Jutro Niedziela – Niedziela Chrztu Pańskiego B

Fakty potwierdzają proroctwa, głos z nieba – boskość Jezusa. Wiara to wielkie potwierdzenie

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


NIEDZIELA CHRZTU PAŃSKIEGO • Rok B • Niedziela ta kończy Okres Bożego Narodzenia. Od poniedziałku rozpocznie się trwający kilka tygodni Okres Zwykły • KOLEKTA: Będziemy się modlić, abyśmy odrodzeni z wody i Ducha Świętego zawsze żyli w miłości Boga Wszechmogącego • CZYTANIA: Księga Izajasza 42,1-4.6-7; Psalm 29,1-4.9-10; Dzieje Apostolskie 10,34-38; Ewangelia wg św. Marka 1,6b-11

 

 

• CHMURA SŁÓW • W czytaniach słyszymy najczęściej GŁOS (5)  BOGA (4), który  przedstawia nam dzisiaj swojego Syna jako PANA (9), ale też jako swojego Sługę, którego posłał, aby był Światłem dla narodów. To początek publicznej działalności Jezusa. Zaczynamy nowy etap, po chrzcie Janowym z wody przyszedł ten, który chrzci DUCHEM (4) Świętym.

Jutro Niedziela - Niedziela Chrztu Pańskiego B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Izajasza

(Iz 42,1-4.6-7)

To mówi Pan: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję. Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo. Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. On niezachwianie przyniesie Prawo. Nie zniechęci się ani nie załamie, aż utrwali Prawo na ziemi, a Jego pouczenia wyczekują wyspy. Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Powołałem Cię słusznie • Iz 42,1-4.6-7

KSIĘGA IZAJASZA • AUTOR: Drugi Izajasz (Deutero-Izajasz) • CZAS POWSTANIA: na wygnaniu (586-538 r. przed Chr.)


O KSIĘDZEKsięga Izajasza, jedna z najdłuższych ksiąg ST, składa się z 66 rozdziałów. Dzieli się ją na trzy części, którym przypisuje się różnych autorów i odmienny czas powstania.  • Adresatami każdej z części są Izraelici w zmieniających się okolicznościach historii zbawienia. ZDYNAMIZOWA Część druga (Iz 40-55), której fragment dziś usłyszymy, skierowana jest do Izraelitów na wygnaniuAutor – prawdopodobnie uczeń wielkiego Izajasza – przedstawia zbawienie przychodzące przez cierpienia tajemniczego Sługi Jahwe.

 

KONTEKST • Dziś w liturgii usłyszymy jedną spośród czterech Pieśni Sługi Jahwe. Czym są? Przedstawiają rodzaj dramatu, który osiąga swój punkt kulminacyjny w śmierci i uwielbieniu SługiI Pieśń (Iz 42,1-4) opowiada o powołaniu i misji SługiW II Pieśni (49,1-6) Sługa przedstawia trudności, na jakie natrafia, i przytacza słowa Pana rozszerzającego jego misję na wszystkie narodyW III Pieśni (50,4-9) Sługa mówi o swojej gorliwości, cierpieniach i nadziei pokładanej w PanuIV Pieśń (52,13 – 53,12) opisuje śmierć i wywyższenie Sługi.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Dlaczego w liturgii Chrztu Pańskiego usłyszymy I Pieśń Sługi Jahwe? Już Stary Testament przedstawia Tego, którego objawia (PATRZ: EWANGELIA) wydarzenie nad Jordanem: Jezusa Chrystusa. Pieśń, choć napisana kilkaset lat wcześniej, bardzo wyraźnie rysuje postać Jezusa. Warto też zwrócić uwagę na inny szczegół: Pan mówi o swoim Wybranym w podobnie ciepłych słowach, jak Ojciec o swoim Synu, Jezusie.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Sługa to tajemnicza postać, która prezentuje rys nieznany dotychczas literaturze biblijnej. Jego cierpienie przynosi zbawienie i jest ofiarą przebłagalną za grzechy Izraela i całej ludzkości. Nic dziwnego zatem, że Jezus odniesie do siebie obraz cierpiącego Sługi z Deutero-Izajasza. Jego śmierć między złoczyńcami przypomina śmierć Sługi (Łk 22,37 – Iz 53,12). Cierpią te same obelgi i oplucie (Łk 24,26-27 – Iz 50,6). Cechuje ich ta sama łagodność i pokora (Mt 12,18 – Iz 42,2-4). Obaj są światłością pogan (Łk 2,32 – Iz 49,6). Nadzwyczajny rys uniwersalnego Zbawcy, który swym cierpieniem gładzi grzech świata, pozwala dopatrywać się w Jezusie wypełnienia proroctwa o Słudze.
 

Sam tytuł “sługa” łączy tę postać z tradycjami patriarchów (Rdz 26,24), Mojżeszem (Wj 14,31), Jozuem (24,29), Dawidem  (2 Sm 3,18), kapłanami, prorokami, Mesjaszem (Ez 34,23), Zorobabelem (Ag 2,23) oraz z narodem izraelskim (Iz 41,8; 42,19; 43,10). Sługa skupia w sobie wielkie tradycje duchowe Izraela: od Abrahama przez Mojżesza, Jeremiasza aż po Hioba. Identyfikowano go z Ozjaszem, Sedecjaszem, Cyrusem, Deutero-Izajaszem, Zorobabelem i Jojakinem. Tradycja żydowska widziała w nim zapowiedź Mesjasza.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


 Mój sługa (abdi) tytuł ten powraca w pieśniach 6 razy. Oznacza zależność i poddanie Bogu. W Biblii to tytuł honorowy, nadawany patriarchom (Rdz 26,24), Mojżeszowi (Pwt 9,27), Jozuemu (Lb 12,7), Dawidowi (2 Sm 7,5) czy prorokom (Jr 7,25; Am 3,7). Mój podkreśla ładunek uczuciowy łączący Jahwe ze sługą. Pan uformował go ze szczególną miłością, powołał od łona matki, wezwał do specjalnej misji, podtrzymuje go i znajduje w nim upodobanie.  

Wybrany (bachir)to określenie przynależące do teologii dynastii Dawidowej (1 Sm 16,10; Ps 78,70; 89,4.20). Podkreśla królewski charakter Sługi. Niektórzy widzą tu desygnację królewską.

Położyłem nad nim mojego Ducha, On przyniesie narodom PrawoSzczególne dary ducha dotyczą misji wprowadzenia prawa (miszpat) wśród narodów pogańskich. Według Mi 6,8 to istota religii. Sługa ukazany jest na wzór nowego Mojżesza.

Nie będzie wołał ani podnosił głosu. Pokora Sługi ukazana jest w kontraście z postawą Cyrusa (Iz 41,2-25). To także przeciwieństwo krzykliwych fałszywych przywódców religijnych i proroków.

Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku. Pieśń podkreśla łagodność Sługi w trosce o najsłabszych. Hieronim interpretował trzcinę (qaneh) jako Izrael, zaś knotek (pisztah) jako pogan. Tora, którą głosi, ma dotrzeć do najdalszych krańców ziemi, symbolizowanych przez wyspy (ijim).

 

 

CYTATY


Bóg przedstawia swojego Wybrańca: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję.

Pierwszego z prawodawców: On przyniesie narodom Prawo.

Prawodawcę Miłosierdzia: Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 29,1-4.9-10)

REFREN: Pan ześle pokój swojemu ludowi

Oddajcie Panu, synowie Boży,

oddajcie Panu chwałę i sławcie Jego potęgę.

Oddajcie chwałę Jego imieniu,

na świętym dziedzińcu uwielbiajcie Pana.

Ponad wodami głos Pański,

Pan ponad wód bezmiarem

Głos Pana potężny,

głos Pana pełen dostojeństwa.

Zagrzmiał Bóg majestatu:

a w świątyni jego wszyscy wołają: „Chwała”.

Pan zasiadł nad potopem,

Pan jako Król zasiada na wieki.

[01][02]

 

PSALM

Psalm burzy • Ps 29,1-4.9-10

PSALM 29 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: czasy przedkrólewskie (XII/XI w. przed Chr.) /okres monarchii


O PSALMIE • Siły natury mogą stanowić osnowę uwielbienia Pana. Tak jest w przypadku Psalmu 29. Rozpoczynające kolejne wersety słowa: “głos Pana” to nic innego jak literackie oddanie burzy: grzmotów, które zagłuszają wszelkie dźwięki, i uderzeń piorunów, które są w stanie nawet łamać drzewa.

 

Psalm 29 to hymn tehilla, modlitwa bezinteresownego uwielbienia. Jest to typowy rodzaj modlitwy w okresie przed niewolą. Śpiewany był – jak informują badacze – w czasie Święta Namiotów.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy nieco zmodyfikowaną, bo przystosowaną do śpiewu liturgicznego w kościele, wersję tłumaczenia Psalmu 29. Nadal jednak odnajdziemy “grzmiące”, nawiązujące do burzy słowa i metafory. A słowa: “Ponad wodami głos Pana” – łączą psalm z liturgią niedzieli Chrztu Pańskiego. To właśnie ponad wodami Jordanu odezwał się głos Ojca objawiający Syna.

 

CYTATY


Dźwięk rozchodzący się po tafli: Ponad wodami głos Pański

Każda nieskończoność jest drobnostką wobec Boga:  Pan ponad wód bezmiarem

Końcówka “mokrego” psalmu: Pan zasiadł nad potopem, Pan jako Król zasiada na wieki.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Dziejów Apostolskich

(Dz 10,34-38)

Gdy Piotr przybył do Cezarei, do domu Korneliusza, przemówił: Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby. Ale w każdym narodzie miły jest Mu ten, kto się Go boi i postępuje sprawiedliwie. Posłał swe słowo synom Izraela, zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. On to jest Panem wszystkich. Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą. Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Bez względu na… • Dz 10,34-38

Dzieje Apostolskie • AUTOR: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: ok. 80 r.

KATEGORIA: Opowiadanie • MIEJSCE: Cezarea • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Korneliusz (żołnierz), Piotr


O KSIĘDZE • Dzieje Apostolskie opisują rozwój i wzrost młodego Kościoła. Rodzi się on ze śmierci i zmartwychwstania Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego. Pierwszych dwanaście rozdziałów poświęconych jest historii Kościoła w Jerozolimie oraz misji Piotra. Widać w nich już, jak Dobra Nowina stopniowo przekracza granice Izraela i kieruje się ku poganom. Od rozdziału trzynastego uwaga Łukasza skupia się na św. Pawle.

 

KONTEKST • Rozdział 10 Dziejów Apostolskich opisuje moment, w którym Ewangelia dociera do poganina, rzymskiego żołnierza, Korneliusza. W czasie modlitwy Korneliusz widzi Anioła Pańskiego, który każe mu sprowadzić do swego domu Piotra. W tym samym momencie choć w zupełnie innym miejscu także Piotr otrzymuje w widzeniu nakaz udania się do Korneliusza. Wkrótce dochodzi do spotkania: Piotr pojawia się w domu żołnierza i wygłasza katechezę o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Początek tej katechezy słyszymy właśnie w ramach II czytania.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Aż dwa punkty dzisiejszego czytania łączą je z chrztem św. Jana  • Pierwszy dotyczy faktu. Piotr wprost odnosi się do chrztu, gdy pisze: “Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan. Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą” Nie mniejsze znaczenie ma kluczowe zdanie II czytania: “Bóg nie ma względu na osoby”. Dla Izraelitów, przyzwyczajonych do bycia “uprzywilejowanymi” ze względu na bycie Narodem Wybranym, prawda, że Bóg nie ma względu na osoby, na przynależność narodową, mogła być szokiem.

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


Korneliusz, rzymski żołnierz, należy do tzw. “bojących się Boga”. To człowiek, który odnalazł prawdę w religii żydowskiej i przylgnął do Boga Izraela. W tamtych czasach dość często poganie nawracali się na judaizm lub stawali się jego sympatykami. Wynikało to z kryzysu tradycyjnej religii, która przerodziła się w świecie grecko-rzymskim w państwowy rytuał. W judaizmie i chrześcijaństwie poganie odnajdowali Boga bliskiego, dawcę przykazań i praw, którymi można było kierować się w życiu.

 

Korneliusz staje się członkiem młodego Kościoła w czasach, kiedy przez Palestynę przetacza się plaga głodu. W tym bogatym i wpływowym chrześcijaninie wspólnota znajdzie patrona, który pozwoli jej przetrwać czas kataklizmu.

 

CYTATY


Piotr przekonał się nie tylko rozumiem, ale i sercem:  Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby.

Odwołanie do niedawnych wydarzeń: Wiecie, co się działo w całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan.

I do serc słuchaczy: Dlatego że Bóg był z Nim, przeszedł On dobrze czyniąc

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

(Mk 1,6b-11)

Jan Chrzciciel tak głosił: Idzie za mną mocniejszy ode mnie, a ja nie jestem godzien, aby się schylić i rozwiązać rzemyk u Jego sandałów. Ja chrzciłem was wodą, On zaś chrzcić was będzie Duchem Świętym. W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie. W chwili gdy wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo i Ducha jak gołębicę zstępującego na siebie. A z nieba odezwał się głos: Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Ja i On • Mk 1, 6b-11

EWANGELISTA: Marek • CZAS POWSTANIA:  ok. 64 r.

KATEGORIA: Opowiadanie • CZAS AKCJI: ok. 30 r. • MIEJSCE AKCJI: brzegi Jordanu, niedaleko Jerozolimy • WERSJE: Mt 3,11-17 Łk 3,16-17 i 21-22 J 1,32


KSIĘGA • Ewangelia według św. Marka to zdaniem badaczy najstarsza z Ewangelii, z której korzystać mieli także Łukasz i Jan. Przemawia za tym jej prosty styl, zwięzłość oraz rozwijająca się chrystologia. Jezus zostaje w niej ukazany jako Syn Boży. Napisana przez Jana Marka, towarzysza podróży misyjnych św. Pawła, który oparł się na relacjach i katechezie św. Piotra (świadectwo Papiasza). Według Hieronima Marek napisał swoją Ewangelię na prośbę braci w Rzymie. Punktem centralnym Ewangelii jest wyznanie Piotra pod Cezareą Filipową (8,27-30). Podsumowuje ono pierwszą część i wskazuje na główny temat: kim jest Jezus?

 

KONTEKST • Ewangelię św. Mateusza rozpoczyna opis dzieciństwa Jezusa, podobnie św. Łukasza – choć z innej perspektywy. Jan umieszcza przepiękny poemat “Na początku było Słowo”. Marek w swojej Ewangelii nie interesuje się dzieciństwem. Dlaczego? Gdyż kładzie akcent bardziej na boskość Jezusa, mniej na Jego człowieczeństwo (jak Mateusz). Rozpoczyna Ewangelię od historii Jana Chrzciciela po to, by natychmiast doprowadzić do pierwszego faktu, który potwierdza boskie pochodzenie Jezusa: głos z nieba podczas chrztu Jezusa w Jordanie.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Krótki fragment Ewangelii to w istocie dwie historie znad Jordanu i w życiu św. Jana Chrzciciela. Najpierw ta, gdy Jan przepowiada i zapowiada Mesjasza. A potem, gdy Jezus pojawia się nad Jordanem i przyjmuje od niego chrzest. W dość oszczędnych, wręcz suchych słowach narracji Marka można dostrzec spełnienie i siłę proroctwaRównie istotne jest coś, co zostaje znów zapowiedziane: chrzest, który daje Jezus, chrzest w Duchu Świętym. Ta zapowiedź dotyczy każdego z nas.

 

TRANSLATOR


Ja chrzciłem was wodą, On zaś chrzcić was będzie Duchem Świętym. W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie (Mk 1,8-9) W oryginale mowa o zanurzeniu w wodzie (PATRZ: CZY WIESZ, ŻE): Ja zanurzyłem Was w wodzie, On zanurzy Was w Duchu Świętym… I został zanurzony w Jordanie

 

WERSJE


Relacja św. Marka o chrzcie Jezusa w Jordanie jest najkrótsza, sprowadza się do opisu: zanurzenia w wodach Jordanu, Ducha “jak gołębica” schodzącego ku niemu oraz głosu.

 

Marek nie pisze o poprzedzającym chrzest dialogu Jezusa z Janem: Jan miał  powstrzymywać Jezusa, mówiąc: “to ja potrzebuję, żebym przez ciebie został ochrzczony, a ty przychodzisz do mnie?”

 

Marek nie pisze o szczególe, o którym wspomina Łukasz: Jezus zanurzył się i się modlił.

 

Marek, podobnie jak Mateusz i Łukasz, opisują chrzest niejako oczami Jezusa (gdy Jezus wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo…). Tymczasem św. Jan w swojej Ewangelii opisuje doświadczenie Jana Chrzciciela: Ten, który mnie posłał, abym chrzcił wodą, powiedział do mnie: Ten, nad którym ujrzysz Ducha zstępującego [na kogoś dodają niektóre tłumaczenia] i spoczywającego nad nim, jest Tym, który chrzci Duchem Świętym. A ja to ujrzałem i daję świadectwo, że On jest Synem Bożym.

 

CZY WIESZ ŻE…


Polskie słowo “chrzest” nie jest przekładem greckiego baptismos. Wywodzi się od imienia Chrystusa, choć jego pochodzenie nie jest jasne. Oryginalne słowo baptismos oznacza “zanurzenie”. Jego znaczenie jest zatem ściśle związane z gestem zanurzenia w wodzie, choć – jak tłumaczy Katechizm Kościoła Katolickiego – zanurzenie w wodzie jest symbolem pogrzebania katechumena w śmierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim jako “nowe stworzenie”.

 

Chrzest – zanurzenie w wodach Jordanu, którego udzielał Jan Chrzciciel, nie był jeszcze chrztem, jakiego my dostępujemy. Pierwszym chrztem udzielanym w imię Jezusa na kartach Biblii jest chrzest w Dniu Pięćdziesiątnicy (PRZECZYTAJ TU>>)

 

Sakrament chrztu ustanowił Jezus Chrystus, mówiąc tuż przed swoim wniebowstąpieniem: Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem” (Mt 28,19-20).

 

CYTATY


Reakcja Jana na podziw tłumów:  Idzie za mną mocniejszy ode mnie

Widzicie różnicę?: Ja chrzciłem chrzwas wodą, On zaś cić was będzie Duchem Świętym.

Boskość Jezusa to wiedziała, człowieczeństwo potrzebowało słów Ojca: Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie.

 

TWEETY





1/6
Chrzest Chrystusa, Andrea Mantegna, ok. 1505 r., kościół św. Andrzeja, Mantua, Włochy
2/6
Jan Chrzciciel, Leonardo da Vinci, ok. 1513-1516r., Luwr, Paryż, Francja
3/6
Chrzest Chrystusa, Francesco Albani, Guido Reni, ok. 1623 r.
4/6
Chrzest Chrystusa, Francesco Albani, ok. 1600 r.
5/6
Jan Chrzciciel wskazuje św. Andrzejowi Chrystusa, Ottavio Vannini, XVII w.
6/6
Chrzest Chrystusa, Piero della Francesca, ok. 1440-1450 r., National Gallery, Londyn, Wielka Brytania
poprzednie
następne

 

TRENDY


#OnChrzcićBędzieDuchemŚwiętym

Życie samotnego człowieka przypomina istnienie jednej litery. Dopiero kiedy ustawiamy się w relacji do innych osób, tworzy się sensowny układ. (…) Słowa potrzebują innych słów, by tworzyć zdanie, a zdania układają się w rozdział, wchodząc w skład księgi. Syn Boga potrzebuje człowieka, stając przed nim i przyjmując od niego chrzest, by zainicjować własną misję! (o. Augustyn Pelanowski OSPPE)

 

Chrzest, to nie kwestia zwyczaju, przez który człowiek otrzymuje własne imię, wpisane do metryki i dokumentów. Chrzest każdego człowieka objawia pełną prawdę o nim. Jest wydarzeniem nadprzyrodzonym, chwilą spotkania człowieka z Bogiem. (ks. Tomasz Raćkos SDS)

 

 

#NieZłamieTrzcinyNadłamanej

Delikatność to nie infantylizm. Ciepło wypływające z bliskości zobowiązuje do stałej przemiany swojego serca. Zniechęcenie i załamanie, które swoją przyczynę ma w utracie zaufania do drugiego człowieka, w zranieniu, można uleczyć przez budowanie na Przymierzu, którym jest wzajemne przebaczenie. (Tomasz Dostatni OP)

 

STO SŁÓW


Ewangelista Marek prowadzi narrację z perspektywy Jezusa, gdy pisze: W chwili, gdy wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo i Ducha jak gołębicę zstępującego na siebie. A z nieba odezwał się głos: “Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie”. Usłyszał głos Ojca, że Go kocha. To potwierdzenie umocniło Go na początek misji.

 

A ta misja, dzieła, które czynił Jezus, słowa, którymi nauczał wypełniały proroctwa. Jezus potwierdzał prawdziwość proroctwa pieśni Sługi Jahwe, a te proroctwa Jego potwierdzają.

 

Bóg, wiara, sakramenty, wśród nich sakrament Chrztu to nie kwestia wiary w to, czego nie wiadomo, ani przynależności do grupy. Bez względu na to, kto kim jest, Bóg kocha. Wiara to potwierdzenie miłości.

 

ANEKS

Jordan i Gołębica


• Jordan – brama do ziemi obiecanej. Przekraczali ją już patriarchowie, np. Jakub. Na jej brzegu, spoglądając na Ziemię Obiecaną ze stepów Moabu, stanął sam Mojżesz. Sam do ziemi Bożych obietnic nie wszedł. Pięcioksiąg kończy się obrazem Izraela stojącego wciąż na granicy Ziemi Obiecanej. W tym samym miejscu, po z górą tysiącu latach, pojawia się Jezus. To nie przypadek. Tylko dotąd mogło doprowadzić Izraelitów Prawo i ich wielki duchowy przewodnik Mojżesz – na granicę Ziemi Obiecanej. Tylko Jezus może wprowadzić Izraela, wciąż stojącego na granicy ziemi obiecanej, do ziemi Bożych Obietnic.

• Jordan – rzeka spływająca ludzkim grzechem. W tę rzekę także wchodzi Jezus. On, który jest bez grzechu, przyjmuje z rąk Jana chrzest na oczyszczenie z grzechu. Po co to robi? Czy wchodzi w te wody, bo tak wypada zrobić, bo wszyscy tak robią, bo jak mówi sam: „Muszą się wypełnić Pisma?”. Czy solidaryzuje się ze swoim narodem? Czy uznaje wielkość i misję Chrzciciela? Jezus niczego nie udaje, a jego gesty nie są obliczone na oglądające go tłumy. Jezus demonstruje w ten sposób solidarność z grzesznikami. Wchodząc w rzekę grzechu, nie brzydzi się ludzkim życiem. Wchodzi do Jordanu także po to, aby wziąć na siebie ludzki grzech.

• Jordan – rzeka dzieci Bożych. Kiedy w jej wody wchodzi Jezus, niebo się otwiera, a głos Ojca potwierdza: „Oto mój Syn, w którym mam upodobanie”. Oto mój ukochany Syn, moje dziecko. Ojciec wie już wtedy, że jego Syn będzie cierpiał, że weźmie na swoje ramiona krzyż, którego nie oszczędzi mu ten świat. Dlatego na samym początku jego drogi mówi mu: “Cokolwiek stanie się z tobą, pamiętaj – jestem blisko. Kiedy będziesz krzyczał przerażony: Dlaczego mnie opuściłeś?, pamiętaj – to mnie nie przerazi. Jesteś moim ukochanym dzieckiem. Będę wówczas blisko Ciebie”. Dzięki słowom Ojca i zapewnieniu o jego miłości Jezus przetrwa scenę kuszenia, następującą bezpośrednio po chrzcie, i wytrwa na krzyżu.

• Gołębica, która zstępuje wówczas na Jezusa, to symbol miłości, Ducha Świętego. To także znak Bożego miłosierdzia. W Księdze Rodzaju to ona ogłasza koniec potopu, nowy czas, w którym Bóg nie będzie już zsyłał kary mającej zatracić jego dzieci.


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II po Narodzeniu Pańskim B

Ciemność nie ma szans, bo na Świat przyszło Odwieczne Słowo Boże. Światło, które w ciemności świeci

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYŚCIA


II NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM • Rok B • KOLEKTA: Będziemy prosić, aby Wszechmogący napełnił świat swoją chwałą i ukazał się wszystkim w blasku swojej Prawdy, to jest w Swoim Jednorodzonym Synu. • CZYTANIA: Mądrość Syracha 24,1-2.8-12; Psalm 147,12-15.19-20;  List św. Pawła do Efezjan 1, 3-6.15-18; Ewangelia wg św. Jana 1,1-18

• CHMURA SŁÓW • W liturgii na plan pierwszy wysuwa się SŁOWO (8) – słuchamy znów Janowego hymnu o Logosie. Towarzyszą mu tytuły PAN (5)CHRYSTUS (4) oraz BÓG (6) JEZUS (5). Czytania opowiadają o Bożym planie zbawienia, rozwijającym się w czasie, o odwiecznym Boskim Słowie, które istniało przed POCZĄTKIEM (3), pełne Bożej CHWAŁY (3), aby objawić się w Jezusie.

Jutro Niedziela - II po Narodzeniu Pańskim B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Syracydesa

Syr 24,1-2.8-12

Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera swe usta na zgromadzeniu Najwyższego i ukazuje się dumnie przed Jego potęgą. Wtedy przykazał mi Stwórca wszystkiego, Ten, co mnie stworzył, wyznaczył mi mieszkanie i rzekł: W Jakubie rozbij namiot i w Izraelu obejmij dziedzictwo! Przed wiekami, na samym początku mię stworzył i już nigdy istnieć nie przestanę. W świętym Przybytku, w Jego obecności, zaczęłam pełnić świętą służbę i przez to na Syjonie mocno stanęłam. Podobnie w mieście umiłowanym dał mi odpoczynek, w Jeruzalem jest moja władza. Zapuściłam korzenie w sławnym narodzie, w posiadłości Pana, w Jego dziedzictwie.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Pochwała Mądrości • Syr 24,1-2.8-12

MĄDROŚĆ SYRACHA • AUTOR: Jezus, syn Syracha • CZAS POWSTANIA: ok. 190 r. przed Chr.


O KSIĘDZEMądrość Jezusa, syna Eleazara, syna Syracha, tak brzmi pełny tytuł księgi, z której pochodzi pierwsze czytanie. Jej autor był mędrcem, prawdopodobnie prowadził szkołę dla arystokracji w Jerozolimie, ok. 180 r. przed Chr. Adresatami pouczeń są uczniowie jego szkoły i wszyscy, którzy chcą zdobywać wiedzę. Syrach nazywa ich swoimi synami (2,1; 3,17; 4,1). Do szerokiego grona adresatów należą przełożeni i zwierzchnicy zgromadzenia (33,19). Autor prologu stwierdza, że księga adresowana jest także do tych, którzy chcą pogłębić swoją więź z Panem przez Prawo oraz do tych, którzy żyjąc na obczyźnie, do Prawa chcą dostosować swoje obyczaje. Księga uczy, że religia przodków wciąż jeszcze jest żywa i zdolna odpowiedzieć na wyzwania współczesności. Słowa Syracha przekazane pierwotnie w wersji hebrajskiej zostały przetłumaczone na grecki przez wnuka, który przybył do Aleksandrii ok. 132 r. za króla Ptolomeusza Euergetasa II. Księgi brak w kanonie hebrajskim.

KONTEKST • Czytamy 24 rozdział Księgi Syracha, który należy do I części (1,1-43,33), opisującej mędrca i prawdziwą mądrość. W Syr 24 rozpoczyna się mowa pochwalna mądrości (ww. 1-22), która ostatecznie zawiera się w Księdze Prawa (ww. 23-29). W kolejnym rozdziale znajdziemy już różniące się stylem tzw. “przysłowia liczbowe” (Syr 25).

ZANIM USŁYSZYSZ • W pierwszym czytaniu Mądrość przedstawia się jako ta, która wychwala samą siebie i przemawia na zgromadzeniu Najwyższego (ww. 1-2). To mądrość Boża, którą został obdarzony każdy człowiek wierzący. Jej zamieszkiwanie: w Izraelu, w Jerozolimie, na Syjonie w świątyni Pana (ww. 8-12) oznacza dokładnie tyle, że Pan obdarzył nas swoją mądrością i do nas należy decyzja, czy z niej skorzystamy i wygramy życie.

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Mowa pochwalna Mądrości. Księga Syracha w rozdziale 24 przedstawia mowę pochwalną Mądrości (sofia), wygłaszaną pośrodku ludu Izraela, gdzie zamieszkała (w. 1). Choć w starożytności wygłaszanie mowy pochwalnej ku własnej czci (periautologia) było podejrzanym i często piętnowanym zabiegiem, można było z niego skorzystać, jeśli chodziło o dobro słuchających. Mowa była także usprawiedliwiona, gdy przez nią retor oddawał cześć Bogu, schodząc samemu na plan dalszy. Greckiego czasownika aineo, którego Syrach używa dla oddania mowy Mądrości, używa się w Ap 19,5 – w wezwaniu całego stworzenia, aby oddało chwałę Bogu. Sofia (Mądrość), chwaląc siebie, chwali przede wszystkim Najwyższego (w. 2), z którego ust wyszła, okrywając niczym mgła całą ziemię (w. 3). Zamieszkuje na wysokościach, u jego boku, równocześnie jednak aktywnie uczestniczy w ziemskich wydarzeniach. Jej obecność w słupie obłoku przypomina obłok, który prowadził Izraela przez Morze Czerwone (Wj 13,21).

• Zadziwiające podobieństwo. W pewnym momencie historii Stwórca rozkazał Mądrości, aby rozbiła swój namiot w Jakubie i znalazła miejsce swojego odpoczynku w Izraelu (w. 8). Zaczęła pełnić swą służbę w świętym Przybytku (dosłownie: namiocie, skene) i mocno stanęła na Syjonie. W zadziwiająco podobnych słowach św. Jan będzie opisywał przyjście na świat Jezusa. Syn, Słowo Boże, istniejąc odwiecznie, w pewnym momencie historii przybierze ludzkie ciało i rozbije namiot wśród nas (skenoo w J 1,14). W Nim w nasz ludzki świat wkracza ucieleśniona mądrość Boża w swojej zachwycającej pełni. Ewangelia Jezusa napełnia nasz ludzki świat aromatem Mądrości.

CZY WIESZ, ŻE…


W Księdze Syracha Mądrość porównuje się do różnego gatunku drzew i krzewów (ww. 13-14) oraz do aromatycznych roślin (ww. 15-16):

Mądrość jest jak cedr długo rosnące, bardzo wytrzymałe drzewo, użyte przez Salomona do budowy świątyni (1 Krl 5,13).

Jest jak cyprys   drzewo wiecznie zielone i bardzo aromatyczne. Służy nie tylko ozdobie, znajduje również zastosowanie przy budowie okrętów, domów, instrumentów muzycznych, a nawet przy mumifikacji.

Mądrość jest jak palma, jak różaplatan – rosną one w miejscach zasobnych w wodę.

Jest jak oliwka, która dochodzi swym wiekiem nawet do 6000 lat, jest niezwykle trudna do wycięcia, bo dookoła starego pnia z korzenia wciąż odbijają nowe pędy.

Obrazy te podkreślają z jednej strony praktyczny charakter mądrości i jej towarzyszenie ludzkiej codzienności. Z drugiej strony porównanie „towarzyszki Boga” do aromatycznych roślin (cynamon, aspalat, mirra, galbanum), z których sporządza się perfumy i kadzidła, uwypukla jej bezinteresowne piękno, które ozdabia ludzkie życie i oddaje cześć Stwórcy. Aromaty, o których mówi się tutaj, są często sprowadzane w karawanach z Dalekiego Wschodu (cynamon,  galbanum) lub wydobywane z mięczaków z Morza Czerwonego (onyks). Mądrość wprowadza człowieka w tajemnice mórz, a jej królestwo wykracza daleko poza Izraela. Zaprasza do przygody, do poszukiwania i do odkrywania jej piękna.

CYTATY


Z niczym jej nie pomylisz: Mądrość wychwala sama siebie

Jest dostojna: chlubi się pośród swego ludu.

Ale nie jest pyszna: ukazuje się dumnie przed Jego potęgą

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 147,12-15.19-20)

Chwal, Jerozolimo, Pana, wysławiaj twego Boga, Syjonie. Umacnia bowiem zawory bram twoich i błogosławi synom twoim w tobie.

Zapewnia pokój twoim granicom i wyborną pszenicą hojnie ciebie darzy. Śle swe polecenia na krańce ziemi i szybko mknie Jego słowo.

Oznajmił swoje słowo Jakubowi, Izraelowi ustawy swe i wyroki. Nie uczynił tego dla innych narodów. Nie oznajmił im swoich wyroków.

[01][02]

PSALM

Boska skala • Ps 147,12-15.19-20

PSALM 147 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po 538 przed Chr.


O PSALMIE • Psalm, który dziś usłyszymy, w pierwszej części wzywa do uwielbienia Boga, a następnie wyjaśnia powody tego uwielbienia. W kolejnej części psalmista wylicza dzieła Boga należące do różnych dziedzin, zarówno te dotyczące naszej ludzkiej egzystencji i dnia codziennego, jak i dotyczące wszechświata.

CYTATY


Psalmista o nieprzejednanym Bogu: Umacnia bowiem zawory bram twoich

Któremu nie ujdzie uwadzę nic: Zapewnia pokój twoim granicom

Zwłaszcza Twój pusty brzuch: wyborną pszenicą hojnie ciebie darzy.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

, aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia w głębszym poznaniu Jego samego. [Niech da] wam światłe oczy serca tak, byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego powołania, czym bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych.

Oto Słowo Boże

‘]

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Światłe oczy serca • Ef 1,3-6.15-18

LIST DO Efezjan • NADAWCA: św. Paweł lub uczeń z jego szkoły • SKĄD: Rzym lub w przypadku ucznia inne nieznane miejsce • DATA: między 58-62 lub po 62 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Efezie/inne wspólnoty chrześcijańskie


LIST DO Efezjan • NADAWCA: św. Paweł lub uczeń z jego szkoły • SKĄD: Rzym lub w przypadku ucznia inne nieznane miejsce • DATA: między 58-62 lub po 62 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Efezie/inne wspólnoty chrześcijańskie

O KSIĘDZE • Pawłowy List do Efezjan według tradycji wyszedł spod ręki samego Apostoła, a według dominującego dziś poglądu badaczy został skomponowany przez ucznia z jego szkoły. Świadczyłby o tym styl listu, czy też nieco odmienna od tzw. niekwestionowanych listów Pawła teologia. W tym liście teologia św. Pawła osiąga szczyt rozwoju. Paweł podejmuje i rozwija tematy z Listu do Kolosan i ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narodyList dzieli się na dwie częścipierwsze trzy rozdziały prezentują teologię: misterium Chrystusa w KościeleOstatnie 3 rozdziały to wnioski praktyczne.

KONTEKST • Kościół odmalowany w cechach uniwersalnych jest oblubienicą Chrystusa (zob. jednak 1 Kor 15,9; Ga 1,13 i Flp 3,6; zwł. 1 Kor 10,32; 12,28 i Kol) Apostołowie i prorocy, nie Chrystus, określeni są jako fundament Kościoła jednak to Chrystus, a nie Bóg, wyznacza apostołów i proroków (ale zob. ścisły związek między dziełem Chrystusa i Ojca) wywyższenie Chrystusa, nie jego śmierć, zajmuje centralne miejsce w liście. Jego zasadniczym tematem jest misterium Chrystusa aktualizujące się w życiu Kościoła i świata. Kościół pojmowany jest jako pomost pomiędzy Żydami i poganami. Przy całej swej odmienności List do Efezjan podejmuje wątki poruszane w innych autentycznych listach św. Pawła. Około 3/5 treści Listu do Kolosan znajduje odzwierciedlenie w Liście do Efezjan.

ZANIM USŁYSZYSZ • Fragment odczytywany podczas dzisiejszej liturgii należy do otwierającego list błogosławieństwa (berakah). Jest ono skierowane ku Bogu Ojcu, który ubogacił (dosł. pobłogosławił, eulogeo) nas, chrześcijan wszelkim błogosławieństwem duchowym (eulogia) na wyżynach niebieskich w swoim Synu (w. 3). Opisuje się je w ww. 3-6. W ww. 15-18 autor chwali swych adresatów za świadectwo ich wiary (pistis) i miłości (agape) wobec świętych, czyli współbraci wierzących w Chrystusa. Dziękczynienie przeplata się w tej modlitwie z prośbą za wspólnotę, aby ubogacona duchem mądrości dochodziła do coraz głębszego poznania Boga i coraz pełniejszego zrozumienia nadziei swego powołania, którą jest nieprzemijające dziedzictwo pośród świętych w jego królestwie.

TRANSLATOR


Wyżyny niebieskie (epourania) to niebo jako fenomen astronomiczny, ale także obszar należący do sfery Boskiej, siedziba istot duchowych i skarbiec Bożych tajemnic. Tam właśnie, jeszcze przed założeniem świata, Bóg rozpoczyna realizację swego planu wobec nas.

Przed stworzeniem kosmosu Bóg wybrał nas do świętości (hagioi), czyli do uczestniczenia w swojej naturze i do bycia bez skazy (amomoi). Terminy te wyraźnie nawiązują do kultu ST i do tego, że jako chrześcijanie jesteśmy szczególną Bożą własnością i chwałą (w. 4).

Przeznaczenie ponadczasowy plan Boga wobec nas opisywany jest dalej jako „przeznaczenie” (prooridzo) do bycia synami Bożymi (w. 5). Przeznaczenie nie ma tu nic wspólnego z greckim Fatum działającym jest bowiem nie ślepy los, lecz kochający Bóg i jego Syn. Determinacja ludzkiego życia jest bardzo ogólna i jak najbardziej pozytywna. Dotyczy uczynienia nas dziećmi Bożymi i uwielbienia Jezusa, Umiłowanego, przez którego spływa na nas cały ogrom łaski (ww. 5 i 6).

CYTATY


Paweł do tych, którzy czują pustkę: napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym

Do tych, którzy czuja się przypadkowi, niezauważeni, niechciani: W Nim bowiem wybrał nas przez założeniem świata

Bo są ważni: Niech da wam światłe oczy serca tak, byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego powołania

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Początek Ewangelii według świętego Jana

(J 1,1-18)

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. Pojawił się człowiek posłany przez Boga - Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz /posłanym/, aby zaświadczyć o światłości. Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było /Słowo/, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego - którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili. A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy. Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie. Z Jego pełności wszyscyśmy otrzymali - łaskę po łasce. Podczas gdy Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Boga nikt nigdy nie widział, Ten Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, /o Nim/ pouczył.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Bogiem było Słowo • J 1,1-18

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  90 r.

KATEGORIA: hymn


KSIĘGA • Ewangelia wg św. Jana to jedno z najmłodszych pism Nowego Testamentu i najpóźniejsza z Ewangelii. Została napisana przez Jana, a następnie spisana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii, głównie ze względu na formę przekazu. Gdy Synoptycy kładą nacisk na chronologiczne przedstawienie faktów z życia Jezusa, dla Jana kryterium budowy tekstu jest ukazanie sensu misji Mistrza. W księdze Jan nie posługuje się przypowieścią, zamiast tego świetnie operuje opowiadaniem czy narracją. Ewangelię Janową można podzielić na dwie zasadnicze części: • objawienie się Jezusa w znakach (rozdz. 1-12) oraz • opis Męki Pańskiej (rozdz. 13-20). Drugą część zamyka zakończenie (20, 30), po nim następuje jednak jeszcze • epilog (21) mówiący o spotkaniu Jezusa z uczniami nad Genezaret i przekazaniu pieczy nad Kościołem Piotrowi. Epilog kończy się drugim zakończeniem (21,24-25).

KONTEKST •  Dzisiejszy fragment pochodzi z pierwszego rozdziału Ewangelii Jana. Jego pierwsza część to tzw. hymn o Logosie, wczesnochrześcijański utwór opisujący misję przychodzącego z wysoka Chrystusa, Bożego Słowa (J 1,1-18) Po prologu, który od otaczających go tekstów różni się obrazami i poetyckim charakterem, rozpoczyna się narracja o Janie Chrzcicielu (J 1,19-34). Wskazuje on nadchodzącego Mesjasza (J 1,29) i sprawia, że idą za Nim jego dotychczasowi uczniowie (J 1,35-37).

JESZCZE O EWANGELII


Prolog Jana przedstawia historię Wcielenia inaczej niż Łukasz i Mateusz, przenosi ją w perspektywę kosmiczną. Droga Jednorodzonego rozpoczyna się przed ziemskim czasem, właściwie to ona daje początek czasowi, z niej wyłaniają się nowe światy (J 1,3; Hbr 1,2). Trzy pierwsze wersy swego hymnu-prologu, odsłaniają nam trzy prawdy:

• Prawda o stworzeniu • Wszystko przez nie (przez Słowo Boże) się stało. Nie ma żadnego rozwodu pomiędzy niebem i ziemią, światem materialnym i duchowym. Są jak dwa płuca, dwie komory serca, stworzone przez tego samego Boga, który troszczy się o swoje stworzenie. Jeśli rozdzielamy te dwa światy, ziemski jest skazany na obumieranie. Bóg Stwórca jest także Bogiem Zbawcą.

• Prawda o Słowie • które jest u Boga, zwrócone w Jego stronę. W ten sposób Ewangelista podkreśla, że ta właśnie relacja miłości nie wszechmoc ani boski geniusz są charakterystyczne dla Syna Bożego. Przyjdzie On na świat obdarty z wszechmocy, a bogaty tylko w Miłość.

• Bogiem było Słowo • Centrum i absolutne serce pierwszych trzech wersetów, to słowa Bogiem było Słowo (aby to podkreślić, Jan zmienia nawet szyk wyrazów). Ten, który przychodzi na świat jako człowiek, to nie Cudotwórca ani Nauczyciel; małe dziecko to Wcielony Bóg.

Dlaczego Bóg staje się człowiekiem, dlaczego decyduje się na ten krok? Tłumaczą to kolejne wersety hymnu opisujące rzeczywistość, która burzy harmonię i pokój wspólnego życia Ojca i Syna. Jan posługuje się obrazem ciemności, która pojawia się na świecie, wydając wojnę Słowu. W Nim (w Słowie) było życie, a życie było światłością ludzi,  a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła (dosłownie: nie podbiła, nie zwyciężyła, J 1,4-5). Grzech ukrywający się pod obrazem ciemności wypowiada Bogu prawdziwą wojnę, pragnie cofnąć świat do stanu sprzed stworzenia, do pierwotnego chaosu i ciemności. Jan w jednym krótkim zdaniu stwierdza jednak – grzech przegrał już wtedy, na początku stworzenia, kiedy zbuntował się przeciw Bogu. Światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła (J 1,5). Nie ma mowy o żadnej walce, bo nikt nie ma siły, która jest w stanie przeciwstawić się Stwórcy. Hymn o Synu Bożym zawiera więc także fundamentalną, dającą nadzieję prawdę – grzech od początku jest skazany na klęskę.

TRANSLATOR


Greckie en arche (na początku, J 1,1) przywodzi na myśl pierwsze słowa Księgi Rodzaju na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Oznacza nie chronologiczny, ale absolutny początek, zasadę wszystkiego, a raczej osobę, od której wszystko się zaczyna. Syn Boży, który rodzi się jako człowiek w Betlejem, to ten sam Bóg, który jest racją i zasadą istnienia świata, który wydobył go z chaosu i niebytu.

Słowo-Syn było zawsze u Boga, a raczej jak pisze Jan było zwrócone twarzą ku Bogu (pros ton theon, J 1,2), było Jego Słowem, byli sobie bliscy jak matka i dziecko.

CYTATY


Od czego by tu zacząć?: Na początku było Słowo

Jan pisze, jak ważne jest Słowo: Wszystko przez Nie się stało

Pojemne i życiodajne: W Nim było życie, a życie było światłością ludzi

STO SŁÓW


Im bardziej oddalamy się od samego dnia Bożego Narodzenia, tym bardziej dociera do nas prawda, że to, co wydarzyło się w Betlejem, przekracza słodką, rodzinną sielankę.

Nad małą, zapomnianą miejscowością, w której w ciszy nocy przyszedł na świat Mesjasz, wstaje nowy dzień. Odchodzą pasterze, odpłynęły już w stronę nieba wyśpiewujące swoje niebiańskie Gloria anioły. Wpatrując się w stajenkę, nie dostrzegamy tam już malutkiego Dzieciątka z pochylonymi nad nim Maryją i Józefem. Betlejem wypełnia nieziemski blask.

Na ziemię zstąpiła Wcielona Boża Mądrość, przyszło do nas Odwieczne Boże Słowo.

TRENDY


#ŚwiatłośćWCiemnościŚwieci

Jak latarnia morska wskazuje drogę żeglarzom, tak Jezus – światłość pociąga nas do bezpiecznego portu – nieba. Wystarczy wytrwale, uparcie podążać ku Chrystusowi – światłości. (ks. Piotr Winkler)

Dzień oświecający niebo, dzień wieczny bez wschodu i zachodu, dzień szczęśliwości duchów błogosławionych, raczył się zniżyć do naszego dnia pochmurnego, nikłego i doczesnego. Ale ten dzień przyjścia na świat unieśmiertelnił i poświęcił dla wszystkich wieków urodzeniem swoim Pan, przez którego świat i wieki były stworzone. (abp Ignacy Hołowiński)

My dobieramy sobie światło na swój rozmiar. (…) jak mamy brudne ściany, to setki nie kupujemy, bo za jasno będzie. A Pan Bóg przychodzi ze światłem białym, czystym i tak potężnym, że On oślepia! (ks. Piotr Pawlukiewicz)

(…) w moich ciemnościach – kiedy ja już nie mam światła (…) kiedy wydaje mi się, że przeżywam piekło na ziemi, kiedy wydaje mi się, że wszystko wokół mnie jest jakąś czarną smołą lepką, bolącą, niedającą się zmyć (…) a jednak w tych ciemnościach Pan do nas mówi (…) słowa, które są rozbłyskiem nadziei: (…) nie bójcie się (…) (Augustyn Pelanowski OSPPE)

“Jesteś solą ziemi”, “jesteś światłem świata”. Słowa bardzo niebezpieczne: mogą być przyjęte bardzo naiwnie i pochopnie przez “nie-błogosławionych”. Tym bardziej że prolog św. Jana jasno mówi o “Światłości prawdziwej”, którą jest Słowo wcielone, Jezus Chrystus. (ks. Przemysław Śliwiński)

#SłowoByłoUBoga

Św. Hieronim, tłumacząc na łacinę tekst grecki, napisał: “Factum est Verbum” “Stało się Słowo”. Bóg wypowiedział kiedyś SŁOWO. W Janie Chrzcicielu eksplodowało i stało się wydarzeniem.  (bp Grzegorz Ryś)

I myślę, że większą nadzieję powinniśmy wiązać z mocą słowa Bożego, także z mocą odstraszającą złe duchy, niż – na pewno też z piękną, mocną i skuteczną, ale tylko ludzką – modlitwą. (ks. Andrzej Siemieniewski)

#ZmiłościPrzeznaczyłNasDlaSiebie

Pan Bóg mówi: (…) daj Mi odrobinę miłości. Nie traktuj Mnie jak obowiązek, nie traktuj Mnie jak konieczność, nie traktuj Mnie jak kulę u nogi, nie traktuj Mnie jak prawodawcę. (…) tylko pokaż mi miłość. (…) Każdy, kto tutaj siedzi, potrafi to zrobić. (Adam Szustak OP)

Miłość

świat zmaglowany

polityka pudło

dom już nie tamten

inna brama

nie wierzący na roratach w kościele

tylko miłość

wariatka ta sama

(ks. Jan Twardowski)

1/4
Bóg Ojciec błogosławiący, Giovanni Bellini, 1505-1510 r.
2/4
Bóg Ojciec, Stanisław Wyspiański, kościół oo Franciszkanów, Kraków
3/4
Kościół Mądrości Bożej Hagia Sophia, Istamuł, fot. David Spender
4/4
przedstawienie Pantokratora w Kościele Mądrości Bożej Hagia Sophia
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Rymuza

ks. Piotr Rymuza

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Rymuza
ks. Piotr
Rymuza
zobacz artykuly tego autora >