Jutro Niedziela – II Wielkiego Postu A

Gdy człowiek wyrusza w drogę za Słowem Pana – to też jest przemienienie

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


Druga niedziela Wielkiego Postu roku A · Tradycyjnie nosi ona nazwę Reminiscere. Antyfona na wejście przywołuje słowa psalmu 25: Reminiscere miserationum tuarum (Wspomnij na Twe miłosierdzie) · KOLEKTA · Modlimy się, abyśmy mogli się cieszyć oglądaniem chwały Boga · CZYTANIA · W tę niedzielę zawsze słuchamy ewangelii o Przemienieniu · Księga Rodzaju 12, 1-4a · Psalm 33, 4-5. 18-20. 22 · Drugi List św. Pawła do Tymoteusza 1,8b-10 · Ewangelia wg św. Mateusza 17,1-9

 

Jak w pierwszą niedzielę wielkiego postu zawsze słuchamy Ewangelii o kuszeniu Jezusa, tak w drugą – co roku będzie to Ewangelia o Przemienieniu. W “mateuszowym” roku A będzie to oczywiście wersja według św. Mateusza. Ale cała Liturgia Słowa podsuwa jeszcze inny temat.

Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej – mówi Bóg do Abrama. Weź udział w trudach i przeciwnościach – pisze św. Paweł do TymoteuszaWstańcie, nie lękajcie się – mówi Jezus do apostołów. Nie czas na stawianie namiotów. W trzech czytaniach trzy zachęty do pójścia w drogę. Zresztą, sam Jezus na Górze Przemienia rozmawia z Mojżeszem i Eliaszem o swoim odejściu.

Jezus przemienia się na oczach apostołów, sam słyszy głos Ojca: Tyś jest mój Syn umiłowany. Gdy człowiek, dotknięty słowem Pana, wyrusza, choć wie, jak trudna i pełna cierpienia będzie droga – to też jest przemienienie.

 

PREFACJA


Sens Przemienienia i całej liturgii słowa najlepiej wyjaśnia prefacja: Po zapowiedzeniu uczniom swojej śmierci · [Jezus] odsłonił blask bóstwa · i upewnił nas, że przez cierpienie dojść możemy do zmartwychwstania.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Rodzaju

(Rdz 12,1-4a) Pan rzekł do Abrama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem. Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą, a tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i ja będę złorzeczył. Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi. Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał, a z nim poszedł i Lot.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Wyjdź z twojej ziemi • Rdz 12,1-4a

Powołanie Abrahama pokazuje, że pójść za głosem Boga oznacza “pójść” naprawdę. Zostawić przeszłość, dom, przyzwyczajenie, całe “dotychczas”

KSIĘGA RODZAJU • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: wygnanie w Babilonii (587-538 r. przed Chr.) i czas po powrocie
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE AKCJI: Ur Chaldejskie • CZAS AKCJI: ? • BOHATEROWIE: Bóg, Abram


O POCZĄTKU • Podobnie jak w zeszłym tygodniu, usłyszymy fragment Księgi Rodzaju, pierwszej z ksiąg biblijnych. Rozpoczyna się od znanych nam wszystkich słów: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię, opisujących stworzenie świata. Powstała podczas wygnania w Babilonii. Dzieło odpowiada na pytanie o tożsamość Izraela i chroni go przed rozpłynięciem się w morzu obcej kultury. Księgę zredagowała szkoła kapłańska, łącząc w całość istniejące już przeróżne księgi i starożytne tradycje • Dzieli się na dwie części »pierwsza z nich to historia początków (protohistoria), obejmująca stworzenie świata i dzieje pierwszych ludzi aż do przymierza z Noem (>>Rdz 1-11). I to właśnie z tamtej części pochodziło czytanie w zeszłym tygodniu. w »drugiej części (>>Rdz 12-50) zapisano koleje losów Abrahama, Izaaka i Jakuba. To tak zwana historia “Bożej rodziny”. Księgę rodzaju kończy opis śmierci Józefa, syna Jakuba, w Egipcie

HISTORIA ABRAHAMA • Historia Abrahama to najobszerniejsza część Księgi Rodzaju (Rdz 12-25). Jest osadzona na trzech powołaniach: pierwsze dotyczy »przeszłości, gdy Abram opuszcza swoją ziemię rodzinną i oddaje w ręce Boże swoją przeszłość (Rdz 12,1-4), drugie »teraźniejszości, gdy Bóg nakazuje mu wyjść z namiotu i spojrzeć w niebo, porzucić ludzkie kalkulacje (Rdz 15,1-6); Abraham oddał mu wówczas swoją pełną obaw i wyczekiwania teraźniejszość, trzecie »przyszłości, gdy Bóg chce, aby patriarcha wraz z Izaakiem powierzył w Jego ręce swoją przyszłość (Rdz 22). Szczyt dziejów patriarchy stanowi ofiarowanie Izaaka na górze Moria, najtrudniejszy fragment Księgi Rodzaju.

POWOŁANIE ABRAHAMA • Usłyszymy kilka początkowych wersetów 12 rozdziału, rozpoczynających historię Abrahama. To powołanie Abrama‑Abrahama. Bóg składa obietnicę i zaprasza do opuszczenia swojej ziemi. Abraham udaje się w drogę.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pierwsze powołanie Abrama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z kraju twego ojca do kraju, który ci ukażę

Zaufanie Abrama Słowu Boga: Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał

Wierność Boga: Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą

1/3
Tym razem usłyszymy kilka pierwszych wersetów 12 rozdziału Księgi Rodzaju, który rozpoczyna historię Abrahama.
2/3
Dzieje pierwszego z patriarchów, które będą się ciągnęły przez trzynaście rozdziałów, pełne cierpienia, trudnych doświadczeń, beznadziejnego oczekiwania - rozpoczyna powołanie wówczas jeszcze Abrama
3/3
Bóg składa obietnicę i zaprasza do opuszczenia ziemi rodzinnej.
poprzednie
następne

 


Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 33,4-5.18-20.22)

REFREN: Mamy nadzieję w miłosierdziu Pana

Słowo Pana jest prawe, a każde Jego dzieło godne zaufania. On miłuje prawo i sprawiedliwość, ziemia jest pełna Jego łaski.

Oczy Pana zwrócone na bogobojnych, na tych, którzy czekają na Jego łaskę, aby ocalił ich życie od śmierci i żywił ich w czasie głodu.

Dusza nasza oczekuje Pana, On jest naszą pomocą i tarczą. Panie, niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie.

[01][02]

PSALM

Na Słowo Pana • Ps 33,4-5.18-20.22

“Słowo Pana jest prawe”. Psalm 33 to modlitwa ufności człowieka, który zaufał Słowu obietnicy. Taka postawa to “bogobojność”

PSALM 33AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: po wygnaniu w Babilonii, czyli po 538 r. przed Chr.


PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ • Psalm 33 zrobił niezwykłą karierę w polskiej polityce. Zdarzało się, że był śpiewany w dniu wyborów bądź innych wydarzeń politycznych. Słowa On miłuje prawo i sprawiedliwość nasuwały wśród nie znających reguł liturgii przypuszczenie, że księża świadomie wybierali ten akurat psalm.

WYCHWALAĆ PANA • Tymczasem to jeden z trzydziestu psalmów wyrażających cześć i podziw dla Boga, to hymn, pieśń chwały, hebr. tehilla. To typowy rodzaj modlitwy zanoszony w świątyni przed niewolą. Zawiera wezwanie do wielbienia Boga, po czym następuje wyliczenie przyczyn modlitwy uwielbienia. Są nimi: chwała, dobroć Boga, jego działanie w stworzonym świecie i w historii • Psalm ma charakter radosny i do radości wzywa (wołajcie radośnie na cześć Pana ­– wzywa pierwszy werset), pokazuje też źródło radości człowieka: W Nim przeto raduje się nasze serce 

PRAWE SŁOWO Usłyszymy zaledwie dwa fragmenty psalmu 33. Sam początek usłyszanej części wyjaśni, dlaczego ten psalm został włączony do dzisiejszej Liturgii Słowa: Słowo Pana jest prawe… godne zaufania. Psalm 33 to modlitwa człowieka, który zaufał Słowu Boga, słowu obietnicy. Taka postawa to postawa człowieka bogobojnego.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Doświadczenie psalmisty jak doświadczenie Abrahama: Słowo Pana jest prawe

Psalm o doświadczeniu wierzących: On jest naszą pomocą i tarczą

Najbardziej znany werset psalmu 33: Niech nas ogarnie Twoja łaska według nadziei, którą pokładamy w Tobie

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(2 Tm 1,8b-10) Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga! On nas wybawił i wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami. Ukazana zaś została ona teraz przez pojawienie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który przezwyciężył śmierć, a na życie i nieśmiertelność rzucił światło przez Ewangelię.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Weź udział w trudach • 2 Tm 4, 6-9. 17-18

To zachęta Pawła skierowana do jego ucznia, Tymoteusza. Nie o wszystkie trudy i przeciwności chodzi, ale o te znoszone dla Ewangelii

KSIĘGA: Drugi List do Tymoteusza · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Rzym · DATA: 65r. · ADRESAT: Tymoteusz


ZAPISKI WIĘZIENNE • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Drugi List do Tymoteusza według tradycyjnych poglądów napisany został około 65 roku, kiedy Paweł przebywał w więzieniu w Rzymie.

JAK TESTAMENT • Niektórzy nazywają ten list jego testamentem. Rzeczywiście, św. Paweł przeczuwa swoją śmierć (Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła, PATRZ: 2Tm 4,6), z drugiej strony, robi rachunek sumienia ze swojego apostolstwa (W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem, PATRZ: 2Tm 4,7). To krótki, osobisty tekst. W głównej mierze jest zachętą, by cierpieć dla Jezusa. Paweł nie ukrywa prawdy: mówi o trudzie, przeciwnościach, cierpieniu.

POWOŁANIE I GOTOWOŚĆ • Usłyszymy fragment z początku listu, gdzie Paweł wzywa do trudu dla Chrystusa. Ale nie tylko: przypomina też o powołaniu. Gotowość do podjęcia zmagania nie jest wymaganiem narzuconym z góry, nie polega na ludzkich wysiłkach czy postanowieniach. Wypływa z osobistego doświadczenia miłości Boga i zadania otrzymanego od Niego w Kościele (zob. także wersety opuszczone w dzisiejszym czytaniu: ww. 9-12).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Św Paweł zachęca: Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga!

Św. Paweł o tym, że powołanie nie wynika z zasług: Bóg nas wybawił… nie dzięki naszym czynom, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski…

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

(Mt 17,1-9) Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie! Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli. A Jezus zbliżył się do nich, dotknął ich i rzekł: Wstańcie, nie lękajcie się! Gdy podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa. A gdy schodzili z góry, Jezus przykazał im mówiąc: Nie opowiadajcie nikomu o tym widzeniu, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Wstańcie, nie lękajcie się • Mt 17,1-9

Przemienienie Jezusa to nie tylko zapowiedź Jego przyszłej chwały. To zachęta dla uczniów, by ruszyć w drogę. Nie czas na stawianie namiotów

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Góra Tabor • CZAS: ok. 30-33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, Piotr, Jakub, Jan • WERSJE: Mk 1,12-15; Łk 4,1-13


NARRACJA MATEUSZA • W drugą niedzielę Wielkiego Postu zawsze słyszymy Ewangelię o Przemienieniu na Górze Tabor, choć co roku według innego ewangelisty. W “mateuszowym” roku A będzie to oczywiście czytanie z ewangelii Mateusza. Z 4 rozdziału w zeszłym tygodniu przenosimy się zatem do 17 rozdziału.

DROGA JEZUSA, DROGA UCZNIA • Przemienienie Jezusa albo transfiguracja to wydarzenie opisane przez trzech ewangelistów: Mateusza, Marka i Łukasza. We wszystkich trzech ewangeliach następuje sześć albo osiem dni po „Wyznaniu Piotra” blisko Cezarei Filipowej (patrz: …). Te dwa wydarzenia łączy nie tylko powiązanie czasowe, lecz także tematyka i „drugi” bohater • Po wyznaniu Piotra i odpowiedzi Jezusa: Ty jesteś Piotr, czyli Opoka, i na tej opoce zbuduję mój Kościół – Jezus po raz pierwszy opowiedział o swojej męce: wskazał swoim uczniom na to, że musi udać się do Jerozolimy i wiele wycierpieć… że będzie zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstanie (PATRZ: Mt 17,21). Piotr sprzeciwił się takiej perspektywie: Panie, niech Cię Bóg broni! Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie! Jezus zareagował na to wyjątkową stanowczością: Zejdź mi z oczu, szatanie!

PRZEMIENIENIE • Usłyszymy o wydarzeniach, które nastąpiły po sześciu dniach od tamtych. Usłyszymy opis Przemienienia – które jest zapowiedzią przyszłej chwały Jezusa, krótkim przystankiem w Jego drodze do Jerozolimy. Zwróćmy uwagę również na to, jak ważną rolę w opisie odegra postawa Piotra. Na istniejącą tu przepaść między “pozostać” Piotra i Jezusowym: “iść”

odstep]

JESZCZE O EWANGELII


• Jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty – słowa Szymona Piotra nie są do końca przypadkowe, a za takie często się je uważa. Według badaczy Jezus wziął uczniów na górę jesienią, podczas Święta Namiotów • Było to święto, które wspominało wędrówkę przez pustynię. Naukowcy mówią też o istniejącej tradycji wychodzenia poza miasto i przeżywania tego święta w namiotach.

• To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie – ten głos z nieba pada tylko dwa razy: podczas Chrztu i Przemienienia. Tak jak chrzest był bezpośrednim umocnieniem Jezusa przed kuszeniem, tak Przemienienie jest umocnieniem już przed ostatecznym kuszeniem – cierpieniem, męką i śmiercią. Bóg Ojciec umacnia swojego Syna słowami: Tyś mój Syn umiłowany.

 

WERSJE


WSPOMNIENIA PIOTRA • 2P 1,16-18: Nie za wymyślonymi bowiem mitami postępowaliśmy wtedy, gdy daliśmy wam poznać moc i przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa, ale jako naoczni świadkowie Jego wielkości. Otrzymał bowiem od Ojca cześć i chwałę, gdy taki oto głos Go doszedł od wspaniałego Majestatu: To jest mój Syn umiłowany, w którym sobie upodobałem. I słyszeliśmy, jak ten głos doszedł z nieba, kiedy z Nim razem byliśmy na górze świętej

O CZYM NIE PISZE MATEUSZ

• A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim (Mt 17,3)

• Łukasz zdradza TREŚĆ ROZMOWY: Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dopełnić w Jeruzalem (Łk 9,31)

• Łukasz bardziej szczegółowo opisuje ZACHOWANIE APOSTOŁÓW: Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwu mężów, stojących przy Nim (Łk 9, 31)

• Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: “Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza (Mt 17,4) · Zarówno Łukasz, jak i Marek, dodają jeden szczegół: Gdy oni się z Nim rozstawali, Piotr rzekł do Jezusa: „Mistrzu, dobrze że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza”.

• Nie wiedział bowiem, co mówi (Łk 9,32-33). Marek pisze dokładnie, dlaczego: Nie wiedział bowiem, co powiedzieć, tak byli przestraszeni (Mk 9,6)

 

TRANSLATOR


• “Panie, dobrze, że tu jesteśmy” (Mt 17,4) • W oryginale słowa Piotra brzmią bardziej przekonująco: „Panie, dobrze nam tu być

 

LINKI


• NAMIOTY • Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: “Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza” (Mt 17,4)

Wj 14,2: „Rozbijcie namioty naprzeciw tego miejsca nad morzem”

J 1,14: A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas (dosłownie: rozbiło namiot wśród nas)

• GŁOS Z NIEBA • Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: “To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie” (Mt 17,5)

Wj 13,21-22: A Pan szedł przed nimi w dzeń jako słup obłoku, by ich prowadzić drogą, w nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we dnie i w nocy. Nie ustępował sprzed ludu słup obłoku we dnie ani słup ognia w nocy.

Wj 19,16: Trzeciego dnia rano rozległy się grzmoty z błyskawicami, a gęsty obłok rozpostarł się nad górą i rozległ się głos potężnej trąby, tak że cały lud przebywający w obozie drżał ze strachu.

Iz 42,1: Oto mój Sługa, którego podtrzymuję, Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na nm spoczął…

Mt 3,17: A oto głos z nieba mówił: „Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie”.

1/4
Przemienienie Jezusa albo transfiguracja to wydarzenie opisane przez trzech ewangelistów: Mateusza, Marka i Łukasza.
2/4
We wszystkich trzech ewangeliach następuje sześć albo osiem dni po Wyznaniu Piotra blisko Cezarei Filipowej. Nie tylko powiązanie czasowe łączy te dwa wydarzenia, ale także tematyka i bohater.
3/4
„Jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty” – słowa Szymona Piotra nie są do końca przypadkowe, za jakie często się je uważa. Według badaczy, Jezus wziął uczniów na górę podczas Święta Namiotów. Było to święto, które wspominało wędrówkę przez pustynię. Naukowcy wspominają też o istniejącej tradycji wychodzenia poza miasto i przeżywania tego święta w namiotach.
4/4
"To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie" – ten głos z nieba pada tylko dwa razy: podczas Chrztu i Przemienienia. Tak jak chrzest był bezpośrednim umocnieniem Jezusa przed kuszeniem, tak Przemienienie jest umocnieniem już przed ostatecznym kuszeniem – Męką. Bóg Ojciec umacnia swojego Syna słowami: Tyś mój Syn umiłowany.
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – I Wielkiego Postu A

Wchodzimy w skórę Ewy i ulegamy. Jezus wchodzi w naszą skórę i wygrywa

ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Poznamy dzieje grzechu. Od początku, pierwszego kuszenia, gdzie Grzech wszedł na świat spektakularną sceną (PIERWSZE CZYTANIE). Przez jednego dotknął nas wszystkich. W ten sposób rozpoczęła się historia grzechu, a kuszenie, modelowo ukazane w Księdze Rodzaju, odsłania się w kolejnych aktach, powtarza się w historii ludzi, w historii Dawida, w historii mojego życia.

Ale dzieje grzechu tak się nie kończą. Zwycięża już Dawid, gdy uznaje swój grzech. (PSALM) Prosi Boga o wybaczenie, bo wie, że Bóg grzech wybacza. Ostatecznie zwycięzcą nad grzechem jest Jezus, Baranek Boży, który przyszedł zgładzić grzech świata. Już na początku swej misji wciela się w sytuację kuszonego, w skórę Ewy. Pojedynek, który ona przegrała, On wygrywa (EWANGELIA)

 

 

NALEŻY WIEDZIEĆ


Pierwsza niedziela Wielkiego Postu roku A · Tradycyjnie nosi ona nazwę Invocavit. Antyfona na wejście przywołuje słowa psalmu 91: Invocabit me, et ego exaudiam eum (Będzie mnie wzywał, a ja go wysłucham) · KOLEKTA · Modlimy się, abyśmy przez ćwiczenia wielkopostne postępowali w rozumieniu tajemnicy Chrystusa · CZYTANIA · Księga Rodzaju 2,7-9;3,1-7 · Psalm 51,3-6.12-14.17 · List św. Pawła do Rzymian 5,12-19 · Ewangelia wg św. Mateusza 4,1-11

 

CHMURA SŁÓW


Tym razem najczęściej padnie słowo JEDNEGO bądź „jeden” – w sumie dwanaście razy i to wyłącznie w II czytaniu. Aż jedenaście razy, w tym dziewięć w II czytaniu, pojawi się słowo WSZYSTKICH bądź „wszyscy”. Potwierdza to, że konstrukcja fragmentu listu św. Pawła oparta jest na przeciwstawieniu jednego – wszystkim. Inne często pojawiające się słowa to GRZECH (dziewięć razy – w psalmie i II czytaniu; co ciekawe, ani razu w I czytaniu, choć opowiada ono o grzechu pierwszych ludzi). Tyle samo – siedem razy, usłyszymy słowo BÓG CZŁOWIEK.

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Rodzaju

(Rdz 2,7-9;3,1-7) Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego stał się człowiek istotą żywą. A zasadziwszy ogród w Eden na wschodzie, Pan Bóg umieścił tam człowieka, którego ulepił. Na rozkaz Pana Boga wyrosły z gleby wszelkie drzewa miłe z wyglądu i smaczny owoc rodzące oraz drzewo życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i zła. A wąż był bardziej przebiegły niż wszystkie zwierzęta lądowe, które Pan Bóg stworzył. On to rzekł do niewiasty: Czy rzeczywiście Bóg powiedział: Nie jedzcie owoców ze wszystkich drzew tego ogrodu? Niewiasta odpowiedziała wężowi: Owoce z drzew tego ogrodu jeść możemy, tylko o owocach z drzewa, które jest w środku ogrodu, Bóg powiedział: Nie wolno wam jeść z niego, a nawet go dotykać, abyście nie pomarli. Wtedy rzekł wąż do niewiasty: Na pewno nie umrzecie! Ale wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło. Wtedy niewiasta spostrzegła, że drzewo to ma owoce dobre do jedzenia, że jest ono rozkoszą dla oczu i że owoce tego drzewa nadają się do zdobycia wiedzy. Zerwała zatem z niego owoc, skosztowała i dała swemu mężowi, który był z nią: a on zjadł. A wtedy otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy; spletli więc gałązki figowe i zrobili sobie przepaski.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Pramanipulacja Rdz 2,7-9;3,1-7

Tak zaczęły się dzieje grzechu. Kuszenie Ewy to manipulacja w czystej postaci. Tych metod szatan używa do dziś

KSIĘGA RODZAJU • AUTOR: anonimowy kapłan • CZAS POWSTANIA: wygnanie w Babilonii (587-538 r. przed Chr.) i czas po powrocie
KATEGORIA: wydarzenie • BOHATEROWIE: Bóg, Adam, Ewa


PRAPOCZĄTKI • Księga Rodzaju to pierwsza z ksiąg biblijnych. Rozpoczyna się od znanych nam wszystkich słów: Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię, opisujących stworzenie świata. Powstała podczas wygnania w Babilonii. Dzieło odpowiada na pytanie o tożsamość Izraela i chroni go przed rozpłynięciem się w morzu obcej kultury. Księgę zredagowała szkoła kapłańska, łącząc w całość istniejące już przeróżne księgi i starożytne tradycje • Dzieli się na dwie części »pierwsza z nich to historia początków (protohistoria), obejmująca stworzenie świata i dzieje pierwszych ludzi aż do przymierza z Noem (>>Rdz 1-11) »w drugiej części (>>Rdz 12-50) zapisano koleje losów Abrahama, Izaaka i Jakuba (historia “Bożej rodziny”). Część tę kończy opis śmierci Józefa w Egipcie.

DRUGI OPIS STWORZENIA • Księgę rozpoczyna poemat o stworzeniu świata. Po nim – w drugim rozdziale – następuje tzw. drugi opis stworzenia człowieka. O ile w pierwszym Bóg stwarza człowieka niejako momentalnie, jako mężczyznę i kobietę, o tyle ów drugi opis wskazuje na kolejność: mówi o stworzeniu najpierw człowieka-mężczyzny z prochu ziemi, potem o zasadzeniu dla niego ogrodu w Edenie, wraz z drzewem życia drzewem poznania dobra i zła. Dopiero w tym momencie Bóg stwarza kobietę • Księga opowiada potem o dramatycznej próbie, grzechu i upadku pierwszych ludzi.

STWORZENIE I KUSZENIE • Czytanie, które usłyszymy, składa się z dwóch fragmentów. Pierwszy akapit pochodzi z drugiego rozdziału, z tzw. drugiego opisu stworzenia. Ów drugi opis mówi najpierw o samym stworzeniu człowieka z prochu ziemi, a potem o zasadzeniu dla niego ogrodu w Edenie. Tam pojawiły się też dwa drzewa: drzewo życia w środku tego ogrodudrzewo poznania dobra i zła • Pozostałe akapity to początek trzeciego rozdziału, opisującego dramat upadku pierwszych ludzi, historię grzechu. Punktem centralnym jest rozmowa węża z Ewą, czyli kuszenie.

1/4
Czytanie, które usłyszymy, składa się z dwóch fragmentów. Pierwszy akapit pochodzi z drugiego rozdziału, z tzw. drugiego opisu stworzenia. Ów drugi opis mówi najpierw o samym stworzeniu człowieka z prochu ziemi, a potem o zasadzeniu dla niego ogrodu w Edenie.
2/4
Tam pojawiły się też dwa drzewa: drzewo życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i zła.
3/4
Pozostałe akapity to początek trzeciego rozdziału, opisującego dramat upadku pierwszych ludzi, historię grzechu.
4/4
Punktem centralnym jest rozmowa węża z Ewą, czyli kuszenie.
poprzednie
następne

 

ZWRÓĆ UWAGĘ


 JAK MANIPULUJE WĄŻ, czyli stara sztuczka: „kłamstwo w pytaniu”  „Czy rzeczywiście Bóg powiedział: Nie jedzcie owoców z wszystkich drzew tego ogrodu?” (Rdz 3,1)  CO POWIEDZIAŁ BÓG?  „Z wszelkiego drzewa tego ogrodu możesz spożywać do woli, ale z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz” (Rdz 2,16)

 CO ZAPAMIĘTAŁA EWA, czyli diabeł tkwi w szczegółach  Niewiasta odpowiedziała wężowi: „Owoce z drzew tego ogrodu jeść możemy, tylko o owocach z drzewa, które jest w środku ogrodu, Bóg powiedział: Nie wolno wam jeść z niego, a nawet go dotykać, abyście nie pomarli” (Rdz 3,2-3)  JAK BYŁO NAPRAWDĘ?  Na rozkaz Pana Boga Boga wyrosły z gleby wszelkie drzewa miłe z wyglądu i smaczny owoc rodzące oraz drzewo życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i zła (Rdz 2,9)  z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz” (Rdz 2,16)

 ZMIANA WIZERUNKU, czyli od Boga miłości do Boga zazdrości  „Na pewno nie umrzecie! Ale wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło” (Rdz 3,4-6)  ZAZDROŚĆ CZY TROSKA? „…z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz” (Rdz 2,16)

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 51,3-6.12-14.17) REFREN: Zmiłuj się, Panie, bo jesteśmy grzeszni

Zmiłuj się nade mną, Boże, w łaskawości swojej, w ogromie swej litości zgładź moją nieprawość. Obmyj mnie zupełnie z mojej winy i oczyść mnie z grzechu mojego.

Uznaję bowiem nieprawość swoją, a grzech mój jest zawsze przede mną. Przeciwko Tobie zgrzeszyłem i uczyniłem, co złe jest przed Tobą.

Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste i odnów we mnie moc ducha. Nie odrzucaj mnie od swego oblicza i nie odbieraj mi świętego ducha swego.

Przywróć mi radość z Twojego zbawienia i wzmocnij mnie duchem ofiarnym. Panie, otwórz wargi moje, a usta moje będą głosić Twoją chwałę.

[01][02]

 

PSALM

Grzech Dawida Ps 51,3-4.12-15

Psalm miał wyśpiewać sam Dawid po swoim wielkim grzechu. Brzmi tu pokuta, żal i wielka wiara, że Bóg wybacza każdy grzech

PSALM 51• AUTOR: Dawid/lewita • CZAS POWSTANIA: VI w. przed Chr., po powrocie z niewoli babilońskiej


GRZECH DAWIDA • Historia króla Dawida – największego z królów Izraela – to nie tylko historia „od pastucha do króla”, pokazująca, że to, co małe w oczach ludzi, wielkie jest w oczach Boga. To nie tylko historia triumfu człowieka Bożego, który realizując wolę Boga, doprowadza do świetności królestwo Izraela. To także dzieje grzechu, którego dopuścił się Dawid, a raczej prawdziwej lawiny grzechów: lenistwa, cudzołóstwa z Batszebą, próby ukrycia go, manipulacji, w końcu – morderstwa Uriasza Chetyty. Grzech Dawida opisany jest w 2 Sm 11. W końcu przybywa do niego Natan – dzięki jego upomnieniu Dawid zdał sobie sprawę z ogromu grzechu, jaki popełnił • Psalm 51, zwany Miserere, wyśpiewał Dawid – według tradycji – właśnie w tej dramatycznej sytuacji, gdy uznał swój grzech i prosi Boga o przebaczenie.

O PSALMIE Choć psalm inspiruje się modlitwą i szczerym nawróceniem Dawida, jego pochodzenie jest późniejsze. Powstał zapewne w czasach powygnaniowych i służył jako modlitwa wspólnoty gromadzącej się w świątyni podczas dni pokutnych • To psalm pokutny, jeden z najbardziej znanych psalmów. Należy do gatunku modlitwy błagalnej tefillah. To wołanie do Boga o interwencję w sytuacjach choroby, prześladowania czy grzechuModlitwy błagalne były częścią rytuału wielkich dni postu i pokuty, obchodzonych przez całą wspólnotę Izraela. Wyznawano wtedy grzechy i błagano o pomoc, gdy ludowi zagrażały nieszczęścia: wojna, przegrana bitwa, głód, susza, epidemia.

ZANIM USŁYSZYSZ • W trzech strofach psalmu 51, które usłyszymy w liturgii, pojawiają się motywy przebaczenia grzechów i nowego serca, które wiążą psalm z pierwszym czytaniemPsalmista uznaje przebaczenie grzechów za niezasłużony i niemożliwy do osiągnięcia ludzkimi siłami dar Bożej łaski i miłosierdzia, które działa jak kąpiel zmywająca winyNastępnie prosi o nowe serce i nowego ducha.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wyznanie grzechu Dawida: Uznaję nieprawość moją

Prośba o wybaczenie: Obmyj mnie zupełnie z mojej winy i oczyść z grzechu mojego

I jeszcze raz Dawid, smutny po grzechu: Przywróć mi radość z Twojego zbawienia

Prośba Psalmisty o spełnienie obietnicy: Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste i odnów we mnie moc ducha

 

LINKI


• Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste i odnów we mnie moc ducha (Ps 51,12)

Ez 11,19: Dam im jedno serce i nowego ducha dam do ich wnętrza

Ez 36.26: Dam wam serce nowe i ducha nowego tchnę do waszego wnętrza, zabiorę wam serce kamienne, a dam wam serce z ciała

Jr 31,31-34: Zawrę z domem Izraela nowe przymierze… Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercach

Prośba o

 

CZY WIESZ, ŻE…


Psalm 51 stał się źródłem inspiracji dla teologów (św. Augustyn, Wyznania, cz. II, rozdział 7; Grzegorz Wielki, PL 79,528n; Luter), muzyków (Bach, Lulli, Donizetti, Palestrina Gabrieli, Allegri, Van Guuren, Górecki), literatów (Max Scheler) i malarzy (G. Rouault). Najbardziej znanym Miserere jest utwór kompozytora z XVII w. ze szkoły rzymskiej, Gregorio Allegriego, którego partyturę czternastoletni Mozart odtworzył wiernie po zaledwie jednym przesłuchaniu.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Rzymian

(Rz 5,12.17-19) Przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli... Jeżeli bowiem przez przestępstwo jednego śmierć zakrólowała z powodu jego jednego, o ileż bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, królować będą w życiu z powodu Jednego - Jezusa Chrystusa. A zatem, jak przestępstwo jednego sprowadziło na wszystkich ludzi wyrok potępiający, tak czyn sprawiedliwy Jednego sprowadza na wszystkich ludzi usprawiedliwienie dające życie. Albowiem jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wszyscy stali się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo Jednego wszyscy staną się sprawiedliwymi.

Oto Słowo Boże

[01][02]

 

DRUGIE CZYTANIE

Pokonany grzech • Rz 5,12.17-19

KSIĘGA: List do Rzymian · NADAWCA: św. Paweł · SKĄD: Korynt · DATA: 57-58 · ADRESACI: mieszkańcy Rzymu


SUMMARIUM PASTORALNE • List do Rzymian powstał dwa lata przed tym, jak Paweł po raz pierwszy zobaczył Wieczne Miasto. Powstał z powodów pragmatycznych: celem listu było zapewnienie sobie wsparcia ze strony wspólnoty w planowanej przez Pawła podróży misyjnej do Hiszpanii (>>Rz 15,23-24). Jednak zakres treści poruszonych w liście jest szerszy: Paweł głosi Rzymianom ewangelię. Pisze do wspólnoty znajdującej się w stolicy imperium, w sercu antycznego świata. Rzym ma być kołem zamachowym dla głoszonej przez Pawła ewangelii o usprawiedliwieniu z wiary w Chrystusa i o tym, że Chrystus jest drogą zbawienia i dla Żydów, i dla pogan. List przybiera zatem charakter summarium pastoralnego, w którym Paweł zbiera doświadczenie całego życia swej pracy i głoszenia Ewangelii.

SKUTKI USPRAWIEDLIWIENIA • Paweł przywołuje w liście pojęcie usprawiedliwienia, bo to właśnie usprawiedliwienie z wiary jest treścią listu jest. Najpierw pisze o powodach osamotnienia, grzechu człowieka i o wybawieniu z niego przez Chrystusa. W końcowej części podejmuje temat ostatecznego zbawienia Izraela, wreszcie następują praktyczne upomnienia • Po wytłumaczeniu we wcześniejszych rozdziałach, że wszyscy na równi (i poganie i Żydzi) potrzebują usprawiedliwienia poprzez wiarę w Jezusa Chrystusa, w piątym rozdziale Paweł opisuje skutki tegoż usprawiedliwienia.

JEDEN DLA WSZYSTKICH • Fragment, który usłyszymy, to zakończenie pierwszej części, syntetycznie mówiącej o przyczynach grzechu i śmierci. To dzieje grzechu w ujęciu teologicznym. To słowa istotne dla zrozumienia grzechu pierworodnego: przez jednego pierwszego człowieka, grzech stał się udziałem wszystkich. W analogiczny sposób, przez Jednego – na wszystkich, przychodzi jednak również zwycięstwo nad grzechem, obfitość łaski, usprawiedliwienie. Nowym Jednym jest Jezus Chrystus.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Skutki usprawiedliwienia: ludzie… otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, królować będą w życiu

Skutki usprawiedliwienia: wszyscy staną się sprawiedliwymi

 

KRÓTKA WIADOMOŚĆ TEKSTOWA


Oto werset, który według Soboru Trydenckiego zawiera naukę o grzechu pierworodnym: Przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli…

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

(Mt 4,1-11) Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła. A gdy przepościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, odczuł w końcu głód. Wtedy przystąpił kusiciel i rzekł do Niego: Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem . Lecz on mu odparł: Napisane jest: Nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych. Wtedy wziął Go diabeł do Miasta Świętego, postawił na narożniku świątyni i rzekł Mu: Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół, jest przecież napisane: Aniołom swoim rozkaże o tobie, a na rękach nosić cię będą byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień. Odrzekł mu Jezus: Ale jest napisane także: Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego. Jeszcze raz wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę, pokazał Mu wszystkie królestwa świata oraz ich przepych i rzekł do Niego: Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon. Na to odrzekł mu Jezus: Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane: Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz. Wtedy opuścił Go diabeł, a oto aniołowie przystąpili i usługiwali Mu.

Oto Słowo Pańskie

[01][02]

 

EWANGELIA

Kuszenie Jezusa • Mt 4,1-11 

Pojedynek z szatanem, który Ewa przegrała, Jezus wygrywa. Kuszenie dowodzi, że Jezus jest Barankiem, który gładzi nasz grzech

EWANGELISTA: św. Mateusz • CZAS POWSTANIA: po 70 r.

KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Pustynia, świątynia, góra • CZAS: ok. 30 r. • BOHATEROWIE: Jezus, kusiciel • WERSJE: Mk 1,12-15; Łk 4,1-13


NARRACJA MATEUSZA • W Wielkim Poście odchodzimy od typowej dla okresu zwykłego ciągłej lektury Ewangelii według jednego z ewangelistów. Przypomnijmy, w roku liturgicznym A czytamy Ewangelię według św. Mateusza, ale tym razem cofniemy się o kilka rozdziałów, do rozdziału 4. A to dlatego, że w I Niedzielę Wielkiego Postu zawsze słyszymy Ewangelię o kuszeniu na pustyni, zmienia się jedynie, z opisu którego autora będzie pochodziło czytanie

KUSZENIE • Często kuszenie Jezusa mylimy z modlitwą Jezusa w Ogrójcu, tuż przed Jego męką. Tymczasem kuszenie następuje na samym początku publicznej działalności Jezusa. Św. Mateusz umiejscawia ją w czwartym rozdziale swojej ewangelii • To nie przypadek. Przecież wcześniej Jan rozpoznał w Nim właśnie Mesjasza, który gładzi grzech świata. Bycie kuszonym to pierwsze zadanie Jezusa: usłyszymy, że Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła.

TRZY MIEJSCA • Zwróćmy uwagę jednak, że pustynia, pustkowie to nie jedyne miejsce kuszenia. Potem jest nim święte miasto Jeruzalem, i to jego duchowe centrum: świątynia, a następnie góra. Pustynia, świątynia, góra to trzy miejsca – jednocześnie modlitwy Jezusa i Jego kuszenia • Zauważmy, na czym polega powiązanie Ewangelii z pierwszym czytaniem: i tu, i tam następuje dialog szatana z człowiekiem. Tam człowiek ulega, tu Jezus opiera się kuszeniu. Dzięki temu, dzieje grzechu kończą panowanie zła.

 

JESZCZE O EWANGELII


Scena kuszenia ma wymiar symboliczny, co nie znaczy, że nierzeczywisty. Jezus wchodzi w doświadczenie Mojżesza, przebywając na pustyni czterdzieści dni i czterdzieści nocy. Nie je, nie pije – by tak jak Izraelici na pustyni, zgłodnieć, odczuć głód. Wchodzi w doświadczenie Ewy, Dawida, Hioba i wszystkich ludzi kuszonych, przed Nim i po Nim.

Jezus „przemieszcza się” zatem jakby w czasie i przestrzeni historii, przyjmując kuszenie. Ten boski wymiar kuszenia nie przesłania jednak ludzkiego: wchodząc w kondycję człowieka, konkretnego słabego człowieka – toczy z kusicielem prawdziwy pojedynek.

 

TRANSLATOR


 Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła (Mt 4,1) Jezus wyprowadzony został na pustkowie przez Ducha, by zostać doświadczanym przez oszczercę

 …poczuł w końcu głód (Mt 4,2)  W oryginale wprost: zgłodniał

 Wtedy przystąpił kusiciel (Mt 4,3)  W oryginale: doświadczający

 …odrzekł mu Jezus: „Idź precz, szatanie!” (Mt 4,10)  W oryginale: Odchodź, Szatanie

 

WERSJE


Tylko Jan nie pozostawił opisu kuszenia Jezusa. Najkrótszym opisem jest kuszenie opisane przez Marka. Wersja Mateusza przypomina tę Łukasza, obie zawierają szczegółowy opis i trzy propozycje Szatana, choć dwie ostatnie w odwróconej kolejności.

 

LINKI


 KUSZENIE  Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła (Mt 4,1)

Pwt 8,2-3: Pamiętaj na wszystkie drogi, którymi cię prowadził Pan, Bóg twój, przez te czterdzieści lat na pystyni, aby cię utrapić, wypróbować i poznać, co jest w twym sercu: czy strzeżesz Jego nakazu, czy też nie? Utrapił cię, dał ci odczuć głód…

Mt 6,13: i nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie

Mt 26,41: „Czuwajcie i módlcie się, abyście nie ulegli pokusie; duch wprawdzie ochoczy, ale ciało słabe”

1 Kor 10,13: Wierny jest Bóg i nie dozwoli was kusić ponad to, co potraficie znieść, lecz zsyłając pokusę, równocześnie wskaże sposób jej pokonania, abyście mogli przetrwać

Hbr 2,18: Przez to bowiem, co sam wycierpiał poddany próbie, może przyjść z pomocą tym, którzy jej podlegają

Jk 1,13-14: Kto doznaje pokusy, niech nie mówi: „Bóg mnie kusi”. Bóg bowiem ani nie podlega pokusie do zła, ani też nikogo nie kusi. To własna pożądliwość wystawia każdego na pokusę i nęci

 

ANEKS – TRZY POKUSY


♦ PIERWSZA POKUSA

 Miejsce: pustynia, pustkowie

 A gdy przepościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, odczuł w końcu głód. Wtedy przystąpił kusiciel i rzekł do Niego: „Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem”  Wj 34,28: I był tam Mojżesz u Pana czterdzieści dni i czterdzieści nocy, i nie jadł chleba, i nie pił wody  Mt 27,39-40: Ci zaś, którzy przechodzili obok, przeklinali Go i potrząsali głowami, mówiąc… „Jeśli jesteś Synem Bożym, zejdź z krzyża!”

 Jako chrześcijanie, jako dzieci Boga, jako Kościół, bardzo często jesteśmy narażeni na pokusę, która brzmi w pytaniu: „jeśli jesteś chrześcijaninem, dlaczego dotyka cię zło?” (patrz: historia Hioba) lub „jeśli jesteś chrześcijaninem, dlaczego grzeszysz?”  Z drugiej strony, człowiek często wchodzi w rolę kusiciela, posługując się podobną pokusą wobec innych.

 Możemy tę pokusę rozumieć również odwrotnie, skierowaną do Jezusa-Boga  Kusiciel utożsamia się z człowiekiem, z każdym z nas w momencie, w którym człowiek oskarża Boga  W tym ujęciu pokusa brzmi: „Daj dowód boskości, udowodnij, że jesteś Bogiem. Wyeliminuj cierpienie, zatroszcz się o chleb dla świata”. To próba sprawdzania Boga według własnych kryteriów.

 

♦ ODPOWIEDŹ JEZUSA

„Napisane jest: «Nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych»”  Pwt 8,3: Utrapił cię, dał co odczuć głód, żywił cię manną, której nie znałeś ani ty, ani twoi przodkowie, bo chciał dać ci poznać, że nie samym tylko chlebem żyje człowiek, ale człowiek żyje wszystkim, co pochodzi z ust Pana.

 Ewa odrzuciła słowo z ust Bożych: nie jedzcie TEGO owocu  Odpowiedź Jezusa pochodzi wprost ze Słowa.

 

♦ DRUGA POKUSA, czyli skok w przepaść

 Miejsce: Jerozolima, dach świątyni

 Wtedy wziął Go diabeł do Miasta Świętego, postawił na narożniku świątyni i rzekł Mu: „Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół. Jest przecież napisane: «Aniołom swoim rozkaże o Tobie, a na rękach nosić Cię będą, byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień»”  Ps 91,11-12: …bo swoim aniołom nakazał w twej sprawie, aby cię strzegli na wszystkich twych drogach. Na rękach będą cię nosili, abyś nie uraził swej stopy o kamień.

 Doświadczenie jest o tyle trudne, bo niemalże religijne. Miejscem jest najświętsze miejsce ówczesnego świata – świątynia jerozolimska. Kusiciel nie poprzestaje na tym, ale sam korzysta ze Słowa Boga. Cytuje psalm 91.  To próba zafałszowania obrazu Boga, podobna do tej z Księgi Rodzaju. Wówczas wąż kłamliwie cytuje Boga, tym razem wyrywa Słowo z kontekstu  I wtedy, i teraz służy jednak temu, by wymusić na człowieku decyzję sprzeczną z wolą Boga: „rzuć się”. Rzuć się to pokusa samobójstwa.

 

♦ ODPOWIEDŹ JEZUSA

„Ale jest napisane także: «Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego»”  Pwt 6,16: Nie będziecie wystawiali na próbę Pana, Boga waszego, jak wystawiliście Go na próbę w Massa.

 Ewa wystawiła Boga na próbę, bo zdecydowała się na śmiertelne ryzyko  Jezus natomiast dostrzega w pokusie szatana wystawienie Boga na próbę.

 

♦ TRZECIA POKUSA, czyli licytacja

 Miejsce: bardzo wysoka góra

 Jeszcze raz wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę, pokazał Mu wszystkie królestwa świata oraz ich przepych i rzekł do Niego: „Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon”  Pwt 34,1-4: Ze stepów Moabu Mojżesz wszedł na górę Nebo, na szczyt Pisga, naprzeciw Jerycha. Pan zaś pokazał mu całą ziemię Gilead aż po Dan, całą – Neftalego, ziemię Efraima i Manassesa, całą krainę Judy aż po Morze Zachodnie, Negeb, okolicę doliny koło Jerycha, miasta palm, aż do Soaru.

 To najtwardsza z pokus, bezpośrednia propozycja paktu z diabłem  Góra to biblijne miejsce otrzymywania Bożej obietnicy. Szatan znów upodabnia się do Boga, konstruując scenę bliźniaczo podobną do tej, która była miejscem doświadczenia obietnicy Boga przez Mojżesza. Pokusa brzmi: „otrzymasz to samo, a nawet jeszcze więcej, otrzymasz wszystko, ale… oddaj mnie pokłon” • Pokusa jest tym twardsza, że nawet w słowach upodabnia się do bożej obietnicy: Tobie dam usłyszał Mojżesz od Boga, Tobie dam to również słowa Jezusa skierowane później do Piotra.

 

♦ ODPOWIEDŹ JEZUSA

Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane: «Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz»”  Mt 16,22-23: „Panie, niech Cię Bóg broni! Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie”. Lecz On odwrócił się i rzekł do Piotra: „Zejdź mi z oczu, szatanie… nie myślisz po Bożemu, lecz po ludzku”  Pwt 6,13: Będziesz się bał Pana, Boga swego, będziesz Mu służył i na Jego imię będziesz przysięgał.

 Ewa dała się kupić, wolała owoc niż Boga · Jezus – przeciwnie, stawia na pierwszym miejscu Boga, a nie obietnicę, wierność ponad zyskiem  Szatan zawsze może przelicytować Boga: wąż po ludzku oferuje więcej niż Stwórca, Jezus po ludzku nie musi doświadczać krzyża.

1/4
Często kuszenie Jezusa mylimy z modlitwą Jezusa w Ogrójcu, tuż przed Jego męką. Tymczasem kuszenie następuje na samym początku publicznej działalności Jezusa.
2/4
Być kuszonym to nie przypadek, lecz pierwsze zadanie Jezusa. Jan rozpoznał w Nim Mesjasza, który gładzi grzech świata.
3/4
Ale pustynia, pustkowie to nie jedyne miejsce kuszenia.
4/4
Boski wymiar kuszenia nie przesłania jednak ludzkiego: wchodząc w kondycję człowieka, konkretnego słabego człowieka – toczy z kusicielem prawdziwy pojedynek.
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Przemysław Śliwiński

ks. Przemysław Śliwiński

Kapłan Archidiecezji Warszawskiej. Pochodzi z Lubawy. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Jesienią 2013 roku, objął stanowisko rzecznika prasowego Archidiecezji Warszawskiej oraz dyrektora Archidiecezjalnego Centrum Informacji. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Na Stacji7.pl jest autorem wielu artykułów oraz popularnego cyklu Jutro Niedziela.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Przemysław Śliwiński
ks. Przemysław
Śliwiński
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >