Jutro Niedziela – III Wielkiego Postu A

Z pustej studni wytrysnęło nowe źródło. To najpiękniejsza historia miłosna

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Słowo Boga bywa dwuznaczne. Massa i Meriba – to nie tylko miejsce na mapie, gdzie Izrael wystawiał Boga na próbę. To miejsce buntu, w którym może się znaleźć każdy. Jak kobieta z Samarii, poraniona, ukrywająca się, pogubiona.

Pragnienie to nie tylko potrzeba wody, czegoś do picia. Mając wody pod dostatkiem, ciągle przecież pragniemy. Woda to nie tylko pierwiastek konieczny do życia. Woda życia to Słowo Jezusa, Jego miłość. Tylko ona zaspokoi moje „pragnę”. Studnia to nie tylko ujęcie wody, dokąd pragnący przychodzi po wodę. To miejsce spotkania, dialogu. Przy studni rozpoczynają się piękne biblijne historie miłosne. Również ta, przy studni Jakuba.

Kobieta z Samarii spotkała Oblubieńca. Grzeszny człowiek spotyka Jezusa. Z pustej studni wytrysnęło nowe źródło. To najpiękniejsza historia miłosna.

 

PUNKT WYJŚCIA


Trzecia niedziela Wielkiego Postu roku A  Tradycyjnie nosi ona nazwę Oculi. Antyfona na wejście przywołuje słowa psalmu 25: Oculi mei semper ad Dominum (Oczy moje są zwrócone ku Panu KOLEKTA  Modlimy się, aby Bóg przyjął nasze przyznanie się do przewinień i podźwignął nas  CZYTANIA  Księga Wyjścia 17,3-7  Psalm 95,1-2.6-7ab.7c-9  List św. Pawła do Rzymian 5,1-2.5-8  Ewangelia wg św. Jana 4,5-42

 

 

CHMURA SŁÓW


Musimy być cierpliwi. Usłyszymy aż 962 słowa, jeśli ksiądz zdecyduje się na odczytanie dłuższej wersji Ewangelii. Najczęściej, po dziesięć razy, padną trzy słowa: WODA, JEZUSKOBIETA (w różnych formach gramatycznych). Dwa inne częste słowa UCZNIOWIE i MIASTO (po cztery) dopełniają obrazu, który ujawnia główny temat liturgii słowa oraz kontekst, w jakim został przedstawiony.

Jutro Niedziela - III Wielkiego Postu A

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 17,3-7) Synowie Izraela rozbili obóz w Refidim, ale lud pragnął tam wody i dlatego szemrał przeciw Mojżeszowi i mówił: Czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu, aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia? Mojżesz wołał wtedy do Pana i mówił: Co mam uczynić z tym ludem? Niewiele brakuje, a ukamienują mnie! Pan odpowiedział Mojżeszowi: Wyjdź przed lud i weź kilku ze starszych Izraela ze sobą. Weź w rękę laskę, którą uderzyłeś Nil, i idź. Oto Ja stanę przed tobą na skale, na Horebie. Uderzysz w skałę, a wypłynie z niej woda, i lud zaspokoi swe pragnienie. Mojżesz uczynił tak na oczach starszyzny izraelskiej. I nazwał to miejsce Massa i Meriba, ponieważ tutaj kłócili się Izraelici i wystawiali Pana na próbę, mówiąc: Czy też Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie?

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Bunt w Massa i Meriba  Wj 17,3-7

Uwolniony z Egiptu Izrael zbuntował się przeciw Mojżeszowi. Zabrakło wody. Ale Bóg zaspokaja pragnienie

KSIĘGA: WyjściaAUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr.

KATEGORIA: wydarzenie • CZAS AKCJI: …, po ucieczce z Egiptu, po przejściu przez Morze Czerwone • MIEJSCE AKCJI: Massa i Meriba (pierwotnie Refidim) BOHATEROWIE: Mojżesz, lud


EXODUS • Księga Wyjścia, Exodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa – uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Ale nie tylko – drugim ważnym wydarzeniem jest przymierze zawarte na Synaju i Dekalog • Głównym tematem księgi są narodziny Izraela jako narodu i Boże panowanie nad nim. Księgę można podzielić na trzy części: »w pierwszej (rozdziały 1-15) rozstrzyga się, kto jest Panem Izraela: faraon i bogowie Egiptu czy Jahwe »w drugiej, już po wyjściu z Egiptu, Bóg rozwiązuje problemy swego ludu i karmi go na pustyni (15-18), »wreszcie nadaje prawa (19-24) i rozbija swój namiot (24-40), potwierdzając w ten sposób swoje królowanie w Izraelu. Sama budowa księgi tłumaczy zatem, że do ludu wybranego należy ten, kto doświadczył cudu Wyjścia, doświadcza opieki Boga, przyjmuje Jego prawo i panowanie.

PRAGNIENIE I GŁÓD • Pierwsze czytanie będzie pochodziło z drugiej części księgi: po wyjściu z Egiptu, ale jeszcze przed nadaniem Dekalogu na Synaju. Po cudownym przejściu przez Morze Czerwone, podczas wędrówki przez pustynię pojawiły się pierwsze problemy i trudności. Doskwierały pragnienie i głód • W rozdziałach 16-17 Bóg odpowiada, posyłając ludziom mannę z nieba i przepiórki (>Wj 16,1-31) Ale gdy lud dotarł z pustyni Sim do Refidim, wywiązała się nowa kłótnia. Lud domagał się od Mojżesza: Daj nam wody do picia! – Mojżesz odpowiada słowami: Czemu kłócicie się ze mną? I czemu wystawiacie Pana na próbę? (>Wj 17,2)

BUNT PRZECIW BOGU • Usłyszymy dalszy ciąg tej opowieści. drugi buntów, które nastąpiły po wyjściu z Egiptu. Znajdujemy się w Refidim, które wkrótce zmieni nazwę • Za buntem z powodu pragnienia postępuje dramatyczna kłótnia Izraelitów ze swoim przywódcą (Mojżesz skarży się: Niewiele brakuje, a ukamienują mnie). Zwróćmy uwagę, że w istocie jest to zarzut nie przeciwko Mojżeszowi, lecz przeciwko Bogu, który w mniemaniu Izraelitów nie wywiązuje się ze swego zadania Zbawcy i troskliwego władcy narodu. 

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Syndrom „kiedyś było lepiej”: Czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu, aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia?

Woda, która przedłuża życie: Uderz w skałę, a wypłynie z niej woda, i lud zaspokoi swe pragnienie.

1/5
"Mojżesz wydobywa wodę ze skały" Bartolome Esteban Murillo
2/5
"Mojżesz uderzający w skałę" Jacopo Tintoretto
3/5
"Mojżesz uderzający w skałę" Nicolas Poussin
4/5
"Mojżesz wydobywa wodę na pustyni" James J. Tissot, Jewish Museum, Nowy Jork
5/5
"Mojżesz wydobywający wodę ze skały" Krzysztof Lubieniecki
poprzednie
następne

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


 Konsekwencją tego wydarzenia jest nowa nazwa miejsca: I nazwał to miejsce Massa i Meriba, ponieważ tutaj kłocili się Izraeilici i Pana wystawiali na próbę, mówiąc: „Czy Pan jest rzeczywiście wśród nas, czy nie?”  Massapo hebrajsku znaczy „pokusa, próba” Meriba to po hebrajsku „kłótnia”  Nazwa ta miała służyć jako przypomnienie o tym buncie i przestroga  W Piśmie Świętym znajdziemy liczne nawiązania do tego miejsca i do wystawienia Boga na próbę: m. in. psalm 95 (o tym za chwilę) oraz druga pokusa Jezusa (kuszenie Jezusa było omawiane w II niedzielę Wielkiego Postu)

Szemranie i wystawianie Boga na próbę to jeden z ważniejszych tematów Pięcioksięgu. Jak refren będzie on towarzyszył ich wędrówce przez pustynię. To akt niewiary w Bożą Opatrzność i w autorytet Mojżesza W Księdze Wyjścia (zwłaszcza rozdziały 15-17) Bóg odpowiada jeszcze z ogromną cierpliwością, zaspokajając potrzeby Izraela. Tu, zważywszy na początek ich wspólnej drogi, Bóg jest jeszcze bardzo wyrozumiałym Ojcem Jednak w następnych księgach sytuacja się zmienia. Kiedy Bóg zdecyduje, że Izrael powinien już dojrzeć i przestać być kapryśnym dzieckiem, będzie surowo karał jego bunty (Księga Liczb 14-17 i 21).

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 95,1-2.6-9) REFREN: Kiedy Bóg mówi, nie gardź Jego słowem

Przyjdźcie, radośnie śpiewajmy Panu, wznośmy okrzyki ku chwale Opoki naszego zbawienia. Stańmy przed obliczem Jego z uwielbieniem, radośnie śpiewajmy Mu pieśni.

Przyjdźcie, uwielbiajmy Go padajcie na twarze, zegnamy kolana przed Panem, który nas stworzył. Albowiem On jest naszym Bogiem, a my ludem Jego pastwiska i owcami w Jego ręku.

Obyście dzisiaj usłyszeli głos Jego: „Niech nie twardnieją wasze serca jak w Meriba, jak na pustyni w dniu Massa, gdzie Mnie kusili wasi ojcowie, doświadczali Mnie, choć widzieli moje dzieła”.

[01][02]

PSALM

Twarde serca   95,1-2.6-7ab.7c-9

O buncie w Massa i Meriba przypomina też psalm 95. Człowiek i dziś może dokonać “kuszenia Boga”, przed którym przestrzega autor psalmu

PSALM 95AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA:V w. przed Chr.


PSALM WEZWANIA • Kto wie, czy Psalm 95 nie jest najczęściej odmawianym psalmem. Dziś jest to główny psalm wezwania; osoby odmawiające Liturgię Godzin właśnie nim przeważnie rozpoczynają każdy dzień. To psalm radosny, wychwalający Boga za Jego wielkość i moc.

NA ŚWIĘTO NAMIOTÓW • Tymczasem kiedyś psalm mógł pełnić funkcję hymnu procesjonalnego na radosny czas Święta Namiotów. W trakcie tego święta Izrael wspominał wędrówkę przez pustynię i nadanie Prawa na Synaju. Aż do dziś Żydzi w czasie tego święta mają nakaz spożywania posiłków w namiotach, przez które widać niebo. To samo niebo, z którego Pan im błogosławił, zsyłał pokarm i patrzył z cierpliwością na ich bunty.

KUSZENIE BOGA • Nie usłyszymy jednak całego psalmu, ale początkowe strofy oraz końcówkę. Ostatnia zwrotka przypomina o buncie w Massa i Meriba (PATRZ: PIERWSZE CZYTANIE) To z tego powodu psalm wpisuje się w tematykę Liturgii Słowa. Bóg apeluje, by serca Jego uczniów nie były twarde, głuche na słowa upomnienia.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Psalm 95 o twardych sercach, o Massa i Meriba: Niech nie twardnieją wasze serca jak w Meriba, jak na pustyni w dniu Massa

Psalm 95 o kuszeniu Boga: …gdzie Mnie kusili wasi ojcowie, doświadczali Mnie, choć widzieli moje dzieła

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 5,1-2.5-8) Dostąpiwszy więc usprawiedliwienia przez wiarę, zachowajmy pokój z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu uzyskaliśmy przez wiarę dostęp do tej łaski, w której trwamy i chlubimy się nadzieją chwały Bożej. A nadzieja zawieść nie może, ponieważ miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany. Chrystus bowiem umarł za nas, jako za grzeszników, w oznaczonym czasie, gdyśmy (jeszcze) byli bezsilni. A (nawet) za człowieka sprawiedliwego podejmuje się ktoś umrzeć tylko z największą trudnością. Chociaż może jeszcze za człowieka życzliwego odważyłby się ktoś ponieść śmierć. Bóg zaś okazuje nam swoją miłość (właśnie) przez to, że Chrystus umarł za nas, gdyśmy byli jeszcze grzesznikami.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Pokonany grzech  Rz 5,1-2.5-8

KSIĘGA: List do Rzymian · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Korynt · DATA: 57-58 · ADRESACI: mieszkańcy Rzymu


SUMMARIUM PASTORALNE • Podobnie jak dwa tygodnie temu, usłyszymy dziś fragment Listu do Rzymian. Przypomnijmy, list powstał dwa lata przed tym, jak Paweł po raz pierwszy zobaczył Wieczne Miasto. Powstał z powodów pragmatycznych: celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (>>Rz 15,23-24) Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł głosi Rzymianom ewangelię, pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła ewangelii. List przybiera zatem charakter summarium pastoralnego, w którym Paweł zbiera doświadczenie całego życia swej pracy i głoszenia Ewangelii.

PIĄTY ROZDZIAŁ • Ton listu momentami staje się polemiczny. Z jednej strony to próbka retoryki Pawła, który aby zdynamizować przekaz, “dyskutuje” z fikcyjnym rozmówcą (zabieg zwany diatrybą). Z drugiej strony ton polemiczny to efekt pytań, wątpliwości, a nawet oskarżeń wobec Pawła. Treścią listu i najczęściej pojawiającymi się w nim słowami są sprawiedliwość Boża oraz usprawiedliwienie płynące z wiary • Najpierw pisze o powodach osamotnienia, grzechu człowieka i o wybawieniu z niego przez Chrystusa. W końcowej części podejmuje temat ostatecznego zbawienia Izraela, wreszcie następują praktyczne upomnienia • Po wytłumaczeniu we wcześniejszych rozdziałach, że wszyscy na równi (i poganie i Żydzi) potrzebują usprawiedliwienia poprzez wiarę w Jezusa Chrystusa, w piątym rozdziale Paweł opisuje skutki tegoż usprawiedliwienia.

NOWE ŻYCIE • Dwa tygodnie temu fragment piątego rozdziału listu, dziś wracamy do początku piątego rozdziału. Paweł opisuje nowe życie w Jezusie, które charakteryzuje się pokojem z Bogiem oraz nadzieją przyszłej chwały, która nie może zawieść, bo umacnia ją w naszych sercach Duch Święty. Chwała, tak jak w Starym Testamencie, oznacza tu pełną mocy i miłości Bożą obecność. Chrześcijanin dzięki Duchowi Jezusa już dziś żyje w obecności Pana, ciesząc się tym, że w przyszłości – w Jego Królestwie, będzie doświadczał jej bez ograniczeń. Kluczowa jest tu rola Ducha, który przemienia naszą naturę, zamienia szemranie w posłuszeństwo Bożemu Słowu i już dziś pozwala żyć Bożym życiem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Św. Paweł o boskiej nadziei: Nadzieja zawieść nie może

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Jana

(J 4,5-42)

Jezus przybył do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar, w pobliżu pola, które /niegdyś/ dał Jakub synowi swemu, Józefowi. Było tam źródło Jakuba. Jezus zmęczony drogą siedział sobie przy studni. Było to około szóstej godziny. Nadeszła /tam/ kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: Daj Mi pić! Jego uczniowie bowiem udali się przedtem do miasta dla zakupienia żywności. Na to rzekła do Niego Samarytanka: Jakżeż Ty będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić? Żydzi bowiem z Samarytanami unikają się nawzajem. Jezus odpowiedział jej na to: O, gdybyś znała dar Boży i /wiedziała/, kim jest Ten, kto ci mówi: Daj Mi się napić - prosiłabyś Go wówczas, a dałby ci wody żywej. Powiedziała do Niego kobieta: Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie i jego bydło? W odpowiedzi na to rzekł do niej Jezus: Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu. Rzekła do Niego kobieta: Daj mi tej wody, abym już nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać. A On jej odpowiedział: Idź, zawołaj swego męża i wróć tutaj. A kobieta odrzekła Mu na to: Nie mam męża. Rzekł do niej Jezus: Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża. Miałaś bowiem pięciu mężów, a ten, którego masz teraz, nie jest twoim mężem. To powiedziałaś zgodnie z prawdą. Rzekła do Niego kobieta: Panie, widzę, że jesteś prorokiem. Ojcowie nasi oddawali cześć Bogu na tej górze, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy czcić Boga. Odpowiedział jej Jezus: Wierz Mi, kobieto, że nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca. Wy czcicie to, czego nie znacie, my czcimy to, co znamy, ponieważ zbawienie bierze początek od Żydów. Nadchodzi jednak godzina, owszem już jest, kiedy to prawdziwi czciciele będą oddawać cześć Ojcu w Duchu i prawdzie, a takich to czcicieli chce mieć Ojciec. Bóg jest duchem; potrzeba więc, by czciciele Jego oddawali Mu cześć w Duchu i prawdzie. Rzekła do Niego kobieta: Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko. Powiedział do niej Jezus: Jestem Nim Ja, który z tobą mówię. Na to przyszli Jego uczniowie i dziwili się, że rozmawiał z kobietą. Jednakże żaden nie powiedział: Czego od niej chcesz? - lub: - Czemu z nią rozmawiasz? Kobieta zaś zostawiła swój dzban i odeszła do miasta. I mówiła tam ludziom: Pójdźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam: Czyż On nie jest Mesjaszem? Wyszli z miasta i szli do Niego. Tymczasem prosili Go uczniowie, mówiąc: Rabbi, jedz! On im rzekł: Ja mam do jedzenia pokarm, o którym wy nie wiecie. Mówili więc uczniowie jeden do drugiego: Czyż Mu kto przyniósł coś do zjedzenia? Powiedział im Jezus: Moim pokarmem jest wypełnić wolę Tego, który Mnie posłał, i wykonać Jego dzieło. Czyż nie mówicie: Jeszcze cztery miesiące, a nadejdą żniwa? Oto powiadam wam: Podnieście oczy i popatrzcie na pola, jak bieleją na żniwo. żniwiarz otrzymuje już zapłatę i zbiera plon na życie wieczne, tak iż siewca cieszy się razem ze żniwiarzem. Tu bowiem okazuje się prawdziwym powiedzenie: Jeden sieje, a drugi zbiera. Ja was wysłałem żąć to, nad czym wyście się nie natrudzili. Inni się natrudzili, a w ich trud wyście weszli. Wielu Samarytan z owego miasta zaczęło w Niego wierzyć dzięki słowu kobiety świadczącej: Powiedział mi wszystko, co uczyniłam. Kiedy więc Samarytanie przybyli do Niego, prosili Go, aby u nich pozostał. Pozostał tam zatem dwa dni. I o wiele więcej ich uwierzyło na Jego słowo, a do tej kobiety mówili: Wierzymy już nie dzięki twemu opowiadaniu, na własne bowiem uszy usłyszeliśmy i jesteśmy przekonani, że On prawdziwie jest Zbawicielem świata.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Historia miłosna  J 4,5-42

Przy studni rozpoczynają się piękne biblijne historie miłosne. Prawdziwa miłość Jezusa to odpowiedź na pragnienie, które trawi kobietę

EWANGELISTA: św. Jan • CZAS POWSTANIA: ok. 90

KATEGORIA: wydarzenie MIEJSCE AKCJI: Sychar, przy studni Jakuba • CZAS AKCJI: 30-33, południe • BOHATEROWIE: Jezus, samarytanka, uczniowie


JAN I JEGO DZIEŁA • Przerywamy trwającą w roku „A” lekturę Ewangelii św. Mateusza. Tym razem usłyszymy fragment Ewangelii wg św. Jana. Ewangelia, która powstała najpóźniej, napisana przez najmłodszego z apostołów – który stworzył również Apokalipsę i trzy listy – uważana jest również za najgłębszą, najbardziej duchową. Choć autorem jest Jan, wiadomo, że tekst w Efezie ok. 90 r. opracowali później jego uczniowie

KSIĘGA ZNAKÓW • Styl opisu wydarzeń z życia Jezusa wg św. Jana bardzo różni się od trzech pozostałych. Jeśli u synoptyków przeważa narracja i opis wydarzeń, u św. Jana widzimy raczej dialogi i wejście w głąb misterium i osoby Jezusa. Jeśli w ewangeliach synoptycznych możemy odnaleźć wiele wersji opisów, a nawet wersji tego samego wydarzenia, u św. Jana znajdziemy najwięcej opisów wyjątkowych wydarzeń, których w innych ewangeliach nie znajdziemy. Jana interesuje nie tyle chronologia życia Jezusa, co misterium osoby Syna Bożego • Ewangelię dzieli się zazwyczaj na dwie części – Księgę Znaków (J 1 – 11) i Księgę Krzyża (13 – 21).

WODA ŻYCIA • Jeśli ksiądz wybierze dłuższą wersję, usłyszymy dużą dawkę Słowa: całą rozmowę Jezusa z Samarytanką. Ten niezwykły fragment zapoczątkowuje jeden z wielkich tematów Ewangelii św. Jana: woda żywa (>>JESZCZE O EWANGELII) Będziemy mieli do czynienia z dyskusją, rozmową między Jezusem i kobietą z Samarii • W przyszłą niedzielę usłyszymy kontynuację tematu wody żywej: znak.

1/6
"Jezus i kobieta z Samarii przy studni", Giovanni Francesco Barbieri (Guercino), 1640, Muzeum Thyssen-Bornemisza w Madrycie
2/6
"Chrystus i Samarytanka" Domenico Fiasella, Galeria Palazzo Bianco w Genui
3/6
"Jezus i Samarytanka" Étienne Parrocel, Muzeum Sztuk Pięknych Ajaccio
4/6
"Chrystus i kobieta z Samarii" Duccio di Buoninsegna, 1310, Muzeum Thyssen-Bornemisza w Madrycie
5/6
"Chrystus i kobieta z Samarii" Stefano Erardi, Narodowe Muzeum Sztuk Pięknych, Valletta, Malta
6/6
"Chrystus i Samarytanka" Giovanni Francesco Barbieri (Guercino), 1647
poprzednie
następne

 

JESZCZE O EWANGELII


CZTERY TEMATY JANA • Ewangelia św. Jana przedstawia cztery wielkie tematy: wino – krzew winny, pasterz, chleb żywy oraz woda. Każdy z nich zostaje przedstawiony w podobny sposób: przez dyskusję, znak oraz przemowę Jak to wygląda w przypadku tematu wody życia? Woda w Ewangelii św. Jana pojawia się już podczas wesela w Kanie Galilejskiej (>>J 2), a w czasie rozmowy z Nikodemem (>>J 3) jest zestawiona z Duchem Świętym: Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego  Wprowadzeniem wielkiego tematu o wodzie jest właśnie rozmowa z Samarytanką. Temat wody powraca w rozdziale dziewiątym: już nie w rozmowie, ale w znaku dokonanym przez Jezusa: uzdrowieniu niewidomego od urodzenia (PATRZ: IV niedziela wielkiego postu A), który musi obmyć martwe oczy w sadzawce Siloam – wydarzenie to jest ilustracją, a może lepiej: czynem potwierdzającym wcześniejszą przemowę Jezusa (>> J 8) dotyczącą wody żywej: Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we mnie – niech przyjdzie do Mnie i pije  Jak dopowie Benedykt XVI: cały ten rozdział jest objaśnieniem chrztu, który sprawia, że widzimy. Chrystus jest Dawcą światła, który za pośrednictwem sakramentu otwiera nam oczy. Chodzi przecież o sakrament, którego materią jest woda.

• CZAS I MIEJSCE • Miejsce akcji – przy studni, czas – godzina szósta, pora największych upałów. Dlaczego właśnie wtedy Samarytanka przychodzi po wodę? Przychodzi o godzinie, o której spodziewa się nie znaleźć przy studni nikogo • DLACZEGO? Jak za chwilę się przekonamy ma ku temu powody: jej życie nie układa się zgodnie z klasycznymi normami społecznymi. Kobieta, która ukrywa się przed oczami ludzi, spotka przy studni Jezusa. Ta, która nie ma męża, spotka Oblubieńca.

 POZOSTAWIONY DZBAN  Dzięki ranie serca, której dotknął Jezus, kobieta odkryje kim jest Ten, który stoi przed nią. Zostawi dzban i z radości pobiegnie do wsi, aby opowiedzieć o Nim innym. Już nie czuje lęku przed ludźmi i nie musi się ukrywać. Samarytanka nie jest już tą samą kobietą. Znalazła swojego Oblubieńca. Niesie w sobie Jego dające życie Słowo. Woda życia, woda nowego życia kobiety to jego Ewangelia, Słowo Jezusa.

DAJ MI PIĆEpilog spotkania przy studni to Golgota. Tam Jezus raz jeszcze wypowie słowo: Pragnę (J 19,28). Miłość umiera z miłości, źródło wody żywej usycha z pragnienia. Ta scena tłumaczy ostatecznie, jakie pragnienie (Daj mi pić) trawi Jezusa, kiedy rozmawia z Samarytanką To pragnienie wypełnienia woli Bożej do końca, pragnienie zapalenia wiary w kobiecie, pragnienie ofiarowania jej miłości, która zmieni jej życie.

 

TRANSLATOR


 O, gdybyś znała dar Boży i wiedziała, kim jest Ten, kto ci mówi: Daj Mi się napić – prosiłabyś Go wówczas, a dałby Ci wody żywej  (J 4,10)  I w tym wersecie, i w każdym, który mówi o wodzie żywej, w oryginale chodzi dokładnie o wodę żyjącą.

 Rzekła do Niego kobieta: “Panie, widzę, że jesteś prorokiem. Ojcowie nasi oddawali cześć Bogu na tej górze, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy czcić Boga” (J 4,24)  Tam gdzie polski przekład mówi o „czczeniu Boga” albo o „oddawaniu czci”, w oryginale znajdujemy słowo kłaniać się  Ojcowie nasi na górze tej zaczęli kłaniać się. A wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie kłaniać się trzeba. Wy kłaniacie się temu, kogo nie znacie, my kłaniamy się temu, kogo znamy. Bo wybawienie z Judejczyków jest. Ale przychodzi godzina, i teraz jest, gdy prawdziwi kłaniający się będą się kłaniać Ojcu w Duchu i prawdzie. Bowiem Ojciec takich szuka, kłaniających się mu. Duchem Bóg i kłaniającym się mu, w duchu i prawdzie trzeba kłaniać się.

 Powiedział do niej Jezus: “Jestem Nim Ja, który z tobą mówię” (J 4,26)  Odpowiedź Jezusa w oryginale bezpośrednio nawiązuje do imienia Boga (patrz: linki): Mówi jej Jezus: Ja jestem, mówiący ci

Jednakże żaden nie powiedział: “Czego od niej chcesz?” lub “Czemu z nią rozmawiasz?” (J 4,27)  W oryginale nie jest takie pewne, czy pierwszy zwrot był adresowany do Jezusa: Nikt jednakże nie powiedział: “Czego szukasz?” lub “Dlaczego mówisz z nią?”

“Pójdźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam: Czyż On nie jest Mesjaszem?” (J 4,29) • W oryginale słowo “Christos”, czyli Chrystus, Pomazaniec.

 

LINKI


 STUDNIA JAKUBA  Jezus przybył do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar, w pobliżu pola, które Jakub dał synowi swemu, Józefowi (J 4,5)

Wj 33,18-20: Wreszcie Jakub po powrocie z Paddan-Aram dotarł szczęśliwie do Sychem w Kanaanie. Obrawszy sobie miejsce w pobliżu tego miasta, nabył od synów Chamora, ojca Sychema, za sto kesitów kawał pola, na którym rozbił swe namioty. Tam też ustawił ołtarz i nazwał go: „El, Bóg Izraela”.

Wj 48,21-22: A potem Izrael rzekł do Józefa: „Ja niebawem umrę, ale Bóg będzie z wami i sprawi, że wrócicie do kraju waszych przodków. Ja zaś daję tobie o jedną więcej niż twym braciom wyżynę, którą sam zdobyłem na Amorytach mieczem i łukiem.

Joz 24,32: A kości Józefa, które synowie Izraela zabrali ze sobą z Egiptu, pochowano w Sychem, na części pola kupionego przez Jakuba od synów Chamora, ojca Sychema, za sumę stu kesitów.

 PRAGNIENIE  Jezus rzekł do niej: “Daj Mi pić” (J 4,7)

Wj 15,24: Szemrał lud przeciw Mojżeszowi i mówił: „Cóż będziemy pili?”.

Wj 17,2 (patrz: Pierwsze czytanie): I kłócił się lud z Mojżeszem, mówiąc: „Daj nam wody do picia!”.

Ps 42,2: Jak łania pragnie wody ze strumieni, tak dusza moja pragnie Ciebie, Boże!

Ps 62,2: Boże, Ty Boże mój, Ciebie szukam. Ciebie pragnie moja dusza, za Tobą tęskni moje ciało, jak ziemia zeschła, spragniona, bez wody.

J 19,28: Potem Jezus świadom, że już wszystko się dokonało, aby się wypełniło Pismo, rzekł: „Pragnę”.

JA JESTEM  Powiedział do niej Jezus: “Jestem Nim Ja, który z tobą mówię” (J 4,26)

Wj 3,13-14: „…Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, cóż im mam powiedzieć?” Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: „JESTEM, KTÓRY JESTEM”. I dodał: „Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mnie do was” .

J 8,24.28: „…Jeżeli bowiem nie uwierzycie, że JA JESTEM, pomrzecie w grzechach waszych… Gdy wywyższycie Syna Czowieczego, wtedy poznacie, że JA JESTEM i że Ja nic sam z siebie nie czynię, ale że mówię to, czego mnie Ojciec nauczył”.

J 18,4: „Kogo szukacie?” Odpowiedzieli Mu: „Jezusa z Nazaretu”. Rzekł do nich Jezus: „JA JESTEM”.

Ap 1,4: Łaska wam i pokój od Tego, Który jest i Który był i Który przychodzi.

 

CZY WIESZ, ŻE


Historie przy źródle (czyli studni) to znany ze starożytności gatunek historii miłosnych. Przy źródle sługa Abrahama spotkał Rebekę, przyszłą żonę Izaaka, Jakub zakochuje się w Racheli, przy źródle także Mojżesz odnalazł swoją przyszłą żonę.

 

BIBLIJNY INSIDER


czyli na co zwrócić uwagę podczas dialogu Jezusa z Samarytanką

 NIEPOROZUMIENIE  Dostrzeżemy typową dla św. Jana technikę nieporozumienia. Polega ona na tym, że Jezus posługuje się pewnym obrazem czy metaforą – w tym wypadku wodą w znaczeniu dosłownym i duchowym. Jego rozmówczyni zaś zauważa i rozumie tylko sens dosłowny wody i tylko w tym znaczeniu o niej mówi. Rozmowa pozwala jednak Jezusowi na wprowadzenie w temat i zafascynowanie rozmówczyni Jego nauką. Prześledźmy ten fragment rozmowy:

– O, gdybyś znała dar Boży i wiedziała, kim jest Ten, kto ci mówi: Daj Mi się napić – prosiłabyś Go wówczas, a dałby Ci wody żywej. 

– Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie, i jego bydło?

– Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskującej ku życiu wiecznemu. 

– Daj mi tej wody, abym już nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać.

• IRONIA  Odnajdziemy również technikę ironii: rozmówca Jezusa ironicznie wyraża jakąś myśl, chcąc Go ośmieszyć lub ironicznie coś skomentować. W rzeczywistości ironiczna myśl jest prawdziwa. Najdobitniejszym przykładem jest ironiczny w zamierzeniu napis umieszczony na krzyżu: Jezus Nazarejczyk Król Żydowski. A oto ironia w dialogu Jezusa z Samarytanką:

– O, gdybyś znała dar Boży i wiedziała, kim jest Ten, kto ci mówi: Daj Mi się napić – prosiłabyś Go wówczas, a dałby Ci wody żywej. 

– Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie, i jego bydło?

 OD OGÓŁU DO KONKRETU  Nieporozumienie, dwuznaczność i ironia ustąpią w pewnym momencie miejsca innej technice, którą stosuje Jezus: przechodzi od ogółu do konkretu życia Samarytanki.

– Idź, zawołaj swego męża i wróć tutaj.

– Nie mam męża · Kobieta odpowiada ze smutkiem

– Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża. Miałaś bowiem pięciu mężów, a ten, którego masz teraz, nie jest twoim mężem: To powiedziałaś zgodnie z prawdą  Jezus pokazuje, że zna jej życie i jego dramat. Ten bardzo osobisty dialog otwiera kobietę i pozwala jej dostrzec w Jezusie kogoś więcej niż jednego z mężczyzn, który staje na jej drodze. Krok po kroku kobieta odkryje w Nim proroka, oczekiwanego Mesjasza, w końcu Oblubieńca:

– Panie, widzę, że jesteś prorokiem. Ojcowie nasi oddawali cześć Bogu na tej górze, a wy mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy czcić Boga.

– Wierz Mi, niewiasto, że nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca. Wy czcicie to, czego nie znacie, my czcimy to, co znamy, ponieważ zbawienie bierze początek od Żydów. Nadchodzi jednak godzina, owszem, już jest, kiedy to prawdziwi czciciele będą oddawać cześć Ojcu w Duchu i prawdzie, i takich to czcicieli chce mieć Ojciec. Bóg jest duchem; potrzeba więc, by czciciele Jego oddawali Mu cześć w Duchu i prawdzie. 

– Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko.

Jestem Nim Ja, który z tobą mówię. 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – II Wielkiego Postu A

Gdy człowiek wyrusza w drogę za Słowem Pana – to też jest przemienienie

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


Druga niedziela Wielkiego Postu roku A · Tradycyjnie nosi ona nazwę Reminiscere. Antyfona na wejście przywołuje słowa psalmu 25: Reminiscere miserationum tuarum (Wspomnij na Twe miłosierdzie) · KOLEKTA · Modlimy się, abyśmy mogli się cieszyć oglądaniem chwały Boga · CZYTANIA · W tę niedzielę zawsze słuchamy ewangelii o Przemienieniu · Księga Rodzaju 12, 1-4a · Psalm 33, 4-5. 18-20. 22 · Drugi List św. Pawła do Tymoteusza 1,8b-10 · Ewangelia wg św. Mateusza 17,1-9

 

Jak w pierwszą niedzielę wielkiego postu zawsze słuchamy Ewangelii o kuszeniu Jezusa, tak w drugą – co roku będzie to Ewangelia o Przemienieniu. W “mateuszowym” roku A będzie to oczywiście wersja według św. Mateusza. Ale cała Liturgia Słowa podsuwa jeszcze inny temat.

Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej – mówi Bóg do Abrama. Weź udział w trudach i przeciwnościach – pisze św. Paweł do TymoteuszaWstańcie, nie lękajcie się – mówi Jezus do apostołów. Nie czas na stawianie namiotów. W trzech czytaniach trzy zachęty do pójścia w drogę. Zresztą, sam Jezus na Górze Przemienia rozmawia z Mojżeszem i Eliaszem o swoim odejściu.

Jezus przemienia się na oczach apostołów, sam słyszy głos Ojca: Tyś jest mój Syn umiłowany. Gdy człowiek, dotknięty słowem Pana, wyrusza, choć wie, jak trudna i pełna cierpienia będzie droga – to też jest przemienienie.

 

PREFACJA


Sens Przemienienia i całej liturgii słowa najlepiej wyjaśnia prefacja: Po zapowiedzeniu uczniom swojej śmierci · [Jezus] odsłonił blask bóstwa · i upewnił nas, że przez cierpienie dojść możemy do zmartwychwstania.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Rodzaju

(Rdz 12,1-4a) Pan rzekł do Abrama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem. Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą, a tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i ja będę złorzeczył. Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi. Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał, a z nim poszedł i Lot.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Wyjdź z twojej ziemi • Rdz 12,1-4a

Powołanie Abrahama pokazuje, że pójść za głosem Boga oznacza “pójść” naprawdę. Zostawić przeszłość, dom, przyzwyczajenie, całe “dotychczas”

KSIĘGA RODZAJU • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: wygnanie w Babilonii (587-538 r. przed Chr.) i czas po powrocie
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE AKCJI: Ur Chaldejskie • CZAS AKCJI: ? • BOHATEROWIE: Bóg, Abram


O POCZĄTKU • Podobnie jak w zeszłym tygodniu, usłyszymy fragment Księgi Rodzaju, pierwszej z ksiąg biblijnych. Rozpoczyna się od znanych nam wszystkich słów: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię, opisujących stworzenie świata. Powstała podczas wygnania w Babilonii. Dzieło odpowiada na pytanie o tożsamość Izraela i chroni go przed rozpłynięciem się w morzu obcej kultury. Księgę zredagowała szkoła kapłańska, łącząc w całość istniejące już przeróżne księgi i starożytne tradycje • Dzieli się na dwie części »pierwsza z nich to historia początków (protohistoria), obejmująca stworzenie świata i dzieje pierwszych ludzi aż do przymierza z Noem (>>Rdz 1-11). I to właśnie z tamtej części pochodziło czytanie w zeszłym tygodniu. w »drugiej części (>>Rdz 12-50) zapisano koleje losów Abrahama, Izaaka i Jakuba. To tak zwana historia “Bożej rodziny”. Księgę rodzaju kończy opis śmierci Józefa, syna Jakuba, w Egipcie

HISTORIA ABRAHAMA • Historia Abrahama to najobszerniejsza część Księgi Rodzaju (Rdz 12-25). Jest osadzona na trzech powołaniach: pierwsze dotyczy »przeszłości, gdy Abram opuszcza swoją ziemię rodzinną i oddaje w ręce Boże swoją przeszłość (Rdz 12,1-4), drugie »teraźniejszości, gdy Bóg nakazuje mu wyjść z namiotu i spojrzeć w niebo, porzucić ludzkie kalkulacje (Rdz 15,1-6); Abraham oddał mu wówczas swoją pełną obaw i wyczekiwania teraźniejszość, trzecie »przyszłości, gdy Bóg chce, aby patriarcha wraz z Izaakiem powierzył w Jego ręce swoją przyszłość (Rdz 22). Szczyt dziejów patriarchy stanowi ofiarowanie Izaaka na górze Moria, najtrudniejszy fragment Księgi Rodzaju.

POWOŁANIE ABRAHAMA • Usłyszymy kilka początkowych wersetów 12 rozdziału, rozpoczynających historię Abrahama. To powołanie Abrama‑Abrahama. Bóg składa obietnicę i zaprasza do opuszczenia swojej ziemi. Abraham udaje się w drogę.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pierwsze powołanie Abrama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z kraju twego ojca do kraju, który ci ukażę

Zaufanie Abrama Słowu Boga: Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał

Wierność Boga: Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą

1/3
Tym razem usłyszymy kilka pierwszych wersetów 12 rozdziału Księgi Rodzaju, który rozpoczyna historię Abrahama.
2/3
Dzieje pierwszego z patriarchów, które będą się ciągnęły przez trzynaście rozdziałów, pełne cierpienia, trudnych doświadczeń, beznadziejnego oczekiwania - rozpoczyna powołanie wówczas jeszcze Abrama
3/3
Bóg składa obietnicę i zaprasza do opuszczenia ziemi rodzinnej.
poprzednie
następne

 


Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 33,4-5.18-20.22)

REFREN: Mamy nadzieję w miłosierdziu Pana

Słowo Pana jest prawe, a każde Jego dzieło godne zaufania. On miłuje prawo i sprawiedliwość, ziemia jest pełna Jego łaski.

Oczy Pana zwrócone na bogobojnych, na tych, którzy czekają na Jego łaskę, aby ocalił ich życie od śmierci i żywił ich w czasie głodu.

Dusza nasza oczekuje Pana, On jest naszą pomocą i tarczą. Panie, niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie.

[01][02]

PSALM

Na Słowo Pana • Ps 33,4-5.18-20.22

“Słowo Pana jest prawe”. Psalm 33 to modlitwa ufności człowieka, który zaufał Słowu obietnicy. Taka postawa to “bogobojność”

PSALM 33AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu w Babilonii, czyli po 538 r. przed Chr.


PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ • Psalm 33 zrobił niezwykłą karierę w polskiej polityce. Zdarzało się, że był śpiewany w dniu wyborów bądź innych wydarzeń politycznych. Słowa On miłuje prawo i sprawiedliwość nasuwały wśród nie znających reguł liturgii przypuszczenie, że księża świadomie wybierali ten akurat psalm.

WYCHWALAĆ PANA • Tymczasem to jeden z trzydziestu psalmów wyrażających cześć i podziw dla Boga, to hymn, pieśń chwały, hebr. tehilla. To typowy rodzaj modlitwy zanoszony w świątyni przed niewolą. Zawiera wezwanie do wielbienia Boga, po czym następuje wyliczenie przyczyn modlitwy uwielbienia. Są nimi: chwała, dobroć Boga, jego działanie w stworzonym świecie i w historii • Psalm ma charakter radosny i do radości wzywa (wołajcie radośnie na cześć Pana ­– wzywa pierwszy werset), pokazuje też źródło radości człowieka: W Nim przeto raduje się nasze serce 

PRAWE SŁOWO Usłyszymy zaledwie dwa fragmenty psalmu 33. Sam początek usłyszanej części wyjaśni, dlaczego ten psalm został włączony do dzisiejszej Liturgii Słowa: Słowo Pana jest prawe… godne zaufania. Psalm 33 to modlitwa człowieka, który zaufał Słowu Boga, słowu obietnicy. Taka postawa to postawa człowieka bogobojnego.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Doświadczenie psalmisty jak doświadczenie Abrahama: Słowo Pana jest prawe

Psalm o doświadczeniu wierzących: On jest naszą pomocą i tarczą

Najbardziej znany werset psalmu 33: Niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(2 Tm 1,8b-10) Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga! On nas wybawił i wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami. Ukazana zaś została ona teraz przez pojawienie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który przezwyciężył śmierć, a na życie i nieśmiertelność rzucił światło przez Ewangelię.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Weź udział w trudach • 2 Tm 4, 6-9. 17-18

To zachęta Pawła skierowana do jego ucznia, Tymoteusza. Nie o wszystkie trudy i przeciwności chodzi, ale o te znoszone dla Ewangelii

KSIĘGA: Drugi List do Tymoteusza · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Rzym · DATA: 65r. · ADRESAT: Tymoteusz


ZAPISKI WIĘZIENNE • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Drugi List do Tymoteusza według tradycyjnych poglądów napisany został około 65 roku, kiedy Paweł przebywał w więzieniu w Rzymie.

JAK TESTAMENT • Niektórzy nazywają ten list jego testamentem. Rzeczywiście, św. Paweł przeczuwa swoją śmierć (Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła, PATRZ: 2Tm 4,6), z drugiej strony, robi rachunek sumienia ze swojego apostolstwa (W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem, PATRZ: 2Tm 4,7). To krótki, osobisty tekst. W głównej mierze jest zachętą, by cierpieć dla Jezusa. Paweł nie ukrywa prawdy: mówi o trudzie, przeciwnościach, cierpieniu.

POWOŁANIE I GOTOWOŚĆ • Usłyszymy fragment z początku listu, gdzie Paweł wzywa do trudu dla Chrystusa. Ale nie tylko: przypomina też o powołaniu. Gotowość do podjęcia zmagania nie jest wymaganiem narzuconym z góry, nie polega na ludzkich wysiłkach czy postanowieniach. Wypływa z osobistego doświadczenia miłości Boga i zadania otrzymanego od Niego w Kościele (zob. także wersety opuszczone w dzisiejszym czytaniu: ww. 9-12).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Św Paweł zachęca: Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga!

Św. Paweł o tym, że powołanie nie wynika z zasług: Bóg nas wybawił… nie dzięki naszym czynom, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski…

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

(Mt 17,1-9) Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie! Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli. A Jezus zbliżył się do nich, dotknął ich i rzekł: Wstańcie, nie lękajcie się! Gdy podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa. A gdy schodzili z góry, Jezus przykazał im mówiąc: Nie opowiadajcie nikomu o tym widzeniu, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Wstańcie, nie lękajcie się • Mt 17,1-9

Przemienienie Jezusa to nie tylko zapowiedź Jego przyszłej chwały. To zachęta dla uczniów, by ruszyć w drogę. Nie czas na stawianie namiotów

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Góra Tabor • CZAS: ok. 30-33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, Piotr, Jakub, Jan • WERSJE: Mk 1,12-15; Łk 4,1-13


NARRACJA MATEUSZA • W drugą niedzielę Wielkiego Postu zawsze słyszymy Ewangelię o Przemienieniu na Górze Tabor, choć co roku według innego ewangelisty. W “mateuszowym” roku A będzie to oczywiście czytanie z ewangelii Mateusza. Z 4 rozdziału w zeszłym tygodniu przenosimy się zatem do 17 rozdziału.

DROGA JEZUSA, DROGA UCZNIA • Przemienienie Jezusa albo transfiguracja to wydarzenie opisane przez trzech ewangelistów: Mateusza, Marka i Łukasza. We wszystkich trzech ewangeliach następuje sześć albo osiem dni po „Wyznaniu Piotra” blisko Cezarei Filipowej (patrz: …). Te dwa wydarzenia łączy nie tylko powiązanie czasowe, lecz także tematyka i „drugi” bohater • Po wyznaniu Piotra i odpowiedzi Jezusa: Ty jesteś Piotr, czyli Opoka, i na tej opoce zbuduję mój Kościół – Jezus po raz pierwszy opowiedział o swojej męce: wskazał swoim uczniom na to, że musi udać się do Jerozolimy i wiele wycierpieć… że będzie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie (PATRZ: Mt 17,21). Piotr sprzeciwił się takiej perspektywie: Panie, niech Cię Bóg broni! Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie! Jezus zareagował na to wyjątkową stanowczością: Zejdź mi z oczu, szatanie!

PRZEMIENIENIE • Usłyszymy o wydarzeniach, które nastąpiły po sześciu dniach od tamtych. Usłyszymy opis Przemienienia – które jest zapowiedzią przyszłej chwały Jezusa, krótkim przystankiem w Jego drodze do Jerozolimy. Zwróćmy uwagę również na to, jak ważną rolę w opisie odegra postawa Piotra. Na istniejącą tu przepaść między “pozostać” Piotra i Jezusowym: “iść”

odstep]

JESZCZE O EWANGELII


• Jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty – słowa Szymona Piotra nie są do końca przypadkowe, a za takie często się je uważa. Według badaczy Jezus wziął uczniów na górę jesienią, podczas Święta Namiotów • Było to święto, które wspominało wędrówkę przez pustynię. Naukowcy mówią też o istniejącej tradycji wychodzenia poza miasto i przeżywania tego święta w namiotach.

• To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie – ten głos z nieba pada tylko dwa razy: podczas Chrztu i Przemienienia. Tak jak chrzest był bezpośrednim umocnieniem Jezusa przed kuszeniem, tak Przemienienie jest umocnieniem już przed ostatecznym kuszeniem – cierpieniem, męką i śmiercią. Bóg Ojciec umacnia swojego Syna słowami: Tyś mój Syn umiłowany.

 

WERSJE


WSPOMNIENIA PIOTRA • 2P 1,16-18: Nie za wymyślonymi bowiem mitami postępowaliśmy wtedy, gdy daliśmy wam poznać moc i przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa, ale jako naoczni świadkowie Jego wielkości. Otrzymał bowiem od Ojca cześć i chwałę, gdy taki oto głos Go doszedł od wspaniałego Majestatu: To jest mój Syn umiłowany, w którym sobie upodobałem. I słyszeliśmy, jak ten głos doszedł z nieba, kiedy z Nim razem byliśmy na górze świętej

O CZYM NIE PISZE MATEUSZ

• A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim (Mt 17,3)

• Łukasz zdradza TREŚĆ ROZMOWY: Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dopełnić w Jeruzalem (Łk 9,31)

• Łukasz bardziej szczegółowo opisuje ZACHOWANIE APOSTOŁÓW: Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwu mężów, stojących przy Nim (Łk 9, 31)

• Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: “Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza (Mt 17,4) · Zarówno Łukasz, jak i Marek, dodają jeden szczegół: Gdy oni się z Nim rozstawali, Piotr rzekł do Jezusa: „Mistrzu, dobrze że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza”.

• Nie wiedział bowiem, co mówi (Łk 9,32-33). Marek pisze dokładnie, dlaczego: Nie wiedział bowiem, co powiedzieć, tak byli przestraszeni (Mk 9,6)

 

TRANSLATOR


• “Panie, dobrze, że tu jesteśmy” (Mt 17,4) • W oryginale słowa Piotra brzmią bardziej przekonująco: „Panie, dobrze nam tu być

 

LINKI


• NAMIOTY • Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: “Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza” (Mt 17,4)

Wj 14,2: „Rozbijcie namioty naprzeciw tego miejsca nad morzem”

J 1,14: A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (dosłownie: rozbiło namiot wśród nas)

• GŁOS Z NIEBA • Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: “To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie” (Mt 17,5)

Wj 13,21-22: A Pan szedł przed nimi w dzeń jako słup obłoku, by ich prowadzić drogą, w nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we dnie i w nocy. Nie ustępował sprzed ludu słup obłoku we dnie ani słup ognia w nocy.

Wj 19,16: Trzeciego dnia rano rozległy się grzmoty z błyskawicami, a gęsty obłok rozpostarł się nad górą i rozległ się głos potężnej trąby, tak że cały lud przebywający w obozie drżał ze strachu.

Iz 42,1: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję, Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na nm spoczął…

Mt 3,17: A oto głos z nieba mówił: „Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie”.

1/4
Przemienienie Jezusa albo transfiguracja to wydarzenie opisane przez trzech ewangelistów: Mateusza, Marka i Łukasza.
2/4
We wszystkich trzech ewangeliach następuje sześć albo osiem dni po Wyznaniu Piotra blisko Cezarei Filipowej. Nie tylko powiązanie czasowe łączy te dwa wydarzenia, ale także tematyka i bohater.
3/4
„Jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty” – słowa Szymona Piotra nie są do końca przypadkowe, za jakie często się je uważa. Według badaczy, Jezus wziął uczniów na górę podczas Święta Namiotów. Było to święto, które wspominało wędrówkę przez pustynię. Naukowcy wspominają też o istniejącej tradycji wychodzenia poza miasto i przeżywania tego święta w namiotach.
4/4
"To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie" – ten głos z nieba pada tylko dwa razy: podczas Chrztu i Przemienienia. Tak jak chrzest był bezpośrednim umocnieniem Jezusa przed kuszeniem, tak Przemienienie jest umocnieniem już przed ostatecznym kuszeniem – Męką. Bóg Ojciec umacnia swojego Syna słowami: Tyś mój Syn umiłowany.
poprzednie
następne

 

ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >