNIA WIECZERZA • W V Niedzielę Wielkanocną charakteryzuje fakt, iż czytamy zawsze fragment z 13-15 rozdziału Ewangelii św. Jana. To opis Ostatniej Wieczerzy, poprzedzającej mękę i śmierć Jezusa na Krzyżu. Podczas uczty Jezus przygotowuje swoich na bliskie już rozstanie,  zapowiada zaparcie się Piotra, ujawnia zdrajcę. Św. Jan opisuje fakt, o którym nie wspominają pozostali synoptycy: Jezus umywa uczniom nogi • W roku A w Liturgii Słowa słyszymy fragment długiej przemowy, podczas której Jezus mówi: Ja jestem drogą, prawdą i życiem. W roku B słuchalibyśmy części, w której Jezus porównuje siebie do krzewu winnego.

NOWE PRZYKAZANIE • Po wyjściu Judasza w noc, Jezus tłumaczy swoim uczniom, że moment zdrady jest w istocie momentem, w którym Syn został przez Ojca otoczony chwałą. Zapowiadając bliskie już rozstanie, Mistrz przekazuje swoim uczniom Nowe Przykazanie miłości. Po tym świat ma poznać, że oni należą do Niego

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nowe przykazanie Jezusa: Daję wam przykazanie nowe, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie

Po czym poznać Kościół: Wszyscy poznają, żeście uczniami moimi, jeśli będziecie się wzajemnie miłowali

 

JESZCZE O EWANGELII


DLACZEGO NOWE? • Co nowego jest w miłości bliźniego, do której wzywa Jezus, a także Stary Testament, o której mówią w jakimś stopniu wszystkie wielkie religie? • Nowością jest to, że to Jezus daje to przykazanie, które także wypełnia swoim życiem.

MIŁOŚĆ INNA NIŻ NASZA • Jezus nie każe nam kochać się nawzajem miłością ślepą i patetyczną, wielką i pełną pasji, humanistyczną i tolerancyjną • Chce, abyśmy nawzajem kochali się Jego Miłością, to znaczy przebaczającą, do końca.

ZACZĄĆ OD BLIŹNICH • Ta miłość jest także bardzo realistyczna. W przeciwieństwie do pozostałych ewangelistów Jan nie mówi o miłości uniwersalnej, która ma objąć cały świat. Jezus przekazuje nowe przykazanie swoim uczniom i chce, by było zachowywane przede wszystkim w ich gronie • Nie znaczy to, że nowa miłość zarezerwowana jest tylko dla nas chrześcijan, ale że naszym pierwszym obowiązkiem jest okazywać ją naszym bliskim, współbraciom ze wspólnoty, naszej rodzinie. Budowania nowego świata nie da się rozpocząć od abstrakcyjnego kochania całego świata. Trzeba je rozpoczynać jak najkonkretniej, kochając tych, którzy stoją najbliżej nas.

 

TWEETY





 

STO SŁÓW


Kto wie, czy czytań nie powinniśmy słuchać w innej, chronologicznej kolejności: zacząć od Ewangelii, potem I czytanie, a na końcu II. Zobaczylibyśmy wtedy jasno klucz dzisiejszej Liturgii Słowa. Przede wszystkim, zobaczylibyśmy jasno cel, czyli odpowiedź na pytanie, do czego to wszystko zmierza. To wspaniała wizja św. Jana o nowej Jerozolimie, nowym świecie, nowym porządku. Wszystko, co znamy, co jest, co znamy, co stanie się nowe. A właściwie nie wszystko: nie będzie krzyku, łzy, żałoby.

Dużo, dużo wcześniej, w Wieczerniku, Jezus daje uczniom przykazanie nowe. Przykazanie miłości. To nie przypadek. To początek planu realizacji tego Nowego Świata, który musi rozpocząć się w człowieku

Dzieje Apostolskie mówią i faktycznie, i alegorycznie o tym, co pomiędzy Przykazaniem i Światem Nowym. O głoszeniu Chrystusa, o realizacji miłości, o Kościele, który w ten sposób zaczyna wzrastać i działa w ten sam sposób i dziś. Aż wszystko stanie się nowe.

 

1/6
Wyobrażenie Nowego Jeruzalem z XIV w., fot. Kimon Berlin - Gribeco, WikimediaCommons
2/6
"Nowe Jeruzalem", przedstawienie wykonane dla Ottona III lub Henryka II, ok 1000 r.
3/6
Nowe Jeruzalem wyobrażone na grafice Albrechta Dürera, kon. XV w., Staatliche Kunsthalle Karlsruhe, Niemcy
4/6
"Nowe Jeruzalem i rzeka życia", Facundus dla Ferdynanda Pierwszego z Kastylii i Leona i Królowej Sancha, 1047 r., Biblioteca Nacional w Mardycie, Hiszpania
5/6
"Judasz wychodzący z wieczernika na Ostatniej Wieczerzy", Carl Heinrich Bloch, obraz z XIX w.
6/6
"Caritas" Guido Reni, 1604-1607 r., Pałac Pittich, Florencja, Włochy
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – IV Wielkanocna C

Co stoi za “sukcesem” Kościoła? Nie strategia ludzi, ale Słowo Boga

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


IV Niedziela Wielkanocna • Niedziela Dobrego Pasterza • KOLEKTA: Modlimy się abyśmy podążając za zwycięskim Pasterzem doszli do niebieskich radościKOLOR: biały • CZYTANIA: Dzieje Apostolskie Dz 13, 14. 43-52; Psalm Ps 100 (99), 2-3. 4-5; Księga Apokalipsy 5, 11-14; Ewangelia wg św. Jana 10, 27-30

 

 

• CHMURA SŁOWA •

wordle2

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 13, 14. 43-52)

W owym czasie Paweł i Barnaba, przeszedłszy przez Perge, dotarli do Antiochii Pizydyjskiej, weszli w dzień szabatu do synagogi i usiedli. A wielu pobożnych prozelitów towarzyszyło Pawłowi i Barnabie, którzy w rozmowie starali się zachęcić ich do wytrwania w łasce Boga. W następny szabat zebrało się niemal całe miasto, aby słuchać słowa Bożego. Gdy Żydzi zobaczyli tłumy, ogarnęła ich zazdrość, i bluźniąc, sprzeciwiali się temu, co mówił Paweł. Wtedy Paweł i Barnaba powiedzieli odważnie: «Należało głosić słowo Boże najpierw wam. Skoro jednak odrzucacie je i sami uznajecie się za niegodnych życia wiecznego, zwracamy się do pogan. Tak bowiem nakazał nam Pan: „Ustanowiłem cię światłością dla pogan, abyś był zbawieniem aż po krańce ziemi”». Poganie, słysząc to, radowali się i wielbili słowo Pańskie, a wszyscy, przeznaczeni do życia wiecznego, uwierzyli. Słowo Pańskie szerzyło się na cały kraj. Ale Żydzi podburzyli pobożne a wpływowe niewiasty i znaczniejszych obywateli, wzniecili prześladowanie Pawła i Barnaby i wyrzucili ich ze swoich granic. A oni, strząsnąwszy na nich pył z nóg, przyszli do Ikonium. A uczniowie byli pełni wesela i Ducha Świętego.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Nowy rozdziałDz 13, 14. 43-52

Usłyszymy o wydarzeniu, które zdecydowało o zmianie strategii Apostołów. Odtąd już nie ku Żydom, ale ku poganom kierowali Słowo

KSIĘGA: Dzieje Apostolskie • AUTOR: Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Antiochia Pizydyjska • CZAS: ok. • BOHATEROWIE: Paweł, Barnaba, mieszkańcy Antiochii (Żydzi i poganie)


MISJA PAWŁA • Przenosimy się do 13 rozdziału Dziejów Apostolskich. A to oznacza, że pierwsze czytanie pochodzi nie z części poświęconej historii Kościoła w Jerozolimie (rozdziały 1-12), ale misji św. Pawła. Samo powołanie Pawła jest opisane w >> Dz 9 • Od rozdziału 13 rozpoczyna się opis misji Pawła. Pozostanie on głównym bohaterem już do końca Dziejów Apostolskich.

ANTIOCHIA PIZYDYJSKA • To początek misyjnej drogi Pawła. Wcześniej, wraz z towarzyszami, odwiedził Seleucję i Cypr (>> Dz 13,4-12) • W Antiochii Pizydyjskiej Łukasz opisuje nabożeństwo w tamtejszej synagodze, podczas którego przełożeni synagogi proszą Pawła o słowo zachęty dla ludu. Paweł wypowiada kerygmat (>> Dz 13,13-42).

ZWROT KU POGANOM • Dzisiejsze pierwsze czytanie opisuje – poza pierwszymi dwoma zdaniami – wydarzenia z następnego szabatu. Zwróćmy uwagę na cztery szczegóły: • popularność Piotra i Barnaby, wokół których gromadzi się całe miasto, by słuchać słowa Bożegozazdrość Żydów i zmiana dotychczasowej, przyjaznej postawy • skierowanie się ku poganom. Apostołowie kierują wówczas swe kroki do pogan, których wielka liczba przyjmuje Ewangelię • wywołanie prześladowań Pawła i Barnaby.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Paweł o tym, dlaczego apostołowie kierują Ewangelię do pogan: Należało głosić słowo Boże najpierw wam. Skoro jednak odrzucacie je i sami uznajecie się za niegodnych życia wiecznego, zwracamy się do pogan

Prawdziwa strategia Apostołów: Uwielbiali Słowo Pańskie

Niebezpieczeństwo zazdrości: Gdy Żydzi zobaczyli tłumy, ogarnęła ich zazdrość, i bluźniąc sprzeciwiali się temu, co mówił Paweł

…i dalsze jej konsekwencje: podburzyli pobożne a wpływowe kobiety i znaczniejszych obywateli, wywołali prześladowanie Pawła i Barnaby i wyrzucili ich ze swoich granic

 

LINKI


“Ustanowiłem cię światłością dla pogan, abyś był zbawieniem aż po krańce ziemi” (Dz 13,47)
Iz 49,6: To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela. Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


POKONANI? • Wydaje się, że dwaj wielcy głoszący, Paweł i Barnaba, zostali pokonani siłą nienawiści i zazdrości swoich braci. Ci wyrzucili ich z Antiochii Pizydyjskiej

SŁOWO ROŚNIE • A jednak, pisze Łukasz, Słowo rozszerzało się po całym kraju. Ci którzy byli przeznaczeni do życia, uwierzyli (Dz 13,48-49) • Słowo ma samo w sobie moc, która pokonuje zewnętrzne przeciwności i zdobywa ludzkie serca. Jest jak ziarno, które wystarczy, że zostanie rzucone a rozwija się i rośnie, głoszący nie wie jak. To Słowo daje życie, które nie kończy się w tym świecie. Uczniowie pełni wesela i Ducha pośród przeciwności głoszą Ewangelię Zmartwychwstałego. Doświadczają radości, która jest zapowiedzią radości nieba, radości tych, którzy zmartwychwstają

 

CZY WIESZ ŻE…


Strategia głoszących I w. prowadziła ich kroki najpierw do synagogi. Tam głosili Ewangelię o Chrystusie, zyskując często wyznawców pośród prozelitów, pobożnych pogan nawróconych na judaizm. To czas kiedy Kościół stanowi jeszcze jedno z synagogą. Na horyzoncie rysuje się już jednak rozłam. Żydzi radykalnie odrzucają Ewangelię o Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 100, 2-3. 4-5)

REFREN: My ludem Pana i Jego owcami.

Służcie Panu z weselem, stańcie przed obliczem Pana z okrzykami radości. Wiedzcie, że Pan jest Bogiem, On sam nas stworzył, jesteśmy Jego własnością, Jego ludem, owcami Jego pastwiska.

W Jego bramy wstępujcie z dziękczynieniem, z hymnami w Jego przedsionki, chwalcie i błogosławcie Jego imię. Albowiem Pan jest dobry, Jego łaska trwa na wieki, a Jego wierność przez pokolenia.

[01][02]

PSALM

Owce jego pastwiskaPs 100 (99), 2-3. 4-5

Już starożytny psalm użył najlepszego określenia definiującego naszą relację z Bogiem: jesteśmy Jego ludem, owcami Jego pastwiska

PSALM • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, po 536 r. po Chr.


PSALM WEZWANIA • Ci, którzy odmawiają Liturgię Godzin, znają psalm 100 na pamięć. Jest to bowiem jeden z psalmów wezwania, odmawianych zaraz po przebudzeniu. Należy do gatunku hymnu (hebr. tehillah) czyli modlitwy bezinteresownego uwielbienia.

WPROWADZENIE DO LITURGII • W starożytności psalm mógł służyć jako wprowadzenie do liturgii świątyni. Razem z lewitami recytowali go Izraelici wstępujący do przedsionków Pana. Być może werset 3 był wołaniem wiernego ludu, przychodzącego, aby oddać chwałę Panu: Wiedzcie, że Pan jest Bogiem: On sam nas stworzył, my Jego własnością, jesteśmy Jego ludem, owcami Jego pastwiska.

ZAPROSZENIE • Usłyszymy cały psalm 100. Do Liturgii Słowa w niedzielę Dobrego Pasterza psalm 100 został wybrany z całą pewnością z powodu użytych w nim słów definiujących relację ludzi z Bogiem poprzez metaforę pasterz – owce. Tę samą metaforę spotkamy w Ewangelii • Zwróćmy jednocześnie uwagę na radość i optymizm, którymi promieniuje ten psalm.

 

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Psalm 100 o tym, kim jest Pan: Wiedzcie, że Pan jest Bogiem, On sam nas stworzył.

Psalm 100 o tym, kim jesteśmy my: Jesteśmy Jego własnością, Jego ludem, owcami Jego pastwiska

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Księgi Apokalipsy św. Jana Apostoła

(Ap 7, 9. 14b-17)

Ja, Jan, ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem. Odziani są w białe szaty, a w ręku ich palmy. I rzekł do mnie jeden ze Starców: «To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty, i w krwi Baranka je wybielili. Dlatego są przed tronem Boga i w Jego świątyni cześć Mu oddają we dnie i w nocy. A Zasiadający na tronie rozciągnie namiot nad nimi. Nie będą już łaknąć ani nie będą już pragnąć, i nie porazi ich słońce ani żaden upał, bo pasł ich będzie Baranek, który jest pośrodku tronu, i poprowadzi ich do źródeł wód życia: i każdą łzę otrze Bóg z ich oczu».

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Pod Bożym namiotemAp 7, 9. 14b-17

Tylko oczyszczeni znajdą miejsce dla siebie pod Bożym namiotem

KSIĘGA: Apokalipsa • AUTOR: Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 54-60 r. (prześladowania w czasach Nerona) lub ok. 81-96 r. (prześladowania za czasów Domicjana).
KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • MIEJSCE: wyspa Patmos • CZAS: Dzień Pański


APOKALIPSA JANA • Pozostajemy w Apokalipsie Jana. Przypomnijmy, że nazwa tej księgi nie ma nic wspólnego z katastroficznym znaczeniem, jakie zapisało się w pop-kulturze. “Apokalipsa” oznacza dosłownie: ‘odsłonięcie, zdjęcie zasłony, objawienie’. Autorem Apokalipsy jest Jan (>> 1,1; 22,8), który przebywa na wygnaniu na wyspie Patmos, według większości badaczy to Jan Ewangelista.

OPIECZĘTOWANI • Usłyszymy fragment siódmego rozdziału. To rozdział, który daje “wytchnienie pośród” plag spadających na ziemię. Pomiędzy szóstą a siódmą pieczęcią od Wschodu Słońca (to symbol Zmartwychwstania), przychodzi Anioł, którego zadaniem jest opieczętować na czołach sługi Boga. Pieczęć, znak przynależności do Pana, ma uchronić ich przed śmiercią i karą. 144 tysiące opieczętowanych z 12 pokoleń Izraela to obraz nieprzebranego tłumu zbawionych. Stoją oni przed Bogiem i Barankiem uczestnicząc w liturgii zbawionych.

BIAŁE SZATY • Usłyszymy opis kolejnej wielkiej wizji otwartego nieba. Jan widzi wielki tłum, który przybywa z każdego narodu, plemienia, ludu i języka. Zwróćmy uwagę na białe szaty i palmy. Jeden ze starców tłumaczy: to ci, którzy wyszli z Wielkiego Prześladowania. Wyprali swe szaty i wybielili je krwią Baranka. Dalej opisuje ich jako mieszkających bezpiecznie pod Bożym namiotem, gdzie nie cierpią głodu ani pragnienia, gdzie Baranek sam prowadzi ich do źródeł wody żywej.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Tłum, który widzi Jan, to oczywiście, ci którzy po życiu pełnym zmagań i prześladowania doszli już do kresu, do chwały nieba. W obrazach tych znaleźć można jednak także klucz do ich zwycięstwa i do życia i zmartwychwstania, które rozpoczyna się już dziś, na ziemi. Po pierwsze, zbawieni obmyli swoje szaty we krwi Baranka (Ap 7,14). To znak zanurzenia się w tajemnicę męki i zmartwychwstania Jezusa. Jego Krew, którą przyjmujemy w Eucharystii i która spływa na nas w sakramencie pokuty i pojednania, oczyszcza nas z grzechu, pozwala odzyskać na nowo godność dzieci Bożych. Otrzymujemy nową szatę konieczną do tego, aby wejść na ucztę w Królestwie Niebieskim. Podobne nawiązanie do Eucharystii odnaleźć można w obrazie Boga, który gasi głód i pragnienie swoich wiernych. Chleb, którym jest Słowo i Ciało Pana, napój którym jest jego Krew, gaszą najdotkliwsze pragnienie i głód naszego życia, pragnienie trwania nie umierania, pragnienie sensu, miłości i nadziei. Wreszcie Baranek prowadzący nas do źródeł wody żywej, to sam Pan, który w swoim Kościele prowadzi nas najpierw do źródła chrzcielnego a potem do źródła, z którego wiecznie tryskają dary Jego Ducha, to jest do swojego Słowa. Nowe życie, życie zmartwychwstania rośnie w nas już dziś, kiedy uczestniczymy w sakramentach Kościoła.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 10, 27-30)

Jezus powiedział: «Moje owce słuchają mego głosu, a Ja znam je. Idą one za Mną, a Ja daję im życie wieczne. Nie zginą na wieki i nikt nie wyrwie ich z mojej ręki. Ojciec mój, który Mi je dał, jest większy od wszystkich. I nikt nie może ich wyrwać z ręki mego Ojca. Ja i Ojciec jedno jesteśmy».

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Rozpoznać i iśćJ 10, 27-30

Co to jest Kościół? Dlaczego trwa? Metafora Pasterz – owce pomaga to zrozumieć. Kluczem tworzącym tę więź jest “słuchanie”

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90 r.
KATEGORIA: mowa • MIEJSCE: Świątynia jerozolimska • CZAS: ok. 33 r., przed Zmartywchwstaniem • KTO MÓWI: Jezus • ADRESACI: uczniowie • WERSJE: brak


NIEDZIELA DOBREGO PASTERZA • Mimo że trwa Okres Wielkanocny, Ewangelia opisze wydarzenia sprzed Zmartwychwstania, opisane w rozdziale 10. Dlaczego? Przyczyną jest fakt, iż IV niedziela wielkanocna to niedziela Dobrego Pasterza i co rok tego dnia Liturgia korzysta zawsze z mowy Jezusa zatytułowanej “Dobry Pasterz” (>> J 10) • Znajduje się ona w tzw. Księdze Znaków (rozdziały 1-12), opowiadającej o siedmiu znakach objawiających Misterium Pana. Jezus, objawiając i opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (>> Wj 3,14) • Przemowa, w której Jezus nazywa siebie Dobrym Pasterzem, następuje zaraz po uzdrowieniu niewidomego od urodzenia (patrz: IV niedziela Wielkiego Postu rok A). Dość długie i burzliwe opowiadanie nie tylko o ślepcu, ale i o faryzeuszach, kończy się rozmową Jezusa z faryzeuszami. Czy i my jesteśmy niewidomi? – pytają. Gdybyście byli niewidomi, nie mielibyście grzechu, ale ponieważ mówicie: Widzimy, grzech wasz trwa nadal

DOBRY PASTERZ • W roku A czytana jest pierwsza część (>> IV NIEDZIELA WIELKANOCNA ROK A) Faryzeuszom, czyli duchowym przywódcom ludu, którzy w rzeczywistości są ślepymi przewodnikami, Jezus wyjaśnia, kim jest prawdziwy pasterz, a kim złodziej i rozbójnik. We fragmencie, który usłyszymy – choć to Niedziela Dobrego Pasterza – Jezus jeszcze nie określa siebie Dobrym Pasterzem. Mówi zaś o sobie: Ja jestem bramą owiec • W roku B (>> IV NIEDZIELA WIELKANOCNA ROK B) Jezus nazywa siebie Dobrym Pasterzem. Definiuje to faktem, że dobry pasterz nie opuszcza owiec w niebezpieczeństwie • Warto sobie uprzytomnić, że mowa Jezusa Jestem dobrym pasterzem wywołała rozłam pomiędzy Żydami (>> J 10,19-26): jedni uważali Go za opętanego, inni przypuszczali, że jest Mesjaszem. W świątyni otoczyli Jezusa i zapytali wprost: Jeśli ty jesteś Mesjaszem, powiedz nam otwarcie.

KIM JESTEŚ? • Usłyszymy trzecią część mowy, ale tę, która jest odpowiedzią Jezusa na pytanie Żydów. Zwróćmy uwagę nie tylko na metaforę Pasterz – owce, ale przede wszystkim na niezwykłą relację Jezusa ze swym Ojcem. To tam pada odpowiedź Jezusa na pytanie: Kim jesteś. Odpowiedź, która w konsekwencji zostanie uznana za bluźnierstwo i spowodowała, że Żydzi chcieli Jezusa ukamienować (>> J 10, 31-39) • Jednak szczególną uwagę zwróćmy na te słowa Jezusa, które opisują Kościół jako wspólnotę Jezusa z uczniami, pasterza z owcami. Kluczowe jest słuchanie głosu pasterza.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY

Odpowiedź Jezusa na pytanie “Czy jesteś Mesjaszem”: Ja i Ojciec jedno jesteśmy

Świadectwo Jezusa o Ojcu: Ojciec mój… jest większy od wszystkich

Oto Kościół: Moje owce słuchają mego głosu… Idą one za Mną i Ja daję im życie wieczne. Nie zginą one na wieki

 

JESZCZE O EWANGELII


Dobry Pasterz daje życie wieczne (J 10,28a). To życie rodzi się w nas poprzez spotkanie z Jego Słowem. Wszystkim tym, którzy słuchają Słowa Pan obiecuje głęboką więź. Ja znam je – oznacza bliskość i miłość. Jezus, Dobry Pasterz dodaje: nie zginą na wieki i nikt nie wyrwie ich z moich rąk (J 10,28b). Zaginięcie oznacza tu nie tylko zwykłe zgubienie się w drodze. To zagubienie, które wróży zagładę (apollymi), potępienie, jak mówi to dosłownie tekst grecki. To jedno z niewielu miejsc w Biblii, gdzie z taką pewnością stwierdza się, że dla tych, którzy słuchają Słowa Jezusa i podążają za nim, nie ma potępienia. Ich życie jest bezpiecznie ukryte w ręku Boga. Nikt nie wyrwie nas, czy jak mówi tu tekst grecki, nie porwie (harpadzo) z jego ręki. Nie staniemy się łatwym łupem Złego i nie zmieni nas ten świat. Ojciec jest mocniejszy niż wszystko. Dzięki Słowu doświadczamy już pokoju i bezpieczeństwa nieba.

 

TWEETY






 

STO SŁÓW


Ci, którzy szukają odpowiedzi na pytanie, jak to możliwe, że Kościół powstał, przetrwał i – zewnętrznie – jest nawet prężną instytucją gromadzącą miliardy członków, z pewnością wymienią wiele przesłanek. Wiele z nich znajdziemy w Liturgii Słowa. Bo czyż decyzja św. Pawła o zwróceniu się ku poganom (I CZYTANIE) nie była “strategiczna” dla otwarcia się Kościoła na świat, kluczowa dla jego przyszłej pozycji?

Tymczasem Liturgia Słowa mówi coś zgoła innego. To nie z powodu celnych strategicznie decyzji Pawła Kościół dotarł aż po krańce ziemi. Kościół trwa, bo głosi Słowo. Paweł wraz z towarzyszami uwielbiali Słowo Pańskie przecież. Bo w rzeczywistości Kościół jest bardziej owczarnią niż instytucją (EWANGELIA). Zasila się Słowem. Tym jedynym, pasterskim Słowem.

 

1/5
Dobry Pasterz na XVIII-wiecznej, mołdawskiej ikonie
2/5
"Dobry pasterz", fragment mozaiki, Kościół San Lorenzo, Rzym
3/5
"Dobry pasterz", Jean-Baptiste de Champaigne, XVII w., Pałac Sztuk Pięknych w Lille, Francja
4/5
"Św. Barnaba przedstawiony na ikonie", muzeum św. Barnaby, Salamis, turecka część Cypru
5/5
Witraż w kościele św. Jana Chrzciciela, Ashfield, Australia, fot. Toby Hudson, WikimediaCommons
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >