Jutro Niedziela – XXXII zwykła C

Usłyszymy dziś obietnicę nowego życia, nie mniej realnego niż to, które znamy z codzienności. Jeśli kochamy mocą Boga, już jesteśmy nieśmiertelni

ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXXII NIEDZIELA ZWYKŁA • Rok C • KOLEKTA: modlimy się o to, by Wszechmogący i miłosierny Bóg, oddalił od nas łaskawie wszelkie przeciwności, abyśmy wolni od niebezpieczeństw duszy i ciała, mogli swobodnie pełnić Jego służbę • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: 2 Mch 7, 1-2. 9-14; Ps 17 (16), 1. 5-6. 8 i 15 (R.: por. 16b); 2 Tes 2, 16 – 3, 5; Ap 1, 5-6; Łk 20, 27-38 lub Łk 20, 34-38;

 

• CHMURA SŁOWA •chmura

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiej Księgi Machabejskiej

(2 Mch 7,1-2.9-14)

Zdarzyło się, że siedmiu braci razem z matką zostało schwytanych. Bito ich biczami i rzemieniami, gdyż król chciał ich zmusić, aby skosztowali wieprzowiny zakazanej przez Prawo. Jeden z nich, przemawiając w imieniu wszystkich, tak powiedział: O co pragniesz zapytać i czego dowiedzieć się od nas? Jesteśmy bowiem gotowi raczej zginąć, aniżeli przekroczyć ojczyste prawa. W chwili, gdy oddawał ostatnie tchnienie, powiedział: Ty, zbrodniarzu, odbierasz nam to obecne życie. Król świata jednak nas, którzy umieramy za Jego prawa, wskrzesi i ożywi do życia wiecznego. Po nim był męczony trzeci. Na żądanie natychmiast wysunął język, a ręce wyciągnął bez obawy i mężnie powiedział: Od Nieba je otrzymałem, ale dla Jego praw nimi gardzę, a spodziewam się, że od Niego ponownie je otrzymam. Nawet sam król i całe jego otoczenie zdumiewało się odwagą młodzieńca, jak za nic miał cierpienia. Gdy ten już zakończył życie, takim samym katuszom poddano czwartego. Konając tak powiedział: Lepiej jest nam, którzy giniemy z ludzkich rąk, w Bogu pokładać nadzieję, że znów przez Niego będziemy wskrzeszeni. Dla ciebie bowiem nie ma wskrzeszenia do życia.

Oto słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Będziemy wskrzeszeni 2 Mch 7, 1-2. 9-14

To zachęta na każdy czas, zachęta do bycia wiernym w szczegółach temu, co dał nam Bóg

KSIĘGA: II KSIĘGA MACHABEJSKA • GDZIE: w Jerozolimie CZAS POWSTANIA: ok. 130-125 r. przed Chr. JĘZYK: grecki


KSIĘGI MACHABEJSKIE • Dla Żydów nie były częścią kanonu pism świętych, dlatego zaliczane są do tzw. ksiąg deuterokanonicznych. Opowiadają one dzieje walk powstańczych przeciwko Seleucydom, walk o wolność religijną i polityczną. Tytuł pochodzi od przydomka “Machabeusz” (młot), należącego do pierwszego głównego bohatera tych historii (zob. 1Mch 2,4). Autor przedstawia wszystkie wydarzenia historii, zarówno zwycięstwa jak i porażki, jako Bożą interwencję i działanie dla dobra swojego ludu. Druga księga nie jest po prostu kontynuacją pierwszej. Częściowo jest nawet wobec niej paralelna (1Mch 1-7), bo podejmuje opis wydarzeń wcześniejszych, z końcówki panowania Seleukosa IV, lecz jedynie do upadku Nikanora (160 r. przed Chr.).

JUDAIZM PRZEŁOMU • Księgi Machabejskie mają dla nas ogromne znaczenie, gdyż ukazują nam wierzenia judaizmu z przełomu epok, bardzo już bliskiego czasom Jezusa i rodzącego się Kościoła. Wiara w zmartwychwstanie umarłych, odpłatę po śmierci, modlitwa za zmarłych, wartość męczeństwa, wstawiennictwo świętych – to punkty, które nie są tak jeszcze jasne we wcześniejszych etapach rozwoju judaizmu, a przez to nie wprost obecne w innych księgach Starego Testamentu. Z tego względu te teksty od początku zyskały ogromną wartość w Kościele.

ZANIM USŁYSZYSZ • Dzisiejszy fragment to historia siedmiu braci i ich matki, którzy podczas prześladowania w bohaterski sposób oddają życie i za nic mają groźby i cierpienia. Wydaje się, że to przesada: gotowość pójścia nawet na śmierć za drobiazg, którym jest niejedzenie wieprzowiny. Autor przedstawia jednak tą historię jako zachętę na każdy czas, zachętę do bycia wiernym w szczegółach temu, co dał nam Bóg. Jedynym oparciem i wieczną odpłatą jest zmartwychwstanie. Rozwinięta zostaje w ten sposób teologia męczeństwa i zmartwychwstania sprawiedliwych.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wiem, w co wierzę: W chwili, gdy oddawał ostatnie tchnienie, powiedział: «Ty, zbrodniarzu, odbierasz nam to obecne życie. Król świata jednak nas, którzy umieramy za Jego prawa, wskrzesi i ożywi do życia wiecznego».

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Ci którzy tracą swoje życie dla Boga i dla jego prawa, odzyskają je z powrotem w wieczności. I nie będzie to już ponury żywot prowadzony w formie cieni, to będzie prawdziwe życie „z krwi i kości”, bo Księga Machabejska wierzy w zmartwychwstanie ciała i pełną chwały nieśmiertelność (1 Mch 7,11). A co z tymi, którzy w tym świecie wystawiali na próbę Bożą cierpliwość, grzeszyli i nakłaniali innych do grzechu, próbowali walczyć z Bogiem i jego prawami? Dla nich, jak mówi w ostatnich wersetach pierwszego czytania Księga Machabejska, nie ma wskrzeszania do życia (1 Mch 7,14). Życie tych ostatnich po śmierci przypominać będzie to, które prowadzili przed śmiercią – będzie pełne bólu, nienawiści i rozpaczy, które tym razem obrócą się przeciw nim.

 

CZY WIESZ ŻE…


Wizja życia po śmierci w Grecji. Starożytni Grecy wierzyli, że śmierć jest tak naturalna jak narodziny, pierwsze pójście do szkoły, praca i sen, któregoś dnia pogodnie zamknie oczy każdemu z nas. Równocześnie jednak życie rozpoczynające się po drugiej stronie dalekie było od tej sielanki. Królestwo umarłych raczej nie napawa otuchą, to ponury obraz duchów i szkieletów zaludniających podziemia świata, wiodących szary i smutny żywot, cierpiących głód i pragnienie, stąd ofiary składane przez bliskich. Jeśli dodać to tego Styks i rzekę zapomnienia z której piją dusze, nieskończoność tego stanu i niemożność uwolnienia się z krainy zmarłych, mamy oto całość ponurego obrazu malowanego przez mitologię i popularne wierzenia. Filozofowie oczywiście gardzili tym prymitywnym obrazem, Platon podkreślał nieśmiertelność duszy, ale nie były to poglądy popularne wśród zwykłych ludzi. Filozofia ani religia nie łagodziły lęku przed niewiadomą śmierci, ku której pozostawało tylko kroczyć z desperacką odwagą.

 

Życie po śmierci i biblijny Izrael. Co ciekawe przez długi czas podobne pojęcie o śmierci dominowało w biblijnym Izraelu, który krainę po drugiej stronie życia przedstawiał jako Szeol, miejsce podobne do grobu, w którym duszę prowadzą swoje smutne życie, w którym nie chwali się ani nie ogląda Boga (por. Ez 31,17; Iz 38,10.18; Koh 9,5.10). Późno, bo dopiero od IV w. przed Chrystusem w Biblii zaczynają pojawiać się teksty świadczące o wierze w prawdziwe życie po śmierci i w zmartwychwstanie (por. Iz 25,8). Katalizatorem dla tej idei są niespokojne czasy w których upadają i powstają wciąż nowe imperia helleńskie, rodzi się apokaliptyka, a ludzie coraz częściej szukają wytłumaczenia tego co się dzieje na ziemi w porządku zapisanym w niebie. Kiedy cierpienia i prześladowania z powodu wiary dotykają Izrael w czasach Machabeuszy pytanie powraca ze szczególną mocą: czy to sprawiedliwe aby wspólna otchłań pochłaniała bezpowrotnie złych i dobrych, znacząc w ten sposób koniec ich życia? Księga Daniela (12,1-3) i Księgi Machabejskie odpowiadają jasno – nie.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 17,1.5-6.8.15)

REFREN: Gdy zmartwychwstanę, będę widział Boga

Rozważ, Panie, moją słuszną sprawę, usłysz moje wołanie, wysłuchaj modlitwy moich warg nieobłudnych. Moje kroki mocno trzymały się Twoich ścieżek, nie zachwiały się moje stopy. Wołam do Ciebie, bo Ty mnie, Boże, wysłuchasz; nakłoń ku mnie Twe ucho, usłysz moje słowo. Strzeż mnie jak źrenicy oka, skryj mnie w cieniu Twych skrzydeł. A ja w sprawiedliwości ujrzę Twe oblicze, ze snu powstając nasycę się Twym widokiem.

[01][02]

PSALM

Gdy powstanę Ps 17 (16), 1. 5-6. 8 i 15

W wierze Izraela rodzi się przekonanie o ostatecznej nadziei i spełnieniu obietnic

PSALM 17AUTOR: Dawid • CZAS POWSTANIA: trudny do określenia


WOŁANIE O SPRAWIEDLIWOŚĆ • Psalm 17 to psalm błagania, albo dokładniej modlitwy (to pierwszy psalm w psałterzu nazwany wprost w ten sposób: modlitwa Dawida). Psalmista jest w niebezpieczeństwie i dlatego woła do Boga o ratunek i opiekę w obliczu złości i pychy swoich przeciwników. Poruszająca jest bezpośredniość i intensywność jego prośby. Nie tylko prosi on, ale tłumaczy dlaczego Bóg wręcz powinien mu odpowiedzieć. Jest gotowy bronić zdecydowanie swej niewinności, a nawet poddać się Bożemu badaniu.

GDY POWSTANĘ • Psalm został wybrany do dzisiejszej liturgii Słowa, gdyż ostatni jego werset zdaje się zapowiadać, na razie jeszcze w sposób zawoalowany, zmartwychwstanie. Z czasem to przekonanie zyska na sile w wierze Izraela (por. Iz 26,19; Dn 12,2). Zobaczyć Oblicze Boga to bardzo mocny obraz, cudowna obietnica. Szczególny przywilej Mojżesza (por. Pwt 34,10; Lb 12,8), który widział Boga nie tylko we śnie, ale przechadzającego się, staje się z czasem zapowiedzią czasów ostatecznych, kiedy ujrzymy Go twarzą w twarz (por. Mt 5,8; Ap 22,4; 1J 3,2).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nadzieja się spełni: Ja zaś w sprawiedliwości ujrzę Twe oblicze, powstając ze snu nasycę się Twoim widokiem.

 

LINKI


Ja zaś w sprawiedliwości ujrzę Twe oblicze, powstając ze snu nasycę się Twoim widokiem (Ps 17,15).

Ps 16,11: Ukażesz mi ścieżkę życia, pełnię radości u Ciebie, rozkosze na wieki po Twojej prawicy.  

Hi 19,26: Potem me szczątki skórą odzieje, i ciałem swym Boga zobaczę.  

Iz 26,19: Ożyją Twoi umarli, zmartwychwstaną ich trupy, obudzą się i krzykną z radości spoczywający w prochu, bo rosa Twoja jest rosą światłości, a ziemia wyda cienie zmarłych.  

Dn 12,2: Wielu zaś, co posnęli w prochu ziemi, zbudzi się: jedni do wiecznego życia, drudzy ku hańbie, ku wiecznej odrazie.  

Mt 27,52: Groby się otworzyły i wiele ciał Świętych, którzy umarli, powstało.  

1J 3,2: Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Wiemy, że gdy się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu do Tesaloniczan

(2 Tes 2,16-3,5)

Sam Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg, Ojciec nasz, który nas umiłował i przez łaskę udzielił nam nie kończącego się pocieszenia i dobrej nadziei, niech pocieszy serca wasze i niech utwierdzi we wszelkim czynie i dobrej mowie! Poza tym, bracia, módlcie się za nas, aby słowo Pańskie rozszerzało się i rozsławiło, podobnie jak jest pośród was, abyśmy byli wybawieni od ludzi przewrotnych i złych, albowiem nie wszyscy mają wiarę. Wierny jest Pan, który umocni was i ustrzeże od złego. Co do was, ufamy w Panu, że to, co nakazujemy, czynicie i będziecie czynić. Niechaj Pan skieruje serca wasze ku miłości Bożej i cierpliwości Chrystusowej!

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Ku miłości Boga i cierpliwości Chrystusa 2 Tes 2,16-3,5
Wytrwałość w trudnościach jest dziełem Bożej łaski i owocem modlitwy

DRUGI LIST DO TESALONICZAN NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt • DATA: ok. 51-52 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Tesalonice


JEDNO Z NAJSTARSZYCH PISM NOWEGO TESTAMENTU • Drugi List do Tesaloniczan pod wieloma względami bardzo przypomina ten pierwszy (uważany za najstarsze pismo Nowego Testamentu). Dlatego można sądzić, że został napisany krótko po nim (być może pół roku albo rok). Najprawdopodobniej podczas pisania tych listów, od końca 50 do połowy 52 roku, Paweł przez około półtora roku ewangelizował w Koryncie (zob. Dz 18,1-18).

KONTEKST • Wydaje się, że w międzyczasie sytuacja tamtejszego Kościoła nie zmieniła się zbytnio. Dlatego to Paweł porusza podobne tematy jak w pierwszym liście: dodaje odwagi prześladowanym (1,4-10), pragnie poprawić nieporozumienia co do powtórnego przyjścia Pana (2,1-12) oraz zachęca do wytrwałości i spokojnej pracy na własne utrzymanie (2,13-3,15). Tak jak w pierwszym liście głównym tematem jest tu zatem eschatologia. Można powiedzieć, że oba listy wzajemnie dobrze się uzupełniają.

ZANIM USŁYSZYSZ • Zachęta Pawła od wytrwałości wobec prześladowań i nie tracenia nadziei w trudnościach nie jest nigdy pustym morałem narzuconym z góry wymaganiem. Punktem wyjścia zawsze jest osobiste doświadczenie miłości Boga. To całkowicie zmienia perspektywę i daje prawdziwie pocieszenie. Paweł przypomina także, że sam przeżywa trudności w misji, którą powierzył mu Pan i dlatego tak samo potrzebuje wsparcia innych i łaski Boga. Paweł zanosi tutaj do Boga „modlitwę-życzenie”. Jest to prośba skierowana do Boga, która wyraża pragnienie tego, który się modli wobec danej osoby. Mimo, że nie jest ona skierowana bezpośrednio do Boga, pełni rolę modlitwy.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pocieszenie i nadzieja dla wszystkich: Sam zaś Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg, Ojciec nasz, który nas umiłował i przez łaskę udzielił nam nie kończącego się pocieszenia i dobrej nadziei, niech pocieszy serca wasze i niech utwierdzi we wszelkim czynie i dobrej mowie!

 

LINKI


Sam zaś Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg, Ojciec nasz, który nas umiłował i przez łaskę udzielił nam nie kończącego się pocieszenia i dobrej nadziei, niech pocieszy serca wasze i niech utwierdzi we wszelkim czynie i dobrej mowie! (2Tes 2,16-17)

J 3,16: Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.  

1P 1,3: Niech będzie błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa. On w swoim wielkim miłosierdziu przez powstanie z martwych Jezusa Chrystusa na nowo zrodził nas do żywej nadziei…

Rz 5,8: Bóg zaś okazuje nam swoją miłość właśnie przez to, że Chrystus umarł za nas, gdyśmy byli jeszcze grzesznikami.

 

TRANSLATOR


Niech pocieszy serca wasze i niech utwierdzi we wszelkim czynie i dobrej mowie! (2Tes 2,17)

Przymiotnik dobry odnosi się raczej do zarówno do czynu jak i słowa. W takim raize lepiej: we wszelkim dobrym czynie i słowie.

Poza tym, bracia, módlcie się za nas, aby słowo Pańskie rozszerzało się i rozsławiło, podobnie jak jest pośród was (2Tes 3,1).

Dosłownie: aby biegło (czyli rozprzestrzeniało się szybko, por. Ps 147,15)

Niechaj Pan skieruje serca wasze ku miłości Bożejcierpliwości Chrystusowej! (2Tes 3,5)

Biorąc pod uwagę kontekst i użycie w innych pismach pawłowych 2 dopełniacze (BożejChrystusowej) są raczej podmiotowe, to znaczy, że wyrażają sprawcę czynności: miłość Boga względem Tesaloniczan oraz cierpliwość, na wzór cierpliwości Chrystusa.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Życie w Królestwie to nie tylko życie przyszłe, które objawi się w czasie zmartwychwstania. Paweł daje do zrozumienia wspólnocie w Tesalonice, że już dziś Pan strzeże ich i chroni przed wszelkim złem. Już dziś spoczywają bezpiecznie w jego rękach. Już dziś mają w sobie “wieczne pocieszenie”, którym jest prawda o oczekującej ich rzeczywistości nieba. Chrześcijańskie “teraz” to jednak nie czas pasywnego oczekiwania na przyjście Pana. Słowo Chrystusa musi “biec” w chwale; ma dotrzeć do tych, którzy są dalecy od zbawienia. Niebo i zmartwychwstanie są Bożym planem dla całej ludzkości. Czy możemy egoistycznie zarezerwować je dla siebie?

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 20,27-38)

Podeszło do Jezusa kilku saduceuszów, którzy twierdzą, że nie ma zmartwychwstania, i zagadnęli Go w ten sposób: Nauczycielu, Mojżesz tak nam przepisał: Jeśli umrze czyjś brat, który miał żonę, a był bezdzietny, niech jego brat weźmie wdowę i niech wzbudzi potomstwo swemu bratu. Otóż było siedmiu braci. Pierwszy wziął żonę i umarł bezdzietnie. Wziął ją drugi, a potem trzeci, i tak wszyscy pomarli, nie zostawiwszy dzieci. W końcu umarła ta kobieta. Przy zmartwychwstaniu więc którego z nich będzie żoną? Wszyscy siedmiu bowiem mieli ją za żonę. Jezus im odpowiedział: Dzieci tego świata żenią się i za mąż wychodzą. Lecz ci, którzy uznani zostaną za godnych udziału w świecie przyszłym i w powstaniu z martwych, ani się żenić nie będą, ani za mąż wychodzić. Już bowiem umrzeć nie mogą, gdyż są równi aniołom i są dziećmi Bożymi, będąc uczestnikami zmartwychwstania. A że umarli zmartwychwstają, to i Mojżesz zaznaczył tam, gdzie jest mowa "O krzaku", gdy Pana nazywa Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba. Bóg nie jest (Bogiem) umarłych, lecz żywych; wszyscy bowiem dla Niego żyją.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Będą uczestnikami zmartwychwstania Łk 20,27-38

Życia po śmierci nie da się opisać ziemskimi kategoriami. Jezus wskazuje czym będzie przyszłe życie.

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.

KATEGORIA: dyskusja • MIEJSCE: Świątynia w Jerozolimie • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, saduceusze


EWANGELIA MIŁOSIERDZIA • O Łukaszu mówi się, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad grzesznikami i chorymi. Przypomnijmy, Łukasz – lekarz z Antiochii Syryjskiej –  był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Swoją Ewangelię adresuje do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

W JEROZOLIMIE • To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) był ciągle ku niej skierowany. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) było przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach. Jezus w 19 rozdziale dotarł do kresu swojej wędrówki. Teraz, zanim jeszcze Jego misja osiągnie swój moment kulminacyjny (rozdz. 22-24), naucza w Świątyni Jerozolimskiej (rozdz. 20-21). W tych końcowych rozdziałach są niejako przypomniane główne tematy nauczania Jezusa.

ZANIM USŁYSZYSZ • Pośród tych głównych tematów jest także kwestia zmartwychwstania. Wiara w nie stopniowo ewoluowała w Izraelu. Tak jak i w innych sprawach, Pan Bóg powoli prowadził swój lud do przyjęcia tego, co na początku było trudne do zrozumienia. Saduceusze wierzyli tylko w to, co wprost przekazane w Pięcioksięgu. Dlatego, między innymi, odrzucali zmartwychwstanie, wiedząc, że nie ma nigdzie konkretnie o nim mowy. To jest ich przekonanie, gdy zastawiają pułapkę logiczną na Jezusa. Sam Jezus zaś, w odpowiedzi, wskazuje na to, że nawet już Pięcioksięgu jest mowa o zmartwychwstaniu, a sposób rozumowania saduceuszy jest błędny, bo zbyt przyziemny w interpretowaniu tego, co pozaziemskie.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Żywy Bóg to żywy człowiek: Bóg nie jest Bogiem umarłych, lecz żywych; wszyscy bowiem dla Niego żyją.

 

LINKI


Bóg nie jest Bogiem umarłych, lecz żywych; wszyscy bowiem dla Niego żyją (Łk 20,38).

Rz 14,7-8: Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie: jeżeli bowiem żyjemy, żyjemy dla Pana; jeżeli zaś umieramy, umieramy dla Pana. I w życiu więc i w śmierci należymy do Pana.

Rz 6,11: Tak i wy rozumiejcie, że umarliście dla grzechu, żyjecie zaś dla Boga w Chrystusie Jezusie.  

2Kor 5,15: A właśnie za wszystkich umarł Chrystus po to, aby ci, co żyją, już nie żyli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał.

 

JESZCZE O EWANGELII


Jak wyglądać będzie przyszłe życie? – tak w skrócie można by przetłumaczyć pytanie zadane Jezusowi przez faryzeuszy. Czy będą obowiązywały nasze ziemskie prawa, czy wciąż będą tam działać nasze więzi rodzinne, czy przetrwają tam nasze relacje i miłości? Jezus zwraca uwagę na fakt, że nasze życie po życiu będzie absolutnie różne od tego, które prowadzimy teraz (Łk 20:35; cf. 1 Kor 15:50).

Bez małżeństwa i rodziny. Nie  będzie instytucji małżeństwa, która należy do porządku tego świata. Małżeństwo w starożytności służyło przede wszystkim wydaniu na świat potomstwa. Cała rodzina w szerokim znaczeniu tego słowa była małym zakładem produkcyjnym zapewniającym swym członkom utrzymanie i bezpieczeństwo. W rzeczywistości Królestwa wszyscy mają życie, nie cierpią już głodu, pragnienia i nie mają materialnych potrzeb. A zatem małżeństwo i rodzina nie będą tam już potrzebne.

Tylko miłość. Człowiek będzie tam równy aniołom, nie tyle poprzez naturę, co poprzez fakt oglądania Boga. Będziemy dziećmi Bożymi, częścią rodziny samego Boga, którego miłość przekracza wszelką ludzką miłość. Nie znaczy to, że nasze ludzkie miłości i relacje nie znajdą się w rzeczywistości Królestwa. Jak zapewnia św. Paweł, tylko miłość jest w stanie trwać w niebie. Chodzi jednak o miłość szczególną: miłość na wzór Chrystusa, którą odważyliśmy się kochać naszych bliskich (1 Kor 13,8-13).

 

CZY WIESZ ŻE…


Lewirat. Kontrowersja, która powstaje w dzisiejszej Ewangelii wynika z prawa lewiratu, będącego częścią prawa małżeńskiego praktykowanego w wielu starożytnych kulturach Wschodu. Polega na tym, że brat bierze za swoją żonę wdowę po zmarłym (zob. Pwt 25,5). Prawo takie dawało ekonomiczną i społeczną opiekę wdowom w społeczeństwach, w których kobiety nie mogły wykonywać pracy zarobkowej.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Listopad rozpoczął się dla nas jak co roku Uroczystością Wszystkich Świętych oraz wspomnieniem liturgicznym wszystkich wiernych zmarłych. Te dni przypominają nam o tych, którzy już odeszli, a przez to pomagają postawić sobie na nowo fundamentalne pytania o sens i kierunek naszego życia. Koniec roku liturgicznego, a później niedaleki także kalendarzowego przypominają, że czas nieuchronnie leci. Jesienny klimat, coraz krótsze dni, brak słońca również nie pozwalają nam pozostać w iluzji sielankowej rzeczywistości, którą być może o innej porze roku dużo łatwiej jest sobie stworzyć…

Dzisiejsze czytania udzielają nam odpowiedzi, ukazują nam znów chrześcijańską perspektywę życia wiecznego, życia bez końca. Nie wiemy o tej nowej formie życia zbyt wiele, ale Słowo zapewnia nas, że to, co dziś przeczuwamy wiarą nie jest mniej realne niż nasze codzienne życie. Doświadczenie Boga dziś, Jego zwycięskiej mocy, która pokonała śmierć w nas (grzech, egoizm, życie dla siebie) daje nadzieję na wieczność. Ostateczna odpowiedź należy do Boga. Została już wypowiedziana w śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa, a spełni się ostatecznie na końcu czasów. Jeśli kochamy mocą Boga, już jesteśmy nieśmiertelni.

 

ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXXI zwykła C

Spotkać Miłosiernego Boga to pozwolić pociągnąć się od minimalizmu byle jakiej wiary do maksymalizmu wielkiej przygody świętości

ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXXI NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, aby dał nam bez przeszkody dążyć do zbawienia, które obiecuje • CZYTANIA: Księga Mądrości  11, 22 – 12, 2, Psalm 145(144), 1-2. 8-9. 10-11. 13cd-14 (R.: 1a), Drugi list do Tesaloniczan 1, 11 – 2, 2, Ewangelia wg św. Łukasza 19, 1-10

 

CHMURA SŁÓW

chmura

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Mądrości

(Mdr 11,22-12,2)

Panie, świat cały przy Tobie jak ziarnko na szali, kropla rosy porannej, co spadła na ziemię. Nad wszystkim masz litość, bo wszystko w Twej mocy, i oczy zamykasz na grzechy ludzi, by się nawrócili. Miłujesz bowiem wszystkie stworzenia, niczym się nie brzydzisz, co uczyniłeś, bo gdybyś miał coś w nienawiści, nie byłbyś tego uczynił. Jakżeby coś trwać mogło, gdybyś Ty tego nie chciał? Jak by się zachowało, czego byś nie wezwał? Oszczędzasz wszystko, bo to wszystko Twoje, Panie, miłośniku życia! Bo we wszystkim jest Twoje nieśmiertelne tchnienie. Dlatego nieznacznie karzesz upadających i strofujesz, przypominając, w czym grzeszą, by wyzbywszy się złości, w Ciebie, Panie, uwierzyli.

Oto słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Przyjaciel życia Mdr 11, 22-12, 2

W nas wszystkich jest nieśmiertelne tchnienie Boga

KSIĘGA: Mądrości • AUTOR: anonimowy mędrzec • CZAS POWSTANIA: czasy hellenistyczne, I w. przed Chr. • KATEGORIA: literatura mądrościowa


KSIĘGA MISYJNA. Dawniej księga nazywana była “Mądrością Salomona” – uważano bowiem, że to właśnie król Salomon, postać stojąca u początków literatury mądrościowej Starego Testamentu, był jej autorem. Jednak szczegółowe badania językowe nad księgą dowiodły, że autorem księgi jest raczej zhellenizowany Żyd żyjący w Aleksandrii ok. I w przed Chr. Celem dzieła jest przekonanie prześladowanych i żyjących w pogańskim kontekście kulturowym rodaków do trwania przy swej wierze. Autor ukazuje religię Izraela jako ponadczasową i uniwersalną drogę zbawienia dla wszystkich narodów. Izrael ma pełnić rolę ich misjonarza. Księga nie znalazła się w hebrajskim kanonie pisma natchnionych.

HISTORIA MĄDROŚCI. Księga Mądrości opowiada dzieje zbawienia jako historię Bożej Mądrości. Pierwsza część (rozdziały 1-5) mówi o Mądrości kierującej życiem człowieka • druga (rozdziały 6-9) to hymn pochwalny na cześć upersonifikowanej Mądrości, ukazanej tu niemal jako osoba • trzecia zaś (10-19) skupia się na roli, jaką Mądrość Boża odgrywa w historii Izraela.

ZANIM USŁYSZYSZ • Fragment, który dziś usłyszymy pochodzi właśnie z tej ostatniej części, będącej jednym wielkim poematem ku czci Mądrości, z którą działał Bóg w historii swego ludu. Pomiędzy opisem cudów towarzyszących wyjściu Izraela z Egiptu oraz cierpliwości Bożej względem dawnych mieszkańców Kanaanu słyszymy to krótkie wezwanie, które znów wychwala Mądrość Bożą. Owa mądrość nie jest jakąś abstrakcją, koncepcją, pojęciem, ale przejawia się ona w konkretnej miłości wobec swoich stworzeń.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wszechmoc w miłości: Nad wszystkim masz litość, bo wszystko w Twej mocy, i oczy zamykasz na grzechy ludzi, by się nawrócili.

Nasze oryginalne pochodzenie: Bo we wszystkim jest Twoje nieśmiertelne tchnienie.

 

LINKI


Nad wszystkim masz litość, bo wszystko w Twej mocy, i oczy zamykasz na grzechy ludzi, by się nawrócili (Mdr 11,23).

Syr 18,12: Zobaczył On i wie, że koniec ich godny litości i dlatego pomnożył swoje przebaczenie.

Rz 2,4: A może gardzisz bogactwem dobroci, cierpliwości i wielkoduszności Jego, nie chcąc wiedzieć, że dobroć Boża chce cię przywieść do nawrócenia?

Rz 3,25-26: Jego to ustanowił Bóg narzędziem przebłagania przez wiarę mocą Jego krwi. Chciał przez to okazać, że sprawiedliwość Jego względem grzechów popełnionych dawniej – za dni cierpliwości Bożej – wyrażała się w odpuszczaniu ich po to, by ujawnić w obecnym czasie Jego sprawiedliwość, i aby pokazać, że On sam jest sprawiedliwy i usprawiedliwia każdego, który wierzy w Jezusa.

Bo we wszystkim jest Twoje nieśmiertelne tchnienie (Mdr 12,1).

Rdz 2,7: Wtedy to Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego stał się człowiek istotą żywą.

 

TRANSLATOR


Panie, miłośniku życia! (Mdr 11,26) można przetłumaczyć inaczej z gr.: władco, przyjacielu życia!

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Autor Księgi Mądrości odkrywa w otaczającym go świecie misterium Bożego miłosierdzia. Bóg Starego Testamentu to przede wszystkim Bóg mocny, Ojciec i przewodnik, który zdecydowanie karze swój lud i inne narody. Jego sprawiedliwość stoi na straży praw, które ustanowił dla świata. Księga Mądrości, która według niektórych powstaje już za czasów Chrystusa, zwiastuje nowe oblicze Boga, oblicze Miłosiernego. Bóg, którego opisuje natchniony autor, patrzy na kruchość swojego stworzenia i wydaje się być nią do głębi poruszony. Tak jak kobieta, Bóg okazuje miłość, bo kocha życie, które powołał do istnienia. Jeśli karze to nieznacznie, tak aby jego dzieci pozbyły się złości. Gdzie podział się męski honor Boga, Pana wszechświata? Wielkimi krokami zbliża się nowe, objawienie Miłosiernego, które przyniesie Chrystus.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Psalmu

(Ps 145,1-2.8-11.13cd-14)

REFREN: Będę Cię wielbił, Boże mój i Królu

Będę Cię wielbił, Boże mój i Królu, i sławił Twoje imię przez wszystkie wieki. Każdego dnia będę Ciebie błogosławił i na wieki wysławiał Twoje imię.

Pan jest łagodny i miłosierny, nieskory do gniewu i bardzo łaskawy. Pan jest dobry dla wszystkich, a Jego miłosierdzie nad wszystkim, co stworzył.

Niech Cię wielbią Panie wszystkie Twoje dzieła i niech Cię błogosławią Twoi święci. Niech mówią o chwale Twojego królestwa i niech głoszą Twoją potęgę.

Pan jest wierny we wszystkich swoich słowach i we wszystkich dziełach swoich święty. Pan podtrzymuje wszystkich, którzy upadają, i podnosi wszystkich zgnębionych.

[01][02]

PSALM

Dobry dla wszystkich Ps 145 (144), 1-2. 8-9. 10-11. 13cd-14
Ten, kto doświadczył, że Bóg jest dla niego dobry (tym bardziej, kiedy na to w ogóle nie zasługuje), pragnie Go po prostu wielbić

PSALM 145 • AUTOR: anonimowy lewita • CZAS POWSTANIA: powygnaniowy, epoka perska


A… B… C… Psalm 145 to pochwalny, bogaty w określenia dotyczące wielkości i bliskości Boga, a także radości Jego wyznawcy psalm. To psalm alfabetyczny – następujące po sobie hebrajskie wersety rozpoczynają się od kolejnej litery hebrajskiego alfabetu, aczkolwiek tego bogactwa formy nie dostrzeżemy w polskim tłumaczeniu • Psalm ten należy do gatunku hymnu, bezinteresownej modlitwy uwielbienia (hebr. tehilla). Wierzący wzywa wspólnotę zgromadzoną na modlitwie w świątyni, która reprezentuje całe stworzenie, do wychwalania Bożego panowania nad światem.

PONAD WSZYSTKO • Usłyszymy mniej więcej połowę Psalmu 145. Zostały wybrane wersety, które ukazują majestat i panowanie Boga nad całym światem i wszystkimi czasami.

 

NAJWAŻNIEJSZE WERSETY


Miłosierdzie: Pan jest dobry dla wszystkich, a Jego miłosierdzie nad wszystkim, co stworzył.

Odpowiedź: Każdego dnia będę Cię błogosławił i na wieki wysławiał Twe imię.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu do Tesaloniczan

(2 Tes 1,11-2,2)

Modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uczynił was godnymi swego wezwania, aby z mocą udoskonalił w was wszelkie pragnienie dobra oraz czyn płynący z wiary. Aby w was zostało uwielbione imię Pana naszego Jezusa Chrystusa - a wy w Nim - za łaską Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa. W sprawie przyjścia Pana naszego Jezusa Chrystusa i naszego zgromadzenia się wokół Niego, prosimy was, bracia, abyście się nie dali zbyt łatwo zachwiać w waszym rozumieniu ani zastraszyć bądź przez ducha, bądź przez mowę, bądź przez list, rzekomo od nas pochodzący, jakoby już nastawał dzień Pański.

Oto słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Pragnienie dobra oraz czyn wiary 2 Tes 1, 11-2, 2
Wszystko po to, aby w was zostało uwielbione imię Pana naszego, Jezusa Chrystusa, a wy w Nim

DRUGI LIST DO TESALONICZAN • NADAWCA: św. Paweł • SKĄD: Korynt • DATA: ok. 51-52 r. •  ADRESACI: chrześcijanie w Tesalonice


JEDNO Z NAJSTARSZYCH PISM NOWEGO TESTAMENTU • Drugi List do Tesaloniczan pod wieloma względami bardzo przypomina ten pierwszy (uważany za najstarsze pismo Nowego Testamentu). Dlatego można sądzić, że został na nim krótko po nim (być pół roku albo rok).

Najprawdopodobniej podczas pisania tych listów, od końca 50 do połowy 52 roku, Paweł przez około półtora roku ewangelizował w Koryncie (zob. Dz 18,1-18).

KONTEKST • Wydaje się, że sytuacja tamtejszego nie Kościoła nie zmieniła się zbytnio. Dlatego Paweł porusza to podobne tematy jak w pierwszym liście: dodaje odwagi prześladowanym (1,4-10), pragnie poprawić nieporozumienia co do powtórnego przyjścia Pana (2,1-12) oraz zachęca do wytrwałości i spokojnej pracy na własne utrzymanie (2,13-3,15). Tak jak w pierwszym liście głównym tematem jest eschatologia. Można powiedzieć, że oba listy wzajemnie dobrze się uzupełniają.

ZANIM USŁYSZYSZ • Wśród pierwszych chrześcijan panowało nieraz mocne “napięcie eschatologiczne”: byli tacy, którzy myśleli, że Chrystus powróci zaraz, wkrótce, jeszcze za ich życia. Paweł pragnie uspokoić swoich uczniów i skłonić do życia realnym życiem, które mają, bez zbytniego skupiania się na (ważnej, choć przecież nie do końca znanej) przyszłości. Bóg powołał nas do świętości, którą chce nas w nas zrealizować poprzez nasze konkretne życie, niezależnie od chwili powrotu Chrystusa, czy długości naszego życia. A to wszystko na chwałę Boga. O to modli się Paweł.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


O co się modlić?: Dlatego modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uczynił was godnymi swego wezwania, aby z mocą udoskonalił w was wszelkie pragnienie dobra oraz czyn płynący z wiary.

 

LINKI


Dlatego modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uczynił was godnymi swego wezwania, aby z mocą udoskonalił w was wszelkie pragnienie dobra oraz czyn płynący z wiary (2Tes 1,11).

Kol 1,9: Przeto i my od dnia, w którym to usłyszeliśmy, nie przestajemy za was się modlić i prosić Boga, abyście doszli do pełnego poznania Jego woli, w całej mądrości i duchowym zrozumieniu…

1Tes 1,2: Zawsze dziękujemy Bogu za was wszystkich, wspominając o was nieustannie w naszych modlitwach… 

1P 5,10: A Bóg wszelkiej łaski, Ten, który was powołał do wiecznej swojej chwały w Chrystusie, gdy trochę pocierpicie, sam was udoskonali, utwierdzi, umocni i ugruntuje. 

 

TRANSLATOR


Dlatego modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uczynił was godnymi swego wezwania, aby z mocą udoskonalił w was wszelkie pragnienie dobra oraz czyn płynący z wiary (2Tes 1,11). Być może lepiej jest przetłumaczyć: powołania. Można też inaczej: wypełnił wszelkie dobre pragnienie oraz dosłownie: dzieło, czyn wiary.

…jakoby już nastawał dzień Pański (2Tes 2,2). W gr. użyty czas perfektum, który zwykle oznacza przeszłą czynność, która ma swoje skutki sięgające teraźniejszości. Tak tutaj: tak jakby już nastał (i jest).

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Ci, którzy słuchali 1 Listu Pawła do Tesaloniczan odczytywanego podczas zgromadzenia, mogli błędnie zrozumieć myśl apostoła o nastającym dniu zbawienia (1 Tes 5,5). Chrześcijanie z Tesaloniki sądzili być może, że nadejdzie on natychmiast, że życie zmartwychwstałe zaczęło się już dla nich w Chrystusie. Paweł zapowiada, że przyszły „dzień Pański” jest bliski, ale jeszcze nie nadszedł. Przyjdzie nieoczekiwanie (1 Tes 5,2), zostanie jednak zapowiedziany przez pewne znaki (2 Tes 2,3-12). Apostoł zamiast wypatrywać dnia Paruzji modli się, aby chrześcijanie w Tesalonice okazali się wiernymi swojemu powołaniu do zbawienia. Apostoł myśli długodystansowo, nie spodziewa się szybkiego przyjścia Pana. Trzeba zrobić wszystko, aby życie ułożyło się w drogę do Królestwa.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Paruzja (przyjście). Paweł nawiązuje do niej także w 2 Tes 2,8 oraz w 1 Tes 4,15. Przyjście było słowem powszechnie stosowanym, kiedy jednak używano go w odniesieniu do króla, oznaczało przybycie pełne chwały. W niektórych tekstach żydowskich używa się go w odniesieniu do przeszłych teofanii oraz przyszłego objawienia się Boga w chwale. W Mt 24 użyto go w odniesieniu do powtórnego przyjścia Chrystusa. Wiele tekstów, zarówno ze Starego Testamentu (np. Iz 27,12-13), jak i późniejszej literatury żydowskiej, mówi o zgromadzeniu Izraela na końcu czasów jako Bożego ludu.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 19,1-10)

Jezus wszedł do Jerycha i przechodził przez miasto. A był tam pewien człowiek, imieniem Zacheusz, zwierzchnik celników i bardzo bogaty. Chciał on koniecznie zobaczyć Jezusa, kto to jest, ale nie mógł z powodu tłumu, gdyż był niskiego wzrostu. Pobiegł więc naprzód i wspiął się na sykomorę, aby móc Go ujrzeć, tamtędy bowiem miał przechodzić. Gdy Jezus przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i rzekł do niego: Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu. Zeszedł więc z pośpiechem i przyjął Go rozradowany. A wszyscy, widząc to, szemrali: Do grzesznika poszedł w gościnę. Lecz Zacheusz stanął i rzekł do Pana: Panie, oto połowę mego majątku daję ubogim, a jeśli kogo w czym skrzywdziłem, zwracam poczwórnie. Na to Jezus rzekł do niego: Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Dziś muszę! Łk 19, 1-10

Bądź czujny. Jezus dziś musi się zatrzymać w twoim domu!

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA:
przypowieść • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • wdowa, sędzia


EWANGELIA MIŁOSIERDZIA • O Łukaszu mówi się, że jest ewangelistą Bożego miłosierdzia, ponieważ ze szczególną uwagą opisuje Jezusa pochylającego się nad grzesznikami i chorymi. Przypomnijmy, Łukasz – lekarz z Antiochii Syryjskiej –  był towarzyszem św. Pawła i spisał głoszoną przez niego Dobrą Nowinę. Jego dzieło dzieli się na dwie księgi: Ewangelię i jej kontynuację − Dzieje Apostolskie. Swoją Ewangelię adresuje do chrześcijan pochodzenia pogańskiego.

W DRODZE DO JEROZOLIMY • To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) był ciągle ku niej skierowany. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) było przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach. Teraz Jezus jest już u kresu swej wędrówki, bardzo blisko (Jerycho jest oddalone od Jerozolimy o kilkanaście kilometrów). Po dzisiejszym fragmencie i przypowieści o minach (ww. 11-27), Jezus wjedzie uroczyście do Świętego Miasta (ww. 28-44) i uda się do Świątyni (ww. 45-48).

ZANIM USŁYSZYSZ • Słuchany przez nas dzisiaj fragment należy do bardzo znanych. Malowniczy opis ewangelisty pomaga nam w wyobrażeniu sobie tego wydarzenia. Zwróć uwagę na to, że Zacheusz jako poborca podatków jest pewnie człowiekiem nielubianym i ostatnim podejrzewanym o religijne poruszenia. Przecież raczej ma dosyć pieniędzy, ale być może czuje również jakiś niedosyt, choć sam nie wie czego dokładnie mu w życiu brakuje. Upokorzenie i osamotnienie, w którym żyje jest jeszcze podkreślone przez jego “niski wzrost”. Nie znamy motywów jego poszukiwania Jezusa, być może to nic więcej jak zwykła ciekawość. A jednak gorliwość, która porusza Zacheusza, niejako przymusza samego Jezusa i sprowadza zbawienie do domu publicznego grzesznika, ku zgorszeniu pobożnych. Tak Jezus pełni swoją misję: niesie zbawienie potrzebującym. Odpowiedź Zacheusza jest konkretna i natychmiastowa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Bóg musi: Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu.

Kogo szuka Jezus?: Na to Jezus rzekł do niego: «Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło».

 

LINKI

Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu (Łk 19,5).

J 4,7: Nadeszła tam kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: «Daj Mi pić!» 

J 5,6: Gdy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że czeka już długi czas, rzekł do niego: «Czy chcesz stać się zdrowym?» 

J 11,33: Gdy więc Jezus ujrzał jak płakała ona i Żydzi, którzy razem z nią przyszli, wzruszył się w duchu, rozrzewnił i zapytał: «Gdzieście go położyli?» 

J 14,23: W odpowiedzi rzekł do niego Jezus: Jeśli Mnie kto miłuje, będzie zachowywał moją naukę, a Ojciec mój umiłuje go, i przyjdziemy do niego, i będziemy u niego przebywać. 

Na to Jezus rzekł do niego: «Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło» (Łk 19,9-10).

Łk 15,4: Któż z was, gdy ma sto owiec, a zgubi jedną z nich, nie zostawia dziewięćdziesięciu dziewięciu na pustyni i nie idzie za zgubioną, aż ją znajdzie?

J 3,17: Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony. 

1Tm 1,15: Nauka to zasługująca na wiarę i godna całkowitego uznania, że Chrystus Jezus przyszedł na świat zbawić grzeszników, spośród których ja jestem pierwszy. 

Mt 1,21: Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów. 

Rz 5,6: Chrystus bowiem umarł za nas, jako za grzeszników, w oznaczonym czasie, gdyśmy jeszcze byli bezsilni.

 

TRANSLATOR


Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu (Łk 19,5).
W oryginale (gr. dei) bezosobowo, stanowczo i zdecydowanie: jest konieczne, potrzebne, należy.

 

JESZCZE O EWANGELII


Spotkanie Jezusa z Zacheuszem to najdoskonalszy przykład tego, jak Miłosierny przychodzi do grzesznika

Zacheusz. Jego imię po hebr. znaczy “czysty” i takim jest w oczach Jezusa. Jezus nie dzieli świata na czystych i nieczystych, jak faryzeusze. Ci ostatni uważali zwierzchnika celników za potępionego za życia, bo nie był w stanie wynagrodzić za krzywdy, które wyrządził. Jezus widzi w nim to, czego nie widzą inni. Dla Niego Zacheusz jest “dzieckiem Abrahama”.

Spojrzenie. Choć mówi się w tekście, że to Zacheusz chciał ujrzeć Jezusa, to Jezus pierwszy wypatrzył go na drzewie. Nie było to spojrzenie osądzające. W ten sam sposób opisuje się Jezusa wznoszącego oczy ku niebu podczas uzdrowień i cudów rozmnożenia chleba (Mt 14,19; Mk 6,41; 7,34; Łk 9,16). Jesteśmy świadkami cudu. Za chwilę nastąpi uzdrowienie Zacheusza.

Pośpiech. Pojawia się klasyczne Łukaszowe określenie – prędko. Pasterze z pośpiechem udają się do nowo narodzonego Mesjasza (Łk 2,16). Maryja z pośpiechem udaje się do Elżbiety (Łk 1,39). Kiedy Bóg wkracza w życie człowieka, nie ma czasu do stracenia. Czas łaski nie trwa wiecznie. Zacheuszu – zejdź prędko!

Muszę. Jezus stwierdza, że musi zatrzymać się w domu celnika. Przynagla go do tego Ojciec. Słowa dei (muszę) używa się w Ewangelii dla opisania boskiej konieczności. W podobny sposób Jezus mówi o Krzyżu, który musi na niego przyjść i o swoim zmartwychwstaniu (Mk 8,31).

Radość i hojność. Te dwa rzeczowniki opisują zmianę, która zachodzi w Zacheuszu. Radość z przyjęcia Jezusa oznacza radość zbawionego. Hojność podkreśla szczere nawrócenie. Zacheusz oddaje skrzywdzonym znacznie więcej, niż przewidywało Prawo.

Dziś. To słowo stanowi ważny element dzisiejszej Ewangelii. U Łukasza oznacza ono dzień zbawienia, który przynosi Jezus, wieczne “dziś”, które rozciąga się na całą ludzką historię (Łk 2,11; 4,21; 23,43). Odtąd Miłosierdzie Boże nieustannie oczekuje na człowieka.

 

CZY WIESZ, ŻE…


Celnik (gr. telones) nie tylko ściągał opłaty ściśle celne, lecz pobierał wszelkie świadczenia należne władzom. Należały do nich: podatki od nieruchomości, osób, dochodów, danin, opłaty za przejazd, przewóz i handel towarami. W czasach Nowego Testamentu w celu obsadzenia stanowiska celnika urządzano przetarg, w którym brali udział bogaci przedsiębiorcy i właścicieli ziemscy. Kto zaoferował wyższą sumę, wygrywał. Potem do niego należało ją odpowiednio ściągnąć. Określoną sumę należał wpłacić właściwym urzędnikom, a następnie  odzyskać ją z jak najwyższym zyskiem. Taki system sprzyjał oczywiście nadużyciom i samowoli. Z tego powodu celnicy byli uważani za publicznych grzeszników i kolaborantów rzymskiego okupanta, którzy dorabiają się na niedoli swoich braci. Świadczą o tym m.in. wypowiedzi rabinów w Talmudzie: faryzeuszem nie mógł zostać poborca podatkowy, ponieważ moralność i religijność tych stanów społecznych wykluczały się wzajemnie.

Sykomora (ficus sycomorus) to inaczej morwa figowa, która rośnie na ciepłych, nizinnych obszarach Lewantu. Nie należy mylić jej z sykomorami rosnącymi na obszarach o bardziej surowym klimacie. Owoce są mniejsze od owoców drzewa figowego i mogą być ciężkostrawne. Są jednak pożywieniem ubogich. W tym celu już w starożytności praktykowane było nacinanie nożem niedojrzałych owoców sykomory (do dziś robi się to w Egipcie i na Cyprze). Takie nacinanie powoduje wydzielanie gorzkiego soku, co przyspiesza dojrzewanie owoców, nawet 3-krotnie. Prorok Amos mówi, że jego zajęciem jest bycie pasterzem i właśnie “nacinaczem” sykomor (Am 7,14).

W starożytnym Egipcie, a później również w Izraelu sykomora była uprawiana także dla obfitego cienia, który daje jej gęste listowie na niskich, rozłożystych gałęziach. W Księdze Kronik (1Krn 27,28) jest uwaga o ustanowieniu przez króla Dawida nadzorców nad sykomorami.

Drewno sykomory jest miękkie i porowate, ale odporne na butwienie i dlatego stosunkowo trwałe. Z tego powodu już w starożytności używane było przez Egipcjan do wyrobu skrzyń, trumien dla mumii, sarkofagów. W Egipcie odkryto przedmioty wykonane z tego drewna pochodzące sprzed 3 tysięcy lat przed Chr. Obecnie nadal używa się go do budowy stropów domów.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Czy pośród MIŁOSIERDZIA odmienianego przez wszystkie przypadki, wśród różnych inicjatyw, pod koniec roku pod jego nazwą, w końcu go doświadczyłeś? Boga, który kocha człowieka ponad wszystko i pragnie wciąż wyciągać do niego rękę i podnosić go z upadku, dając nowe życie?

Bóg buduje w nas dobre pragnienia i czyny płynące z wiary. Daje wewnętrzną, duchową wolność wobec przyszłości, wyzwala z lęku.

Najważniejsze, by znów spotkać Jezusa. Bym pośród tłumu zechciał także stanąć z Nim sam na sam, twarzą w twarz. Dzisiejsze czytania przypominają znów o tym, co fundamentalne, tak oczywiste, że często przez nas zapominane.

Miłosierdzie to nie wiedza teoretyczna, ale wewnętrzna przemiana duchowa, które przeorientowuje całkowicie mój dzisiejszy punkt widzenia.

Spotkać Miłosiernego Boga w Jezusie jak Zacheusz, to pozwolić się pociągnąć od minimalizmu byle jakiej wiary i szarego życia do maksymalizmu wielkiej przygody świętości i radości głoszenia Ewangelii.

 

1/6
Zacheusz na grafice Jana Luykena, fot. Phillip Medhurst, WikimediaCommons
2/6
"Zacheusz na sykomorze oczekuje na przybycie Jezusa", James Tissot, m. 1886 a 1894 r., Brooklyn Museum, USA
3/6
"Zacheusz przyjmuje Jezusa", witraż z kościoła Dobrego Pasterza, Jerycho, Palestyna, fot. Tango7174, WikimediaCommons
4/6
"Zacheusz", Niels Larsen Stevns, 1913 r., Randers Kunstmuseum, Randers, Dania
5/6
Ikona z przedstawieniem Zacheusza, fot. Ted, Flickr.com
6/6
Ilustracja przedstawiająca Jezusa i Zacheusza, fot. pcstatman, Flickr.com
poprzednie
następne

 

ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >