Jutro Niedziela – Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki A

To także nasze powołanie, nasza misja. “Narodziny” tego samego Chrystusa w twoim życiu, to szansa na to, aby On poprzez Ciebie przyszedł do tego świata, do ludzi wokół Ciebie. Nie ma większego błogosławieństwa

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


• CZYTANIA: Księga Liczb 6,22-27, Psalm 67,2-3.5.8, List św. Pawła Apostoła do Galatów 4,4-7, Ewangelia wg św. Łukasza  2,16-21

 

• CHMURA SŁOWA •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Liczb

(Lb 6, 22-27)

Pan mówił do Mojżesza tymi słowami: «Powiedz Aaronowi i jego synom: tak oto macie błogosławić synom Izraela. Powiecie im: „Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie swoje oblicze i niech cię obdarzy pokojem”. Tak będą wzywać imienia mojego nad synami Izraela, a Ja im będę błogosławił».

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Błogosławieństwo Lb 6,22-27

Boże błogosławieństwo to konkretne łaski, które czynią człowieka zadowolonym. Obyśmy uwierzyli, że nic więcej do życia nam nie potrzeba

KSIĘGA: Liczb • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: 538 r. przed Chr., tradycje sięgające XII w. przed Chr.
KATEGORIA:
nakaz • BOHATEROWIE: Mojżesz, Aaron i jego synowie


WYDARZENIA I LICZBY • Księga Liczb to czwarta księga Pięcioksięgu i całego Starego Testamentu. Po Księdze Wyjścia, opowiadającej o wyjściu Izraelitów z Egiptu i zawarciu przymierza na Synaju, pojawia się niejako przerwa w narracji wędrówki ku Ziemi Obiecanej: następuje “prawnicza” Księga Kapłańska. Po niej Księga Liczb, która wznawia opowiadanie • Skąd jednakże jej nazwa: Liczb? Otóż nie od razu następuje opowiadanie. Pierwsze rozdziały to spis Izraelitów, szczegółowe wyliczenie poszczególnych pokoleń.

KONTEKST • Pierwsze 10 rozdziałów Księgi Liczb to moment przygotowań do wyruszenia ludu wybranego spod Synaju do Ziemi Obiecanej. Rozdziały 1-4 opisują spis ludności i ustawienie w odpowiednim porządku procesjonalnego pochodu, a rozdziały 5-10 dają przykazania dotyczące czystości rytualnej ludu. Boże błogosławieństwo, o którym mowa w dzisiejszym czytaniu, wydaje się być odpowiedzią na wierność ludu, dla którego życie w owej czystości jest sposobem na życie w relacji z Bogiem.

ZANIM USŁYSZYSZ • Po opisaniu ślubu nazireatu (6,1-21), Pan opisuje Mojżeszowi w jaki sposób Aaron i jego synowie mają błogosławić lud. Jest to błogosławieństwo, które składa się z trzech wezwań do Boga. Z czasem stało się ono stałym elementem liturgii żydowskiej, a potem także chrześcijańskiej.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Tylko błogosławieństwo: Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem.

 

LINKI


Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem (Lb 6,24-26).

Ps 121,7: Pan cię uchroni od zła wszelkiego: czuwa nad twoim życiem. 

Ps 134,3: Niechaj cię Pan błogosławi z Syjonu, Ten, który uczynił niebo i ziemię! 

Ps 29,11: Niech Pan udzieli mocy swojemu ludowi, niech Pan błogosławi swój lud, darząc go pokojem. 

J 14,27: Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się lęka! 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


W pierwszym czytaniu czytaniu usłyszeliśmy dziś jedno z najpiękniejszych błogosławieństw Starego Testamentu, błogosławieństwo kapłańskie – birkat hakohanim – jakie synowie Aarona mają wymawiać nad synami Izraela. To błogosławieństwo Nowego Roku, które dokonuje tego, o czym mówi:

Moje, nasze błogosławieństwo. Niech cię Pan błogosławi – mimo że błogosławieństwo kieruje się do pojedynczej osoby, dotyczy ono wspólnoty, całego Izraela (“tak będziecie błogosławić synom Izraela”). Bóg zwraca się do każdego z osobna, widzi każdego z nas i jego sytuację życiową, jednak błogosławi nam jako rodzinie. Jego błogosławieństwo może nam pomóc odbudować więzi zerwane przez nasz egoizm i grzech.

Tarcza. Niech Cię Pan strzeże – błogosławieństwo ma być tarczą. Hebr smr – strzec opisuje króla albo wojownika, który osłania swoim mieczem, tych którzy są w niebezpieczeństwie, Boga-przewodnika który prowadzi patriarchów, wiedzie Izraela przez pustynię, pozwala uniknąć pułapek i niebezpieczeństw. Ludzka droga wiedzie w nieznane i obfituje w niebezpieczeństwa. Pan chce kroczyć obok i chronić nas swoją dłonią.

Uśmiech. Niech Pan rozpromieni nad tobą swoje oblicze – dosłownie niech sprawi, że zajaśnieje nad tobą jego oblicze. W naszej surowej lub często smutnej religijności katolickiej warto uświadomić sobie, że Bóg to nie czujny, karzący wzrok który mierzy nas z góry lecz pełne miłości i troski wpatrzone w nas oblicze. W Starym Testamencie jaśniejące oblicze to znak radości i łaski – dla nas łaskawe oblicze Boga jest jak lampa oświecająca nasze drogi.

Pokój. Niech zwróci ku tobie swoje oblicze, niech cię obdarzy pokojem. Można powiedzieć, że święto Nowego Roku to przede wszystkim objawienie Boga o bardzo ludzkiej twarzy – czułego, troskliwego i równocześnie prowadzącego nas z mocą (aż dwa razy pojawia się obraz oblicza). To także Bóg, który nie abstrahuje od naszych ziemskich problemów, tych ekonomicznych, rodzinnych i społecznych. Pokój, o którym mówi błogosławieństwo kapłańskie to nie tylko pokój serca, lecz także dobrobyt, szczęście, błogosławieństwo w pracy. To także dar Boży, na progu tego Nowego Roku.

 

CZY WIESZ ŻE…


Właśnie tekst błogosławieństwa kapłańskiego jest najstarszym fragmentem z Biblii jaki został do tej pory odkryty wśród znalezisk archeologicznych. W 1979 roku w grobowcach Ketef Hinnom (blisko Starego Miasta Jerozolimy, lekko na południowy zachód) znaleziono 2 malutkie srebrne zwoje (3 na 10 cm oraz 1 na 4 cm), które zawierają ten tekst, zapisany pismem paleo-hebrajskim. Pierwotnie były one zwinięte w rulony i prawdopodobnie służyły jako amulety. Proces ich rozwinięcia, tak aby zminimalizować wszelkie uszkodzenia, trwał aż 3 lata. Ocenia się, że pochodzą one z początku VI w. przed Chr. Są przechowywane i pokazywane w Muzeum Izraela w Jerozolimie.

qaz

תמרהTamar Hayardeni / WikimediaCommons

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 67 (66), 2-3. 5 i 8)

REFREN: Bóg miłosierny niech nam błogosławi.

Niech Bóg się zmiłuje nad nami i nam błogosławi;

niech nam ukaże pogodne oblicze.

Aby na ziemi znano Jego drogę,

Jego zbawienie wśród wszystkich narodów.

Niech się narody cieszą i weselą,

że rządzisz ludami sprawiedliwie,

i kierujesz narodami na ziemi.

Niechaj nam Bóg błogosławi,

niech się Go boją wszystkie krańce ziemi.

[01][02]

 

PSALM

Radość z błogosławieństwa Ps 67,2-3.5.8

Radość staje się natychmiastowym znakiem realizacji prośby o błogosławieństwo

PSALM 67 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: VI-V w. przed Chr.


PSALM WEZWANIAPsalm 67 to także jeden z czterech psalmów wezwania, którymi rozpoczyna się codzienna Liturgia Godzin. To prośba o Boże błogosławieństwo i zachęta do uwielbienia Pana na progu nowego dnia. Pod względem gatunku jest to hymn (tehilla), bezinteresowna modlitwa uwielbienia. Większość komentatorów uznaje psalm 67 za wspólne dziękczynienie za dobre zbiory, (być może z okazji Święta Namiotów).

BŁOGOSŁAWIEŃSTWO • Nie bez przyczyny usłyszymy psalm 67. Kontynuuje on bowiem temat pierwszego czytania: prośba o błogosławieństwo Boże i radość, która towarzyszy jej spełnieniu. Jest to jeden z tekstów tradycji żydowskiej, który włącza pogan w historię zbawienia • To przekonanie jest ukryte w samej budowie psalmu. Usłyszymy tylko część utworu, ale już ona wystarczy, by to dostrzec: Izrael (światło dla ludów) pierwszy intonuje hymn na cześć Boga (Niech Bóg się zmiłuje nad nami). Potem powoli przyłączają się głosy całej ludzkości (Niech się narody cieszą i weselą). Charakterystyczna radość i motyw dziękczynienia są wspólne.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu do Galatów (Ga 4, 4-7)

Bracia: Gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg zesłał swojego Syna, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem, aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo. Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: «Abba, Ojcze». A zatem nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem. Jeżeli zaś synem, to i dziedzicem z woli Bożej.

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Gdy nadeszła pełnia czasu… jesteś synem Ga 4,4-7
Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem

LIST DO GALATÓW • NADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: chrześcijanie rejonu Galacji • DATA: 52/53 r. po Chr. • SKĄD: Efez


PAWEŁ OBROŃCA • List do Galatów powstał z konieczności obrony założonych przez Pawła w Galacji wspólnot chrześcijańskich przed napływem i misją judeo-chrześcijan. Co było tego powodem? • Galaci to prawdopodobnie potomkowie Celtów, którzy osiedlili się w Azji Mniejszej w III wieku przed Chrystusem. Paweł głosił wśród niech Ewangelię usprawiedliwienia przez wiarę w Chrystusa, bez uczynków Prawa. Po jego odejściu pojawili się jednak wśród nich misjonarze głoszący konieczność przyjęcia obrzezania i zachowywania Tory. • W niezwykle emocjonalnym liście Paweł wskazuje na Boże pochodzenie swojej Ewangelii (>>Ga 1), przypomina, jak bronił jej w Antiochii (>>Ga 2) oraz dowodzi, że Prawo utraciło swą moc wobec łaski przychodzącej w Chrystusie (>>Ga 3-4).

KONTEKST • Po przeanalizowaniu w 3 rozdziale relacji między Prawem a usprawiedliwieniem i wykazaniu ograniczonego zadania tegoż Prawa względem samej obietnicy (posługując się przykładem Abrahama), w 4 rozdziale Paweł kontynuują swoją alegorię na temat bycia dziedzicem Bożych darów, na przykładzie dwóch synów Abrahama: Izmaela (z niewolnicy Hagar) oraz Izaaka (pochodzącego z żony Sary, wolnej).

ZANIM USŁYSZYSZ • Paweł mówi o przełomowym momencie historii zbawienia, który zmienił wszystko: od teraz relacja człowieka do Boga może mieć całkowicie inną jakość, przejść w inny wymiar. Ta adopcja jest szczególna: nie jest jedynie prawnym aktem, ale daje przysposobionym dzieciom udział w samej naturze Ojca. Zwróć uwagę, że to jedyny werset we wszystkich pismach Pawła, w którym wspomina on Maryję, stwierdzając przy tym wprost preegzystencję Syna Bożego oraz pośrednio (przez pominięcie wzmianki o ojcu ziemskim) także dziewicze poczęcie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


W jaki sposób przyszedł?: Gdy jednak nadeszła pełnia czasu, zesłał Bóg Syna swego, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem…

Po co przyszedł?: …aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo.

 

LINKI


Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: Abba, Ojcze! (Ga 4,6)

Rz 8,15-16: Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, by się znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!»  Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi. 

Mk 14,36: I mówił: «Abba, Ojcze, dla Ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ten kielich ode Mnie! Lecz nie to, co Ja chcę, ale to, co Ty niech się stanie!»  

Rz 5,5: A nadzieja zawieść nie może, ponieważ miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany. 

2Kor 3,17: Pan zaś jest Duchem, a gdzie jest Duch Pański tam wolność.  

Łk 11,2: A On rzekł do nich: Kiedy się modlicie, mówcie: Ojcze, niech się święci Twoje imię; niech przyjdzie Twoje królestwo! 

 


JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Fragment z Listu do Galatów, który czytamy dziś w liturgii, to jedyny moment, w którym Paweł wspomina Maryję i czyni aluzję do Bożego Narodzenia. Jak z perspektywy pierwszego teologa młodego Kościoła wygląda tajemnica Wcielenia?

Pełnia czasu. Posłanie Syna na świat, syna zrodzonego z niewiasty, to według Pawła wydarzenie zaplanowane przez Boga. Pełnia czasu (pleroma tou chronou), świadomość czasu który wkracza w swoją ostateczną fazę, towarzyszą misji Jezusa (Mk 1,15; Łk 1,21) i są częścią przepowiadania Kościoła (Dz 2,16). Czas przyjścia Jezusa to czas pełen łaski. Ukazuje on plan Boga, który rozwija się w ludzkim świecie i zmusza do podejmowania ostatecznych decyzji.

Syn zrodzony z niewiasty. Chrystus został posłany przez Ojca jako Słowo Mądrości przychodzące z wysoka (Mdr 9,10-17) i jako nowy Adam, który ma naprawić błędy starego. To prawdziwy człowiek, reprezentuje nas wszystkich. Ten człowiek urodził się także w konkretnym narodzie, Izraelu, narodzie, który żyje pod Prawem. Ponieważ Prawo daje tylko świadomość grzechu i czyni człowieka tym bardziej winnym, Chrystus przychodzi, aby wyzwolić nas spod jego jarzma.

Przybrane synostwo. Darem który przynosi Mesjasz, jest przybrane synostwo, czyli adopcja (hyiothesia). To termin typowo prawniczy, funkcjonujący w świecie grecko-rzymskim. Adopcja służyła wówczas nie tyle opiece nad dzieckiem, co zapewnieniu bezdzietnemu małżeństwu dziedzica. Do rzadkości należało adoptowanie kompletnie obcych (spoza rodziny) i niewolników. Bóg czyni rzecz dla starożytnych niesłychaną. Przygarnia nas, obcych i czyni swoimi synami; przygarnia nas, niewolników grzechu, i czyni wolnymi dziedzicami razem ze swoim Synem. Wszystko co należy do Ojca i Syna, należy odtąd do nas.

Abba, Ojcze. Darem Boga dla tych, których uczynił swoimi przybranymi dziećmi jest także Duch, który woła w naszych sercach: Abba, Ojcze. Duch modli się w nas, tak jak modlił się Jezus. W modlitwie inspirowanej przez Ducha wybrzmiewają dwie rzeczy. Pierwsza to bliskość i przystęp do Ojca. Druga to szacunek, z jakim zwracamy się do Tego, od którego zależy całe nasze życie. Tytuł Abba to w starożytności nie tylko pieszczotliwy zwrot “tatusiu”. To także tytuł honorowy, który przynależy do głowy rodziny (paterfamilias), dysponującej nawet prawem życia i śmierci.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 2, 16-21)

Pasterze pospiesznie udali się do Betlejem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie. Gdy Je ujrzeli, opowiedzieli o tym, co im zostało objawione o tym Dziecięciu. A wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co im pasterze opowiadali. Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. A pasterze wrócili, wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to było powiedziane. Gdy nadszedł dzień ósmy i należało obrzezać Dziecię, nadano Mu imię Jezus, którym Je nazwał anioł, zanim się poczęło w łonie Matki.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Zachowywała i rozważała  Łk 2,16-21

Także Maryja przechodzi drogę wiary: uczy się interpretować wydarzenia zgodnie ze Słowem Bożym i dzięki Niemu

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: wydarzenia • MIEJSCE: Betlejem • CZAS: ok. 6/7 przed Chr. • BOHATEROWIE: Jezus, Maryja, Józef oraz pasterze


KSIĘGA • O autorze trzeciej Ewangelii wiemy stosunkowo dużo. Wedle najstarszych tradycji, mających potwierdzenie w Dziejach Apostolskich, św. Łukasz był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Pochodził z Antiochii Syryjskiej, z wykształcenia był lekarzem (4,14). Spisana przez niego księga bywa nazywana Ewangelią Ewangelizatora, ponieważ powstawała w środowisku pogańskim, a jej przekaz ma znaczenie ewangelizacyjne. Łukasz, na wzór Apostoła Pawła, przygotowuje ludzi do podjęcia zadania głoszenia Chrystusa tym, którzy Go jeszcze nie znają. Ewangelia stanowi pewną całość wraz z Dziejami Apostolskimi, także spisanymi przez Łukasza. W tej Ewangelii można wyróżnić kilka części: • ewangelię dzieciństwa (1,5-2,52) • ewangelię cudów i przypowieści w Galilei (4,14-9,50) • wypełnioną nauczaniem podróż do Jerozolimy (9,51-19,28) • nauczanie o charakterze eschatologicznym w Jerozolimie (19,29-21,38) • ewangelię Męki i Zmartwychwstania, zakończoną wezwaniem do głoszenia (22,1-24,53).

KONTEKST •  Niedzielna Ewangelia należy do tej części księgi spisanej przez św. Łukasza, która opowiada o dzieciństwie Jezusa. Po opisie narodzenia Jezusa (2,1-7), opisuje on spotkanie pasterzy z aniołami (2,8-14), po którym podejmują oni decyzję o ruszeniu do Betlejem (2,15), zgodnie ze słowem anioła. Dzisiejszy fragment rozpoczyna się właśnie w momencie przyjścia pasterzy na miejsce.

ZANIM USŁYSZYSZ • Ewangelia związana z Uroczystością Maryi, Świętej Bożej Rodzicielki, ma za punkt odniesienia nowonarodzone Dziecię, ale zaraz obok Niego, także w centrum, stoi Jego Matka. Razem z Józefem uczestniczą w obu scenach: spotkaniu z pasterzami, którzy zdają relację z objawienia, które otrzymali, a także przy obrzezaniu, zgodnie z Prawem, ósmego dnia. Lecz to postawa Maryi jest wysunięta na pierwszy plan i podkreślona: Ona nie tylko pozwala “dziać się” wydarzeniom, ale zachowuje je, strzeże ich w sercu oraz rozważa ich znaczenie (por. także 2,51). Łukasz będzie przedstawiał także Jej drogę wiary, którą musiała przebyć (por. 8,19-21; 11,27-29; Dz 1,14). Takiej postawy jak Maryja uczy się, na Jej wzór, każdy chrześcijanin, kiedy z czasem odkrywa, że Bóg mówi przez Słowo i wydarzenia.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nieustanny dialog w ciszy serca: Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu.

 

LINKI


Gdy nadszedł dzień ósmy i należało obrzezać Dziecię, nadano Mu imię Jezus, którym Je nazwał anioł, zanim się poczęło w łonie Matki (Łk 2,21).

Rdz 17,12: Z pokolenia w pokolenie każde wasze dziecko płci męskiej, gdy będzie miało osiem dni, ma być obrzezane sługa urodzony w waszym domu lub nabyty za pieniądze każdy obcy, który nie jest potomkiem twoim. 

Kpł 12,3: Ósmego dnia chłopiec zostanie obrzezany. 

Mt 1,21: Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów. 

Flp 2,8: …lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznym przejawie, uznany za człowieka…

 

TRANSLATOR


Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu (Łk 2,19).

Gr. czasownik syntereo oprócz biernego zachowywania może oznaczać także aktywne bronienie, strzeżenie.

Gr. czasownik synballo to dosłownie rzucać razem czyli właśnie porównywać, analizować, a nawet dyskutować czy kłócić się.

 

JESZCZE O EWANGELII


Ewangelia podejmuje dziś scenę, którą pozostawiliśmy niedokończoną w Dzień Bożego Narodzenia.

Pasterze, którym aniołowie obwieścili dobrą nowinę o narodzeniu Pana, rzeczywiście idą do Betlejem i o dziwo sami stają się jej heroldami. Opowiadają najpierw Maryi i Józefowi o tym, co zostało im objawione, a potem wracają wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko co widzieli i słyszeli. To prawdziwa transformacja ludzi, którzy najpierw żyli na marginesie społeczności wierzących, teraz odważnie mówią o swoim doświadczeniu Boga, stają się jego świadkami.

Maryja. Maryja to szczególna Matka. Nie skupia się na porodzie, który nastąpił niespodziewanie, w trudnych warunkach; nie przerażają jej niedogodności i ubóstwo, w którym przychodzi na świat jej Syn. Koncentruje się na słowach pasterzy, na Bożym Słowie, które odnajduje w historii swojej rodziny. Strzeże go i zachowuje w swym sercu. To Słowo, będzie ją dalej wprowadzać w tajemnicę jej Syna. Bez Bożego Słowa jej historia stałaby się dramatycznie pusta, pozbawiona sensu.

Obrzezanie, imię i rodzina. Zgodnie z tradycją i Prawem Izraela, Jezus zostaje obrzezany. Otrzymuje znak przynależności do ludu Przymierza, staje się dziedzicem obietnic Abrahama (Rdz 17). Syn Boży, choć ze wszech miar wyjątkowy, należy do ludzkiej rodziny, do rodziny Izraela. Jego imię i misja, Bóg zbawia, nie mogą się wypełnić inaczej jak tylko poprzez ludzkie i rodzinne więzy. Nasza tożsamość i powodzenie życiowej misji swymi korzeniami tkwią głęboko we wspólnocie, którą tworzymy.

 

TWEETY




 

 

STO SŁÓW


Tak jak sam dzień Bożego Narodzenia, tak i zakończenie Oktawy tych Świąt, przypada w tym roku w niedzielę. Pierwszy dzień Nowego Roku to zawsze w liturgii Kościoła ostatni dzień tejże Oktawy, czyli właśnie Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi. Kościół wciąż powtarza (oficjalnie od Soboru w Efezie), że Maryja jest naprawdę Matką samego Boga.

Jaki to ma związek z naszym zwykłym życiem? Maryja jest wzorem każdego chrześcijanina. Kościół, jako Matka, tak jak Maryja, “rodzi” Chrystusa dla tego czasu, dla tego pokolenia, pozwala wciąż ukonkretniać Jego Obecność. To nasze powołanie, nasza misja. On ma narodzić się w nas, a to znaczy, na poziomie indywidualnym, także w moim i twoim konkretnym życiu. Przez cały ten świąteczny tydzień liturgia nieustannie śpiewa i głosi: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem.

Gdy Paweł w drugim czytaniu mówi o pełni czasu, chodzi mu o przełomowy moment historii zbawienia, który zmienił wszystko: od teraz relacja człowieka do Boga może wskoczyć na absolutnie nowy poziom, przejść w zupełnie inny wymiar. Owa całkowicie nowa jakość polega na tym, że ta adopcja jest szczególna: nie jest jedynie prawnym aktem, ale daje przysposobionym dzieciom udział w samej naturze Ojca. Wydaje się to nie do wiary, ale to właśnie te “narodziny” tego samego Chrystusa w twoim życiu, to szansa na to, aby On poprzez Ciebie przyszedł do tego świata, do ludzi wokół Ciebie.

Aby to mogło się wydarzyć, potrzebujemy uczyć się od Maryi jak otwierać się na łaskę Bożą, jak mówić mu coraz pełniej “tak”: zgadzam się na Twoje narodziny we mnie. Ten dialog z Bogiem odbywa się w naszym życiu, na głębokim poziomie wydarzeń. Temu właśnie możemy przyglądać się w dzisiejszej Ewangelii. Widzimy w niej Maryję, gdy nie tylko pozwala “dziać się” wydarzeniom, ale zachowuje je, strzeże ich w sercu oraz rozważa ich znaczenie. Kiedy odkrywamy, że Bóg mówi przez Słowo i wydarzenia, możemy uczyć się takiej samej postawy. Słowo interpretuje wydarzenia i zapowiada je, wydarzenia wypełniają Słowo i potwierdzają Je. To tajemnica nieustannego, pewnego Bożego zaproszenia i wciąż kruchej, słabej odpowiedzi człowieka.

Pierwsze czytanie i psalm mówią o tym, że Boże błogosławieństwo to konkretne łaski, które czynią człowieka zadowolonym. Radość staje się natychmiastowym znakiem realizacji prośby o błogosławieństwo. Kto w wolności serca prosi o błogosławieństwo, otwiera się właśnie na Bożą Obecność, na Jego Ducha, który zapewnia nas, że mamy Ojca, że jesteśmy Jego umiłowanymi synami i córkami. Obyśmy uwierzyli, że tak naprawdę nic więcej do życia nam nie potrzeba. Wtedy jak Maryja, i razem z Nią, będziemy przynosić temu światu Chrystusa.

 

1/6
"Adoracja Dzieciątka Jezus", Mistrz Ołtarza z Trzeboni, przed 1380 r., Alsová Jihoceská Galeria, Hluboká, Czechy
2/6
"Adoracja ze św. Janem i św. Bernardem" Fra Filippo Lippi, 1459 r., Gemäldegalerie, Niemcy
3/6
"Narodzenie" El Greco, między 1603 a 1605 r., Santuario de la Virgen de la Caridad de Illescas, Hiszpania
4/6
"Pieśń Aniołów", Adolf William Bouguereau, 1881 r., Getty Center, California, USA
5/6
"Pokłon pasterzy", Georges de La Tour, ok. 1643 r., Luwr, Paryż
6/6
"Pokłon Trzech Króli", Lorenzo Monaco, Uffizi Gallery, Florencja, WŁochy
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – Uroczystość Narodzenia Pańskiego A

Pozwolić mu się dziś narodzić jako ograniczony i bezbronny człowiek, w ubóstwie betlejemskiej stajni, w chłodzie i ciemności nocy, to zgodzić się przyjąć z nieba Boską naturę do zwyczajnej, może szarej albo trudnej, rzeczywistości Twojego życia

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA • KOLEKTA: Modlimy się Prosimy Boga, by okazał nam swe miłosierdzie Słowo, które przyjęło ciało w łonie Maryi Dziewicy i zamieszkało między nami. • CZYTANIA: Księga Izajasza Iz 52, 7-10; Psalm 98 (97), 1. 2-3ab. 3cd-d. 5-6 (R.: 3c); List do Hebrajczyków 1, 1-6; Ewangelia wg św. Jana 1,1-18 lub 1, 1-5. 9-14

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 52,7-10)

O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój, zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie, który mówi do Syjonu: Twój Bóg zaczął królować. Głos! Twoi strażnicy podnoszą głos, razem wznoszą okrzyki radosne, bo oglądają na własne oczy powrót Pana na Syjon. Zabrzmijcie radosnym śpiewaniem, wszystkie ruiny Jeruzalem! Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem. Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Śpiew pośród ruin Iz 52, 7-10

Bóg spełnia swe zapowiedzi: powraca do wybranego miasta

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest jedną z najdłuższych i najważniejszych ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

KONTEKST • Dzisiejsze czytanie to fragment większej części, która zawiera 3 pieśni o Słudze Pańskim oraz 3 wyrocznie o Syjonie (rozdz. 49-55). Ta część charakteryzuje się nowym językiem, w porównaniu do tego, co ją poprzedzało: nie ma tu żadnej wyraźnej wzmianki o Cyrusie ani polemik z bałwochwalstwem, coraz mocniej natomiast podkreśla się nowy Syjon, przyobleczony w sprawiedliwość i świętość. To rozdziały pełne nadziei i radości.

ZANIM USŁYSZYSZ • Oto Bóg prowadzi swój lud z powrotem z Babilonu do Jerozolimy. Radosny okrzyk, o którym mówi czytanie brzmi jak wiadomość, którą powtarzają sobie strażnicy stojący na zburzonych murach Jerozolimy, gdy oglądają ten radosny pochód, „powrót Pana na Syjon” (por. Iz 62,6-7). Ten powrót ogłoszony jest najpierw przez zwiastuna, posłańca pokoju. To nowe objawienie się Boga, także innym narodom, poprzez działanie w historii Izraela. W dziękczynnym hymnie pobrzmiewają także różne inne starotestamentalne teksty (np. So 3,13-18; Jl 2,21).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Zbawienie Boże staje się widoczne: Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

 

LINKI


Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga (Iz 52,10).

Iz 45,22: Nawróćcie się do Mnie, by się zbawić, wszystkie krańce świata, bo Ja jestem Bogiem, i nikt inny!  

Iz 51,9: Przebudź się, przebudź! Przyoblecz się w moc, o ramię Pańskie! Przebudź się, jak za dni minionych, w czasie zamierzchłych pokoleń. Czyżeś nie Ty poćwiartowało Rahaba, przebiło Smoka?  

Iz 66,18: A Ja znam ich czyny i zamysły. Przybędę, by zebrać wszystkie narody i języki; przyjdą i ujrzą moją chwałę.  

Łk 3,6: I wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże.  

Joz 4,24: Wszystkie ludy ziemi powinny poznać, że potężna jest ręka Pana, a wy sami zawsze powinniście się bać Pana, Boga waszego.  

Iz 49,6: A mówił: «To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi».  

Łk 2,30-32: Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela.

 

TRANSLATOR


O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny (Iz 52,7).

To opisowe określenie osoby w oryginale jest jednym słowem – imiesłowem pochodzącym od czasownika basar, oznaczającego przynoszenie dobrej wiadomości, głoszenie dobrej nowiny (któremu odpowiada greckie euangelidzo).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Kres Wygnania. Dobiega kresu tragiczny okres pobytu Izraela w Babilonii. Wstąpienie na tron Cyrusa zapowiada zmiany. Prorok Izajasz, wypatrując na Wygnaniu lepszej przyszłości dla Jerozolimy, dostrzega nagle przemierzającego z pośpiechem góry wysłannika. To najpiękniejszy widok na świecie, znak nadziei. Prorok skupia się na stopach tego, który niesie Dobrą Nowinę (euangelion).

Czekająca Jerozolima. Jaką nowinę przynosi świętemu Miastu posłaniec? Ogłasza koniec wojny i pokój; ogłasza szczęście i zbawienie. Bóg króluje. Bóg wraca znów na Syjon. Miasto zniszczone i pozbawione murów nie ma straży. A jednak prorok mówi o strażnikach, którzy podnoszą radosny głos, oglądając pochód Pana. Miasto wciąż jeszcze leży w ruinie, a jednak zostaje wezwane do radości.

Narodziny Mesjasza. Bóg obnaża swoje ramię, ukazując siłę jak wojownik. Obnaża je jak budowniczy, przystępujący do odbudowy Syjonu. Cóż to za bitwa została wygrana? Kim są strażnicy, którzy jak duchy pojawiają się na murach miasta? Historyczny opis powrotu Izraela z wygania otwiera się na czasy przyszłe i opisuje Wcielenie Syna Bożego. Bóg odnosi druzgocące zwycięstwo nad ciemnością. Na ziemię zstępuje Jego Syn, Przedwieczna Światłość. Prorocy, w Starym Testamencie określani jako strażnicy Izraela (Ez 33,6), podnoszą radosny okrzyk, oglądając na własne oczy Mesjasza, którego zapowiadali. Aniołowie biegną przez góry Judy, aby zanieść Dobrą Nowinę mieszkańcom ziemi. Rodzi się Jezus.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 98,1-6)

REFREN: Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Śpiewajcie Panu pieśń nową, albowiem uczynił cuda. Zwycięstwo Mu zgotowała Jego prawica i święte ramię Jego.

Pan okazał swoje zbawienie, na oczach pogan objawił swoją sprawiedliwość. Wspomniał na dobroć i wierność swoją dla domu Izraela.

Ujrzały wszystkie krańce ziemi zbawienie Boga naszego. Wołaj z radości na cześć Pana, cała ziemio, cieszcie się, weselcie i grajcie.

Śpiewajcie Panu przy wtórze cytry, przy wtórze cytry i przy dźwięku harfy. Przy trąbach i przy dźwięku rogu, na oczach Pana i Króla się radujcie.

[01][02]

 

PSALM

Nowa pieśń Ps 98,1-4

Jesteśmy dziś wezwani do wesołego uwielbienia Zbawiciela, który przychodzi na ziemię

PSALM  98AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


O PSALMIE • Psalm zaliczany jest do gatunku „tehilla” (l.mn. tehillim), to modlitwa bezinteresownego uwielbienia. Utwory te sławią działanie Boga w świecie stworzonym oraz w historii Izraela. W Ps 98, który wykazuje wiele punktów wspólnych z teologią Deutero-Izajasza, psalmista uwielbia Boga sprowadzającego swój naród po okresie wygnania do ziemi obiecanej. Psalm prawdopodobnie wykonywany był podczas celebracji w świątyni jerozolimskiej, gdzie wspólnota powygnaniowa uwielbiała Zbawcę, Boga Przymierza, który znów zgromadził swoje dzieci na Syjonie.

STROFY • W pierwszej strofie psalmista wzywa swoich rodaków, aby zaintonowali nową pieśń na cześć Boga, który czyni cuda • Język cudów oraz wzmianka o wyciągniętej prawicy i ramieniu Boga nawiązują do wydarzenia wyjścia z Egiptu. Przed oczyma wierzących dokonują się rzeczy przewyższające wielkością cuda z zamierzchłej przeszłości Izraela • W strofie drugiej słyszymy, że Pan na oczach pogan objawił swoje zbawienie i sprawiedliwość. To nawiązanie do cudu wyjścia z niewoli babilońskiej, który dokonuje się na oczach narodów pogańskich, i w którym Bóg okazuje swoją wierność Przymierzu zawartemu z Izraelem • Wreszcie w strofach trzeciej    i czwartej cała ziemia, będąca świadkiem Bożych dzieł, wezwana jest do uwielbienia Boga z użyciem różnych instrumentów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Psalm ten został użyty w dzisiejszej liturgii, by służyć za odpowiedź na zbawcze działanie Boga objawiające się w posłaniu człowiekowi Zbawiciela. Tak jak Izrael (a z nim wszystkie narody) wezwany był do radowania się z dzieł potęgi Boga, których doświadczył podczas wyjścia z Egiptu i powrotu z niewoli babilońskiej, tak i my dziś jesteśmy wezwani do wesołego uwielbienia Zbawiciela, który właśnie przychodzi na ziemię. Ten temat podejmuje powtarzany przez nas refren: Ziemia ujrzała swego Zbawiciela.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 1,1-6)

Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat. Ten /Syn/, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty, podtrzymuje wszystko słowem swej potęgi, a dokonawszy oczyszczenia z grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach. On o tyle stał się wyższym od aniołów, o ile odziedziczył wyższe od nich imię. Do którego bowiem z aniołów powiedział kiedykolwiek: Ty jesteś moim Synem, Jam Cię dziś zrodził? I znowu: Ja będę Mu Ojcem, a On będzie Mi Synem. Skoro zaś znowu wprowadzi Pierworodnego na świat, powie: Niech Mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży! Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Ostateczna wypowiedź Hbr 1, 1-6
Pan Bóg nie ma już nic innego do powiedzenia człowiekowi: wszystko co chce wyrazić, zawiera się już w misterium Syna Bożego

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

STRUKTURA • Najczęściej przyjmowana struktura listu to kilka tematycznych wywodów: wprowadzenie (1, 1–4); Syn wyższy od aniołów (1, 5—2, 18); Jezus – wierny i współczujący Arcykapłan (3, 1—5, 10); wieczne kapłaństwo Jezusa (5, 11—10, 39); wskazania i przykłady (11, 1—12, 29); końcowa zachęta i pozdrowienia (13, 1–25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy dziś pierwsze wersety listu, jest to wprowadzenie do niego. Zaczyna się on od refleksji nad historią Bożego objawiania się człowiekowi: w Starym Testamencie Bóg komunikował się z nim często i różnymi metodami przez proroków (szeroko pojętych, zaliczając do tego również np. Abrahama czy Mojżesza). Ale teraz historia doszła do punktu, w którym udziela On swej ostatecznej wypowiedzi, jego Objawienie osiąga swój szczyt. Jest nim Syn, w którego dziele widać zbawczy zamiar Boga wobec człowieka. To ten sam Syn, który jest przedwieczny, przez którego dokonało się całe stworzenie, który jest większy od aniołów.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Syn to ostateczna, decydująca wypowiedź Boga: Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna.

 

LINKI


Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna (Hbr 1,1-2).

1P 1,20: On był wprawdzie przewidziany przed stworzeniem świata, dopiero jednak w ostatnich czasach się objawił ze względu na was.  

Mt 28,18: Wtedy Jezus podszedł do nich i przemówił tymi słowami: «Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi.  

Hbr 5,8: A chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał.  

Mt 3,17: A głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».  

Ga 4,4: Gdy jednak nadeszła pełnia czasu, zesłał Bóg Syna swego, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem…  

 

TRANSLATOR


Ten Syn, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty… (Hbr 1,3)

Greckie słowa apaugasma (także promieniowanie, aktywny blask) oraz charakter (odbicie na monecie, znak firmowy, w odniesienie od osób: cecha charakterystyczna, zewnętrzne przedstawienie, forma), to pojęcia podjęte później również przez Ojców do wyrażenia nigdy do końca nieopisywalnej rzeczywistości relacji Syna Bożego względem Ojca.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Autor Listu do Hebrajczyków, podobnie jak Jan Ewangelista, wpuszcza w noc betlejemską światło z wysoka. Dziecko, które się rodzi, choć małe i bezbronne, jest prawdziwym Bogiem.

Jedyne Słowo. Syn to ostateczne Słowo, jakie Ojciec wypowiada do nas ludzi. Zanim przyszedł Syn, Bóg komunikował się z nami przez proroków. Ich życie, wizje i słowa, niosły Jego wolę i odkrywały naszą przyszłość. Syn jest ostatnim i najpełniejszym Słowem Ojca. Więcej objawień już nie będzie.

Stwórca. We wcieleniu Chrystusa ludzki świat ogląda coś, czego nie widział od nieszczęsnych czasów grzechu pierworodnego. Bóg znowu przechadza się wśród ludzi, stąpa po naszej ziemi. Stwórca staje pośród nas. Przychodzi Syn, który jest dziedzicem wszechświata. Do niego należy ziemia, niebiosa i ludzkość. My jesteśmy tylko jej dzierżawcami.

Chwała. Syn przynosi w Sobie całe piękno i chwałę Boga, aby zwrócić je nam, okradzionym przez grzech. Przybywa z misją przywrócenia nam godności dzieci Bożych, oczyszczenia z grzechu.

Powrót Króla. Wreszcie ten Syn nie pozostanie z nami na długo. Powróci do Ojca, aby zasiąść po jego prawicy. Tam jest Jego miejsce. Tam jest także nasze miejsce. Kiedy wróci na końcu czasów, pociągnie nas w drogę za sobą. Wówczas zegnie się przed Nim każde kolano i każdy rozpozna w Nim Króla. W Tym, który pewnego dnia, w Dzień Bożego Narodzenia, przyszedł jako dziecko na ziemię.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Jana (J 1,1-18)

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. Pojawił się człowiek posłany przez Boga Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o Światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz /posłanym/, aby zaświadczyć o Światłości. Była Światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było /Słowo/, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili. A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie. Z Jego pełności wszyscyśmy otrzymali - łaskę po łasce. Podczas gdy Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Boga nikt nigdy nie widział, Ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, /o Nim/ pouczył.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Słowo stało się ciałem  J 1,1-18

Ojcowie Kościoła powtarzali: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem. On się narodził, abyśmy my mogli narodzić się na nowo

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  90 r.
KATEGORIA: hymn


EWANGELIA MISTYCZNA • Ewangelia wg św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Jana interesuje nie tyle chronologia życia Pana, co misterium Jego osoby. To Ewangelia mistyczna, spisana przez umiłowanego ucznia, który spoczywał na piersi Jezusa.

STRUKTURA • Dzieło dzieli się na: wprowadzenie (rozdz. 1) oraz dwie zasadnicze części: • Księgę Znaków  czyli objawienie się Jezusa w znakach (rozdz. 2-12) • i Księgę Chwały, to znaczy opis Męki, Śmierci i Zmartwychwstania (rozdz. 13-20). Na końcu Ewangelii jest podwójny epilog.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejszy fragment pochodzi z pierwszego rozdziału Ewangelii Jana. Jego pierwsza część to tzw. hymn o Logosie, wczesnochrześcijański utwór opisujący misję przychodzącego z wysoka Chrystusa, Bożego Słowa (J 1,1-18). Te pierwsze wersety przypominają początek Księgi Rodzaju (opis stworzenia świat) oraz tradycje o Mądrości towarzyszącej Bogu w dziele stworzenia (por. Mdr 7,25; Prz 8,30). Prolog opisuje dzieje przyjścia na świat Bożego Słowa (ww. 1-11). To nowe Jego narodzenie w czasie prowadzi z kolei do nowego narodzenia “tych, którzy wierzą w imię Jego” (ww. 12-13), a przez to do  kontemplacji Jego zbawczej obecności (w. 14). • Po prologu, który od otaczających go tekstów różni się obrazami i poetyckim charakterem, rozpoczyna się narracja o Janie Chrzcicielu (J 1,19-34). Wskazuje on nadchodzącego Mesjasza (J 1,29) i sprawia, że idą za Nim jego dotychczasowi uczniowie (J 1,35-37). Jezus to Słowo Boże, zstępujące z nieba; Jan jest (tylko i aż) głosem, który Je zapowiada.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Co się wydarzyło?: A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy.

Po co to wszystko?:  Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego.

 

LINKI


Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego (J 1,12).

Ga 3,26: Wszyscy bowiem dzięki tej wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie. 

1J 3,1: Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. 

Rz 8,14: Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. 

Ef 1,5: …przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli.

J 7,38: Jak rzekło Pismo: Strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza. 

A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy (J 1,14).

Hbr 2,14: Ponieważ zaś dzieci uczestniczą we krwi i ciele, dlatego i On także bez żadnej różnicy stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, to jest diabła. 

1J 1,1: To wam oznajmiamy, co było od początku, cośmy usłyszeli o Słowie życia, co ujrzeliśmy własnymi oczami, na co patrzyliśmy i czego dotykały nasze ręce…

J 2,11: Taki to początek znaków uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej. Objawił swoją chwałę i uwierzyli w Niego Jego uczniowie. 

Ap 21,3: I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: «Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie “BOGIEM Z NIMI”. 

 

TRANSLATOR


Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo (J 1,1).

Greckie en arche (na początku, J 1,1) przywodzi na myśl pierwsze słowa Księgi Rodzaju na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Oznacza nie chronologiczny, ale absolutny początek, zasadę wszystkiego, a raczej osobę, od której wszystko się zaczyna. Syn Boży, który rodzi się jako człowiek w Betlejem, to ten sam Bóg, który jest racją i zasadą istnienia świata, który wydobył go z chaosu i niebytu.

Ono było na początku u Boga (J 1,2).

Słowo-Syn było zawsze u Boga, a raczej – jak pisze Jan – było zwrócone twarzą ku Bogu (pros ton theon, J 1,2), było Jego Słowem, byli sobie bliscy jak matka i dziecko.

• A Słowo stało się ciałemzamieszkało wśród nas (J 1,14).

Greckie sarx to dosłownie mięso, określenie bardzo konkretne, nie pozwalające na wątpliwość czy ciało Jezusa było prawdziwe i realne.

Czasownik z przyimkiem mówią wprost: rozbiło namiot u nas, w nas. Przywodzi na myśl semicki sposób wyrażania się oraz oznacza tymczasowość zamieszkiwania.

 

JESZCZE O EWANGELII


Prolog Jana przedstawia historię Wcielenia inaczej niż Łukasz i Mateusz, przenosi ją w perspektywę kosmiczną. Droga Jednorodzonego rozpoczyna się przed ziemskim czasem, w przestrzeni nieba,  o której mówi drugie czytanie (J 1,3; Hbr 1,2). Trzy pierwsze wersy swego hymnu-prologu, odsłaniają nam trzy prawdy Wcielenia:

• Prawda o Ojcu i Synu, czyli zbawia nas miłość Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga (…) Ono było na początku u Boga. Syn, który żyje z Ojcem w przestrzeni nieba jest u siebie, u Boga, zwrócony nieustannie twarzą ku Niemu (patrz Translator). W ten sposób Ewangelista podkreśla, że to właśnie miłość – nie wszechmoc ani boski geniusz – są charakterystyczne dla Syna Bożego. Przyjdzie On na świat obdarty z wszechmocy, a bogaty tylko w Miłość. Boża miłość jako jedyna ma moc zbawić człowieka.

• Prawda o nas, czyli zależni od Boga • Wszystko przez nie (przez Słowo Boże) się stałobez Niego nic się nie stało, co się stało. Nie ma rozwodu pomiędzy niebem i ziemią, światem materialnym i duchowym. Są jak dwa płuca, dwie komory serca, stworzone przez tego samego Boga, który troszczy się o swoje stworzenie. Jeśli rozdzielamy te dwa światy, ziemski jest skazany na obumieranie. Bóg Stwórca jest także Bogiem Zbawcą.

• Prawda o Chrystusie, czyli więcej niż dziecko • Centrum i absolutne serce pierwszych trzech wersetów, to słowa Bogiem było Słowo (aby to podkreślić, Jan zmienia nawet szyk wyrazów). Ten, który przychodzi na świat jako człowiek, to nie Cudotwórca ani Nauczyciel; małe dziecko to Wcielony Bóg. Przychodzi wydać walkę zaciskającej się wokół człowieka pętli ciemności, grzechu i śmierci (J 1,4-5). Przynosi nam zwycięską Światłość, wygrywa dla nas życie wieczne (J 1,5). Nie zapominajmy o tym świętując Boże Narodzenie.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Niby tak dobrze znane nam święta, a jednak niosą w sobie niesamowity ładunek nowości, który zawsze  powinien nas dziwić, wciąż szokować, nieustannie wprawiać w zachwyt. Bóg stał się człowiekiem, zszedł na ziemię, zechciał stać się jednym z nas. To coś więcej niż sentyment, wzruszenia, zwyczaje, prezenty lub wolny czas.

Oto ostateczna wypowiedź Boga, nie ma On (i nie będzie miał) już nic innego do powiedzenia człowiekowi: wszystko co chce wyrazić, zawiera się już w przedziwnym misterium Syna Bożego. On jest Jego jedynym i doskonałym Słowem, które istniało zawsze, w doskonałej jedności z Ojcem, a 2000 lat temu zstąpiło na ziemię i przybrało ludzkie ciało. To jedyne misterium Syna jest misterium Jego Paschy, przejścia przez ten świat aż do zwycięstwa nad śmiercią i wyniesienia ludzkiej natury do chwały Ojca, powrotu razem z nią do nieba.

A jednak te święta zawierają w sobie znacznie więcej niż tylko wspomnienie: nie zrozumie ich sensu, kto nie zna motywu tego Bożego zstąpienia, pozbycia się Swego majestatu, tego przerażającego ogołocenia się. To właśnie Jego miłość, która wyraża się w zaproszeniu człowieka do całkowitej komunii, wspólnoty ze sobą. Ojcowie Kościoła powtarzają nam wciąż: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem. On się narodził, abyśmy my mogli narodzić się na nowo, z wiary i przez wiarę. A to oznacza: otrzymać nową naturę, żyć życiem Bożym, życiem nieśmiertelnym, życiem, którym można podzielić się, które można oddać, stracić je dla drugiego.

Oto wszystko co masz zrobić: zgodzić się. Bo pozwolić mu się dziś narodzić jako prosty, ograniczony i bezbronny człowiek, w ubóstwie betlejemskiej stajni, w chłodzie i ciemności nocy, to zgodzić się przyjąć z nieba tę Boską naturę do zwyczajnej, może szarej, przytłaczającej albo trudnej rzeczywistości Twojego codziennego życia.

 

1/6
"Boże Narodzenie", Giotto di Bondone, 1303 - 1305 r., Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy
2/6
"Madonna z Dzieciątkiem i muzykujący aniołowie", fragment ołtarza z Isenheim, Matthias Grünewald, 1506-15 r., Musée Unterlinden, Colmar, Francja
3/6
"Narodzenie", Correggio, 1529-1530 r., Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie, Niemcy
4/6
"Pokłon pasterzy", Gerard van Honthorst, XVI w., Pommersches Landesmuseum, Greifswald, Niemcy
5/6
"Pokłon pasterzy", Giorgione, pocz. XVI w., National Gallery of Art, Waszyngton
6/6
"Pokłon Pasterzy", Peter Paul Rubens, 1608 r., Muzeum Ermitaż, Petersburg, Rosja
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >