Jutro Niedziela – Święto Świętej Rodziny A

Jezus. Przypadek szczególny. Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - Święto Świętej Rodziny A
Jezus. Przypadek szczególny. Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie.

PUNKT WYJŚCIA


ŚWIĘTO ŚWIĘTEJ RODZINY: JEZUSA, MARYI, JÓZEFA • Rok A • KOLOR SZAT: biały • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy naśladowali w naszych rodzinach cnoty Świętej Rodziny • CZYTANIA: Mądrość Syracha 3, 2 –6. 12 –14 • Psalm 128, 1 –5 • List do Kolosan 3, 12 –21 • Ewangelia wg św. Mateusza 2, 13 –15. 19 –23

 

CHMURA SŁOWA


 

 

STO SŁÓW


Święta Rodzina. Absolutny wyjątek. Ona i on, Maryja i Józef, są dla siebie mężem i żoną, aczkolwiek zachowują czystość. Ich Dziecko nie jest jego biologicznym Synem, a ona, choć urodziła, pozostaje dziewicą.

To kolejny obraz, który unaocznia tajemnicę Wcielenia: tajemnicę Boga, który staje się człowiekiem, jednym z nas. Boga, który narodziwszy się w świecie, w społeczeństwie, przyjął na siebie wszystkie prawa i reguły nim rządzące, w tym czwarte przykazanie: „Czcij ojca swego i matkę swoją”. Bóg chciał, by Jego Syn otrzymał wychowanie w ludzkiej rodzinie. By odziedziczył pewne cechy matki i wyrósł w pewnych regułach ojca. By tęsknił za dzieciństwem w Nazarecie, a w swych rysach twarzy, mimice, decyzjach, reakcjach rozpoznawał swoich rodziców.

Bo ojciec i matka to powołanie miłości na całe życie. Nawet Bóg ich czcił. Piękny wyjątek, który potwierdza regułę. Sam Bóg potwierdza, jak ważne jest: Czcij ojca i matkę.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Mądrości Syracha

(Syr 3, 2 –6. 12 –14)

Pan uczcił ojca przez dzieci, a prawa matki nad synami utwierdził. Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził. Kto czci ojca, radość mieć będzie z dzieci, a w czasie modlitwy będzie wysłuchany. Kto szanuje ojca, długo żyć będzie, a kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce. Synu, wspomagaj swego ojca w starości, nie zasmucaj go w jego życiu. A jeśliby nawet rozum stracił, miej wyrozumiałość, nie pogardzaj nim, choć jesteś w pełni sił. Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie, w miejsce grzechów zamieszka u ciebie.

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Czcij ojca i matkę Syr 3, 2 –6. 12 –14

Autor Mądrości Syracha rozwija IV przykazanie Dekalogu. W Starym Testamencie cześć do rodziców była zbliżona do czci oddawanej Bogu.

KSIĘGA: Mądrość Syracha • AUTOR: Jezus, syn Syracha • CZAS POWSTANIA: ok. 180 r. przed Chr. (wersja herbrajska), 132 –117 r. przed Chr. (wersja grecka) • KATEGORIA: pouczenie mądrościowe


Z KSIĘGA AUTORSTWA JEZUSA • Słynne pytanie, na które czasem nie potrafią odpowiedzieć poprawnie nawet znani bibliści, brzmi: czy Jezus jest autorem którejś z ksiąg Pisma Świętego? Otóż tak, jest. A nazwa tej księgi brzmi Księga Syracydesa. Inne nazwy to Księga Mądrości Syracha albo Eklezjastyka. Jak poświadcza trzydziesty werset ostatniego rozdziału, jej autorem jest… Jezus. Jezus, syn Syracha. Autor był mędrcem, prawdopodobnie prowadził szkołę w Jerozolimie ok. 180 r. przed Chrystusem. Adresatami jego nauczań są uczniowie jego szkoły – Syrach nazywa ich swoimi synami – a także wszyscy, którzy chcą pogłębić swoją więź z Panem za pośrednictwem Prawa, oraz ci, którzy żyjąc na obczyźnie, do Prawa chcą dostosować swoje obyczaje. Księgi nie ma w kanonie hebrajskim.

ŻYWA MĄDROŚĆ • To jedna z ksiąg mądrościowych. Jest dość długa, liczy aż 51 rozdziałów. Nie zawiera narracji, nie opowiada historii Izraela, jego królów, dziejów ludu Bożego. To luźny zbiór zasad, zapis doktryny, innymi słowy: prawdziwa mądrość, której źródłem, natchnieniem jest Bóg. Słuchając pierwszego czytania, zwróćmy uwagę, jak bardzo aktualne, żywe i potrzebne dla naszej wiary są działające na wyobraźnię słowa Mądrości Syracha.

PRZYKAZANIE CZWARTE • Pierwsze czytanie jest rozwinięciem czwartego przykazania Dekalogu. Autor przedstawia korzyści, jakie płyną z wierności nakazowi czci ojca i matki. Ci, którzy szanują swych rodziców, mogą liczyć na: • posłuszeństwo własnych dzieci • wysłuchanie modlitw • długie życie, a nawet • odpuszczenie grzechów. Cześć należna rodzicom nie wynika z ich cnót, aktualnej pozycji czy stanu, lecz samego faktu macierzyństwa i ojcostwa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów
Kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził
Kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce

 

TRANSLATOR


Pan uczcił ojca przez dzieci, a prawa matki nad synami utwierdził (Syr 3, 2)dosłownie: Pan otoczył ojca chwałą (gr. edoksasen). Przebija przez to zasadnicza prawda: cześć oddawana ojcu to ta sama cześć, którą oddaje się Bogu. Bóg utożsamia się z postaciami ziemskiego ojca i ziemskiej matki.

Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów (Syr 3, 3)Niebywałe zdanie: autor używa greckiego czasownika hilaskomai, który funkcjonuje w języku ofiar i kultu. Cześć oddawana ojcu ma tę samą moc co ofiary składane w świątyni jerozolimskiej – gładzi grzechy.

Kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził (Syr 3, 4)W grece apothesauridzo znaczy gromadzić skarby. Słowo to użyte w 1 Tm 6,19 odnosi się do skarbów w niebie, o których mówi także Jezus w Mt 6,20.

Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie, w miejsce grzechów zamieszka u ciebie (Syr 3, 14)Dosłowne: miłosierdzie zamienia się miejscem z grzechami (gr. prosanoikodomeo).

 

BIBLIJNY INSIDER


• Czwarte przykazanie • Autor natchniony interpretuje i rozwija czwarte przykazanie Dekalogu: Czcij ojca swego i matkę swoją (Wj 20,12) • Już tam ukrywa się prawda, że rodzicom oddaje się cześć, która jest zbliżona do czci oddawanej samemu Bogu. Hebrajski czasownik kabed („czcić”) poza czcią oddawaną rodzicom opisuje w Biblii chwałę oddawaną Bogu • Autor Księgi Syracha idzie dalej, stwierdzając, że cześć, miłość i szacunek do rodziców są jak ofiara ekspiacyjna, dzięki której Bóg odpuszcza grzechy człowieka i gromadzi dla niego skarby dobrych uczynków. To pewna droga do zbawienia.

• Trudna miłość do ojca • W tekście Księgi Syracha eksponuje się przede wszystkim postać ojca, ponieważ miłość do niego często jest trudniejsza niż miłość do matki. Ojciec w starożytności (łac. paterfamilias) to pan domu dysponujący władzą absolutną i decydujący o losie dzieci. Biblia zna wiele przypadków ojców niepotrafiących obudzić w sobie charyzmatu ojcostwa dla troskliwej opieki i towarzyszenia swoim dzieciom (np. Samuel, Saul czy Dawid) • Syrach wzywa do wyrozumiałości i przebaczenia naszym niedoskonałym ziemskim ojcom. Ostatecznie dali nam najcenniejszy dar życia i wiele dobra. Dzięki miłości i wyrozumiałości wobec ojca zyskamy Ojca w Bogu, który w zamian za nasze miłosierdzie otworzy nam bramy swojego królestwa.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 128, 1–5)

Refren: Szczęśliwy człowiek, który służy Panu.

Szczęśliwy człowiek, który służy Panu * i chodzi Jego drogami. Będziesz spożywał owoc pracy rąk swoich, * szczęście osiągniesz i dobrze ci będzie.

Małżonka twoja jak płodny szczep winny * w zaciszu twego domu. Synowie twoi jak oliwne gałązki * dokoła twego stołu.

Tak będzie błogosławiony człowiek, * który służy Panu. Niech cię z Syjonu Pan błogosławi † i obyś oglądał pomyślność Jeruzalem * przez wszystkie dni twego życia.

[01][02]

 

PSALM

Rodzina źródłem szczęścia Ps 128, 1–5

Psalm 128 wymienia to, co daje szczęście. W przeważającej mierze jest to życie rodzinne.

PSALM 128 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli, po 538 r. przed Chr.


PSALM STOPNI • Pochodzący z powygnaniowej tradycji mądrościowej Psalm 128 należy do zbioru pieśni pielgrzymkowych. Jest określany mianem „Pieśni stopni” lub „Pieśni kroków”, ponieważ być może był śpiewany podczas podchodzenia pielgrzymów do położonej na wzgórzu Jerozolimy, zwykle w ramach obchodów jednego z trzech wielkich świąt żydowskich (Paschy, Święta Namiotów, Święta Tygodni). Psalm zawiera błogosławieństwo dla rodziny: żony, męża, dzieci oraz łączącej ich pracy.

CO DAJE SZCZĘŚCIE? • Podczas liturgii słyszymy cały psalm. Jest on wyrazem ówczesnych przekonań co do źródeł i przejawów prawdziwego szczęścia • Zwróćmy uwagę, że najwięcej źródeł szczęścia psalmista widzi w życiu rodzinnym. Najdobitniejszym znakiem Bożego błogosławieństwa dla Izraelity była, obok dobrobytu materialnego, miłość małżeńska połączona z darem licznego potomstwa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Szczęśliwy człowiek, który służy Panu i chodzi Jego drogami
Małżonka twoja jak płodny szczep winny w zaciszu twego domu
Synowie twoi jak oliwne gałązki dokoła twego stołu

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Kolosan

(Kol 3, 12 –21)

Bracia: Jako wybrańcy Boży – święci i umiłowani – obleczcie się w serdeczne współczucie, w dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby ktoś miał coś do zarzucenia drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy.

Na to zaś wszystko przywdziejcie miłość, która jest spoiwem doskonałości. A w sercach waszych niech panuje pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście wezwani w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni.

Słowo Chrystusa niech w was mieszka w całym swym bogactwie: z całą mądrością nauczajcie i napominajcie siebie, psalmami, hymnami, pieśniami pełnymi ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych sercach.

A cokolwiek mówicie lub czynicie, wszystko niech będzie w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.

Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu. Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia. Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkim, bo to jest miłe w Panu. Ojcowie, nie rozdrażniajcie waszych dzieci, aby nie traciły ducha.

Oto Słowo Boże.

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Rodzinne życie w Duchu Kol 3, 12 –21
Wbrew panującemu w jego czasach patriarchatowi, Paweł zachęca, by więzi rodzinne były oparte na wzajemnej miłości i zrozumieniu.

KSIĘGA: List do Kolosan • NADAWCA: św. Paweł (lub jego uczeń w przypadku późnej datacji) • ADRESACI: chrześcijanie w Kolosach • CZAS POWSTANIA: 52 –57 r., 58–60 r., 61 –64 r., po śmierci św. Pawła • MIEJSCE POWSTANIA: Efez, Cezarea, Rzym


LIST Z WIĘZIENIA • List do Kolosan zaliczamy do grupy tzw. listów więziennych, ponieważ powstał podczas uwięzienia apostoła Pawła. Podaje się kilka możliwych miejsc, z których Paweł mógł wysłać list, ostatecznie jednak wskazywana jest Cezarea lub Rzym. Większość badaczy skłania się dziś ku Pawłowemu autorstwu listu. Pismo jest odpowiedzią na prośbę Epafrasa, założyciela wspólnoty w Kolosach, który potrzebuje wsparcia w walce z szerzącymi się tam herezjami. Nie znamy ich zasadniczej przyczyny, badacze wskazują na ich związek z gnozą, filozofią hellenistyczną, kultami misteryjnymi, wróżbiarstwem i apokaliptycznym judaizmem. Paweł nie polemizuje z żadną konkretną „herezją” pojętą jako system filozoficzny bądź religijny. Jego zamysłem jest raczej wykład prawd wiary i ukazanie piękna oraz wielkości zbawienia w Chrystusie na tle innych rywalizujących ze sobą w Kolosach prądów religijnych i filozoficznych.

WYKŁAD PRAWD WIARY • List – oprócz wstępnego pozdrowienia, modlitwy za wspólnotę z Kolosów oraz zakończenia – składa się z dwóch części. Pierwsza ma charakter wykładu prawd wiary. Rozpoczyna ją hymn o Chrystusie, który oddaje zasadniczą myśl tego fragmentu: Jezus Chrystus jest jedynym prawdziwym Bogiem, który przyniósł zbawienie światu. To nie świat i natura rządzą ludzkim losem, lecz Bóg, który jest ich Stwórcą. Druga część listu to pouczenia moralne.

KONSEKWENCJE WYZNANIA WIARY • Dzisiejsze czytanie pochodzi z drugiej części listu. Uznanie Chrystusa jako Pana i Boga pociąga za sobą konieczność przyjęcia głoszonej przez Niego nauki. Ta zaś opiera się na takich wartościach, jak wzajemne przebaczenie, miłość, pokój, wdzięczność sobie nawzajem, a przede wszystkim Bogu. W tym fragmencie Paweł porusza także istotne zagadnienie relacji rodzinnych • Zwróćmy uwagę, że wbrew panującemu wówczas systemowi patriarchalnemu (ojciec rodziny mógł dowolnie decydować o losie najbliższych) Paweł zachęca, by także owe najbliższe więzi były oparte na wzajemnej miłości i zrozumieniu, bez wynoszenia się nad drugą osobę.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu
Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia
Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkim, bo to jest miłe w Panu

 

BIBLIJNY INSIDER


Jako wybrańcy Boży – święci i umiłowani – obleczcie się w serdeczne współczucie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość (Kol 3,12) • W obrazie chrześcijańskiej rodziny pojawia się sporo cnót, które wydają się zbyt trudne do osiągnięcia lub wypracowania o własnych siłach. To dobra intuicja. Autor mówi tu nie tyle o własnym wysiłku, ile o przyjęciu darów Ducha, nowego życia, mającego źródło w Ukrzyżowanym i Zmartwychwstałym, a opisywanego obrazem nowej szaty, którą mamy na siebie założyć. Czym są dary Ducha, do których przyjęcia jest wezwana chrześcijańska wspólnota i rodzina?

Serdeczne współczucie, gr. splanchna oiktirmou – ciekawy i trudny do oddania zwrot, dosłownie wnętrzności łona. To z jednej strony pełne uczuć, poruszające wnętrze współczucie (splanchna ozncza serce, wnętrzności), a z drugiej strony miłosierdzie (oiktirmos – także wnętrzności, łono, w Septuagincie tłumaczenie hebr. rahamim), które jest czymś więcej niż tylko uczuciowym poruszeniem. To zrozumienie okazane sobie nawzajem, obecność, która stara się rozwiązywać problemy drugiego.

Dobroć, gr. chrestotes – to życzliwość i hojność, z którą wychodzimy poza to, co trzeba zrobić, oddając drugiemu swój czas i serce.

Pokora, gr. tepeinofrosyne – dosłownie niskie myślenie o sobie, cecha znienawidzona przez Greków. Służalczość i małość dla chrześcijan to nic innego jak stawianie się w pozycji tego, który służy drugiemu, na wzór Jezusa.

Cichość, gr. prautes – cecha samego Pana, który nie szukał swego, lecz wypełnienia woli Ojca i naszego dobra. W ten sposób stajemy się szczególnie podobni do Niego.

Cierpliwość, gr. makrothymia – oznacza zdolność do wielkiego (makro-) poświęcenia (gr. thyma) lub długiego powstrzymywania gniewnej reakcji (gr. thymaino). Cierpliwość to składanie siebie w ofierze i mądre przekonywanie uczuć, aby nie wybuchły, niszcząc naszą relację.

Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu (Kol 3,18) • Poddanie żony mężowi nie jest naśladowaniem starożytnych wzorów społeczeństwa patriarchalnego, ponieważ ma się dokonywać „w Panu”. Jest znakiem nowego życia w Jezusie, oznacza ufne oddanie się w ręce męża, równość w powołaniu i łasce. Tak jak Ojciec poddaje wszystko pod stopy Jezusa (Ef 1, 22; Hb 2, 5. 8), tak Syn poddaje wszystko Ojcu (1 Kor 15, 27. 28). Poddanie się żony mężowi to naśladowanie Chrystusa i Boga w ich wolnym i pełnym miłości oddaniu się sobie, w którym osoba nie traci nic ze swej godności. W Ef 5, 21 do takiego poddania-oddania jest wezwany także mąż.

Mężowie, miłujcie żony i nie okazujcie im rozjątrzenia (Kol 3,19) • Mężowie także mają naśladować Jezusa w jego troskliwej miłości do końca (gr. agapao) wobec żon. Dodatkowe przykazanie dla mężów dotyczy tego, aby nie być dla żon gorzkimi (gr. pikraino). W rabinackim komentarzu do Księgi Rodzaju Bóg ostrzega Adama: „Nie dopuść, aby kobieta, którą stworzyłem, płakała z twego powodu, bo ja pozbieram każdą jej łzę”.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 2, 13 –15. 19 –23)

Gdy mędrcy się oddalili, oto anioł Pański ukazał się Józefowi we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i uchodź do Egiptu; pozostań tam, aż ci powiem; bo Herod będzie szukał Dziecięcia, aby Je zgładzić».

On wstał, wziął w nocy Dziecię i Jego Matkę i udał się do Egiptu; tam pozostał aż do śmierci Heroda. Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: «Z Egiptu wezwałem Syna mego».

A gdy Herod umarł, oto Józefowi w Egipcie ukazał się anioł Pański we śnie i rzekł: «Wstań, weź Dziecię i Jego Matkę i idź do ziemi Izraela, bo już umarli ci, którzy czyhali na życie Dziecięcia».

On więc wstał, wziął Dziecię i Jego Matkę i wrócił do ziemi Izraela. Lecz gdy posłyszał, że w Judei panuje Archelaos w miejsce ojca swego, Heroda, bał się tam iść. Otrzymawszy zaś we śnie nakaz, udał się w okolice Galilei. Przybył do miasta zwanego Nazaret i tam osiadł. Tak miało się spełnić słowo Proroków: «Nazwany będzie Nazarejczykiem».

Oto słowo Pańskie.

[01][02]

EWANGELIA

Ucieczka do Egiptu Mt 2, 13 –15. 19 –23

Wydarzenia z dzieciństwa Jezusa św. Mateusz pokazuje z perspektywy św. Józefa. Na czym polega jego mądrość, dzięki której Bóg mógł przeprowadzić historię zbawienia?

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: 70 –80 r. • KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 1 r. • MIEJSCE AKCJI: Betlejem, Egipt • BOHATEROWIE: Józef, Maryja, Jezus, Anioł Pański • WERSJE: brak


DZIECIŃSTWO JEZUSA • Przypomnijmy, że tylko dwie Ewangelie opisują narodzenie Jezusa, a także sceny sprzed Jego narodzenia oraz Jego dzieciństwo: św. Łukasza i św. Mateusza. W przeciwieństwie do Łukasza, który dzieciństwo Jezusa pokazuje z perspektywy Maryi, u św. Mateusza głównym bohaterem wydarzeń jest Józef. To on podjął decyzję o przyjęciu Maryi do swego domu, mimo że z punktu widzenia sprawiedliwości i Prawa powinien ją oddalić (patrz: Ewangelia, IV
niedziela adwentu).

PIERWSZE CHWILE JEZUSA • Święty Mateusz krótko, zaledwie jednym wersetem, wspomina o narodzeniu Jezusa (patrz: Mt 2, 1). Skupia się na wizycie mędrców ze Wschodu. Nie wspominają o tym inni ewangeliści, podobnie jak o historii, którą usłyszymy w dzisiejszej Ewangelii: o ucieczce do Egiptu.

ZAGROŻENIE I UCIECZKA • Usłyszymy ostatni fragment tej części Ewangelii św. Mateusza, która jest poświęcona narodzeniu i dzieciństwu Jezusa. To historia ucieczki do Egiptu. Pominięty zostanie środkowy fragment (Mt 2, 16 –18) o rzezi niewiniątek z rozkazu Heroda. Zwróćmy uwagę, że w centrum historii znów jest św. Józef: ponownie musi podjąć decyzję, biorąc pod uwagę słowo Pana. Zauważmy także, że Święta Rodzina pokonuje drogę do Egiptu i z powrotem do Izraela, powtarzając symbolicznie drogę przemierzoną wcześniej przez lud Izraela (patrz: ZWRÓĆ UWAGĘ).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bał się iść. Otrzymawszy zaś we śnie nakaz, udał się

 

BIBLIJNY INSIDER


Każda z osób Świętej Rodziny wnosi niepowtarzalny charakter i styl bycia, który składa się na tę wspólnotę.

• Józef • Typ patriarchy. Na jego barkach spoczywa bezpieczeństwo i przyszłość domu. Kiedy rodzina jest zagrożona, Anioł rozmawia właśnie z nim. To on organizuje wyprawę i decyduje, dokąd powrócić i gdzie założyć dom • Co ciekawe, Ewangelie nie przekazują żadnego słowa Józefa, jakby jego życie w całości składało się z pracy i działania. Tym właśnie do nas przemawia • W tej postaci doskonale widać coś, co Jan Paweł II określał promieniowaniem ojcostwa, silnego, troskliwego i dyskretnego, które prowadzi Jezusa do odkrycia, kim jest jego Ojciec w Niebie. To pierwsze powołanie ojca.

Maryja • Zapewne jak każda żydowska kobieta troszczyła się o to, aby dom miał duszę i serce. Dbała o praktyczne aspekty codziennego życia • Nie jest łatwo uwierzyć, że jest się Matką Boga. Maryja uczy się tego od początku. Kiedy wyruszała w drogę do Egiptu, z pewnością nie wiedziała jeszcze, jak pełne prób i cierpienia życie przygotował dla nie Bóg. Maryja to przykład modlącej się, towarzyszącej swemu dziecku Matki.

Jezus • Przypadek zupełnie szczególny: Bóg dorastający w ludzkiej rodzinie. Żadnej specjalnej szkoły, żadnych spektakularnych cudów ani oznak mocy i boskiego geniuszu – Jezus przez trzydzieści lat prowadził naprawdę zwyczajne życie • Syn Boga miał prawo do przeżywania buntu wobec świata, który go nie rozumiał, wobec rodziny, która ostatecznie także nie była na jego miarę. Można by zrozumieć jego odmienność i samotność. A jednak o niczym podobnym w historii Jezusa nie słyszymy • Jezus poważnie wziął sobie do serca przykazanie Dekalogu powtarzane przez mędrca Syracha: Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


• Bezpieczna przystań • Egipt to bardzo naturalny wybór i dobre miejsce ucieczki dla Świętej Rodziny. Znajdował się blisko granic Judei, miał dużą diasporę żydowską (szacuje się, że trzecia część mieszkańców Aleksandrii w I w. to Żydzi). Stary Testament i Józef Flawiusz potwierdzają, że Żydzi często uciekali tam przed zamieszkami politycznymi. Dystans pomiędzy Betlejem o obrzeżami Egiptu to przynajmniej 250 kilometrów. Dla rodziny z małym dzieckiem to co najmniej tygodniowa podróż.

• Symboliczna wyprawa • U Mateusza podróż Jezusa do Egiptu urasta do rangi symbolu i spełniającego się proroctwa (Iz 11, 1). Jezus podobnie jak patriarchowie (Abraham, Izaak, Jakub; Rdz 12 –50) i pokolenia jego rodaków przed Nim powtarza drogę do ziemi niewoli, aby wyjść stamtąd później w czasie wyznaczonym przez Boga. To zapowiedź Nowego Exodusu. Syn Boży jest większy niż Mojżesz, wyprowadzi całą ludzkość z niewoli śmierci. Ta ucieczka do Egiptu i powrót to także symbol przyszłej drogi, którą pokona Chrystus z dna śmierci do życia i zmartwychwstania, pociągając za sobą wszystkich spoczywających w otchłani.

 

LINKI


Tak miało się spełnić słowo, które Pan powiedział przez Proroka: Z Egiptu wezwałem Syna mego (Mt 2, 15)

Oz 11, 1: Miłowałem Izraela, gdy jeszcze był dzieckiem i syna swego wezwałem z Egiptu.

Tak miało się spełnić słowo Proroków: Nazwany będzie Nazarejczykiem (Mt 2, 23)

Iz 11, 1 (prawdopodobnie): Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni • Hebrajskie słowo nëºcer zawiera się w nazwie Nazaret (bet nëºcer, dom odrośli).

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – IV adwentu A

W odmienny sposób zareagowali w rozpaczliwej sytuacji. Od ich decyzji zależało wiele.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Polub nas na Facebooku!

Jutro Niedziela - IV adwentu A
W odmienny sposób zareagowali w rozpaczliwej sytuacji. Od ich decyzji zależało wiele.

PUNKT WYJŚCIA


IV CZWARTA NIEDZIELA ADWENTU • KOLOR SZAT: fioletowy • KOLEKTA: Modlimy się, abyśmy przez mękę i krzyż Chrystusa zostali doprowadzeni do chwały zmartwychwstaniaCZYTANIA: Księga Izajasza 7, 10 –14 • Psalm 24 (23), 1 –2. 3 –4. 5 –6 • List św. Pawła do Rzymian 1, 1 –7 • Ewangelia wg św. Mateusza 1, 18 –24

 

CHMURA SŁOWA


 

 

STO SŁÓW


Wygląda na to, że punktem wspólnym dzisiejszej liturgii jest proroctwo wypowiedziane przez Izajasza (PIERWSZE CZYTANIE), które w końcu się realizuje (EWANGELIA). Sprawa jest jednak o wiele bardziej skomplikowana.

Oto dwie różne decyzje. Obie podjęte w rozpaczliwym położeniu. Obie podjęte przez prawdziwych mężczyzn, niewahających się wziąć odpowiedzialności za swój wybór. Obie tak trudne, że wydaje się, iż nie ma dobrego wyjścia.

Achaz bierze pod uwagę wszystkie kalkulacje, bada możliwe scenariusze. Józef powtarza ten proces z jedną różnicą: do rozważań, jaką decyzję podjąć, dodaje słowo Boga.

Bóg obdarzył człowieka darem podejmowania decyzji. To nieudawana prerogatywa: odtąd człowiek ma prawo powiedzieć Bogu „nie”. Z tego powodu między decyzjami Achaza i Józefa jest diametralna różnica. W pierwszym wypadku Bóg nie mógł nic zrobić. W drugim – nastąpiło największe wydarzenie w dziejach ludzkości.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 7, 10-14)

Pan przemówił do Achaza tymi słowami: «Proś dla siebie o znak od Pana, Boga twego, czy to głęboko w Szeolu, czy to wysoko w górze!» Lecz Achaz odpowiedział: «Nie będę prosił i nie będę wystawiał Pana na próbę». Wtedy rzekł Izajasz: «Słuchajcie więc, domu Dawidowy: Czyż mało wam uprzykrzać się ludziom, iż uprzykrzacie się także mojemu Bogu? Dlatego Pan sam da wam znak: Oto Panna pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem Emmanuel».

Oto słowo Boże.

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Achaz. Człowiek na „nie” Iz 7, 10-14

Kiedy człowiek mówi Bogu „nie”, Bóg szanuje jego decyzję. Ale w zanadrzu jest już nowy scenariusz. Pan nie porzuci wielkiego planu zbawienia ludzkości.

KSIĘGA: Izajasza • AUTOR: Proto-Izajasz • CZAS POWSTANIA: II poł. VIII w. przed Chr. • KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima • CZAS AKCJI: 735 –732 r. przed Chr. • BOHATEROWIE: Bóg, Izajasz, Achaz


Z KSIĘGI EMMANUELA • Przypomnijmy, że w kolejne niedziele adwentu słuchamy fragmentów najdłuższej księgi Starego Testamentu, Księgi Izajasza. Dziś wracamy do pierwszej jej części, autorstwa tzw. Pierwszego Izajasza. Usłyszymy kolejne proroctwo z Księgi Emmanuela • Pamiętajmy, że obejmuje ona wyrocznie z pierwszych lat misji prorockiej Izajasza. Charakteryzuje się tym, że zapowiada Mesjasza, Emmanuela, Księcia Pokoju, którego Bóg obiecuje swojemu ludowi w niespokojnych latach wojen z sąsiadami. Rozpoczyna się opisem powołania Izajasza.

PIERWSZA MISJA IZAJASZA • Usłyszymy fragment opisu wydarzenia, które następuje bezpośrednio po powołaniu Izajasza. To pierwsza misja proroka. Była ona związana z wojną syro-efraimską i trudnym położeniem królestwa Izraela. W jej wyniku (patrz: BIBLIJNY INSIDER) • Izajasz został posłany do króla Achaza ze słowami pokrzepienia, w sytuacji gdy przeciwnicy postanowili jego zgubę. „Nic z tego, tak się nie stanie” – oświadcza przez Izajasza Bóg. Wymaga tylko jednego: uwierzenia Mu.

PANNA POCZNIE I PORODZI • Bóg po raz drugi kieruje słowo do Achaza. Usłyszymy to przesłanie, jak również odpowiedź Achaza i komentarz proroczy Izajasza • Dlaczego właśnie dziś Liturgia Słowa podaje nam te słowa? Gdyż zawierają jedno z najważniejszych proroctw mesjańskich zapowiadających Chrystusa, który będzie poczęty w łonie Dziewicy. To na to proroctwo powoła się św. Mateusz opisujący bliskie narodzenie Chrystusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pan sam da wam znak

Oto Panna pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem Emmanuel

 

TRANSLATOR


Oto panna pocznie i porodzi syna (Iz 7, 14)Almah to hebrajskie słowo oznaczające młodą, niezamężną, ale zdolną do zamążpójścia kobietę (inne starożytne greckie przekłady: Aquila, Symmachus, Teodocjan: neanis [Prz 30, 19; Rdz 24, 43; Wj 2, 8; PnP 1, 3; 6, 8]).

• W pierwszej interpretacji almah to żona Achaza, Abijja (2 Krl 18, 2), która urodzi mu Ezechiasza (734/733 r. przed Chr.). Interpretacja ta była znana już od czasów Justyna. Śmietana i miód, które ma spożywać chłopiec, to także aluzja do jego królewskich korzeni.

• Septuaginta oraz Wulgata przełożyły almah jako „dziewica” (gr. parthenos, łac. virgo). W tej interpretacji zdanie to zawiera zapowiedź mesjańską. Jest ona zresztą obecna już w literaturze targumicznej, czyli w aramejskich tłumaczeniach Starego Testamentu, które powstają po powrocie Izraela z Babilonii (po 538 r. przed Chr.). Jedynym cudem są tu narodziny dziecka, a więc musi ono być Mesjaszem. W ten sposób komentatorzy od czasów starożytnych widzą tu zapowiedź Mesjasza, którym dla chrześcijan jest Syn Boży, Jezus.

 

BIBLIJNY INSIDER


Na czym polegało trudne położenie Achaza?

• Natarcie Asyrii • Miało to związek z wojną syro-efraimską (735 –732 r. przed Chr.). Król Asyrii Tiglat-Pileser III w 735 r. walczył z królestwem Urartu. Obległ stolicę i pod jej murami postawił swoją statuę. W innych państwach, Samarii i Aramie uformowała się przeciwko niemu koalicja. Przeszkodą do stworzenia spójnego frontu było stojące po stronie Asyrii królestwo Judy. Władcy Syrii i Samarii postanowili zatem usunąć prawowitego króla Achaza i zastąpić go Tabeelem. W ten sposób koalicja antyasyryjska zostałaby wzmocniona.

• Dylemat Achaza • Achaz znajduje się w rozpaczliwym położeniu. Od północy nadciągają królowie Samarii i Damaszku. Achaz przegrywa walki na północ od Jerozolimy. Oprócz tego buntuje się Edom i powstają Filistyni. Co z Jerozolimą? Jest zagrożona. Achaz przygotowuje się do oblężenia. To w tej sytuacji Izajasz kieruje do króla wezwanie: „Proś o znak”.

• Odmowa • Achaz odmawia. Dlaczego? Wyjaśnienie znajdziemy w Drugiej Księdze Królewskiej (patrz: 2 Krl 16, 7 –9). Mając do dyspozycji wejście do koalicji antyasyryjskiej bądź wzmocnienie sojuszu z Asyrią, Achaz wybrał to drugie. Zebrał złoto i srebro, oddał się pod opiekę króla asyryjskiego, Izrael stał się wasalem Asyrii. W istocie Achaz odrzucił Boga Izraela i wybrał innych bogów, którzy mieli go wybawić.

• Konsekwencje • Tiglat-Pileser podporządkuje sobie Samarię i Damaszek w trzech kolejnych wyprawach w latach 734 –732. Zdobędzie Tyr, Sydon, miasta Filistei. Wtargnie także do ziemi Izraela. Ceną wybranej strategii będzie przyjęcie bogów Asyrii za swoich. W Świątyni Jerozolimskiej stanie posąg Marduka.

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


Wówczas w Jerozolimie rozegrał się prawdziwy dramat. Dramat historii zbawienia. Na czym polegał?

• Hipokryta • Achaz nie chce prosić Boga o znak, ponieważ nie wierzy w Jego interwencję. Swoją niewiarę pokrywa udawaną pobożnością: Nie będę wystawiał Pana na próbę – mówi. W istocie rozejrzał się już za innymi bogami i oddał się pod opiekę króla asyryjskiego.

• Zdeterminowany Bóg • Bóg jest zdegustowany postępowaniem króla. Sam daje znak. Dziewica ma począć syna i wbrew tradycji to matka ma nadać imię dziecku. To zapowiada jego szczególną rolę. Jego imię, Emmanuel („Bóg z nami”), zapewnia o Bożej obecności • Twaróg, śmietana i miód – to nawiązanie do obrazów Ziemi Obiecanej, dostatku, który ma zastąpić czas wojny i ubóstwa (patrz: Wj 3, 8; Jr 11). To także znak obfitości czasów mesjańskich (patrz: Iz 32, 15; Ps 72, 16).

• Mesjasz • Proroctwo w warstwie pierwotnej może zapowiadać narodziny syna Achaza, Ezechiasza, jednego z najlepszych królów Judy, który odnowi Przymierze z Panem. Równocześnie jednak swoimi lekkomyślnymi sojuszami z Egiptem ściągnie on na siebie gniew i najazdy asyryjskie. Zapowiedź Emmanuela z powodu niedoskonałości Ezechiasza otwiera się na interpretację w Chrystusie (patrz: TRANSLATOR). Warto wiedzieć, że sens założony przez Boga (a nie wprost przez ludzkiego autora), który staje się widoczny dopiero po czasie, nazywamy w hermeneutyce biblijnej sensem pełniejszym.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 24 (23), 1-2. 3-4. 5-6)

Refren: Przybądź, o Panie, Tyś jest Królem chwały.

Do Pana należy ziemia i wszystko, co ją napełnia, świat i jego mieszkańcy. Albowiem On go na morzach osadził i utwierdził ponad rzekami.

Kto wstąpi na górę Pana, kto stanie w Jego świętym miejscu? Człowiek rąk nieskalanych i czystego serca, † który nie skłonił swej duszy ku marnościom i nie przysięgał fałszywie.

On otrzyma błogosławieństwo od Pana i zapłatę od Boga, swego Zbawcy. Oto pokolenie tych, którzy Go szukają, którzy szukają oblicza Boga Jakuba.

[01][02]

 

PSALM

Przybądź Panie do siebie! Ps 24,1-6

Tylko taki, według Psalmu 24, może „wstąpić na Górę Pana”. „Ręce nieskalane” i brak przywiązania do marności to konsekwencje dobrych decyzji.

PSALM 24 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, po 538 r. przed Chr.


PSALM NA WEJŚCIE • Odmawiający codzienną liturgię godzin bardzo dobrze znają Psalm 24, będący jednym z psalmów wezwania. Podobnie jak Psalm 15 – Psalm 24 kwalifikuje się do tzw. liturgii wejścia, która według komentatorów mogła odbywać się przed bramami Świątyni Jerozolimskiej. Stojący tam wierni, pielgrzymi kierowali do kapłanów prośbę o wstęp na teren sanktuarium. Ci z kolei przypominali prawa obowiązujące wstępujących, a dotyczące osobistej świętości, obowiązków wobec Boga i bliźnich. Restrykcje związane z prawem wstępu na teren Świątyni potwierdzają wykopaliska w Świątyni Jerozolimskiej, znalezione tablice, na których zabrania się poganom przekraczania wyznaczonych granic miejsc świętych. Świętość Boga domaga się świętości wiernych.

WSTĄPIĆ NA GÓRĘ • Usłyszymy dziś trzy strofy psalmu. W pierwszej autor chwali Boga Stwórcę. Trzecia nawiązuje do adwentowego oczekiwania, gdy mówi o Bogu jako Królu całej ziemi. Zwróćmy uwagę na drugą strofę, gdzie pada pytanie: Kto wstąpi na górę Pana? To nawiązanie do tematu liturgii słowa, która zestawia Achaza i św. Józefa – pierwszy nie słuchał Boga, drugi podjął działanie zgodne z Jego Słowem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Kto wstąpi na górę Pana?… Człowiek rąk nieskalanych i czystego serca

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 1, 1-7)

Paweł, sługa Chrystusa Jezusa, z powołania apostoł, przeznaczony do głoszenia Ewangelii Bożej, którą Bóg przedtem zapowiedział przez swoich proroków w Pismach świętych. Jest to Ewangelia o Jego Synu – pochodzącym według ciała z rodu Dawida, a ustanowionym według Ducha Świętości pełnym mocy Synem Bożym przez powstanie z martwych – o Jezusie Chrystusie, Panu naszym. Przez Niego otrzymaliśmy łaskę i urząd apostolski, aby ku chwale Jego imienia pozyskiwać wszystkich pogan dla posłuszeństwa wierze. Wśród nich jesteście i wy, powołani przez Jezusa Chrystusa. Do wszystkich przez Boga umiłowanych, powołanych świętych, którzy mieszkają w Rzymie: łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa!

Oto Słowo Boże.

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Ewangelia: spełnione pismaRz 1,1-7
Rozpoczęcie Listu do Rzymian. Święty Paweł przedstawia siebie krótko: „przeznaczony do głoszenia Ewangelii”. A potem tłumaczy, na czym wyjątkowość tej Ewangelii polega.

KSIĘGA: List do Rzymian • NADAWCA: św. Paweł • ADRESACI: wspólnota chrześcijańska w Rzymie • CZAS POWSTANIA: 57 –58 r. • MIEJSCE POWSTANIA: Korynt


SUMMA TEOLOGICZNO-PASTORALNA • Wracamy do Listu do Rzymian, najdojrzalszego pisma św. Pawła, nazywanego przez niektórych traktatem teologicznym lub summą teologiczną Pawła. Jest to niewątpliwie jego najbardziej dopracowane pismo, lecz należałoby je raczej nazwać summą pastoralną • Apostoł jako głosiciel Ewangelii zbiera w nim całość swojego doświadczenia i myśli. W precyzyjnej wypowiedzi używa zarówno judaistycznych, jak i greckich metod retoryki i argumentacji. Na poparcie swoich tez przytacza także ogromną liczbę cytatów ze Starego Testamentu. Główne tematy, które Paweł podejmuje, to: grzech i śmierć, zbawienie, łaska, usprawiedliwienie. Apostoł jest też bardzo zainteresowany tematem Izraela: jego rolą i miejscem w historii zbawienia.

NAJWAŻNIEJSZA EWANGELIA • Słuchamy dziś samego początku listu, pierwszych jego wersetów. Jest to „adres”, uroczyste pozdrowienie Pawła skierowane do Rzymian. Zwróćmy uwagę na to, w jaki sposób apostoł przedstawia się mieszkańcom stolicy imperium. Istotna z punktu widzenia pozostałych czytań jest geneza Ewangelii, o której Paweł wspomina. To ona jest najważniejsza, Paweł tylko ją głosi. Zauważmy, że wyjątkowość Ewangelii św. Paweł wyjaśnia przede wszystkim tym, iż jej sercem jest osoba Zmartwychwstałego, w którym spełniają się wszystkie Boże obietnice i proroctwa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa

Jest to Ewangelia o Jego Synu – pochodzącym według ciała z rodu Dawida

 

BIBLIJNY INSIDER


• Wypełnienie proroctw • W adresie Listu do Rzymian Paweł prezentuje się jako apostoł, głosiciel Ewangelii zapowiedzianej w pismach prorockich. Treścią tej Ewangelii jest postać Syna, pochodzącego z rodu Dawida, będącego wypełnieniem proroctw i obietnic Bożych dotyczących królewskiej dynastii. Przypomnijmy, że jednym z proroctw, które wypełniają się w Jezusie, jest tekst o Emmanuelu (patrz: PIERWSZE CZYTANIE).

• Syn Boży • Chrystus to szczególny potomek Dawida. Swą naturą przekracza pozostałych władców. On jest prawdziwym Synem Bożym: nie w takim sensie, w jakim „dzieckiem Boga” nazywał się monarcha czy każdy Izraelita. To Syn, który dzieli z Bogiem naturę.

• Oczekiwany Mesjasz • Cała ludzkość mogła rozpoznać w Chrystusie Boga w momencie Jego zmartwychwstania. Wówczas Bóg objawił (to znaczy: ukazał przed oczyma świata) prawdziwą naturę Syna. W tym sensie należy rozumieć czasownik horidzo, który w drugim czytaniu został przetłumaczony jako „ustanowił”. Chrystus nie został obdarzony przez Boga bóstwem dopiero w momencie zmartwychwstania. Moment zmartwychwstania to szczególna godzina, w której Ojciec ukazał wobec całego świata tożsamość Chrystusa, odbicia Jego istoty, prawdziwego Boga, Syna, którego wiąże z Ojcem jedyna i wyjątkowa relacja synowska. Na takiego Mesjasza czekała cała ludzkość.

• Wyjątkowe zmartwychwstanie • Wyjątkowość tej relacji potwierdza fakt, że Ojciec wskrzesza Syna, nie pozwalając, by panowała nad nim śmierć. Dlaczego zmartwychwstanie miałoby decydować o wyjątkowości Chrystusa, skoro według Bożego planu oczekuje ono każdego wierzącego? Rzeczywiście w I w., w czasach, w których żyje Paweł, wiara w zmartwychwstanie, wydaje się być dość powszechna. To, co stało się z Jezusem, wykracza jednak daleko poza ówczesny horyzont wiary. Po pierwsze, zmartwychwstanie, którego oczekiwali Żydzi, objąć miało wszystkich sprawiedliwych (dlatego właśnie Mateusz opisuje otwierające się groby i zmarłych, którzy je opuszczają po śmierci Jezusa, cf. Mt 27,52). Po drugie, miało się ono dokonać na końcu czasów i było preludium sądu ostatecznego i zwycięstwa Boga nad grzechem i śmiercią (dlatego właśnie Marta w Ewangelii Jana odpowiada Panu – „wiem, że mój brat (Łazarz) zmartwychwstanie w czasie ostatecznym”, cf. J 11,24). Jezus umierający na krzyżu i powstający z martwych jako jedyny sprawiedliwy to wydarzenie niezwykłe i nieoczekiwane. Zapowiada i otwiera drogę do zmartwychwstania dla wszystkich wierzących (1 Kor 15,20).

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza

(Mt 1, 18-24)

Z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak. Po zaślubinach Matki Jego, Maryi, z Józefem, wpierw nim zamieszkali razem, znalazła się brzemienną za sprawą Ducha Świętego. Mąż Jej, Józef, który był człowiekiem prawym i nie chciał narazić Jej na zniesławienie, zamierzał oddalić Ją potajemnie. Gdy powziął tę myśl, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł: «Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów». A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy „Bóg z nami”. Zbudziwszy się ze snu, Józef uczynił tak, jak mu polecił anioł Pański: wziął swoją Małżonkę do siebie.

[01][02]

EWANGELIA

Człowiek, który słuchał Boga Mt 1,18-24

Wydarzenia sprzed narodzenia Jezusa św. Mateusz pokazuje z perspektywy św. Józefa. Na czym polega jego mądrość, dzięki której Bóg mógł przeprowadzić historię zbawienia?

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: 70 – 80 r. • KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 30 r. • MIEJSCE AKCJI: Nazaret • BOHATEROWIE: Józef, Anioł Pański • WERSJE: brak


BEZPOŚREDNIE PRZYGOTOWANIE • Dopiero w czwartą niedzielę adwentu liturgia bezpośrednio wprowadza nas w czas świąt Bożego Narodzenia. Przypomnijmy: we wcześniejsze niedziele Ewangelie pokazywały już dorosłego Jezusa, w pełni swej działalności, a lektura Słowa Bożego przygotowywała nas na paruzję bądź osobiste przyjęcie Boga w naszym życiu. Ostatni tydzień adwentu to czas, w którym śledzimy historię narodzenia Jezusa.

JAK NARODZIŁ SIĘ JEZUS • Tylko dwie Ewangelie przedstawiają sceny sprzed narodzenia Jezusa oraz Jego dzieciństwo: św. Łukasza i św. Mateusza. Usłyszymy dziś relację św. Mateusza. Warto zwrócić uwagę, że w przeciwieństwie do Ewangelii Łukasza, gdzie w centrum stoi Maryja, tu głównym bohaterem jest św. Józef i historię narodzenia Jezusa obserwujemy z jego perspektywy.

FIAT JÓZEFA • Usłyszymy zatem szczególnej dramaturgii historię św. Józefa. Zwróćmy uwagę na jej dwa etapy, dwie decyzje męża Maryi: pierwszą, którą podejmuje w wyniku rozważań przeprowadzonych we własnym sercu (patrz: BIBLIJNY INSIDER), i drugą, diametralnie inną, po Bożej interwencji. Zauważmy, że u Mateusza to dzięki fiat Józefa, dzięki otwartości na słowo Boga, wypełnią się proroctwa. Bóg przeprowadzi swój scenariusz.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Józef uczynił tak, jak mu polecił Anioł Pański

Józefie, synu Dawida, nie bój się

Z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło

 

BIBLIJNY INSIDER


Mateusz wyraźnie pokazuje, że proroctwo o Emmanuelu z Księgi Izajasza (które usłyszeliśmy w pierwszym czytaniu) realizuje się w Chrystusie. Liturgia słowa zestawia dziś historię z Jerozolimy z tą z Nazaretu – stają obok siebie Achaz i Józef.

• Mrok historii • Zarówno proroctwo skierowane do Achaza, jak i Słowo Boże adresowane do Józefa przychodzą w trudnym okresie historii Izraela. W VIII w. przed Chrystusem Królestwo Południowe jest zagrożone najazdem, a jeszcze bardziej rządami poganina Achaza. Gdy Jezus przychodzi na świat, Izraelem rządzi nie mniej pogański Herod Wielki. Mesjasz wyłania się z mroku historii nasyconej niebezpieczeństwem, wojnami i brakiem wiary.

• Bóg sam działa • W obu historiach Bóg sam daje znak. Czyni tak wobec niewiary Achaza, który jako silny monarcha postanawia poszukać sobie ziemskich sojuszy, nie chce oprzeć się na Panu. Bóg daje znak także Józefowi, który powodowany sprawiedliwością szuka własnego rozwiązania dla dramatycznych kolei swojego związku z Maryją. Jakkolwiek byśmy interpretowali działanie Józefa, jest ono oparte na ograniczonych ludzkich przesłankach. Dla ocalenia historii zbawienia Bóg interweniuje w Nazarecie z taką samą determinacją, z jaką czynił to osiemset lat wcześniej w Jerozolimie.

• Motywacja Józefa • Jaka jest motywacja Józefa, który zamierza oddalić Maryję? Można wymienić co najmniej trzy możliwe scenariusze: według pierwszego chce się rozwieść ze swoją małżonką podejrzaną o zdradę w okresie narzeczeńskim (zaszła w ciążę). Wobec złamania umowy małżeńskiej i narażenia na szwank swojego honoru jako przyszłego męża Józef nie może pozostać obojętnym. Prawo wręcz nakazuje mu taką małżonkę oddalić. W drugim scenariuszu Józef sam chce się usunąć, zwalniając Maryję po cichu ze zobowiązań małżeńskich, tak by mogła ułożyć sobie życie z wybrankiem jej serca. Wreszcie trzeci scenariusz może sugerować, że Józef domyśla się Bożej obecności w tej historii. Z tego powodu boi się wziąć do siebie Maryję. Do tego lęku odwołuje się anioł, prosząc, by jej nie opuszczał.

• Józef to nie Achaz • W historii, która rozegrała się w Nazarecie, Józef, przyszły ojciec Mesjasza, zachowa się diametralnie inaczej niż ojciec narodu, Achaz. Chociaż obu łączy męskie, zdecydowane działanie, Józef pozostaje do końca otwarty na Słowo Boga. Dzięki tej otwartości i odwadze Jezus otrzyma królewskie pochodzenie z rodu Dawida. Dzięki Józefowi wypełnią się proroctwa. Na świat przyjdzie Emmanuel, którego zapowiadał Izajasz.

 

LINKI


• A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez Proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy: „Bóg z nami” (Mt 1, 22 –23)

Iz 7, 14 (PIERWSZE CZYTANIE): Dlatego Pan sam da wam znak: Oto Panna pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem Emmanuel.

 

1/6
"Zwiastowanie", El Greco, ok. 1570 r., Muzeum Prado, Hiszpania
2/6
"Zwiastowanie Pańskie", Melozzo da Forlì, VX w., Panteon, Rzym
3/6
"Zwiastowanie", Henry Ossawa Tanner, 1898 r., Filadelfijskie Muzeum Sztuki
4/6
"Zwiastowanie", Orazio Gentileschi, ok. 1623 r.
5/6
"Zwiastowanie", Salomon Koninck, 1655 r., Hallwylska museet, Sztokholm
6/6
"Zwiastowanie", Caravaggio, ok. 1608 r., Musée des Beaux Arts de Nancy, Francja
poprzednie
następne

 

Szukasz wartościowych treści?

Zapisz się na cotygodniowy newsletter Stacji7


 

 



ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, doktorat obronił na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Jego pasją naukową i duszpasterską jest Biblia, w szczególności listy św. Pawła. Moderator Dzieła Biblijnego, autor scenariuszy i prowadzący programy telewizyjne i radiowe, współpracownik Stacji 7 i współtwórca cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
Copy link
Powered by Social Snap