Jutro Niedziela – IV Wielkiego Postu B

Siła grzechu złamała świętość ludzi. Krzyż to jedyne wyjście, jedyna droga Zbawienia. Nasz exodus

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


IV NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU · Rok B · KOLEKTA · IV Niedziela – Niedziela radości, Laetare, po łac. Raduj się. To pierwsze słowa otwierającej liturgię antyfony z Iz 66,10-11: Raduj się Jerozolimo!  Radość wynika ze zbliżającego się naszego zbawienia. · Będziemy się modlić, abyśmy z żywą wiarą i szczerym oddaniem spieszyli ku nadchodzącym świętom wielkanocnym · CZYTANIA · Druga Księga Kronik 36,14-16.19-23 • Psalm 137,1-6 • Pierwszy List św. Pawła do Efezjan 2,4-10 • Ewangelia wg św. Jana 3,14-21

 

• CHMURA SŁÓW •  

Jutro Niedziela - IV Wielkiego Postu B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z II Księgi Kronik

(2 Krn 36,14-16.19-23)

Wszyscy naczelnicy Judy, kapłani i lud, mnożyli nieprawości, naśladując wszelkie obrzydliwości narodów pogańskich i bezczeszcząc świątynię, którą Pan poświęcił w Jerozolimie. Pan, Bóg ich ojców, bez wytchnienia wysłał do nich swoich posłańców, albowiem litował się nad swym ludem i nad swym mieszkaniem. Oni jednak szydzili z Bożych wysłanników, lekceważyli ich słowa i wyśmiewali się z Jego proroków, aż wzmógł się gniew Pana na swój naród do tego stopnia, iż nie było już ocalenia. Spalili też Chaldejczycy świątynię Bożą i zburzyli mury Jerozolimy, wszystkie jej pałace spalili ogniem i wzięli się do niszczenia wszystkich kosztownych sprzętów. Ocalałą spod miecza resztę król uprowadził do Babilonu i stali się niewolnikami jego i jego synów, aż do nadejścia panowania perskiego. I tak się spełniło słowo Pańskie, wypowiedziane przez usta Jeremiasza: Dokąd kraj nie wywiąże się ze swych szabatów, będzie leżał odłogiem przez cały czas swego zniszczenia, to jest przez siedemdziesiąt lat. Aby się spełniło słowo Pańskie, z ust Jeremiasza, pobudził Pan ducha Cyrusa, króla perskiego, w pierwszym roku jego panowania, tak iż obwieścił on również na piśmie w całym państwie swoim, co następuje: Tak mówi Cyrus, król perski: Wszystkie państwa ziemi dał mi Pan, Bóg niebios. I On mi rozkazał zbudować Mu dom w Jerozolimie, w Judzie. Jeśli z całego ludu Jego jest między wami jeszcze ktoś, to niech Bóg jego będzie z nim, a niech idzie!

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Nowe wyjście 2 Krn 36,14-16.19-23

KSIĘGA: Druga Księga KronikAUTOR: kronikarz/lewita CZAS POWSTANIA: epoka perska (IV w. przed Chr.)

KATEGORIA: narracja, summarium historyczne • BOHATEROWIE: Bóg, Izrael, prorocy, Cyrus • MIEJSCE: Izrael, Jerozolima


O KSIĘDZE • Księga Kronik w kanonie chrześcijańskim umieszczona została za 1-2 Księgą Królewską i należy do ksiąg historycznych W kanonie hebrajskim znajduje się na końcu Biblii, jako część Pism. Księgi nie darzono wielkim szacunkiem, uważano bowiem, że zbiera i powtarza informacje z innych ksiąg historycznych (por. grecka nazwa księgi paraleipomena – to, co pozostało, skrawki) Talmud przypisywał autorstwo 1-2 Krn Ezdraszowi, ponieważ stylem przypomina ona Ezdr-Ne i tworzy z nim całość. Autor 1-2 Krn to jednak raczej lewita żyjący w spokojnych czasach perskich Pokazuje historię narodu z perspektywy teologicznej  • Centralne miejsce zajmuje świątynia, miejsce Bożej obecności i źródło błogosławieństwa Dzieło dzieli się na cztery części: I. Genealogie od Adama do Dawida (1 Krn 1-9), II. Historia Dawida (1 Krn 10-29), III. Historia Salomona (2 Krn 1-9), IV. Historia 19 królów z dynastii Dawida (2 Krn 10-36).   

 

KONTEKST •  Dzisiejszy fragment to epilog dzieła Kronikarza, fragment ostatniego rozdziału drugiej księgi. Po opisaniu historii królów Judy (IV część) kronikarz podsumowuje krótko ten okres dziejów narodu, tłumaczy tragedię zniszczenia Jerozolimy oraz sens wygnania, po czym przechodzi do wizji wyzwolenia z Babilonii i Cyrusa. Ostatnie słowa 2 Krn zostaną powtórzone na początku Księgi Ezdrasza, stanowiąc łącznik między dwoma dziełami i dwoma etapami historii zbawienia.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejsze czytanie z 2 Krn dzieli się na trzy części: • pierwsza to krótkie podsumowanie dziejów Królestwa Południowego jako historia pogłębiającej się niewierności ludu; bezcześci on świątynię i lekceważy posyłanych przez Boga proroków • część druga to wzmianka o zniszczeniu Jerozolimy i karze wygnania oraz ich interpretacja teologiczna: kraj przez 70 lat będzie pokutował za zaniedbane szabaty • wreszcie część trzecia to słowo nadziei wypowiedziane przez Cyrusa: Izrael skończył swoją pokutę, ma wrócić do swej stolicy odbudować świątynię.

 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


• Geneza klęski. Wszyscy naczelnicy Judy, kapłani i lud, mnożyli nieprawości, naśladując wszelkie obrzydliwości narodów pogańskich i bezczeszcząc świątynię, którą Pan poświęcił w Jerozolimie (2 Krn 36,14). Kronikarz, który prawdopodobnie jest lewitą i darzy świątynię w Jerozolimie szczególną miłością, w zbezczeszczonym przybytku upatruje źródło tragedii narodowej. Grzech wszystkich bez wyjątku uderza w samego Boga, konkretnie w Jego świątynię, która jest miejscem Jego objawienia i przebaczenia. W pewnym momencie siła grzechu łamie świętość ludu, który jest żywym murem sanktuarium (por. Kpł 11,44; 16,16), i jak potężna fala (tsunami) wdziera się do Świętego Świętych, zmuszając Boga, aby opuścił swój lud.

 

• Jedyne lekarstwo. To jeden z najbardziej poruszających momentów historii zbawienia • Bóg odkrywa, że jedynym narzędziem, które może przemówić do serca jego ludu jest cierpienie • Nie wysłucha ich modlitw jak do tej pory. Chaldejczycy burzą świątynię i uprowadzają w niewolę ocalałą od miecza resztę (2 Krn 36,19-20) • Najeźdźcami, według Kronikarza, kieruje Boża Opatrzność, która sprawia w ten sposób, że wypełnia się słowo proroka Jeremiasza: kraj musi odpokutować złamane Prawa, ziemia będzie opuszczona przez 70 lat, aby odrobić wszelkie zaniedbane szabaty (Jer 25,11; 29,10; 36,22).

 

• Nowy Exodus. Na tym jednak Kronikarz nie kończy. Po upływie 70 lat wierny swojemu Słowu Pan wzbudził ducha Cyrusa, pogańskiego władcy, Persa, który staje się narzędziem w Bożym ręku (2 Krn 36,22)  •  Cyrus przemawia niemal jak prorok Boga (tak mówi Cyrus). Powołuje się na imię Boga Izraela: Jahwe Bóg niebios (“Jahwe elohe szammaim”) dał mi wszystkie państwa ziemi. Wzywa tych z Judejczyków, którzy pozostali przy życiu, aby szli odbudować świątynię w Jerozolimie (2 Krn 36,23) • Tak rozpoczyna się kolejny Exodus Izraela, powrót z wygnania w Babilonii. Dzięki cierpieniu wygnania stali się zdolni do przyjęcia cudu Nowego Wyjścia

 

 

TRANSLATOR


• Bóg ich ojców, Pan, bez wytchnienia wysyłał do nich swoich posłańców. Bóg, zanim pójdzie na wygnanie, upomina swój lud przed nadchodzącym nieszczęściem. W naszym tłumaczeniu mowa jest o tym, jak „bez wytchnienia” posyłał im swoich wysłanników, bo litował się nad nimi (2 Krn 36,15). W tekście hebrajskim mówi się dosłownie, że Bóg „wstając każdego ranka posyłał swoich aniołów” (w tekście hebrajskim malakim), którzy mieli ich ocalić.

 

• Wzmógł się gniew Pana na Jego naród do tego stopnia, iż nie było ocalenia. Kiedy jednak lud nie chciał słuchać „aniołów ocalenia” (proroków) i wyśmiał Słowo Boga, okazało się, że nie ma innego ocalenia, czy też dosłownie „lekarstwa” (hebr. marpe, LXX iama). Muszą cierpieć, aby się nawrócić (2 Krn 36,16).

 

 

CYTATY


Ostatnia próba ratunku: wysłał do nich swoich posłańców, albowiem litował się nad swym ludem i nad swym mieszkaniem

Izraelici bez opamiętania: szydzili z Bożych wysłanników, lekceważyli ich słowa i wyśmiewali się

Należna kara: wzmógł się gniew Pana na swój naród do tego stopnia, iż nie było już ocalenia

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 137,1-6)

REFREN: Kościele święty, nie zapomnę ciebie.

Nad rzekami Babilonu siedzieliśmy i płakali

wspominając Syjon.

Na topolach tamtej krainy

zawiesiliśmy nasze harfy.

Bo ci, którzy nas uprowadzili,

żądali od nas pieśni.

Nasi gnębiciele żądali pieśni radosnej:

„Zaśpiewajcie nam którąś z pieśni syjońskich”.

Jakże możemy śpiewać pieśń Pańską

w obcej krainie?

Jeruzalem, jeśli zapomnę o tobie,

niech uschnie moja prawica.

Niech mi język przyschnie do gardła,

jeśli nie będę o tobie pamiętał,

jeśli nie wyniosę Jeruzalem

ponad wszystką swą radość.

[01][02]

 

PSALM

Tęsknota Ps 137,1-6

PSALM 137 • AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: okres niewoli w Babilonii (586-538 r. przed Chr.) lub tuż po powrocie


O PSALMIE • Ps 137 należy do gatunku lamentacji zbiorowej, jego metrum przypomina słynne Lamentacje Jeremiaszowe (Lam 3,48; 4,21-22; 5,14)  •  Utwór rodzi się z doświadczenia wygnania w Babilonii, nad kanałami Tygrysu i Eufratu, gdzie Izrael zanosi swoje modlitwy do Pana, podczas gdy świątynia leży w gruzach  •  Psalm napisany został przez naocznego świadka tragedii wygnania, prawdopodobnie muzyka, lewitę służącego liturgii świątynnej, który dziś zawiesza swą niemą harfę na drzewie. • Ostatnia część psalmu to złorzeczenie w stylu wyroczni prorockich skierowane przeciw okrutnej Babilonii.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • W liturgii usłyszymy dziś najbardziej wzruszające, przepełnione tęsknotą części pierwszą i drugą psalmu, bez przekleństwa pod adresem Babilonii. Tęsknota, z jaką Izraelita wypatruje nad kanałami Babilonii swojej ukochanej Jerozolimy, odmawiając śpiewania pieśni w obcej ziemi, zostanie przez Boga uleczona. Jak słyszeliśmy o tym w pierwszym czytaniu, Bóg nieba i ziemi, Jahwe, pośle Cyrusa, aby znów sprowadził Jego lud do Miasta Świętego.

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


Ten liryczny fragment stał się obiektem niezliczonych interpretacji literackich i muzycznych, z których jedna z najpiękniejszych to Va, pensiero (Chór Niewolników)  z opery Nabucco G. Verdiego.

https://www.youtube.com/watch?v=DzdDf9hKfJw

 

CYTATY


Psalmista o tęsknocie Izraelitów: Jakże możemy śpiewać pieśń Pańską w obcej krainie?

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu św. Pawła Apostoła do Efezjan

(Ef 2,4-10)

Bóg, będąc bogaty w miłosierdzie, przez wielką swą miłość, jaką nas umiłował, i to nas, umarłych na skutek występków, razem z Chrystusem przywrócił do życia. Łaską bowiem jesteście zbawieni. Razem też wskrzesił i razem posadził na wyżynach niebieskich - w Chrystusie Jezusie, aby w nadchodzących wiekach przemożne bogactwo Jego łaski wykazać na przykładzie dobroci względem nas, w Chrystusie Jezusie. Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę. A to pochodzi nie od was, lecz jest darem Boga: nie z uczynków, aby się nikt nie chlubił. Jesteśmy bowiem Jego dziełem, stworzeni w Chrystusie Jezusie dla dobrych czynów, które Bóg z góry przygotował, abyśmy je pełnili.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Łaska Ef 2,4-10

List do Efezjan • AUTOR: św. Paweł (lub jego uczeń) • CZAS POWSTANIA: przed 61-63 r. (lub ok. 100 r.) • SKĄD: Rzym (albo Cezarea lub inne, nieznane miejsce) · DO KOGO: mieszkańcy Efezu (i inni)


O KSIĘDZE Istnieją dwie hipotezy co do autorstwa oraz czasu i miejsca napisania listu Według pierwszej, tradycyjnej, List do Efezjan uznawany jest za jeden z czterech listów więziennych św. Pawła i powstał w ostatnim okresie jego życia, w Rzymie Według drugiej pochodzi z jego szkoły i może być dziełem ucznia zainspirowanego myślą Apostoła List do Efezjan adresowany był prawdopodobnie nie tylko do mieszkańców Efezu, o czym świadczy brak adresatów w niektórych rękopisach. Sercem i myślą przewodnią listu jest Pawłowa nauka o Kościele, która  tutaj osiąga szczyt rozwoju. Apostoł, opierając się na 1-2 Koryntian, ukazuje Kościół uniwersalny i kosmiczny, w którym znajduje swoje miejsce Izrael i wszystkie narody.

 

KONTEKST Fragment drugiego rozdziału, który dziś usłyszymy, pochodzi z pierwszej części listu opisującej “Misterium Chrystusa w Kościele” (1,3-3,21). Po hymnie przedstawiającym Boży plan zbawienia w Chrystusie (1,3-14), Paweł składa dzięki za duchowe dary, jakimi zostali obdarzeni wierzący (1,15-20), kończy znów wizją uwielbionego Chrystusa, Głowy Kościoła (1,20-23). Jego częścią stali się pociągnięci przez łaskę wierzący (2.1-10). Dalej Apostoł rozwija motyw Kościoła, w którym Bóg jednoczy Żydów i pogan.

 

ZANIM USŁYSZYSZ Paweł opisuje dziś drogę chrześcijanina, który staje się częścią Ciała Chrystusa, czyli Kościoła Jej początek tkwi głęboko w Bogu, który w swoim miłosierdziu powołuje grzeszników po czym wskrzesza ich swoją łaską do życia w Synu Wskrzeszając, Bóg już dziś daje nam udział w chwale nieba, sadza nas na jego wyżynach razem z Jezusem To zapowiedź tym większych łask przygotowanych dla nas w Jego Królestwie Do tego potrzeba oczywiście naszego wkładu i dobrych uczynków, które Bóg przewidział i zaplanował dla nas jako drogę zbawienia. Są one darem Jego łaski.

 

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W nawiązaniu do pierwszego czytania, które zapowiada powtórne Wyjście Izraela, Paweł opisuje dziś exodus chrześcijanina. Oto jego najważniejsze etapy:

 

• Ze śmierci do życia.  Apostoł mówi najpierw o naszym przejściu ze śmierci grzechu do życia w Chrystusie (Ef 2,4). Warto podkreślić, że śmierć nie jest tu zwykłą metaforą. Grzesznik, choć fizycznie żywy, nosi w sobie niczym śmiertelną chorobę oddalenie od Boga. Z tego stanu Bóg nas wybawił, przywracając razem z Chrystusem do życia (Ef 2,5). Choć fizycznie nadal umieramy, potęga grzechu prowadzącego do śmierci wiecznej została złamana, nie ma nad nami mocy (por. Rz 8, 31-39; 1 Kor 15,54-57).

 

• Dalej wzwyż. Jeśli już zostaliśmy z Jezusem wskrzeszeni, to i posadzeni na wyżynach niebieskich z Nim (Ef 2,6). Paweł w przedziwny sposób opisuje nas, chrześcijan, którzy już dziś jesteśmy mieszkańcami nieba. Chociaż nasze nogi wydają się jeszcze mocno stąpać po ziemi, należymy już do nowej rzeczywistości, w której zasiadamy do niebieskiej uczty razem z Panem.

 

• Łaska plus trochę wysiłku. Nowe życie to wyłączny dar Jego łaski, na który nie moglibyśmy zapracować własnymi uczynkami. Ten dar jest dla nas dostępny przez wiarę. Exodus chrześcijanina to nic innego jak wyrzeczenie się własnej sprawiedliwości i oddanie się sprawiedliwości Bożej. Nie znaczy to, że w ogóle można zdyspensować się od dobrych uczynków. Bóg, jak mówi Paweł, z góry je dla nas przygotował, tzn. wpisał w naszą drogę zbawienia. Wymaga ona odrobiny naszego wysiłku.

 

 

CYTATY


Św. Paweł o naszym ratunku: Łaską bowiem jesteście zbawieni.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według św. Jana

(J 3,14-21)

A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak potrzeba, by wywyższono Syna Człowieczego, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne. Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony. Kto wierzy w Niego, nie podlega potępieniu; a kto nie wierzy, już został potępiony, bo nie uwierzył w imię Jednorodzonego Syna Bożego. A sąd polega na tym, że światło przyszło na świat, lecz ludzie bardziej umiłowali ciemność aniżeli światło: bo złe były ich uczynki. Każdy bowiem, kto się dopuszcza nieprawości, nienawidzi światła i nie zbliża się do światła, aby nie potępiono jego uczynków. Kto spełnia wymagania prawdy, zbliża się do światła, aby się okazało, że jego uczynki są dokonane w Bogu.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Droga do chwały J 3,14-21

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  ok. 90 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 33 r., blisko święta Paschy • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima • BOHATEROWIE: Jezus, Nikodem


O KSIĘDZE Ewangelia wg św. Jana, najpóźniejsza z Ewangelii, została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Podczas gdy Synoptycy kładą nacisk na chronologiczne przedstawienie faktów z życia Jezusa, dla Jana najważniejsze jest ukazanie misterium osoby Pana. Jezus, opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14). Ewangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12), w której Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana, oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

 

KONTEKST Dzisiejsza Ewangelia to fragment trzeciego rozdziału, opisującego rozmowę Jezusa z Nikodemem. Scena ta usytuowana została w bliskości opisu wydarzeń w świątyni (J 2,13-22). W czasie Paschy Jezus pozostaje dłużej w Jerozolimie, a znak, który uczynił, przyciąga ku Niemu kolejnych ludzi. Jednym z nich jest Nikodem, faryzeusz i dostojnik żydowski, przychodzący do Pana pod osłoną nocy (J 3,1-21). Bezpośrednio po spotkaniu z nim Jan przechodzi do świadectwa Jana Chrzciciela o Jezusie (3,22-36). Kontekst sugeruje, że rozmowa, którą prowadzi Nikodem, dotyczy objawienia tego, kim jest Jezus.

 

ZANIM USŁYSZYSZ Najpierw Jezus tłumaczy Nikodemowi cel swojej misji: przyszedł, aby zbawić, a nie potępić świat, i przywołuje obraz z historii narodu wybranego, który ma to zilustrować – wywyższenie węża na pustyni Potem mówi jednak o sądzie, który czeka świat odrzucający światło Bożego Syna.

 

 

JESZCZE O EWANGELII


Scenariusz wyjścia związanego z cierpieniem, który widzieliśmy w pierwszym czytaniu, znajduje swoje niezwykłe odbicie w historii Jezusa. Także Jezus ma swój Exodus. Jak mówi w Ewangelii Jana: przyszedł od Ojca i do Ojca powraca (J 8,42; 16,28). Po co przychodzi?

 

• Nie dla potępienia. Z rozmowy Nikodema z Jezusem wynika, że faryzeusz boi się przychodzącego na świat powszechnego sądu, potępienia i kary. Boi się, czy na tym sądzie Bóg uzna go za sprawiedliwego. To pokrywa się z duchowością faryzeuszy czasów Jezusa (patrz niżej). Jezus zapewnia, że jako Boży wysłannik nie przybywa, aby wydać na ten świat potępiający wyrok. Celem Ojca i celem Jego misji jest zbawienie, ratunek dla świata.

 

• Zbawienie przez Krzyż. Jezus ma wypełnić misję zbawienia, w której sercu coraz wyraźniej wyrasta Krzyż. Śmierć Syna to nie przypadek ani ostateczność zgotowana mu przez ludzki, niesprawiedliwy świat. Jezus od samego początku swojego głoszenia ma świadomość, że dzieło Ojca wymaga oddania swojego życia. A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni (Lb 21,4-9), tak potrzeba, by wywyższono Syna Człowieczego (J 3,14). Krzyż przygotowuje Jezusowi świat. Jezus to ostatni z „aniołów ocalenia”, opisywanych w pierwszym czytaniu, ostatni z tych, których Bóg posyła, aby ocalić ludzkość. Tym samym słowem, którym kronikarz opisuje ich wyszydzenie, opisywać się będzie wyszydzenie i znieważenie Jezusa podczas Jego Męki (Mt 27,29.31.41).

 

• Droga do chwały. W rozmowie z Nikodemem Jezus nazywa swój Krzyż momentem wywyższenia (J 3,14; zob. także J 8,28; 12,32). Krzyż to droga do chwały. Cierpienie Jezusa otwiera Mu drogę do Zmartwychwstania. Otwiera ją także dla nas. Bóg daje swojego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie umarł, ale miał życie wieczne. Jak refren powtarza się w nocnej rozmowie Jezusa z Nikodemem fraza – „kto wierzy w Syna, unika sądu i potępienia”. Kto nie wierzy, już został potępiony (J 3,18).

 

CZY WIESZ, ŻE…


Rabini, duchowi spadkobiercy ruchu faryzejskiego I w., twierdzili, że każde przestrzeganie Prawa, uczynek miłości czy jałmużna sprawiają, że człowiek gromadzi przed Bogiem zasługi. Celem życia jest zgromadzić ich jak najwięcej, aby w chwili sądu Bożego przeważyły one ludzkie przewinienia. Rabini wierzyli, że człowiek jest w stanie osiągnąć przed Bogiem sprawiedliwość wynikającą z przestrzegania Prawa, i dzielili ludzi na cztery kategorie: całkowicie sprawiedliwych, przeciętnych, nawracających się i całkowicie bezbożnych. Ostatecznie za sprawiedliwego może zostać uznany ten, kto przed majestatem Bożym wykaże się uczynkami Prawa. W tym ujęciu życie człowieka to pracowite wypełnianie woli Bożej zawartej w Torze, w nadziei na usprawiedliwiający wyrok Boży, który człowiek usłyszy na sądzie ostatecznym. Do końca pozostaje on jednak niewiadomą.

 

 

CYTATY


Św. Jan o konieczności  krzyża Jezusa: potrzeba, by wywyższono Syna Człowieczego

 

TWEETY



 


STO SŁÓW


Nie było innego wyjścia. Jedynym narzędziem, które mogło przemówić do serc ludzi, było cierpienie.

 

Grzechy wszystkich uderzyły w samego Boga, w Jego świątynię miejsce objawienia i przebaczenia. W pewnym momencie siła grzechu stała się tak mocna, że złamała świętość ludu, który był żywym murem obronnym sanktuarium.

 

Wyszydzenie wysłanników Boga opisane w pierwszym czytaniu, jest tym samym wyszydzeniem i znieważeniem, które dotknęło Jezusa podczas Jego Męki. To Jezus jako ostatni “Wysłannik”, jest dla nas ratunkiem,  “drogą ocalenia”, “wyjściem”. Ostatnim, który wypełnił boski plan Zbawienia.  

 

My staliśmy się konstruktorami Krzyża Jezusa, ale On został na nim wywyższony. Tak jak będzie wywyższony każdy, kto spełnia wymagania prawdy i nie boi się zbliżać do światła.

 

Jezus zapewnił nam Nowe Wyjście. Mamy swój Exodus.

 

TRENDY


#ŁaskąJesteścieZbawieni

Czy widziałeś kiedyś, jak fala obmywa brzeg? To dzieje się nagle. Po prostu przypływa i w jednej sekundzie zmienia wszystko, co znajdowało się na tym brzegu. Zmienia go i oczyszcza. Tak samo dzieje się z człowiekiem, który doznaje Bożej łaski. (Augustyn Pelanowski OSPPE)
 

Jak zbliżamy się do pieca (…) im bliżej jesteśmy, tym czujemy większą temperaturę, tym jest cieplej. (…) Im bardziej zbliżamy się do [Boga], czujemy tym więcej tej łaski (…) (Franciszek Chodkowski OFM)

 

Dzisiaj jesteście małym płomykiem, ale dzięki łasce Bożej możecie się stać płonącą pochodnią, niosącą światło Ewangelii i ciepło waszej wzajemnej miłości i przyjaźni wszystkim rodakom. (Jan Paweł II)
 

Skąd się to bierze, że problem łaski jest tak fascynujący? Jest to problem tych, którzy chcieliby “podglądnąć” Pana Boga w Jego działaniu na człowieka. Czy to nie fascynujące zobaczyć, jak Bóg “radzi sobie” z wolnością stworzenia i pisze prostymi znakami po zawiłościach ludzkiego żywota?  (ks. Józef Tischner)

 

(…) bądźmy pokorni, przyjmując od Pana Boga jego wielkie dary. Jak to kiedyś pewna siostra zakonna, która była bardzo piękna, mądra i utalentowana. Kiedyś ktoś ją zapytał:

‒ Jak siostra sobie radzi z taką urodą, taką aparycją?

‒ Dziękuję Bogu i proszę o jeszcze… ‒ odpowiedziała siostra

(ks. Piotr Pawlukiewicz)

 

#JakMojżeszWywyższyłWęża

Jeżeli jesteś wężem i masz jakąś skórę od złego (…), to chciałbym przy tobie stanąć i (…) powiedzieć ci kilka dobrych wiadomości: że się da. Że to można przetrwać. A że wręcz może być z tego coś fantastycznego. (o. Adam Szustak)

[Znak krzyża] powinien rozpoczynać każde nasze dobre zajęcie: pracę, naukę, podróż, posiłek. Tak musi być, bo każdy „ukąszony” przez grzech znajduje swoje ocalenie jedynie w Krzyżu. (ks. Mariusz Szmajdziński)

1/5
Mojżesz i miedziany wąż, Antoon van Dyck, ok. 1620 r., Museo del Prado, Hiszpania
2/5
Jezus i Nikodem, Henry Ossawa Tanner, XIX/XX w.
3/5
kościół św. Marka, Gillingham, Wielka Brytania
4/5
Św. Nikodem, James Tissot, Brooklyn Museum, m. 1886 a 1894 r.
5/5
Wywyższenie węża na pustyni, Gustave Doré, XIX w.
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – III Wielkiego Postu B

10 najważniejszych zdań i 3 kluczowe dni. Moc, która daje życie wieczne

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


III NIEDZIELA WIELKIEGO POSTU · Rok B · KOLEKTA · Modlimy się, aby dobry Bóg przyjął nasze pokorne przyznanie się do przewinień, obciążających nasze sumienia i podźwignął nas w swoim miłosierdziu · CZYTANIA · W pierwszym czytaniu wysłuchamy dziś  Ogłoszenia Przykazań Bożych  • Księga Wyjścia 20,1-17 • Psalm 19,8-11 • Pierwszy List św. Pawła do Koryntian 1,22-25 • Ewangelia wg św. Jana 2,13-25

 

• CHMURA SŁÓW •  

Jutro Niedziela - III Wielkiego Postu B

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 20,1-17)

W owych dniach mówił Bóg wszystkie te słowa: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią! Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań. Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram. W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Dekalog Wj 20,1-17

KSIĘGA: Księga WyjściaAUTOR: kapłan (ostateczna redakcja)CZAS POWSTANIA: ok. VI w przed Chr.
KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Mojżesz • MIEJSCE: góra Synaj


O KSIĘDZE • Księga Wyjścia, Exodus, opisuje uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej oraz przymierze zawarte na Synaju i Dekalog • W pierwszej części (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe • Dalej, już po wyjściu z Egiptu, Pan rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18) • wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), potwierdzając w ten sposób swoje królowanie w Izraelu.

 

KONTEKST •  Dekalog należy do tej części Księgi Wyjścia, w której Bóg nadaje Izraelowi prawa świadczące o tym, że są oni jego ludem • Dekalog (Wj 20) zostaje ogłoszony tuż po zawarciu Przymierza na górze Synaj (Wj 19) i stanowi wstęp do tzw. Kodeksu Przymierza, gdzie będzie mowa o prawie rodzinnym prawach dotyczących kultu i świętach Izraela (Wj 21-24) • Dekalog i następujące po nim przepisy są odpowiedzią ludu na dar Przymierza i określają warunki, na jakich Przymierze to może trwać.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Fragment Księgi Wyjścia, którego dziś słuchamy (Wj 20,1-17), to w całości opis ogłoszenia Dekalogu, który dzieli się na trzy części: • Prolog, przypominający wydarzenie Wyjścia (Wj 20,1) • trzy przykazania dotyczące Boga (Wj 20,3-11) • oraz siedem przykazań dotyczących relacji międzyludzkich (Wj 20,12-17) • Wstęp Dekalogu: “Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli” tworzy ścisłą całość z ceremonią zawarcia Przymierza. Bóg przypomina dobrodziejstwa, jakie wyświadczył Izraelowi i nadaje prawa, które są warunkiem trwania z Nim w Przymierzu. 
 

 

TRANSLATOR


Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! – dosłownie al-panaj – przed moim obliczem. Bóg jako pierwszy i jedyny nie toleruje innych bóstw w świątyni jerozolimskiej (2 Krl 21,7; 23,4; Ez 8,9). Wymaga wierności i budowania ścisłej wspólnoty z Nim.

 

Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią!   Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył. Zakaz dotyczy sporządzania obrazu, tj. podobizn bożków (pesel) i umieszczania ich w świątyni jerozolimskiej (por. Wj 34, 13-14; Kpł 26,1; Pwt 16,21-22). Zakaz nie miał absolutnego charakteru, o czym świadczą podobizny wołów czy cherubiny znajdujące się w świątyni (Wj 25,18-20; 1 Krl 7,23-25). Tradycja żydowska odczytała ten tekst także jako zakaz czynienia podobizn samego Jahwe. Choć przedstawia się go w Biblii antropomorficznie, wykracza On poza stworzony ludzki świat.

 

Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy. Zakaz wznoszenia (hebr. nasa), tj. używania imienia Bożego dla nicości (szaw). Tym samym słowem określa się w Biblii fałszywe bóstwa, idole. Chodzi o nieprzypisywanie imienia prawdziwego Boga idolom w rytach magicznych. Przykazanie może być także interpretowane jako zakaz stosowania imienia Boga do fałszywej przysięgi, do kłamstwa.

 

Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Pamiętaj, zakar – ustanów sobie jako priorytet.  Starożytna instytucja szabatu w Izraelu od sbt – odpoczywać (Kpł 23,22; Ne 13,19) pojawia się jeszcze przed Przymierzem na Synaju (Rdz 2,2-3). Uświęcić (od herb. qadasz – odciąć) znaczy tyle, co oddzielić od innych dni i podarować Panu. Szabat to znak cywilizowanego społeczeństwa, które odróżnia dzień Boży. Złamanie szabatu wiąże się z pracą zawodową (Wj 34,21; Am 8,5).

 

Czcij ojca twego i matkę twoją. Na określenie tej czci używa się czasownika kbd, opisującego w Biblii cześć oddawaną samemu Bogu. W przymierze z Jahwe, dawcą życia, wchodzi się poprzez miłość okazywaną ziemskim rodzicom. Obraz Boży wpisany jest w ojca i matkę. Brak szacunku dla rodziców to bunt przeciw Jahwe. Opieka nad nimi należy do obowiązku dzieci (Syr 3,1n; 7,27; Tb 4,3-4; 5,18).

 

Nie będziesz zabijał. Dosłownie: nie morduj, nie zabieraj ludzkiego życia (Rdz 9,6). Rdzenia rch używa się zawsze w kontekście zabójstwa i chodzi zawsze o ludzi, nigdy o zwierzęta.

 

Nie będziesz cudzołożył. Cudzołóstwo przez analogię odnosi się w Biblii do idolatrii (Iz 57,1-13; Jr 3,6-9). To otwarty sprzeciw wobec Boga Przymierza. W kontekście dekalogu chodzi o relację mężczyzny z żoną lub narzeczoną innego mężczyzny (Kpł 18,20; 20,10; Pwt 22,22-27).

 

Nie będziesz kradł. Dosłownie nie będziesz porywał (hebr. gnb). Rdzeń oznacza kraść potajemnie, robić to w ukryciu (Sdz 17,2-5; Prz 29,24). Wiąże się z aktem kradzieży (2 Sm 21,12; 2 Krl 11,2), choć może się także odnosić do człowieka (Rdz 40,15). Ze względu na kontekst twierdzi się, że chodzi tu o zakaz porywania ludzi.

 

Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Chodzi o zachowanie więzi Przymierza, którą niszczy ludzkie kłamstwo. Kłamstwo to służba obcym bożkom. Hebrajskie słowo szekerkłamstwo (Pwt 5,20) jest synonimem terminu szawnicość, którym opisuje się idole.

 

Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego. Hebr. hmdpożądać, tęsknić za, pragnąć czegoś, oznacza też działanie związane z silnym pragnieniem (Wj 34,24; Pwt 7,25; Mi 2,2; Ps 68,17). Chodzi o zagarnięcie rzeczy, własności, osób, które rozpoczyna się od obsesyjnego pożądania. Dom – hebr. bajitoznacza coś więcej niż tylko fizyczne domostwo – to rodzina, relacje (por. Achab i Nabot 1 Krl 21; Dawid i Batszeba 2 Sm 11-12).

 

 

CZY WIESZ, ŻE…


• Biblia Hebrajska, określając Dekalog, mówi o „dziesięciu słowach” (Wj 34,28). Jako pierwszy z ojców Kościoła nazwy “Dekalog” użył Klemens Aleksandryjski (II w. po Chr.).

 

• Swoją dojrzałą formę Dekalog osiągnął ok. VIII w. przed Chr., choć prawa w nim zawarte są o wiele starsze. Przypominają proste i surowe prawa babilońskie różniąc się od nich intymną relacją, jaką Izrael buduje z Jahwe. Dekalog to tzw. prawo apodyktyczne, od którego nie ma wyjątków.

 

• Inna, nieco młodsza wersja Dekalogu znajduje się w Pwt 5,6-21. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że odpoczynek szabatu argumentuje się tam doświadczeniem Wyjścia. Izrael w szabat sam odpoczywa i powinien dać odpocząć swoim sługom i niewolnikom pamiętając, że sam był niewolnikiem w Egipcie.

 

UWAGA!


Jak rozumieć zakaz czynienia podobizn bóstw i jedynego Boga?

 

Odczytując go dosłownie Cesarz Leon III Izauryjczyk, panujący w latach 717-741, w roku 726 nakazał usunąć obraz Chrystusa, który znajdował się nad drzwiami pałacu cesarskiego, zastępując go zwykłym krzyżem. Dało to początek ikonoklazmowi. Zakazano wówczas czczenia ikon Chrystusa, Dziewicy Marii i świętych i rozpoczęto niszczenie istniejących wizerunków. Zrodziło to ruch sprzeciwu na którego czele stał św. Jan Damasceński. Po zaciekłych sporach Sobór nicejski II w roku 787 zezwolił ponownie na kult obrazów, zakazując surowo handlowania nimi. Uzasadnienie doktrynalne było następujące: Chrystus wcielił się i stał się człowiekiem, aby w ten sposób pociągnąć nas do Ojca. Z tej teologii Wcielenia wynika, że wolno przedstawiać fizyczną postać Syna Bożego i malować wizerunki świętych, ponieważ wprowadzają nas one w przestrzeń Bożej obecności.

 

CYTATY


Bóg o sobie i swoim dobrodziejstwie: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 19,8-11)

REFREN: Słowa Twe, Panie, dają życie wieczne.

Prawo Pańskie jest doskonałe i pokrzepia duszę,

świadectwo Pana niezawodne, uczy prostaczka mądrości.

Jego słuszne nakazy radują serce,

jaśnieje przykazanie Pana i olśniewa oczy.

Bojaźń Pana jest szczera i trwa na wieki,

sądy Pana prawdziwe, a wszystkie razem słuszne.

Cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze,

słodsze od miodu płynącego z plastra.

[01][02]

 

PSALM

Prawo doskonałe • Ps 19,8-11

PSALM 116 • AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: okres monarchii


O PSALMIE • Psalm 19 należy do gatunku hymnu (hebr. tehilla), bezinteresownej modlitwy uwielbienia. To typowy rodzaj modlitw zanoszonych w okresie przed niewolą. Hymny zakorzenione są w kulcieŚwięta obchodzone uroczyście w świątyni stwarzały specyficzny klimat jedności i uwielbienia Jahwe. W Psalmie 19 wierzący wychwala najpierw Boże dzieło stworzenia, tchnące porządkiem i harmonią (ww. 2-7)Następnie przechodzi do Prawa Bożego, które podobny porządek wprowadza w ludzkie życie (ww. 8-11)Ostatnia część psalmu to modlitwa sprawiedliwego, który krocząc drogami Prawa, prosi Boga, aby ustrzegł go od grzechu.

 

ZANIM USŁYSZYSZ • Usłyszymy dziś środkową strofę psalmu, która zachwala Prawo Pańskie. Nowy duch wstępuje w zmęczonego człowieka, prowadzi niedoświadczonych, rozradowuje serce i oświeca oczy. Wierzący znajduje w Prawie Pana skarb cenniejszy od najczystszego złota. Jest ono pokarmem słodszym niż świeży miód płynący z plastra.

 

 

 

CYTATY


Psalmista o Prawie Pańskim: jest doskonałe i pokrzepia duszę, uczy prostaczka mądrości, olśniewa oczy, trwa na wieki, cenniejsze nad złoto, nad złoto najczystsze, słodsze od miodu płynącego z plastra.

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z I Listu św. Pawła Apostoła do Koryntian

(1Kor 1,22-25)

Gdy Żydzi żądają znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest zgorszeniem dla Żydów, a głupstwem dla pogan, dla tych zaś, którzy są powołani, tak spośród Żydów, jak i spośród Greków, Chrystusem, mocą Bożą i mądrością Bożą. To bowiem, co jest głupstwem u Boga, przewyższa mądrością ludzi, a co jest słabe u Boga, przewyższa mocą ludzi.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Mądrość a głupstwo 1Kor 1,22-25

List do Koryntian • AUTOR: św. Paweł •  CZAS POWSTANIA: 54 r. • SKĄD: Efez •   DO KOGO: wspólnota chrześcijańska w Koryncie


O KSIĘDZE Podczas swojego pobytu w Koryncie Pawłowi udało się założyć wspólnotę chrześcijan. Młoda wspólnota funkcjonująca w dużym mieście pogańskim entuzjastycznie przyjęła Ewangelię, miała jednak poważne problemy z wdrożeniem jej w życie: • spory i podziały wynikające z różnic majątkowych i społecznych • konkurujący ze sobą liderzy (1 Kor 1-4; 6) • rozwiązłość seksualna i libertynizm (1 Kor 5) • sens małżeństwa i celibatu (1 Kor 7) • udział w ucztach pogańskich i ofiarach składanych bożkom, zaniedbywanie miłości braterskiej i Eucharystii (1 Kor 8-11) • poszukiwanie spektakularnych duchowych darów, a zaniedbywanie miłości (1 Kor 12-14) • odrzucenie prawdy o Zmartwychwstaniu • List św. Pawła, to odpowiedź na pismo otrzymane od Koryntian. Apostoł rozpoczyna nauką na temat Ewangelii Krzyża (1 Kor 1-4) i kończy wizją Zmartwychwstania (1 Kor 15).

 

KONTEKST  Dzisiejsze czytanie to część większej jednostki retorycznej 1 Kor 1-4, w której Paweł przedstawia swoją Ewangelię KrzyżaKrzyż Chrystusa, w którym dokonało się zbawienie, ale także swego rodzaju przewrót wartości, ma być dla chrześcijan w Koryncie motywacją do odejścia od życia na sposób tego świata. Tezę, która prowadzi myśl Pawła w 1 Kor 1-4, znajdujemy w 1 Kor 1,18: Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia. Paweł ukazywać będzie najpierw paradoksalną mądrość Krzyża objawioną w Chrystusie (1 Kor 1,19-25), w Koryntianach (1 Kor 1,26-31) i wreszcie w swoim życiu (1 Kor 2,1-5). Mądrość ta dostępna jest dla tych, których prowadzi Duch (1 Kor 2, 6- 3, 4) i realizuje się w Kościele (1 Kor 3, 5- 17). Jej żywą ilustracją jest życie Pawła (1 Kor 4).

 

ZANIM USŁYSZYSZ  Paweł przedstawia w dzisiejszym czytaniu różne reakcje na Ewangelię Krzyża: Żydzi odrzucają ją, gdyż szukają znaków Bożej mocy, Grecy pogardzają nią, ponieważ przeczy ludzkiej mądrości. Ci którzy przyjmują objawienie Krzyża, to powołani przez Boga. Oni znajdują w Krzyżu swoją moc i mądrość.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W czterech wersach 1 Kor 1,22-25 Paweł ukazuje Mądrość Krzyża, którą głosi, jako zaskoczenie i kamień obrazy zarówno dla Żydów jak i dla Greków. Ci pierwsi żądają potwierdzenia prawdziwości misji Jezusa przez znaki (semeia). Oczekują potężnego Mesjasza i proroka jak Mojżesz, którego posłannictwo Bóg uwierzytelni cudami (Pwt 18,22nn). Grecy z kolei poszukują filozofii życia i mądrości tego świata (sofia). Jedni i drudzy rozczarowują się JezusemDla Żydów ten, który zawisł na drzewie krzyża, jest przeklęty i staje się przyczyną zgorszenia (skandalon)Dla szukających szczęścia i harmonii życia Greków droga Jezusa, droga uniżenia i ofiary z samego siebie jest niedorzecznością i głupstwem (moria)Tylko dla powołanych przez Boga Chrystus jest mądrością i mocą Bożą, ci dzięki wierze odkrywają w Nim Bożą mądrość (sofia) i moc (dynamis). W istocie Ewangelia Krzyża tylko pozornie epatuje słabością. W rzeczywistości ukrywa się w niej moc Boża przewyższająca, jak twierdzi Paweł, wszelką moc tego świata.  

 

 

CYTATY


św. Paweł o prawdziwej mocy i mądrości chrześcijan: Gdy Żydzi żądają znaków, a Grecy szukają mądrości, my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według św. Jana

(J 2,13-25)

Zbliżała się pora Paschy żydowskiej i Jezus udał się do Jerozolimy. W świątyni napotkał siedzących za stołami bankierów oraz tych, którzy sprzedawali woły, baranki i gołębie. Wówczas sporządziwszy sobie bicz ze sznurków, powypędzał wszystkich ze świątyni, także baranki i woły, porozrzucał monety bankierów, a stoły powywracał. Do tych zaś, którzy sprzedawali gołębie, rzekł: Weźcie to stąd, a z domu mego Ojca nie róbcie targowiska! Uczniowie Jego przypomnieli sobie, że napisano: Gorliwość o dom Twój pochłonie Mnie. W odpowiedzi zaś na to Żydzi rzekli do Niego: Jakim znakiem wykażesz się wobec nas, skoro takie rzeczy czynisz? Jezus dał im taką odpowiedź: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo. Powiedzieli do Niego Żydzi: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni? On zaś mówił o świątyni swego ciała. Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus. Kiedy zaś przebywał w Jerozolimie w czasie Paschy, w dniu świątecznym, wielu uwierzyło w imię Jego, widząc znaki, które czynił. Jezus natomiast nie zwierzał się im, bo wszystkich znał i nie potrzebował niczyjego świadectwa o człowieku. Sam bowiem wiedział, co w człowieku się kryje.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Zburzcie tę świątynię • J 2,13-25

EWANGELISTA: Jan • CZAS POWSTANIA:  ok. 90 r.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: ok. 33 r., blisko święta Paschy • MIEJSCE AKCJI: Jerozolima, świątynia • BOHATEROWIE: Jezus, uczniowie, Żydzi • WERSJE: Mt 21,12-13; Mk 11,15-17; Łk 19,45-46


O KSIĘDZE Najpóźniejsza z Ewangelii, została napisana przez Jana, a następnie zredagowana przez jego uczniów ok. 90 r. Księga zdecydowanie różni się od pozostałych Ewangelii. Podczas gdy Synoptycy kładą nacisk na chronologiczne przedstawienie faktów z życia Jezusa, dla Jana najważniejsze jest ukazanie misterium osoby Pana. Jezus, opisując swoją misję, używa formuły JA JESTEM, a to nawiązuje do objawienia Boga w Księdze Wyjścia (patrz 3,14). Ewangelię św. Jana dzieli się na • Księgę Znaków (rozdziały 1-12, Ewangelista mówi nie o cudach, lecz siedmiu znakach objawiających misterium Pana) oraz • Księgę Krzyża, który dla Jana jest najważniejszym znakiem Mesjasza (rozdziały 13-20).

 

KONTEKST  Epizod oczyszczenia świątyni znajdujemy w drugim rozdziale Ewangelii Jana, na początku publicznej działalności Jezusa. To drugi znak jaki czyni Pan, bezpośrednio po przemienieniu wody w wino w Kanie Galilejskiej (J 2,1-12)  Pobyt Jezusa w Jerozolimie wiąże się ze świętem Paschy. Jego obecność i symboliczne znaki ściągają na niego uwagę ludzi i sprawiają, że wielu zaczyna w Niego wierzyć. Jednym z nich będzie Nikodem, rozmowę z którym opisuje Jan w rozdziale trzecim.  

 

ZANIM USŁYSZYSZ Ewangelię o oczyszczeniu świątyni podzielić można na sześć scen: • wprowadzenie (w. 13; dowiadujemy się, że zbliża się Pascha) • oczyszczenie świątyni (ww. 14-16; skandaliczny gest prorocki Jezusa) • uczniowie i Pisma (w. 17; uczniowie czytają gest Jezusa w świetle pism ST) • dialog z Żydami (ww. 18-20; żądają znaku, Jezus zapowiada zburzenie i odbudowę świątyni) • wyjaśnienie narratora (ww. 21-22; o jaki znak chodzi Jezusowi) • epilog (ww. 23-25; znaki sprawiają, że wielu uwierzyło w Jezusa, On jednak nikomu się nie zwierza).

 

WERSJE


Oczyszczenie świątyni opisują wszyscy czterej Ewangeliści z dwiema podstawowymi różnicami:

 

Czas • Mateusz, Marek i Łukasz umieszczają epizod na końcu działalności Jezusa, podczas ostatniego tygodnia Jego życia i ostatniej podróży do Jerozolimy, u Jana stoi na początku drogi Mesjasza. Wersja Janowa, może być bliższa rzeczywistości. Ewangelista widzi w wydarzeniu zapowiedź i program całej misji Jezusa wznoszącego swym Słowem i Ofiarą Życia Nową Świątynię. Równocześnie epizod ten stał się formalnym pretekstem do aresztowania Jezusa, stąd synoptycy lokują go blisko opisu śmierci Chrystusa.

Misja • Jezus, oczyszczając świątynię, odwołuje się do słów Pisma. U Mateusza, Marka i Łukasza to połączone cytaty z Iz 56,7 i Jr 7,11: “Napisane jest: Mój dom ma być domem modlitwy, a wy czynicie z niego jaskinię zbójców”. U Jana uczniowie kojarzą gest Jezusa ze słowami Ps 69,10: “Bo gorliwość o dom Twój mnie pożera i spadły na mnie obelgi uwłaczających Tobie”. Cytat u Jana ma walor historyczny: wyraźnie tłumaczy misję Jezusa dotyczącą świątyni, która pochłonie go i sprowadzi na Niego śmierć. Z kolei synoptycy używają cytatów z Pisma w znaczeniu teologicznym: Jezus przez oczyszczanie świątyni zapowiada swoją ofiarę i otwiera ją na wszystkie narody.  

 

 

JESZCZE O EWANGELII


• Gniew Jezusa. Każdy Żyd miał obowiązek przynajmniej raz w życiu odbyć pielgrzymkę do Jerozolimy i znajdującej się tam świątyni miejsca zamieszkiwania Boga Izraela. Droga ta miała na celu duchową przemianę, której ukoronowaniem było złożenie ofiary na ołtarzu Boga Najwyższego. Także Jezus zmierza do Jerozolimy w celu modlitewnym, tymczasem zamiast podniosłej atmosfery, wiążącej się ze zbliżającym się świętem Paschy, w świątyni napotyka  tłum handlarzy i kupujących. Jezus traktuje świątynię jako dom Swego Ojca to, co zastał w Domu Bożym, wywołuje u Niego tym większe wzburzenie.

 

• Bluźnierstwo. Jednak to nie powywracanie stołów najbardziej zdziwiło zgromadzonych, lecz zapowiedź zburzenia świątyni i odbudowania jej na nowo. Świątynia, o której odbudowę tak długo zabiegali, ma znowu zostać  zniszczona. To uderzenie w serce kultu i religii Izraela, w przybytek samego Boga. Słowa Jezusa odbierają jako bluźnierstwo. Staną się one przyczyną późniejszego aresztowania i oskarżenia.

 

• Gest Jeremiasza. Jakie jest znaczenie gestu, którego dokonuje w świątyni Jezus? W pierwszym rzędzie to gest prorocki, podobny do tego, który wykonuje w Jerozolimie Jeremiasz. Prorok wzywał swoich rodaków, aby nie traktowali świątyni i składanych tam ofiar jako parawanu dla swojego grzesznego życia. Zapowiadał zburzenie świątyni, jeśli Izrael się nie nawróci (Jr 7). Jezus, podobnie jak Jeremiasz, pragnie oczyszczenia kultu Izraela ze znamion handlu z Bogiem. Rozpędza ludzi, którzy traktują świątynię jako targowisko. Ofiary i pieniądze nie kupią zbawienia, które łączy się z wiarą i nawróceniem.

 

• Nowa Świątynia. Jezus idzie jeszcze dalej niż Jeremiasz. Jezusowi nie chodziło tylko o świątynię w sensie materialnym, ale o tę, którą stanowi Jego ciało. On przyszedł po to, aby zbudować Nową Świątynię, w której będzie się Boga czciło w Duchu i Prawdzie. Tą Świątynią jest On sam. Zmartwychwstały staje się dla nas przestrzenią modlitwy i spotkania z Bogiem. Przyszedł także po to, aby przywrócić każdemu człowiekowi piękno i godność Bożej świątyni (por. 1 Kor 3, 16).

 

 

CYTATY


Jezus z troską o świątyni: z domu mego Ojca nie róbcie targowiska!

Nowe Przymierze: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo.

Niedowiarstwo Żydów: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w przeciągu trzech dni?

 

 

TWEETY




[01]

 

STO SŁÓW


Dekalog. 10 najważniejszych zdań w naszym życiu. Warunek Przymierza z Panem Bogiem. Doskonałe prawo, które pokrzepia duszęraduje serce. Słuszne nakazy cenniejsze i czystsze niż złoto. Przymierze z góry Synaj gwarantowało nam, że staniemy się Świątynią, jeśli zachowamy przykazania.  

 

Św. Jan w dzisiejszej Ewangelii pokazuje, co zrobiliśmy z tym dziedzictwem. Widzimy gniew, żal i rozpacz Jezusa, który przyszedł do świątyni, do domu Ojca a zastał tam targowisko.

 

Jezus widzi jedno rozwiązanie: Zburzcie tę świątynię, a Ja w trzech dniach wzniosę ją na nowo. To zapowiedź nowego Przymierza. Jedynego dla nas ratunku.

 

10 topowych i najważniejszych zdań, które otrzymaliśmy na górze Synaj, 3 dni Jezusa potrzebne na odbudowę Świątyni. To moc, która daje życie wieczne!

 

TRENDY


#PrawoPańskieJestDoskonałe

Święty Augustyn porównywał przykazania do harfy (…) Bóg tak nas pomyślał, że dał nam “10 strun” czyli 10 przykazań. To idealny układ, dzięki któremu możemy zagrać życie jako najpiękniejszą melodię… (Jacek Salij OP)

 

Wolność bez ograniczeń jest jak samochód w biegu, w którym zawiódł układ sterowniczy. Kierowca jest zdany na łaskę losu. (ks. Edward Staniek)

 

“Dekalog jest jak kompas na burzliwym morzu, który umożliwia nam trzymanie kursu i dopłynięcie do lądu”. (Jan Paweł II)

 

Czy Bóg, który stworzył człowieka, nie mógł dołączyć do niego mówiąc obrazowo, trochę w przenośni “instrukcji obsługi”? Bóg, któremu zależy, żeby żaden z tych “egzemplarzy” nie został zepsuty? (o. Michał Nowak OFM Conv.)

 

Pan Bóg daje nam przykazania, ale one nie są istotą: nikt z Państwa, jadąc samochodem w góry (…), się nie ekscytuje tym: Boże, jaka piękna linia przerywana! Jaki ładny zakaz wjazdu! (…) Profesjonalny kierowca widzi znaki, ale ich “nie widzi” [bo nie są istotą rzeczy]. (ks. Piotr Pawlukiewicz)

1/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Luca Giordano, XVII/XVIII w., Ermitaż, St. Petersburg, Rosja
2/6
Wypędzenie przekupniów ze świątyni, Jacopo Bassano, XVI w.
3/6
4/6
Mojżesz z Dziesięcioma Przykazaniami, Rembrandt, 1659 r., Gemäldegalerie, Berlin
5/6
Mojżesz, Jusepe de Ribera, 1638 r., Museo Nazionale di San Martino
6/6
Mojżesz z Dziesięcioma Przykazaniami, Rembrandt, 1659 r., Gemäldegalerie, Berlin
poprzednie
następne

Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >