Jutro Niedziela – Uroczystość Narodzenia Pańskiego A

Pozwolić mu się dziś narodzić jako ograniczony i bezbronny człowiek, w ubóstwie betlejemskiej stajni, w chłodzie i ciemności nocy, to zgodzić się przyjąć z nieba Boską naturę do zwyczajnej, może szarej albo trudnej, rzeczywistości Twojego życia

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - Uroczystość Narodzenia Pańskiego A
Pozwolić mu się dziś narodzić jako ograniczony i bezbronny człowiek, w ubóstwie betlejemskiej stajni, w chłodzie i ciemności nocy, to zgodzić się przyjąć z nieba Boską naturę do zwyczajnej, może szarej albo trudnej, rzeczywistości Twojego życia

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA • KOLEKTA: Modlimy się Prosimy Boga, by okazał nam swe miłosierdzie Słowo, które przyjęło ciało w łonie Maryi Dziewicy i zamieszkało między nami. • CZYTANIA: Księga Izajasza Iz 52, 7-10; Psalm 98 (97), 1. 2-3ab. 3cd-d. 5-6 (R.: 3c); List do Hebrajczyków 1, 1-6; Ewangelia wg św. Jana 1,1-18 lub 1, 1-5. 9-14

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 52,7-10)

O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój, zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie, który mówi do Syjonu: Twój Bóg zaczął królować. Głos! Twoi strażnicy podnoszą głos, razem wznoszą okrzyki radosne, bo oglądają na własne oczy powrót Pana na Syjon. Zabrzmijcie radosnym śpiewaniem, wszystkie ruiny Jeruzalem! Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem. Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Śpiew pośród ruin Iz 52, 7-10

Bóg spełnia swe zapowiedzi: powraca do wybranego miasta

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Deutero-Izajasz • CZAS POWSTANIA: okres wygnania (586-538 r. przed Chr.)

KATEGORIA: wizja apokaliptyczna • KTO MÓWI: prorok (w imieniu Boga) • ADRESACI: Izraelici


KSIĘGA PROROCKA • Księga Izajasza jest jedną z najdłuższych i najważniejszych ksiąg prorockich. Składa się z 66 rozdziałów. Chociaż cechuje ją jedność teologiczna, zwykle dzieli się ją na trzy oddzielne części, którym przypisuje się różne autorstwo i czas powstania. Adresatami każdej z nich są Izraelici w różnej sytuacji swojego narodu • Pierwsza część dotyczy Izraela przed wygnaniem, bliskiego upadku z powodu niewierności – autorem jest sam Izajasz (rozdziały 1-39) • Druga skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu (Deutero-Izajasz, rozdziały 40-55) • Trzecia powstała już po powrocie z wygnania (Trito-Izajasz, rozdziały 56-66).

KONTEKST • Dzisiejsze czytanie to fragment większej części, która zawiera 3 pieśni o Słudze Pańskim oraz 3 wyrocznie o Syjonie (rozdz. 49-55). Ta część charakteryzuje się nowym językiem, w porównaniu do tego, co ją poprzedzało: nie ma tu żadnej wyraźnej wzmianki o Cyrusie ani polemik z bałwochwalstwem, coraz mocniej natomiast podkreśla się nowy Syjon, przyobleczony w sprawiedliwość i świętość. To rozdziały pełne nadziei i radości.

ZANIM USŁYSZYSZ • Oto Bóg prowadzi swój lud z powrotem z Babilonu do Jerozolimy. Radosny okrzyk, o którym mówi czytanie brzmi jak wiadomość, którą powtarzają sobie strażnicy stojący na zburzonych murach Jerozolimy, gdy oglądają ten radosny pochód, „powrót Pana na Syjon” (por. Iz 62,6-7). Ten powrót ogłoszony jest najpierw przez zwiastuna, posłańca pokoju. To nowe objawienie się Boga, także innym narodom, poprzez działanie w historii Izraela. W dziękczynnym hymnie pobrzmiewają także różne inne starotestamentalne teksty (np. So 3,13-18; Jl 2,21).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Zbawienie Boże staje się widoczne: Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

 

LINKI


Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; i wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga (Iz 52,10).

Iz 45,22: Nawróćcie się do Mnie, by się zbawić, wszystkie krańce świata, bo Ja jestem Bogiem, i nikt inny!  

Iz 51,9: Przebudź się, przebudź! Przyoblecz się w moc, o ramię Pańskie! Przebudź się, jak za dni minionych, w czasie zamierzchłych pokoleń. Czyżeś nie Ty poćwiartowało Rahaba, przebiło Smoka?  

Iz 66,18: A Ja znam ich czyny i zamysły. Przybędę, by zebrać wszystkie narody i języki; przyjdą i ujrzą moją chwałę.  

Łk 3,6: I wszyscy ludzie ujrzą zbawienie Boże.  

Joz 4,24: Wszystkie ludy ziemi powinny poznać, że potężna jest ręka Pana, a wy sami zawsze powinniście się bać Pana, Boga waszego.  

Iz 49,6: A mówił: «To zbyt mało, iż jesteś Mi Sługą dla podźwignięcia pokoleń Jakuba i sprowadzenia ocalałych z Izraela! Ustanowię cię światłością dla pogan, aby moje zbawienie dotarło aż do krańców ziemi».  

Łk 2,30-32: Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela.

 

TRANSLATOR


O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny (Iz 52,7).

To opisowe określenie osoby w oryginale jest jednym słowem – imiesłowem pochodzącym od czasownika basar, oznaczającego przynoszenie dobrej wiadomości, głoszenie dobrej nowiny (któremu odpowiada greckie euangelidzo).

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Kres Wygnania. Dobiega kresu tragiczny okres pobytu Izraela w Babilonii. Wstąpienie na tron Cyrusa zapowiada zmiany. Prorok Izajasz, wypatrując na Wygnaniu lepszej przyszłości dla Jerozolimy, dostrzega nagle przemierzającego z pośpiechem góry wysłannika. To najpiękniejszy widok na świecie, znak nadziei. Prorok skupia się na stopach tego, który niesie Dobrą Nowinę (euangelion).

Czekająca Jerozolima. Jaką nowinę przynosi świętemu Miastu posłaniec? Ogłasza koniec wojny i pokój; ogłasza szczęście i zbawienie. Bóg króluje. Bóg wraca znów na Syjon. Miasto zniszczone i pozbawione murów nie ma straży. A jednak prorok mówi o strażnikach, którzy podnoszą radosny głos, oglądając pochód Pana. Miasto wciąż jeszcze leży w ruinie, a jednak zostaje wezwane do radości.

Narodziny Mesjasza. Bóg obnaża swoje ramię, ukazując siłę jak wojownik. Obnaża je jak budowniczy, przystępujący do odbudowy Syjonu. Cóż to za bitwa została wygrana? Kim są strażnicy, którzy jak duchy pojawiają się na murach miasta? Historyczny opis powrotu Izraela z wygania otwiera się na czasy przyszłe i opisuje Wcielenie Syna Bożego. Bóg odnosi druzgocące zwycięstwo nad ciemnością. Na ziemię zstępuje Jego Syn, Przedwieczna Światłość. Prorocy, w Starym Testamencie określani jako strażnicy Izraela (Ez 33,6), podnoszą radosny okrzyk, oglądając na własne oczy Mesjasza, którego zapowiadali. Aniołowie biegną przez góry Judy, aby zanieść Dobrą Nowinę mieszkańcom ziemi. Rodzi się Jezus.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 98,1-6)

REFREN: Ziemia ujrzała swego Zbawiciela

Śpiewajcie Panu pieśń nową, albowiem uczynił cuda. Zwycięstwo Mu zgotowała Jego prawica i święte ramię Jego.

Pan okazał swoje zbawienie, na oczach pogan objawił swoją sprawiedliwość. Wspomniał na dobroć i wierność swoją dla domu Izraela.

Ujrzały wszystkie krańce ziemi zbawienie Boga naszego. Wołaj z radości na cześć Pana, cała ziemio, cieszcie się, weselcie i grajcie.

Śpiewajcie Panu przy wtórze cytry, przy wtórze cytry i przy dźwięku harfy. Przy trąbach i przy dźwięku rogu, na oczach Pana i Króla się radujcie.

[01][02]

 

PSALM

Nowa pieśń Ps 98,1-4

Jesteśmy dziś wezwani do wesołego uwielbienia Zbawiciela, który przychodzi na ziemię

PSALM  98AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy powygnaniowe, po 538 r. przed Chr.


O PSALMIE • Psalm zaliczany jest do gatunku „tehilla” (l.mn. tehillim), to modlitwa bezinteresownego uwielbienia. Utwory te sławią działanie Boga w świecie stworzonym oraz w historii Izraela. W Ps 98, który wykazuje wiele punktów wspólnych z teologią Deutero-Izajasza, psalmista uwielbia Boga sprowadzającego swój naród po okresie wygnania do ziemi obiecanej. Psalm prawdopodobnie wykonywany był podczas celebracji w świątyni jerozolimskiej, gdzie wspólnota powygnaniowa uwielbiała Zbawcę, Boga Przymierza, który znów zgromadził swoje dzieci na Syjonie.

STROFY • W pierwszej strofie psalmista wzywa swoich rodaków, aby zaintonowali nową pieśń na cześć Boga, który czyni cuda • Język cudów oraz wzmianka o wyciągniętej prawicy i ramieniu Boga nawiązują do wydarzenia wyjścia z Egiptu. Przed oczyma wierzących dokonują się rzeczy przewyższające wielkością cuda z zamierzchłej przeszłości Izraela • W strofie drugiej słyszymy, że Pan na oczach pogan objawił swoje zbawienie i sprawiedliwość. To nawiązanie do cudu wyjścia z niewoli babilońskiej, który dokonuje się na oczach narodów pogańskich, i w którym Bóg okazuje swoją wierność Przymierzu zawartemu z Izraelem • Wreszcie w strofach trzeciej    i czwartej cała ziemia, będąca świadkiem Bożych dzieł, wezwana jest do uwielbienia Boga z użyciem różnych instrumentów.

ZANIM USŁYSZYSZ • Psalm ten został użyty w dzisiejszej liturgii, by służyć za odpowiedź na zbawcze działanie Boga objawiające się w posłaniu człowiekowi Zbawiciela. Tak jak Izrael (a z nim wszystkie narody) wezwany był do radowania się z dzieł potęgi Boga, których doświadczył podczas wyjścia z Egiptu i powrotu z niewoli babilońskiej, tak i my dziś jesteśmy wezwani do wesołego uwielbienia Zbawiciela, który właśnie przychodzi na ziemię. Ten temat podejmuje powtarzany przez nas refren: Ziemia ujrzała swego Zbawiciela.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Hebrajczyków

(Hbr 1,1-6)

Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat. Ten /Syn/, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty, podtrzymuje wszystko słowem swej potęgi, a dokonawszy oczyszczenia z grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach. On o tyle stał się wyższym od aniołów, o ile odziedziczył wyższe od nich imię. Do którego bowiem z aniołów powiedział kiedykolwiek: Ty jesteś moim Synem, Jam Cię dziś zrodził? I znowu: Ja będę Mu Ojcem, a On będzie Mi Synem. Skoro zaś znowu wprowadzi Pierworodnego na świat, powie: Niech Mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży! Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Ostateczna wypowiedź Hbr 1, 1-6
Pan Bóg nie ma już nic innego do powiedzenia człowiekowi: wszystko co chce wyrazić, zawiera się już w misterium Syna Bożego

List do Hebrajczyków • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: 70-95 r. • SKĄD: nie wiemy • DO KOGO: chrześcijanie w Azji Mniejszej


JEZUS – OSOBA I DZIEŁO • List do Hebrajczyków przez wieki przypisywany był Pawłowi. Różnice w stylu i tematach teologicznych wskazują jednak na  innego, nieznanego bliżej autora. Podejrzewano, że mogli nim być: Łukasz, Apollos, Barnaba, Klemens Rzymski bądź inny uczeń Pawła. Autor to prawdopodobnie Żyd ze środowiska aleksandryjskiego, należący do drugiego pokolenia uczniów Jezusa. Swoje pismo kieruje do chrześcijan pochodzenia żydowskiego i pogańskiego w Azji Mniejszej • Głównym tematem listu jest osoba i dzieło Jezusa, Arcykapłana i Ofiary Nowego Przymierza, które wypełnia i przewyższa Przymierze Mojżeszowe.

STRUKTURA • Najczęściej przyjmowana struktura listu to kilka tematycznych wywodów: wprowadzenie (1, 1–4); Syn wyższy od aniołów (1, 5—2, 18); Jezus – wierny i współczujący Arcykapłan (3, 1—5, 10); wieczne kapłaństwo Jezusa (5, 11—10, 39); wskazania i przykłady (11, 1—12, 29); końcowa zachęta i pozdrowienia (13, 1–25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy dziś pierwsze wersety listu, jest to wprowadzenie do niego. Zaczyna się on od refleksji nad historią Bożego objawiania się człowiekowi: w Starym Testamencie Bóg komunikował się z nim często i różnymi metodami przez proroków (szeroko pojętych, zaliczając do tego również np. Abrahama czy Mojżesza). Ale teraz historia doszła do punktu, w którym udziela On swej ostatecznej wypowiedzi, jego Objawienie osiąga swój szczyt. Jest nim Syn, w którego dziele widać zbawczy zamiar Boga wobec człowieka. To ten sam Syn, który jest przedwieczny, przez którego dokonało się całe stworzenie, który jest większy od aniołów.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Syn to ostateczna, decydująca wypowiedź Boga: Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna.

 

LINKI


Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna (Hbr 1,1-2).

1P 1,20: On był wprawdzie przewidziany przed stworzeniem świata, dopiero jednak w ostatnich czasach się objawił ze względu na was.  

Mt 28,18: Wtedy Jezus podszedł do nich i przemówił tymi słowami: «Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi.  

Hbr 5,8: A chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał.  

Mt 3,17: A głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».  

Ga 4,4: Gdy jednak nadeszła pełnia czasu, zesłał Bóg Syna swego, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem…  

 

TRANSLATOR


Ten Syn, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty… (Hbr 1,3)

Greckie słowa apaugasma (także promieniowanie, aktywny blask) oraz charakter (odbicie na monecie, znak firmowy, w odniesienie od osób: cecha charakterystyczna, zewnętrzne przedstawienie, forma), to pojęcia podjęte później również przez Ojców do wyrażenia nigdy do końca nieopisywalnej rzeczywistości relacji Syna Bożego względem Ojca.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Autor Listu do Hebrajczyków, podobnie jak Jan Ewangelista, wpuszcza w noc betlejemską światło z wysoka. Dziecko, które się rodzi, choć małe i bezbronne, jest prawdziwym Bogiem.

Jedyne Słowo. Syn to ostateczne Słowo, jakie Ojciec wypowiada do nas ludzi. Zanim przyszedł Syn, Bóg komunikował się z nami przez proroków. Ich życie, wizje i słowa, niosły Jego wolę i odkrywały naszą przyszłość. Syn jest ostatnim i najpełniejszym Słowem Ojca. Więcej objawień już nie będzie.

Stwórca. We wcieleniu Chrystusa ludzki świat ogląda coś, czego nie widział od nieszczęsnych czasów grzechu pierworodnego. Bóg znowu przechadza się wśród ludzi, stąpa po naszej ziemi. Stwórca staje pośród nas. Przychodzi Syn, który jest dziedzicem wszechświata. Do niego należy ziemia, niebiosa i ludzkość. My jesteśmy tylko jej dzierżawcami.

Chwała. Syn przynosi w Sobie całe piękno i chwałę Boga, aby zwrócić je nam, okradzionym przez grzech. Przybywa z misją przywrócenia nam godności dzieci Bożych, oczyszczenia z grzechu.

Powrót Króla. Wreszcie ten Syn nie pozostanie z nami na długo. Powróci do Ojca, aby zasiąść po jego prawicy. Tam jest Jego miejsce. Tam jest także nasze miejsce. Kiedy wróci na końcu czasów, pociągnie nas w drogę za sobą. Wówczas zegnie się przed Nim każde kolano i każdy rozpozna w Nim Króla. W Tym, który pewnego dnia, w Dzień Bożego Narodzenia, przyszedł jako dziecko na ziemię.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Jana (J 1,1-18)

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. Pojawił się człowiek posłany przez Boga Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o Światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz /posłanym/, aby zaświadczyć o Światłości. Była Światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było /Słowo/, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili. A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie. Z Jego pełności wszyscyśmy otrzymali - łaskę po łasce. Podczas gdy Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Boga nikt nigdy nie widział, Ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, /o Nim/ pouczył.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Słowo stało się ciałem  J 1,1-18

Ojcowie Kościoła powtarzali: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem. On się narodził, abyśmy my mogli narodzić się na nowo

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  90 r.
KATEGORIA: hymn


EWANGELIA MISTYCZNA • Ewangelia wg św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Jana interesuje nie tyle chronologia życia Pana, co misterium Jego osoby. To Ewangelia mistyczna, spisana przez umiłowanego ucznia, który spoczywał na piersi Jezusa.

STRUKTURA • Dzieło dzieli się na: wprowadzenie (rozdz. 1) oraz dwie zasadnicze części: • Księgę Znaków  czyli objawienie się Jezusa w znakach (rozdz. 2-12) • i Księgę Chwały, to znaczy opis Męki, Śmierci i Zmartwychwstania (rozdz. 13-20). Na końcu Ewangelii jest podwójny epilog.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejszy fragment pochodzi z pierwszego rozdziału Ewangelii Jana. Jego pierwsza część to tzw. hymn o Logosie, wczesnochrześcijański utwór opisujący misję przychodzącego z wysoka Chrystusa, Bożego Słowa (J 1,1-18). Te pierwsze wersety przypominają początek Księgi Rodzaju (opis stworzenia świat) oraz tradycje o Mądrości towarzyszącej Bogu w dziele stworzenia (por. Mdr 7,25; Prz 8,30). Prolog opisuje dzieje przyjścia na świat Bożego Słowa (ww. 1-11). To nowe Jego narodzenie w czasie prowadzi z kolei do nowego narodzenia “tych, którzy wierzą w imię Jego” (ww. 12-13), a przez to do  kontemplacji Jego zbawczej obecności (w. 14). • Po prologu, który od otaczających go tekstów różni się obrazami i poetyckim charakterem, rozpoczyna się narracja o Janie Chrzcicielu (J 1,19-34). Wskazuje on nadchodzącego Mesjasza (J 1,29) i sprawia, że idą za Nim jego dotychczasowi uczniowie (J 1,35-37). Jezus to Słowo Boże, zstępujące z nieba; Jan jest (tylko i aż) głosem, który Je zapowiada.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Co się wydarzyło?: A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy.

Po co to wszystko?:  Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego.

 

LINKI


Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego (J 1,12).

Ga 3,26: Wszyscy bowiem dzięki tej wierze jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie. 

1J 3,1: Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. 

Rz 8,14: Albowiem wszyscy ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. 

Ef 1,5: …przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli.

J 7,38: Jak rzekło Pismo: Strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza. 

A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy (J 1,14).

Hbr 2,14: Ponieważ zaś dzieci uczestniczą we krwi i ciele, dlatego i On także bez żadnej różnicy stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, to jest diabła. 

1J 1,1: To wam oznajmiamy, co było od początku, cośmy usłyszeli o Słowie życia, co ujrzeliśmy własnymi oczami, na co patrzyliśmy i czego dotykały nasze ręce…

J 2,11: Taki to początek znaków uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej. Objawił swoją chwałę i uwierzyli w Niego Jego uczniowie. 

Ap 21,3: I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: «Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie “BOGIEM Z NIMI”. 

 

TRANSLATOR


Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo (J 1,1).

Greckie en arche (na początku, J 1,1) przywodzi na myśl pierwsze słowa Księgi Rodzaju na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Oznacza nie chronologiczny, ale absolutny początek, zasadę wszystkiego, a raczej osobę, od której wszystko się zaczyna. Syn Boży, który rodzi się jako człowiek w Betlejem, to ten sam Bóg, który jest racją i zasadą istnienia świata, który wydobył go z chaosu i niebytu.

Ono było na początku u Boga (J 1,2).

Słowo-Syn było zawsze u Boga, a raczej – jak pisze Jan – było zwrócone twarzą ku Bogu (pros ton theon, J 1,2), było Jego Słowem, byli sobie bliscy jak matka i dziecko.

• A Słowo stało się ciałemzamieszkało wśród nas (J 1,14).

Greckie sarx to dosłownie mięso, określenie bardzo konkretne, nie pozwalające na wątpliwość czy ciało Jezusa było prawdziwe i realne.

Czasownik z przyimkiem mówią wprost: rozbiło namiot u nas, w nas. Przywodzi na myśl semicki sposób wyrażania się oraz oznacza tymczasowość zamieszkiwania.

 

JESZCZE O EWANGELII


Prolog Jana przedstawia historię Wcielenia inaczej niż Łukasz i Mateusz, przenosi ją w perspektywę kosmiczną. Droga Jednorodzonego rozpoczyna się przed ziemskim czasem, w przestrzeni nieba,  o której mówi drugie czytanie (J 1,3; Hbr 1,2). Trzy pierwsze wersy swego hymnu-prologu, odsłaniają nam trzy prawdy Wcielenia:

• Prawda o Ojcu i Synu, czyli zbawia nas miłość Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga (…) Ono było na początku u Boga. Syn, który żyje z Ojcem w przestrzeni nieba jest u siebie, u Boga, zwrócony nieustannie twarzą ku Niemu (patrz Translator). W ten sposób Ewangelista podkreśla, że to właśnie miłość – nie wszechmoc ani boski geniusz – są charakterystyczne dla Syna Bożego. Przyjdzie On na świat obdarty z wszechmocy, a bogaty tylko w Miłość. Boża miłość jako jedyna ma moc zbawić człowieka.

• Prawda o nas, czyli zależni od Boga • Wszystko przez nie (przez Słowo Boże) się stałobez Niego nic się nie stało, co się stało. Nie ma rozwodu pomiędzy niebem i ziemią, światem materialnym i duchowym. Są jak dwa płuca, dwie komory serca, stworzone przez tego samego Boga, który troszczy się o swoje stworzenie. Jeśli rozdzielamy te dwa światy, ziemski jest skazany na obumieranie. Bóg Stwórca jest także Bogiem Zbawcą.

• Prawda o Chrystusie, czyli więcej niż dziecko • Centrum i absolutne serce pierwszych trzech wersetów, to słowa Bogiem było Słowo (aby to podkreślić, Jan zmienia nawet szyk wyrazów). Ten, który przychodzi na świat jako człowiek, to nie Cudotwórca ani Nauczyciel; małe dziecko to Wcielony Bóg. Przychodzi wydać walkę zaciskającej się wokół człowieka pętli ciemności, grzechu i śmierci (J 1,4-5). Przynosi nam zwycięską Światłość, wygrywa dla nas życie wieczne (J 1,5). Nie zapominajmy o tym świętując Boże Narodzenie.

 

TWEETY




 

STO SŁÓW


Niby tak dobrze znane nam święta, a jednak niosą w sobie niesamowity ładunek nowości, który zawsze  powinien nas dziwić, wciąż szokować, nieustannie wprawiać w zachwyt. Bóg stał się człowiekiem, zszedł na ziemię, zechciał stać się jednym z nas. To coś więcej niż sentyment, wzruszenia, zwyczaje, prezenty lub wolny czas.

Oto ostateczna wypowiedź Boga, nie ma On (i nie będzie miał) już nic innego do powiedzenia człowiekowi: wszystko co chce wyrazić, zawiera się już w przedziwnym misterium Syna Bożego. On jest Jego jedynym i doskonałym Słowem, które istniało zawsze, w doskonałej jedności z Ojcem, a 2000 lat temu zstąpiło na ziemię i przybrało ludzkie ciało. To jedyne misterium Syna jest misterium Jego Paschy, przejścia przez ten świat aż do zwycięstwa nad śmiercią i wyniesienia ludzkiej natury do chwały Ojca, powrotu razem z nią do nieba.

A jednak te święta zawierają w sobie znacznie więcej niż tylko wspomnienie: nie zrozumie ich sensu, kto nie zna motywu tego Bożego zstąpienia, pozbycia się Swego majestatu, tego przerażającego ogołocenia się. To właśnie Jego miłość, która wyraża się w zaproszeniu człowieka do całkowitej komunii, wspólnoty ze sobą. Ojcowie Kościoła powtarzają nam wciąż: Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek mógł stać się Bogiem. On się narodził, abyśmy my mogli narodzić się na nowo, z wiary i przez wiarę. A to oznacza: otrzymać nową naturę, żyć życiem Bożym, życiem nieśmiertelnym, życiem, którym można podzielić się, które można oddać, stracić je dla drugiego.

Oto wszystko co masz zrobić: zgodzić się. Bo pozwolić mu się dziś narodzić jako prosty, ograniczony i bezbronny człowiek, w ubóstwie betlejemskiej stajni, w chłodzie i ciemności nocy, to zgodzić się przyjąć z nieba tę Boską naturę do zwyczajnej, może szarej, przytłaczającej albo trudnej rzeczywistości Twojego codziennego życia.

 

1/6
"Boże Narodzenie", Giotto di Bondone, 1303 - 1305 r., Kaplica Scrovegnich, Padwa, Włochy
2/6
"Madonna z Dzieciątkiem i muzykujący aniołowie", fragment ołtarza z Isenheim, Matthias Grünewald, 1506-15 r., Musée Unterlinden, Colmar, Francja
3/6
"Narodzenie", Correggio, 1529-1530 r., Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie, Niemcy
4/6
"Pokłon pasterzy", Gerard van Honthorst, XVI w., Pommersches Landesmuseum, Greifswald, Niemcy
5/6
"Pokłon pasterzy", Giorgione, pocz. XVI w., National Gallery of Art, Waszyngton
6/6
"Pokłon Pasterzy", Peter Paul Rubens, 1608 r., Muzeum Ermitaż, Petersburg, Rosja
poprzednie
następne

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II Adwentu A

Kim jest ten, na którego czekamy? Czy go znamy? Czy wiemy, co nam przynosi? Czego tak naprawdę od Niego oczekujemy?

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - II Adwentu A
Kim jest ten, na którego czekamy? Czy go znamy? Czy wiemy, co nam przynosi? Czego tak naprawdę od Niego oczekujemy?

PUNKT WYJŚCIA


II NIEDZIELA ADWENTU A • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, by sprawił, aby troski doczesne nie przeszkadzały nam w dążeniu na spotkanie z Jego Synem, lecz by nadprzyrodzona mądrość kształtowała nasze czyny i doprowadziła nas do zjednoczenia z Chrystusem • CZYTANIA: Księga Izajasza 11, 1-10, Psalm 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17, List Świętego Pawła do Rzymian 15, 4-9, Ewangelia wg Świętego Mateusza 3, 1-12

 

• CHMURA SŁÓW •

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 11, 1-10)

Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się Odrośl z jego korzenia. I spocznie na niej Duch Pana, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pana. Upodoba sobie w bojaźni Pana. Nie będzie sądził z pozorów ni wyrokował według pogłosek; raczej rozsądzi biednych sprawiedliwie i pokornym w kraju wyda słuszny wyrok. Rózgą swoich ust uderzy gwałtownika, tchnieniem swoich warg uśmierci bezbożnego. Sprawiedliwość będzie mu pasem na biodrach, a wierność przepasaniem lędźwi. Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał. Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie, młode ich razem będą legały. Lew też jak wół będzie jadał słomę. Niemowlę igrać będzie na norze kobry, dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii. Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana na kształt wód, które przepełniają morze. Owego dnia to się stanie: Korzeń Jessego stać będzie. na znak dla narodów. Do niego ludy przyjdą z modlitwą, i sławne będzie miejsce jego spoczynku.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Nowe porządki  Iz 11,1-10

Izajasz zapowiada w swoim proroctwie Mesjasza, który przyniesie pokój niemożliwy do osiągnięcia ludzkimi wysiłkami

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Izajasz • CZAS POWSTANIA:  II poł. VIII w. przed Chr. • KTO MÓWI: Bóg i Izajasz • ADRESACI: Izajasz  • KATEGORIA: mowa prorocka


ADWENTOWY PROROK • Tego roku w adwentowe niedziele czytamy Księgę proroka Izajasza. Jest to jedna z najdłuższych ksiąg Starego Testamentu, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania. Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia • Pierwsza część (Iz 1-39) dotyczy Izraela przed wygnaniem za czasów panowania bezbożnego króla Achaza (735-715 r. przed Chr.) oraz jego syna, wiernego reformatora Ezechiasza (715-698 r. przed Chr.). Jej autorem jest tzw. Pierwszy Izajasz (Proto-Izajasz), działający w latach 740-701 r. przed Chr. Podkreśla on Świętość Boga działającego w historii • Część druga (Iz 40-55) skierowana jest do Izraelitów na wygnaniu. Jej autorem jest Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz), prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza. Głosi on radykalny monoteizm oraz przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe • Trzecia część (Iz 56-66) powstała już po powrocie z wygnania. Odpowiada za nią wciąż tzw. “szkoła Izajasza”. Autor, nazwany umownie Trzecim Izajaszem (Trito-Izajaszem), podkreśla świętość Boga i Jerozolimy oraz rysuje wizję czasów ostatecznych, w których zbawienie ma objąć wszystkie narody.

KSIĘGA EMMANUELA • Rozdział jedenasty Księgi Izajasza, który słyszymy w dzisiejszej liturgii należy do tzw. Księgę Emmanuela (Iz 6,112,6). Obejmuje ona wyrocznie z pierwszych lat misji prorockiej Izajasza i zapowiada Mesjasza, Emmanuela, księcia pokoju, którego Bóg obiecuje swojemu ludowi w niespokojnych latach wojen z sąsiadami.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejszy fragment to jedno z najbardziej znanych starotestamentalnych proroctw o Mesjaszu. Jest on nazwany tutaj Różdżką (gałązką) i Odroślą. Oznacza to coś kruchego, małego, podatnego na uszkodzenie. Ta pozorna słabość będzie jednak wzmocniona darami Ducha. Dlatego będzie On mógł być wreszcie władcą, który przyniesie sprawiedliwość. Owocem tego jest nowy porządek, pokój, który przekracza naturalne możliwości czy wyobrażenia (sielankowy obraz ww. 6-8 przedstawia w rzeczywistości głęboką metaforę). Tajemniczy mały chłopiec (albo wręcz niemowlę) ma zadziwiającą władzę nad tymi zwierzętami (ww. 6.8). Ostateczny obraz prowadzi nas natomiast do eschatologii: Mesjasz stanie się znakiem zbawienia dla narodów i jedynym “miejscem” uniwersalnego kultu.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pokój niemożliwy po ludzku: Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał.

Kto zna Pana, nie czyni zła: Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana, na kształt wód, które przepełniają morze.

 

LINKI


Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana, na kształt wód, które przepełniają morze (Iz 11,9).

Iz 2,4: On będzie rozjemcą pomiędzy ludami i wyda wyroki dla licznych narodów. Wtedy swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy. Naród przeciw narodowi nie podniesie miecza, nie będą się więcej zaprawiać do wojny. 

Oz 2,18: W owym dniu zawrę z nią przymierze, ze zwierzem polnym i ptactwem powietrznym, i z tym, co pełza po ziemi. Łuk, miecz i wojnę wyniszczę z jej kraju, i pozwolę jej żyć bezpiecznie. 

Jr 31,34: I nie będą się musieli wzajemnie pouczać jeden mówiąc do drugiego: “Poznajcie Pana!” Wszyscy bowiem od najmniejszego do największego poznają Mnie wyrocznia Pana, ponieważ odpuszczę im występki, a o grzechach ich nie będę już wspominał». 

Rz 15,14: Bracia, jestem co do was przekonany, że pełni jesteście szlachetnych uczuć, ubogaceni wszelką wiedzą, zdolni do udzielania sobie wzajemnie upomnień. 

Ap 14,6: Potem ujrzałem innego anioła lecącego przez środek nieba, mającego odwieczną Dobrą Nowinę do obwieszczenia wśród tych, którzy siedzą na ziemi, wśród każdego narodu, szczepu, języka i ludu. 

 

TRANSLATOR


I wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni (Iz 11,1).

Dla współczesnego człowieka pewnie łatwiej zrozumieć, gdy przetłumaczy się: gałązka.

Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał (Iz 11,6).
Dosłownie: prowadził.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Rok 701. Proroctwo z 11 rozdziału Księgi Izajasza odnosi się prawdopodobnie do sytuacji, jaka zapanowała ok. 701 r. Kraj został wówczas spustoszony przez najazd władcy asyryjskiego Sennacheryba. Jerozolima w cudowny sposób ocalała, lecz kraj przypominał nagi pień ściętego drzewa.

Nierozważny król. Z tego pnia, zapowiada Izajasz, ma wybić się młody pęd (nëºcer). Nie jest nim Ezechiasz, który już od dwóch dekad rządzi krajem. To dobry król, który zapoczątkował reformy religijne i dba o przymierze z Jahwe (2 Krl 18,3-4). Równocześnie jednak brak mu rozwagi. Już po raz drugi w krótkim odstępie czasu wikła się w koalicje anty-asyryjskie, ściągając na kraj gniew potężnego imperium.

Zapowiedź Mesjasza. W sytuacji władców, którzy nie są w stanie zapewnić Izraelowi pokoju, Izajasz wygłasza proroctwo o Mesjaszu. Duch, który na nim spoczywa, to ten sam Duch, który wydobywał świat z chaosu (Rdz 1,2; 2,7; 6,3; Ps 33,6), to moc odradzająca Izraela (Iz 32,15; Ez 37,1-14). Wśród jego atrybutów prorok wymienia także mądrość i rozum, radę i męstwo, wiedzę i bojaźń Pańską. Przyszły władca będzie obdarzony duchem mocy – geburah – do realizowania planów Jahwe (2 Krl 18,20; Iz 36,5; Ez 32,29). Proroctwo zawiera w sobie także obrazy natury, w której wygasa walka i nienawiść, człowiek powraca do pełnego bezpieczeństwa i harmonii życia w świecie, jak gdyby odżył na ziemi stary rajski ogród (Iz 11, 6-8).
Nazarejczyk. Żaden z królów Izraela nie zrealizował swym panowaniem mesjańskiej wizji Izajasza. Odrośl, o której mówi Izajasz to po hebrajsku nëºcer. Słowo to zawiera się w nazwie Nazaret (bet nëºcer, dom odrośli). Świat pogrążył się w oczekiwaniu na Mesjasza, który ofiarował by mu trwały pokój i wypełnił proroctwa Izajasza. Mesjasz ten miał być nazwany Nazarejczykiem (Mt 2,23).

 

CZY WIESZ ŻE…


Wydarzenia z 701 r BC, oblężenie Jerozolimy i spustoszenie Judy opisuje 2 Krl 18 – 19 oraz Iz 36 – 37. Opisują je także kroniki Sennacheryba, które rzucają światło na dramatyczne wydarzenia tamtych dni:

Jeśli chodzi o Ezechiasza, Żyda, który nie ugiął się pod moim jarzmem, zdobyłem 46 z jego silnie umocnionych miast i niezliczone osady w ich sąsiedztwie obległem i zdobyłem budując nasypy ziemne i sprowadzając wieże oblężnicze, atakiem piechoty, poprzez wyłomy w murach i przez kopanie tuneli. Wyprowadziłem z nich 200150 ludzi, młodych i starych, mężczyzn i kobiet, niezliczone konie, muły, osły, wielbłądy, mniejsze i większe bydło, i policzyłem to jako łupy wojenne.

Jego samego zamknąłem jak ptaka w klatce w Jeruzalem, jego królewskim mieście. Ustawiłem straże dokoła i sprowadziłem zgubę na każdego, kto opuszczał jego mury. Jeśli zaś chodzi o Ezechiasza, straszliwy blask mego panowania wstrząsnał nim. Razem z 30 talentami złota, 800 talentami srebra, drogocennymi kamieniami, blokami czerwonego kamienia, wykładanymi kością słoniową łożami i fotelami, wszelkiego rodzaju bogactwa, jak również swoje córki i konkubiny, męskich i żeńskich muzyków posłał do mnie, do Niniwy, mojego królewskiego miasta.

Słynną pryzmę Taylora, cylinder, na którym opisano dzieje tej wyprawy można dziś oglądać w British Museum w Londynie, podobnie jak panele z pałaców asyryjskich ilustrujące zdobycie Lakisz, jednego z warownych miast Judy opanowanych przez Sennacheryba.

 

1/2
Sennacheryb wyraża zgodę na podbój Lakisz, fot. oncenawhile, Wikimedia Commons
2/2
Pryzma Taylora
poprzednie
następne

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17)

REFREN: Pokój zakwitnie, kiedy Pan przybędzie.

Boże, przekaż Twój sąd Królowi, a Twoją sprawiedliwość synowi królewskiemu. Aby Twoim ludem rządził sprawiedliwie i ubogimi według prawa.

Za dni Jego zakwitnie sprawiedliwość i wielki pokój, aż księżyc nie zgaśnie. Będzie panował od morza do morza, od Rzeki aż po krańce ziemi.

Wyzwoli bowiem biedaka, który Go wzywa, i ubogiego, co nie ma opieki. Zmiłuje się nad biednym i ubogim, nędzarza ocali od śmierci.

Niech Jego imię trwa na wieki, jak długo świeci słońce, niech trwa Jego imię. Niech Jego imieniem wzajemnie się błogosławią, niech wszystkie narody ziemi życzą Mu szczęścia.

[01][02]

 

PSALM

Obfitość pokoju Ps 72 (71), 1-2. 7-8. 12-13. 17

Modlitwa to także zatrzymać się choć na chwilę i spojrzeć w górę

PSALM 121 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli


KRÓLEWSKI • Sam tytuł psalmu mówi wprost: Salomonowy (podobnie jak Ps 127). Z naukowego punktu widzenia nie możemy być tego pewni. Być może jest to późniejsze przypisanie do tego obrazu idealnego władcy Izraela. Możemy natomiast śmiało powiedzieć, że na pewno pochodzi on z jakiegoś obrzędu liturgicznego lub innej okazji historycznej związanej z izraelską monarchią (być może skomponowany właśnie dla samego Salomona na dzień jego intronizacji).

MESJAŃSKI • Specyficzne miejsce, jakie zajmował król we wszystkich kulturach starożytnego Bliskiego Wschodu, w relacjach pomiędzy ludem a bóstwem, sprawiło, że psalm bardzo szybko doczekał się interpretacji mesjańskiej, zarówno w tradycji judaizmu, jak i chrześcijaństwa. Choć nie jest wprost cytowany w Nowym Testamencie, to możemy powiedzieć, że jego echa brzmią w opowiadaniu o Mędrcach (Mt 2,11) i w ogólnie pojętej teologii mesjańskiej. Psalm ten powraca do nas także w liturgii Narodzenia Pańskiego.

ZANIM USŁYSZYSZ • To właśnie mesjańskie odniesienie jest powodem wyboru go także do dzisiejszej, adwentowej liturgii. Słyszymy w nim bowiem o tym, że ten cudowny, idealny władca, któremu Bóg ma błogosławić i przekazać władzę (ww. 1-2), będzie przede wszystkim sprawiedliwym sędzią, który zatroszczy się o ubogich (w. 4.12-14). Jego panowanie przyniesie pokój z sąsiadami (ww. 8-11), powszechny dobrobyt (w. 16) i trwałe błogosławieństwo (w. 17).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Dla kogo ma przyjść?: Wyzwoli bowiem wołającego biedaka i ubogiego, i bezbronnego. Zmiłuje się nad nędzarzem i biedakiem i ocali życie ubogich.

 

LINKI


Wyzwoli bowiem wołającego biedaka i ubogiego, i bezbronnego. Zmiłuje się nad nędzarzem i biedakiem i ocali życie ubogich (Ps 72,12-13)

Iz 41,17: Nędzni i biedni szukają wody, i nie ma! Ich język wysechł już z pragnienia. Ja, Pan, wysłucham ich, nie opuszczę ich Ja, Bóg Izraela. 

Łk 4,18: Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi…

Łk 7,22: Odpowiedział im więc: «Idźcie i donieście Janowi to, coście widzieli i słyszeli: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia i głusi słyszą; umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. 

Hbr 7,25: Przeto i zbawiać na wieki może całkowicie tych, którzy przez Niego zbliżają się do Boga, bo zawsze żyje, aby się wstawiać za nimi. 

Ap 3,17-18: Ty bowiem mówisz: “Jestem bogaty”, i “wzbogaciłem się”, i “niczego mi nie potrzeba”, a nie wiesz, że to ty jesteś nieszczęsny i godzien litości, i biedny i ślepy, i nagi. Radzę ci kupić u mnie złota w ogniu oczyszczonego, abyś się wzbogacił, i białe szaty, abyś się oblókł, a nie ujawniła się haniebna twa nagość, i balsamu do namaszczenia twych oczu, byś widział.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 15, 4-9)

Bracia: To, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję. A Bóg, który daje cierpliwość i pociechę, niech sprawi, abyście wzorem Chrystusa te same uczucia żywili do siebie i zgodnie jednymi ustami wielbili Boga i Ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa. Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was ku chwale Boga. Mówię bowiem: Chrystus stal się sługą obrzezanych dla okazania wierności Boga i potwierdzenia przez to obietnic danych ojcom oraz po to, żeby poganie za okazane sobie miłosierdzie uwielbili Boga, jak napisano: «Dlatego oddawać Ci będę cześć między poganami i śpiewać imieniu Twojemu».

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Jak Chrystus Rz 15, 4-9
Jedność wierzących i życie na chwałę Boga mogą wynikać tylko z doświadczenie zawsze uprzedniej miłości Chrystusa

KSIĘGA: List do Rzymian • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt • DATA: 57-58 r. • ADRESACI: mieszkańcy Rzymu


LIST DO STOLICY • List do Rzymian bardzo często powraca w niedzielnej Liturgii Słowa. Nic dziwnego: to jedno z najdojrzalszych pism Pawła. Pierwszym, pragmatycznym celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (>> Rz 15,23-24). Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł głosi Rzymianom ewangelię. Pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła ewangelii o usprawiedliwieniu z wiary w Chrystusa i o tym, że Chrystus jest drogą zbawienia i dla Żydów, i dla pogan. Paweł nie zna jeszcze osobiście tej wspólnoty, ani jej samemu nie założył, odwiedzi ją dopiero później.

KONTEKST • Znajdujemy się w końcowej, praktycznej części Listu do Rzymian (12,1-15,13), w której dominują konkretne wskazówki i zachęty do życia chrześcijańskiego. To już prawie ostatnie fragmenty całego listu. Na koniec zostaną już tylko tzw. epilog i pozdrowienia.

ZANIM USŁYSZYSZ • Na koniec wspomnianej części pełnej różnych moralnych wskazówek Paweł na początku piętnastego rozdziału mówi nam skąd się to wszystko bierze. Chrześcijanin nie jest dobry, uczynny albo uczciwy z ludzkich względów, nie dlatego, że sobie tak postanowił albo jest taki dzielny. Jest to dzieło Boga w nas, owoc wciąż “wychodzącej” ku nam miłości Chrystusa (w. 5.7). Takie doświadczenie ma moc nieustannie przemieniać serce. To z kolei sprawia jedność (w. 6). A wszystko to na chwałę Boga (w. 9).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nadzieja przychodzi przez Słowo: To zaś, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało i dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję.

Po co to wszystko?: Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga.

 

LINKI


Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga (Rz 15,7).

Łk 15,2: Na to szemrali faryzeusze i uczeni w Piśmie: «Ten przyjmuje grzeszników i jada z nimi». 

Rz 5,6: Chrystus bowiem umarł za nas, jako za grzeszników, w oznaczonym czasie, gdyśmy jeszcze byli bezsilni. 

2Kor 5,18: Wszystko zaś to pochodzi od Boga, który pojednał nas z sobą przez Chrystusa i zlecił na posługę jednania. 

Ga 6,2: Jeden drugiego brzemiona noście i tak wypełniajcie prawo Chrystusowe. 

Rz 14,1: A tego, który jest słaby w wierze, przygarniajcie życzliwie, bez spierania się o poglądy. 

Mk 9,41: Kto wam poda kubek wody do picia, dlatego że należycie do Chrystusa, zaprawdę, powiadam wam, nie utraci swojej nagrody. 

 

TRANSLATOR


…to zaś, co niegdyś zostało napisane, napisane zostało i dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali nadzieję (Rz 15,4).

Dosłownie: mieli.

A Bóg, który daje cierpliwość i pociechę, niech sprawi, abyście wzorem Chrystusa te same uczucia żywili do siebie (Rz 15,5).

Tekst grecki mówi dokładnie: według Chrystusa Jezusa, albo: zgodnie z Chrystusem Jezusem.

Dosłownie: to samo myśleli, czyli można powiedzieć: byli jednomyślni.

Dlatego przygarniajcie siebie nawzajem, bo i Chrystus przygarnął was – ku chwale Boga (Rz 15,7).

Być może lepiej przetłumaczyć dosłownie: przyjmujcie; przyjął.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W rozdziale 15 listu do Rzymian Paweł zachęca do troski o słabych w wierze. Za przykład stawia Chrystusa, który stał się „sługą” w Izraelu, aby wypełnić obietnice dane ojcom. Obietnice te to słowa Pisma i zapowiedzi mesjańskie, które spełniają się w Mesjaszu Nowego Przymierza. Wcześniej w Rz 15,3 apostoł cytuje Ps 69,9: Jezus to cierpiący sprawiedliwy, który bierze na siebie los wszystkich cierpiących. Na końcu dzisiejszego czytania Paweł odwołuje się do słów proroctwa mesjańskiego, którego słyszeliśmy w pierwszym czytaniu: dzięki Mesjaszowi także poganie oddadzą cześć Bogu (Iz 11,10). Nie sposób zrozumieć i odkryć przyjścia zapowiadanego Mesjasza bez zażyłości ze Słowem Boga.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 3, 1-12)

W owym czasie wystąpił Jan Chrzciciel i głosił na Pustyni Judzkiej te słowa: «Nawróćcie się, bo bliskie jest królestwo niebieskie». Do niego to odnosi się słowo proroka Izajasza, gdy mówi: «Głos wołającego na pustyni: Przygotujcie drogę Panu, prostujcie ścieżki dla Niego». Sam zaś Jan nosił odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder, a jego pokarmem była szarańcza i miód leśny. Wówczas ciągnęły do niego Jerozolima oraz cała Judea i cała okolica nad Jordanem. Przyjmowano od niego chrzest w rzece Jordanie, wyznając przy tym swe grzechy. A gdy widział, że przychodzi do chrztu wielu spo śród faryzeuszów i saduceuszów, mówił im: «Plemię żmijowe, kto wam pokazał, jak uciec przed nadchodzącym gniewem? Wydajcie więc godny owoc nawrócenia, a nie myślcie, że możecie sobie mówić: „Abrahama mamy za ojca”, bo powiadam wam, że z tych kamieni może Bóg wzbudzić dzieci Abrahamowi. Już siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, będzie wycięte i w ogień wrzucone. Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem. Ma On wiejadło w ręku i oczyści swój omłot: pszenicę zbierze do spichrza, a plewy spali w ogniu nieugaszonym».

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Duchem Świętym i ogniem Mt 3, 1-12

Uwierzenie w Słowo i nawrócenie to tylko wstęp i przygotowanie na Tego, który przychodzi

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: mowa • MIEJSCE: Jerozolima • CZAS: ok. 33 r. • BOHATER: Jezus • SŁUCHACZE: uczniowie


EWANGELIA MATEUSZA • Rozpoczęliśmy tydzień temu nowy rok liturgiczny, a przez to także systematyczną lekturę Ewangelii wg św. Mateusza. Według tradycji uważana jest ona za najstarszą, do naszych czasów zachowała się jedynie w wersji greckiej. Według świadectw starożytnych w pierwotnej wersji była spisana w języku aramejskim. Jej autorem jest powołany przez Jezusa na ucznia celnik Lewi – Mateusz. Pierwotna wersja Ewangelii powstała w latach 64-67 podczas głoszenia Piotra i Pawła w Rzymie. Ewangelia adresowana była do chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Jej grecka redakcja nastąpiła po roku 70. W nowej formie Ewangelia stanowić miała regułę i katechizm życia wspólnoty chrześcijańskiej.

NOWY MOJŻESZ • Jezus u Mateusza przedstawiony jest jako Nowy Mojżesz, Prawodawca, ustanawiający na Górze Błogosławieństw Prawo Królestwa Bożego. Na Jego przyjście wskazują licznie cytowane przez Mateusza  proroctwa Starego Testamentu. Stąd też podział Ewangelii (poza wstępem i epilogiem) odpowiada Pięcioksięgowi Mojżesza: • Księga pierwsza – Program królestwa (Mt 3-7)  • Księga druga: Przepowiadanie królestwa (Mt 8-10) • Księga trzecia: Tajemnice królestwa (Mt 11,1-13,52) • Księga czwarta: Kościół jako zaczątek królestwa (Mt 13,53-18,35) • Księga piąta: Wypełnianie się królestwa (Mt 19-25).

ZANIM USŁYSZYSZ • Po rodowodzie Jezusa Chrystusa (1,1-17), opisie Jego narodzenia (1,18-25) i wydarzeniach mu towarzyszących (rozdz. 3), na scenę wchodzi dziś nagle bardzo ważny aktor: Jan, zwany Chrzcicielem. Jego rolą jest “przygotowanie drogi” nadchodzącemu Zbawicielowi: ma on wołać do nawrócenia oraz ostatecznie wskazać tego, którego sam jest tylko Poprzednikiem. Mateusz idzie dalej niż inni ewangeliści: przedstawia nam nauczanie Jana jako swoisty „wstęp” do nauczania Jezusa, wkładając w jego usta główne przesłanie Jezusa (por. w. 2 oraz dalej 4,17) i identyfikując go z samym prorokiem Eliaszem (11,14; 17,10-13).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Po co przychodzi?: Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.

 

LINKI


Ja was chrzczę wodą dla nawrócenia; lecz Ten, który idzie za mną, mocniejszy jest ode mnie; ja nie jestem godzien nosić Mu sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem (Mt 3,11).

Ml 3,2-3: Ale kto przetrwa dzień Jego nadejścia i kto się ostoi, gdy się ukaże? Albowiem On jest jak ogień złotnika i jak ług farbiarzy. Usiądzie więc, jakby miał przetapiać i oczyszczać srebro, i oczyści synów Lewiego, i przecedzi ich jak złoto i srebro, a wtedy będą składać Panu ofiary sprawiedliwe. 

Iz 44,3: Bo rozleję wody po spragnionej glebie i zdroje po wyschniętej ziemi. Przeleję Ducha mego na twoje plemię i błogosławieństwo moje na twych potomków. 

Iz 4,4: Gdy Pan obmyje brud Córy Syjońskiej i krew rozlaną oczyści wewnątrz Jeruzalem tchnieniem sądu i tchnieniem pożogi…

J 1,15: Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: «Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie». 

Dz 2,3: Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. 

Tt 3,5: …nie ze względu na sprawiedliwe uczynki, jakie spełniliśmy, lecz z miłosierdzia swego zbawił nas przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym…

 

JESZCZE O EWANGELII


Nowe Wyjście. Od czterystu lat nie było już w Izraelu proroka, kiedy Jan Chrzciciel wyszedł na Pustynię Judzką. W jego osobie wypełnia się proroctwo Iz 40,3, które zapowiadało wyjście Izraela z niewoli babilońskiej. Jan głosi zbliżające się do świata Królestwo Boże. Głosi Nowe Wyjście, które będzie dziełem Mesjasza.

Nowy Eliasz. Ubiór i styl życia Jana nawiązywały do proroka Eliasza (z sierści wielbłądziej i pas skórzany około bioder. Zob. 2 Krl 1,8). Jego pokarmem jest szarańcza oraz miód leśny, pożywienie ubogich, ale także Esseńczyków i pobożnych Izraelitów unikających nieczystych pokarmów (2 Mch 5,27). Jan nie jest ascetą czy kontrowersyjnym filozofem. Podobieństwo do Eliasza sugeruje, że zbliża się koniec znanego ludzkości świata.

Koniec i sąd. Wyznanie grzechów połączone z obmyciem ma przygotować ludzkość na zbliżający się Boży sąd. Jan Chrzciciel był prorokiem apokaliptycznym. Doskonale zdawał sobie sprawę, że przyszło mu pełnić swą misję u końca czasów. Za sobą wyczuwał już obecność Zapowiedzianego, którego sam jeszcze nie widział, jedynie mówił mu o Nim głos Boży. Być może Jan oczekiwał także rychłego końca świata i sądu Boga (Mt 3,7).

Oblicze Mesjasza. Mówił i postępował jak człowiek, który czuje, że nie pozostało już wiele czasu. Siekiera przyłożona do korzenia drzewa, ogień oczekujący na tych, którzy nie wydadzą owoców nawrócenia, to wszystko obrazy sądu, który nieodwołalnie nadciąga (Mt 3,10). Idący za nim Mesjasz nie ma łagodnego oblicza Księcia Pokoju z pierwszego czytania. Będzie chrzcić ogniem, przepalać człowieka, przebierać go jak ziarno, a plewy palić w nieugaszonym płomieniu (Mt 3,11-12). To drugie oblicze Mesjasza, którego oczekujemy w Adwencie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Plemię żmijowe. W Starożytności uważano, że istnieje gatunek żmij, który wydostaje się z ciała swych matek w sposób brutalny, przegryzając je. W tym sensie nazwanie kogoś żmiją jest obraźliwe, ale bycie określonym jako jej potomstwo jeszcze o wiele bardziej, bo zawierało w sobie jakby ukryty zarzut ojco- i matkobójstwa.

Wiejadło to prawdopodobnie rodzaj widlastej szufli używanej do podrzucania wymłóconego zboża, tak aby wiatr uniósł lżejsze plewy od cięższego ziarna. Następnie plewy były palone. To pokazuje, że obraz wiatru (po hebr. i gr. to samo słowo co duch) i ognia z poprzedniego wersetu (w. 11) jest tu dalej wykorzystany (w. 12).

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Trwamy w naszym adwentowym, pełnym napięcia, oczekiwaniu: na powtórne przyjście Chrystusa w chwale, na pamiątkę Jego pierwszego przyjścia na ziemię i wreszcie: na Jego ciągłe przychodzenie do Twojego i mojego życia, przez Słowo i Sakramenty, w wydarzeniach życia.

Kim jest ten, na którego czekamy? Czy go znamy? Czy wiemy, co nam przynosi? Czego tak naprawdę od Niego oczekujemy?

Dzisiejsze czytania prowokują nas do tego rodzaju pytań i starają się zarazem na nie odpowiadać. Obiecany Mesjasz nam ma dać to wszystko, za czym tak głęboko tęsknimy. Przychodzi przecież pełen darów Ducha. On chce przynieść obfity pokój, prawdziwą sprawiedliwość (PSALM). On ma moc sprawić, że różne wrogie sobie zwierzęta w sposób nienaturalny będą żyły razem. Jeśli pozwolimy mu zamieszkać w tych “ogrodach zoologicznych” naszych rodzin i wspólnot, odnajdziemy pokój i jedność, które będą znakiem zbawienia dla innych, obcych (I CZYTANIE).

Oczekiwać cierpliwie Jego przyjścia, Jego nieustannego przychodzenia, może ten, kto ma nadzieję. Nadziei nie traci ten, kto czuje się wciąż oczekiwany cierpliwie przez Boga, ciągle przyjmowany przez Niego. Taki ktoś może samemu wciąż przyjmować, przygarniać także innych, potrzebujących w różnych wymiarach (II CZYTANIE).

Jan był tylko Poprzednikiem, posłanym, by przygotować drogi Mesjaszowi. Uwierzenie w Słowo i nawrócenie to tylko wstęp i przygotowanie na Tego, który przychodzi. On jest mocniejszy. Mocniejszy niż wszystko to, co obiektywnie czy subiektywnie wydaje się nam dziś zbyt mocne. On chrzci nas Duchem Świętym i ogniem (EWANGELIA), gdy pozwalamy się zanurzyć w Misterium Jego Paschy, Jego zwycięstwa nad śmiercią.

 

1/6
"Jan Chrzciciel głoszący na pustyni", Anton Raphael Mengs, XVIII w., Museum of Fine Arts, Houston
2/6
"Jan Chrzciciel głoszący", Mattia Preti, 1665 r., Fine Arts Museums of San Francisco, USA
3/6
Jan Chrzciciel, Leonardo da Vinci, ok. 1513-1516 r., Luwr, Paryż
4/6
"Kazanie św. Jana Chrzciciela,", 1566 r., Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, Węgry
5/6
Przedstawienie Jana Chrzcielela z kościoła Hagia Sophia w Stambule, XII w.
6/6
"Jesse", witraż z kościoła Wszystkich Świętych Kościoła, Hove, Wielka Brytania, WikimediaCommons, fot. Malcolmlow, CC 3.0
poprzednie
następne

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >