Jutro Niedziela – XXX zwykła C

W modlitwie najważniejsza jest postawa, z którą człowiek do niej staje

ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXX NIEDZIELA ZWYKŁA Rok CKOLEKTA: modlimy się o to, abyśmy bez przeszkody dążyli do zbawienia, które obiecuje miłosierny Bóg  • KOLOR: zielony  • CZYTANIA: Mądrość Syracha 35, 12-14. 16-18; Psalm 34 (33), 2-3. 17-18. 19 i 23 (R.: 7a); Drugi List do Tymoteusza 4, 6-9. 16-18; Ewangelia wg św. Łukasza 18, 9-14;

 

CHMURA SŁOWA •

chmura

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Mądrości Syracha

(Syr 35,12-14.16-18)

Pan jest Sędzią, który nie ma względu na osoby. Nie będzie miał On względu na osobę przeciw biednemu, owszem, wysłucha prośby pokrzywdzonego. Nie lekceważy błagania sieroty i wdowy, kiedy się skarży. Kto służy Bogu, z upodobaniem będzie przyjęty, a błaganie jego dosięgnie obłoków. Modlitwa biednego przeniknie obłoki i nie ustanie, aż dojdzie do celu. Nie odstąpi ona, aż wejrzy Najwyższy i ujmie się za sprawiedliwymi, i wyda słuszny wyrok.

Oto Słowo Boże

[01][02]

PIERWSZE CZYTANIE

Modlitwa, które przenika obłoki Syr 35, 12-14. 16-18

Bóg słucha modlitwy biednego, słabego, bezbronnego

KSIĘGA: MĄDROŚĆ SYRACHA • AUTOR: Jezus, syn Syracha • CZAS POWSTANIA: ok. 190 r. przed Chr.


KSIĘGA JEZUSA, SYNA SYRACHA • Mądrość Jezusa, syna Eleazara, syna Syracha, tak brzmi pełny tytuł księgi, z której pochodzi pierwsze czytanie. To jedna z ksiąg mądrościowych. Jest dość długa, liczy aż 51 rozdziałów. Nie zawiera narracji, nie opowiada historii Izraela, jego królów, dziejów ludu Bożego. To luźny zbiór zasad, zapis doktryny, innymi słowy: prawdziwa mądrość, której źródłem, natchnieniem jest Bóg. Autor prawdopodobnie prowadził szkołę w Jerozolimie, ok. 180 r. przed Chrystusem. Adresatami jego pouczeń są uczniowie jego szkoły i wszyscy, którzy chcą zdobywać wiedzę. Syrach nazywa ich swoimi synami (2,1; 3,17; 4,1). Autor prologu stwierdza, że księga adresowana jest także do tych, którzy chcą pogłębić swoją więź z Panem przez Prawo oraz do tych, którzy żyjąc na obczyźnie, do Prawa chcą dostosować swoje obyczaje. Księga uczy, że religia przodków wciąż jeszcze jest żywa i zdolna odpowiedzieć na wyzwania współczesności. Słowa Syracha przekazane pierwotnie w wersji hebrajskiej zostały przetłumaczone na grecki przez wnuka, który przybył do Aleksandrii ok. 132 r. za króla Ptolomeusza Euergetasa II. Księgi brak w kanonie hebrajskim.

KONTEKST • Czytamy fragment z 35 rozdziału Księgi Syracha, który należy do I części (1,1-43,33), opisującej mędrca i prawdziwą mądrość. W tym rozdziale najpierw jest mowa o ofiarach składanych Bogu (ww. 1-10), a później o Bożej sprawiedliwości, która nie zapomina o ubogim i nie sądzi według ludzkich kategorii (ww. 11-24).

ZANIM USŁYSZYSZ • To czytanie łączy się bezpośrednie z dzisiejszą Ewangelią: Bóg słucha modlitwy biednego, słabego, bezbronnego. On nie ma względu na osoby, wie kto jest najbardziej potrzebujący. Modlitwa pozwala takiemu człowiekowi wznieść się do nieba, albo lepiej: doświadczać go, mimo wszystko, już tutaj na ziemi.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Boska sprawiedliwość: Pan jest Sędzią, który nie ma względu na osoby.

 

LINKI


Pan jest Sędzią, który nie ma względu na osoby (Syr 35,12).

Pwt 10,17: albowiem Pan, Bóg wasz, jest Bogiem nad bogami i Panem nad panami, Bogiem wielkim, potężnym i straszliwym, który nie ma względu na osoby i nie przyjmuje podarków.

Hi 34,19: On nie schlebia książętom, bogacza nie stawia przed biednym, bo wszyscy są dziełem rąk Jego.

Dz 10,34: Wtedy Piotr przemówił w dłuższym wywodzie: «Przekonuję się, że Bóg naprawdę nie ma względu na osoby.

1P 1,17: Jeżeli bowiem Ojcem nazywacie Tego, który bez względu na osoby sądzi według uczynków każdego, to w bojaźni spędzajcie czas swojego pobytu na obczyźnie.

Ef 6,9: A wy, panowie, tak samo wobec nich postępujcie: zaniechajcie groźby, świadomi tego, że w niebie jest Pan zarówno ich, jak wasz, a u Niego nie ma względu na osoby.

 

TRANSLATOR


Pan jest Sędzią, który nie ma względu na osoby (Syr 35,12).

Dosłownie: nie ma u niego chwały osoby.

Nie będzie miał On względu na osobę przeciw biednemu (Syr 35,13).

Dosłownie: nie odwróci twarzy.

Modlitwa biednego przeniknie obłoki i nie ustanie, aż dojdzie do celu (Syr 35,17).

W oryginale aoryst, który daje odcień pewności, skuteczności: bez wątpienia przenika, w pewnym sensie: już przeniknęła.

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Syrach, to szczególnego rodzaju mędrzec. Choć zgłębiał pisma i tradycje innych narodów, podróżował i poznawał inne kultury, największą i jedyną mądrością jego życia pozostało Słowo Boże, Tora. Nauka, podróże, księgi nie zabiły w nim autentycznej, szczerej wiary i ducha modlitwy. W ujmującym obrazie ukazuje ją, jak przebija obłoki i dociera do samego Boga. Inny wielki mędrzec, Sokrates, badając obłoki nie znalazł w nich nic boskiego. Opisywał także duszę ludzką, podobną do rydwanu, który woźnica (rozum) próbuje wznieść na boskie wyżyny, ale nieustannie opada ku ziemi ścigany przez konie pożądania i emocji. Syrach, choć nie tak wielki jak Sokrates, znalazł pewny sposób na lot ku samemu Bogu. Modlitwę.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 34,2-3.17-19.23)

REFREN: Biedak zawołał i Pan go wysłuchał.

Będę błogosławił Pana po wieczne czasy, Jego chwała będzie zawsze na moich ustach. Dusza moja chlubi się Panem, niech słyszą to pokorni i niech się weselą.

Pan zwraca swe oblicze przeciw zło czyniącym, by pamięć o nich wymazać z ziemi. Pan słyszy wołających o pomoc i ratuje ich od wszelkiej udręki.

Pan jest blisko ludzi skruszonych w sercu, ocala upadłych na duchu. Pan odkupi dusze sług swoich, nie zazna kary, kto się doń ucieka.

[01][02]

PSALM

Pan jest dobry •  Ps 34 (33), 2-3. 4-5. 6-7

Modlitwa przemienia trudne doświadczenie człowieka, bo wprowadza go w relację z samym Bogiem

PSALM 34AUTOR: lewita • CZAS POWSTANIA: przed wygnaniem (przed 586 r. przed Chr.)


PSALM 34 • to psalm dziękczynny. Był on wykonywany w liturgii świątynnej jako indywidualna modlitwa dziękczynna. Pod względem struktury jest to psalm alfabetyczny, rodzaj akrostychu. Każdy werset rozpoczyna się kolejną literą hebrajskiego alfabetu. Usłyszymy kilka wersetów pieśni.

DAWID SZALONY • Jak podpowiada sam werset wprowadzający,  Dawid wyśpiewał Psalm 34, gdy wobec Abimeleka udawał szaleńca i odszedł wygnany przez niego. Chodzi o historię opisaną w Pierwszej Księdze Samuela (>> 1 Sm 21,11-15) • To czasy, gdy Dawid nie jest jeszcze królem, co więcej, żyje w ciągłym zagrożeniu z powodu wrogości króla Saula. Po raz kolejny ratuje się ucieczką, chroniąc się u króla Gat, Akisza (nie Abimeleka, jak twierdzi wprowadzenie). Jednak zostaje rozpoznany jako groźny wojownik wrogiego narodu. Ratuje się, udając szalonego. Zaczyna dokonywać wśród nich niezrozumiałych czynności: tłukł rękami w skrzydła bramy i pozwalał ślinie spływać po brodzie. Fortel się udał. Akisz uznaje Dawida za szalonego.

Z MOCY ŚMIERCI • Ten tytuł psalmu został prawdopodobnie dopisany później. Pierwotnie psalm opisuje doświadczenie człowieka, wywodzącego się spośród anawim – ubogich i uciskanych, którego Pan wyrywa z mocy śmierci. Pobożny Izraelita, który opisuje tu swoje doświadczenia, widział w nich odbicie historii Dawida i działanie tej samej Bożej Opatrzności. To właśnie doświadczenie, można powiedzieć, paschalne, łączy ten psalm z motywem przewodnim dzisiejszej liturgii Słowa: modlitwa przemienia trudne doświadczenie człowieka, bo wprowadza go w relację z samym Bogiem.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Nie tylko dziś i jutro: Będę błogosławił Pana po wieczne czasy,

Słyszy najcichszy i najsłabszy głos skierowany do Niego: Pan jest blisko ludzi skruszonych w sercu, ocala upadłych na duchu.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(2 Tm 4,6-9.16-18)

Krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła. W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiarę ustrzegłem. Na ostatek odłożono dla mnie wieniec sprawiedliwości, który mi w owym dniu odda Pan, sprawiedliwy Sędzia, a nie tylko mnie, ale i wszystkich, którzy umiłowali pojawienie się Jego. Pośpiesz się, by przybyć do mnie szybko. W pierwszej mojej obronie nikt przy mnie nie stanął, ale mię wszyscy opuścili: niech im to nie będzie policzone! Natomiast Pan stanął przy mnie i wzmocnił mię, żeby się przeze mnie dopełniło głoszenie Ewangelii i żeby wszystkie narody je posłyszały; wyrwany też zostałem z paszczy lwa. Wyrwie mię Pan od wszelkiego złego czynu i wybawi mię, przyjmując do swego królestwa niebieskiego; Jemu chwała na wieki wieków! Amen.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Z paszczy lwa2 Tm  4, 6-9. 16-18

Posłuchaj testamentu Pawła z Tarsu

KSIĘGA: Pierwszy List do Tymoteusza • NADAWCA: św. Paweł/jego uczniowie · SKĄD: Rzym, Macedonia, Korynt, Nikopolis lub Efez • DATA: 63-65 lub 80-90r. • ADRESAT: Tymoteusz


KSIĘGA • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Drugi List do Tymoteusza według tradycyjnych poglądów napisany został około 65 roku, kiedy Paweł przebywał w więzieniu w Rzymie.

KONTEKST • To krótki, osobisty tekst. W głównej mierze jest zachętą, by cierpieć dla Jezusa. Paweł nie ukrywa prawdy: mówi o trudzie, przeciwnościach, cierpieniu. Po kilku tygodniach dziś dochodzimy do samej końcówki listu, to znaczy ostatnich wersetów czwartego rozdziału.

ZANIM USŁYSZYSZ • Niektórzy nazywają ten list testamentem Pawła. Rzeczywiście przeczuwa on już swą, zdaje się, bliską śmierć (Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła, 2Tm 4,6), z drugiej strony, robi rachunek sumienia ze swojego apostolstwa (W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem, 2Tm 4,7). Na jego ustach jest przede wszystkim przebaczenie i wdzięczność wobec Pana Boga. Wie on też, patrząc na historię swojego życia, że ostatecznie jedynym, na którym człowiek może naprawdę oprzeć swoje życie jest tylko sam Bóg.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Oby móc tak podsumować życie: W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem.

Jak Pan Jezus: W pierwszej mojej obronie nikt przy mnie nie stanął, ale mię wszyscy opuścili: niech im to nie będzie policzone!
Pan ratuje i posyła: Natomiast Pan stanął przy mnie i wzmocnił mię, żeby się przeze mnie dopełniło głoszenie Ewangelii i żeby wszystkie narody je posłyszały; wyrwany też zostałem z paszczy lwa.

 

LINKI


W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem (2Tm 4,7).

Dz 20,24: Lecz ja zgoła nie cenię sobie życia, bylebym tylko dokończył biegu i posługiwania, które otrzymałem od Pana Jezusa: bylebym dał świadectwo o Ewangelii łaski Bożej.

1Tm 6,12: Walcz w dobrych zawodach o wiarę, zdobądź życie wieczne: do niego zostałeś powołany i o nim złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków.

J 4,34: Powiedział im Jezus: «Moim pokarmem jest wypełnić wolę Tego, który Mnie posłał, i wykonać Jego dzieło.

W pierwszej mojej obronie nikt przy mnie nie stanął, ale mię wszyscy opuścili: niech im to nie będzie policzone! (2Tm 4,16)

Mk 14,50: Wtedy opuścili Go wszyscy i uciekli.

J 16,32: Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że się rozproszycie każdy w swoją stronę, a Mnie zostawicie samego. Ale Ja nie jestem sam, bo Ojciec jest ze Mną.

Dz 7,60: A gdy osunął się na kolana, [Szczepan] zawołał głośno: «Panie, nie poczytaj im tego grzechu!» Po tych słowach skonał.

 

TRANSLATOR


Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła (2Tm 4,6).

Dosłownie: Jestem już wylewany jako ofiara (nawiązanie do ofiar płynnych znanych ze Starego Testamentu).

Lepiej: odejścia, odłączenia, odwiązania.

W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem (2Tm 4,7).

Dosłownie: stoczyłem piękną walkę.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


W zadziwiający sposób Paweł żegna się ze swoim życiem, czekając na bliską już śmierć. Opisuje czekającą nań egzekucję, ścięcie mieczem, jako kairos, czas szczególny, wyznaczony nie tylko przez rzymskich urzędników ale przez Bożą Opatrzność czas łaski. Jego męczeńska śmierć to wyzwolenie (gr. lysis), odwiązanie Pawła od tego świata, aby mógł wreszcie przebywać ze Zmartwychwstałym, któremu całe życie służył. Życie to Paweł porównuje do starożytnych agonów, do walki i do biegu, który ukończył. Teraz z ogromną pewnością oczekuje wieńca zwycięzcy, który ma włożyć na jego skronie sam Pan.

Paweł jako Żyd nigdy nie wypowiedziałby się z taką pewnością o swoim zbawieniu. Judaizm polegał na pieczołowitym zbieraniu uczynków w oczekiwaniu na moment sądu, który miał wszystko objawić. Zbawienie do ostatniej chwili było misterium. Usprawiedliwienie, które przynosi Chrystus jest dla grzeszników, nie dla sprawiedliwych; zbawia dziś, nie każąc się martwić o przyszłość.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

(Łk 18,9-14)

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Jezus powiedział do niektórych, co ufali sobie, że są sprawiedliwi, a innymi gardzili, tę przypowieść: Dwóch ludzi przyszło do świątyni, żeby się modlić, jeden faryzeusz a drugi celnik. Faryzeusz stanął i tak w duszy się modlił: Boże, dziękuję Ci, że nie jestem jak inni ludzie, zdziercy, oszuści, cudzołożnicy, albo jak i ten celnik. Zachowuję post dwa razy w tygodniu, daję dziesięcinę ze wszystkiego, co nabywam. Natomiast celnik stał z daleka i nie śmiał nawet oczu wznieść ku niebu, lecz bił się w piersi i mówił: Boże, miej litość dla mnie, grzesznika. Powiadam wam: Ten odszedł do domu usprawiedliwiony, nie tamten. Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się uniża, będzie wywyższony.

Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Ulituj się nade mną, grzesznikiem! Łk 17, 11-19

Oto modlitwa, która zbawia: grzesznika czyni sprawiedliwym

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.

KATEGORIA: cud • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: ok. 33 r. • BOHATEROWIE: Jezus, trędowaci


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) pozostaje teraz ciągle ku niej skierowany. To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) jest przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

KONTEKST •  Przeszliśmy do osiemnastego rozdziału, ostatniego przed dotarciem Jezusa do celu swej wędrówki, Jerozolimy. Być może dlatego są w tym rozdziale po trosze zebrane podstawowe tematy, które Łukasz podkreśla w swojej Ewangelii: modlitwa (ww. 1-8), pokora (ww. 9-14; 15-17), wolność od dóbr materialnych (ww. 18-30), zapowiedź męki i zmartwychwstania (ww. 31-34) oraz wiara (ww. 35-43).

ZANIM USŁYSZYSZ • Przypowieść, którą opowiada Jezus ma bardzo konkretnych adresatów: tych co ufali sobie, że są sprawiedliwi, a innymi gardzili (w. 9). Przedstawiona nam zostanie modlitwa osoby powszechnie szanowanej i uważanej za religijny autorytet oraz publicznego grzesznika, pogardzanego przez ogół. Paradoks, punkt zapalny przypowieści polegać będzie na tym, że to ten drugi wraca do domu usprawiedliwiony, zbawiony, przemieniony, a nie pierwszy. Zwróć uwagę, że obie modlitwy różnią się nie tylko treścią, ale także formą (wiele słów faryzeusza, jego ja w centrum oraz proste wezwanie celnika do Boga ) i postawą (faryzeusz, który stoi przy sobie, w sobie, zob. TRANSLATOR oraz celnik, który zatrzymuje się z daleka i patrzy w ziemię).

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Konkretni adresaci: Powiedział też do niektórych, co ufali sobie, że są sprawiedliwi, a innymi gardzili, tę przypowieść…

Na odwrót: Powiadam wam: Ten odszedł do domu usprawiedliwiony, nie tamten. Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się uniża, będzie wywyższony.

 

LINKI


Powiedział też do niektórych, co ufali sobie, że są sprawiedliwi, a innymi gardzili, tę przypowieść… (Łk 18,9)

Łk 16,15: Powiedział więc do nich: To wy właśnie wobec ludzi udajecie sprawiedliwych, ale Bóg zna wasze serca. To bowiem, co za wielkie uchodzi między ludźmi, obrzydliwością jest w oczach Bożych.

Rz 10,3: Albowiem nie chcąc uznać, że usprawiedliwienie pochodzi od Boga, i uporczywie trzymając się własnej drogi usprawiedliwienia, nie poddali się usprawiedliwieniu pochodzącemu od Boga.

Rz 14,10: Dlaczego więc ty potępiasz swego brata? Albo dlaczego gardzisz swoim bratem? Wszyscy przecież staniemy przed trybunałem Boga. 

Prz 28,26: Kto swemu sercu ufa ten głupi; kto żyje w mądrości znajdzie ocalenie.

Ab 1,3: A pycha serca twego zwiodła ciebie, który mieszkasz w jaskiniach skalnych, który na wysokości założyłeś swoją siedzibę, który mówisz w swym sercu: “Któż mię strąci na ziemię?” 

Mt 26,33: Odpowiedział Mu Piotr: «Choćby wszyscy zwątpili w Ciebie, ja nigdy nie zwątpię».

 

TRANSLATOR


Faryzeusz stanął i tak w duszy się modlił(Łk 18,11)

Dosłownie: stanął przy sobie. Niektórzy tłumaczą: skupił się na sobie, albo: modlił się w sobie.

 

JESZCZE O EWANGELII


W czym tkwi sedno tego sądu i równocześnie tej przypowieści? Dlaczego Boży sąd usprawiedliwia grzesznika a sprawiedliwego czyni grzesznym? Czy przyczyna tkwi w modlitwie, jaką obaj zanoszą do Boga?

Czy faryzeusz modli się źle, czy mówi przed Bogiem nieprawdę? Rzeczywiście musiał ściśle zachowywać Prawo, jak wielu mu podobnych. Jak inni faryzeusze, czyni z tego powód do chluby przed Bogiem, ale jest to chluba w pełni uzasadniona. Ostatecznie bowiem dziękuje samemu Bogu, nie za to że urodził się sprawiedliwym.

Więc może niepotrzebnie gardził innymi? Na pewno. Faryzeusz traktuje modlitwę jako okazję, aby wypomnieć celnikowi wszystkie jego grzechy. ale przypomnijmy, że Psalmy znają modlitwy, w których psalmiści wychwalają tych, którzy nie zasiadają zgromadzeniu bezbożnych i nie jadają z nimi potraw (Ps 1).

Modlitwie faryzeusza niczego nie brakuje. Niektórzy interpretują jeszcze wyrażenie pros heauton (18,10) dosłownie modlił się do samego siebie jako dowód na to, że egoistyczna modlitwa faryzeusza nie miała szansy wzbić się ku Bogu, bo nie opuściła jego serca. Modlitwa faryzeusza ilustruje piekielną samotność człowieka stojącego przed własnym ja.

Modlitwa faryzeusza może się wybronić, ale on sam nie. Wyrok Jezusa na końcu tej przypowieści jest nieubłagany i wprowadza nowe pojęcie – usprawiedliwienie. Faryzeusz nie został usprawiedliwiony (ou dedikaiōmenos – perfektum z ważnymi konsekwencjami dla jego codziennego życia). Kiedy u Łukasza pojawia się to słowo, nie chodzi tylko o kwalifikacje moralną ludzkich czynów – postąpiłeś niesprawiedliwie. Usprawiedliwiony przez Boga znaczy tyle, co uratowany przed sądem i śmiertelną (trzeba zapłacić życiem) odpowiedzialnością za swoje grzechy, uratowany od śmierci (Łk 16,15; Dz 13,38.39).

I tu dochodzimy do sedna, ta przypowieść opowiedziana jest tym, którzy ufali sobie, że są sprawiedliwi (18,9). Jezus adresuje swoją przypowieść do tych, którzy uważają, że mogą się usprawiedliwić, pozbyć grzechu własnym wysiłkiem, cudownym planem – bojąc się czy nie chcąc oddać swego życia w ręce Boże. Faryzeusz w swej modlitwie nie zostawił wiele miejsca dla Boga, który mógł go zbawić od grzechu, nie pozwolił mu działać w swoim życiu, jak uczynił to celnik – i dlatego pozostał poza Bożym miłosierdziem. I sprawiedliwością.

Przypowieść o faryzeuszu i celniku to przypowieść o rzeczach ostatecznych, o zbawieniu i potępieniu, które decyduje się podczas naszej modlitwy.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


Kontynuujemy temat z poprzedniej niedzieli: modlitwa. Pan Jezus ma wciąż nam wiele o niej do powiedzenia, bo wie jak jest ona ważna, fundamentalna w życiu chrześcijanina. Dziś usłyszymy jak najistotniejsza tak naprawdę jest postawa, z którą człowiek staje do modlitwy.

Bóg słucha modlitwy biednego, słabego, bezbronnego. On nie ma względu na osoby, wie kto jest najbardziej potrzebujący. Modlitwa pozwala takiemu człowiekowi wznieść się do nieba, albo lepiej: doświadczać go, mimo wszystko, już tutaj na ziemi (I CZYTANIE). Modlitwa przemienia trudne doświadczenie człowieka, bo wprowadza go w relację z samym Bogiem (PSALM), dlatego sprawia, że człowiek nie czuje się sam, nawet opuszczony przez wszystkich. Wtedy także z wdzięcznością patrzy na swoją historię i z nadzieją w przyszłość (II CZYTANIE).

Aby to mogło się stać, potrzeba rozpoznać swój stan, dokonać odpowiedniej diagnozy. To oznacza: poczuć się potrzebującym, tym, który jest słaby i grzeszny. Dzisiejsza ewangeliczna przypowieść, ma bardzo konkretnych adresatów: tych co ufali sobie, że są sprawiedliwi, a innymi gardzili. Skoro jest przedstawiona nam, to znaczy, że też jej bardzo potrzebujemy.

Albo dziś czuję się sprawiedliwym, który gardzi innymi, albo biednym grzesznikiem, który szuka zbawienia. Nie ma innego wyjścia. Boże, miej litość dla mnie grzesznika! Oto modlitwa, która zbawia: grzesznika czyni sprawiedliwym.

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >

Jutro Niedziela – XXIX zwykła C

Gdy zaczynamy rozumieć, że nasze życie naprawdę zależy przede wszystkim od żywej i prawdziwej relacji z Panem Bogiem, wtedy zaczynamy wołać, walczyć, błagać, dniem i nocą, w porę i nie w porę, nieustannie.

ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >

PUNKT WYJŚCIA


XXIX NIEDZIELA ZWYKŁA C • KOLEKTA: Modlimy się do Boga, aby sprawił, aby nasza wola była zawsze Jemu oddana, i abyśmy szczerym sercem służyli Jego majestatowi  • CZYTANIA: Księga Wyjścia 17, 8-13, Ps 121,1-8, 2 List do Tymoteusza 3, 14 – 4, 2, Ewangelia wg św. Łukasza 18, 1-8;

 

• CHMURA SŁOWA •

chmura

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst I czytania

Czytanie z Księgi Wyjścia

(Wj 17,8-13)

Amalekici przybyli, aby walczyć z Izraelitami w Refidim. Mojżesz powiedział wtedy do Jozuego: Wybierz sobie mężów i wyruszysz z nimi na walkę z Amalekitami. Ja jutro stanę na szczycie góry z laską Boga w ręku. Jozue spełnił polecenie Mojżesza i wyruszył do walki z Amalekitami. Mojżesz, Aaron i Chur wyszli na szczyt góry. Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry, Izrael miał przewagę. Gdy zaś ręce opuszczał, miał przewagę Amalekita. Gdy ręce Mojżesza zdrętwiały, wzięli kamień i położyli pod niego, i usiadł na nim. Aaron zaś i Chur podparli jego ręce, jeden z tej, a drugi z tamtej strony. W ten sposób aż do zachodu słońca były ręce jego stale wzniesione wysoko. I tak zdołał Jozue pokonać Amalekitów i ich lud ostrzem miecza. Oto słowo Boże

[01][02]

 

PIERWSZE CZYTANIE

Modlitwa to bitwa Wj 17, 8-13

Oto prawdziwa walka, od której wszystko zależy. Lecz pamiętaj, że modlitwa to walka razem

KSIĘGA: Księga Wyjścia • AUTOR: kapłan (ostateczna redakcja) • CZAS POWSTANIA: ok. VI w przed Chr.
KATEGORIA: wydarzenie • MIEJSCE: Refidim • CZAS: ok. XII w przed Chr. • BOHATEROWIE: Izraelici, Amalekici


KSIĘGA WYJŚCIAExodus, druga z ksiąg Pisma Świętego, opisuje dokładnie to, na co wskazuje jej nazwa: • uwolnienie Izraelitów z ziemi egipskiej. Drugim ważnym wydarzeniem przedstawionym w księdze jest • przymierze zawarte na Synaju i Dekalog.

KONTEKST • Jesteśmy w samym środku zmagań Izraela z pokusami pustyni. Po spektakularnym wyjściu z Egiptu, zanim lud wybrany otrzyma od Boga największy dar: prawo i przymierze, musi najpierw sam poznać kim jest i do czego jest zdolny oraz poznać Boga, który go wybrał i chce mu się objawić (por. Pwt 8,2-6). Fragment, który usłyszymy dzisiaj następuje po przejściu Izraela przez Morze Czerwone (rozdz. 13-15), darach manny i przepiórek (rozdz. 16) oraz wyprowadzeniu wody ze skały (17,1-7).

ZANIM USŁYSZYSZ • Opowiadanie o bitwie Izraela z Amalekitami jest zdecydowanie nietypowe. Nie przedstawia ono w żaden sposób pola walki, nie porusza zagadnień taktycznych czy technicznych. Cała uwaga narratora skupiona jest na postaci Mojżesza, który trwa w geście modlitwy przed Panem: z wyciągniętymi rękami i laską w dłoni. To tutaj toczy się prawdziwa walka, od której wszystko zależy. Zwróć uwagę, że Mojżesz nie jest samotnym wilkiem, niezastąpionym liderem. On także potrzebuje pomocy. Modlitwa to dzieło wspólnoty, działanie Kościoła.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Obrazowo o modlitwie: Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry, Izrael miał przewagę. Gdy zaś ręce opuszczał, miał przewagę Amalekita.

 

LINKI


Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry, Izrael miał przewagę. Gdy zaś ręce opuszczał, miał przewagę Amalekita (Wj 17,11).

1Tm 2,8: Chcę więc, by mężczyźni modlili się na każdym miejscu, podnosząc ręce czyste, bez gniewu i sporu.  

Jk 5,16: Wyznawajcie zatem sobie nawzajem grzechy, módlcie się jeden za drugiego, byście odzyskali zdrowie. Wielką moc posiada wytrwała modlitwa sprawiedliwego. 

 

JESZCZE O PIERWSZYM CZYTANIU


Mojźesz wobec walki czekającej go z Amalekitami dzieli swoje siły na dwie nierówne części. Jozue ma zebrać wojowników i ruszyć na pole bitwy. Sam Mojżesz z Aaronem i Churem i mają stanąć na pagórku (hebr. giba) nieopodal. Pozycja Mojżesza przypomina znacznie późniejszy wschodni schemat dowodzenia, w którym wódz kontroluje z pewnej perspektywy sytuację na polu bitwy. Rzeczywiście od wzniesionych w geście modlitwy rąk Mojżesza zależy przebieg zmagania. Kiedy opadają, Izrael przegrywa. Ostatecznie wsparty modlitwą Mojżesza Jozue pokonuje Amalekitów „ostrzem miecza”. Zwycięstwo to wspólne dzieło Mojżesza i Jozuego, lecz przede wszystkim, jak przekonuje Księga Wyjścia dar Boży i efekt zaufania w jego pomoc. Refidim, miejsce gdzie rozgrywa się bitwa znaczy po hebr. „wsparcie”.

 

CZY WIESZ ŻE…


Amalekici, którzy przybywają, aby walczyć z Izraelitami, to plemię nomadów, przemieszczających się wzdłuż pustyni na wielbłądach i przypuszczających okazjonalne ataki na Izraela (Sdz 3). Według biblijnych genealogii wywodzą się od Ezawa, brata Jakuba, co czyni z nich wiarołomnych braci Żydów. Saul ostatecznie wyniszczy Amalekitów w 1 Sm 15.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst psalmu

(Ps 121,1-8)

REFREN: Naszą pomocą jest nasz Pan i Stwórca

Wznoszę swe oczy ku górom: skąd nadejść ma dla mnie pomoc? Pomoc moja od Pana, który stworzył niebo i ziemię.

On nie pozwoli, by się potknęła twa noga, ani się nie zdrzemnie Ten, kto ciebie strzeże. Nie zdrzemnie się ani nie zaśnie Ten, który czuwa nad Izraelem.

Pan ciebie strzeże, jest cieniem nad tobą, stoi po twojej prawicy. Nie porazi cię słońce we dnie ani księżyc wśród nocy.

Pan cię uchroni od zła wszelkiego, ochroni twoją duszę. Pan będzie czuwał nad twoim wyjściem i powrotem, teraz i po wszystkie czasy.

[01][02]

PSALM

Spojrzeć w górę •  Ps 121,1-8

Modlitwa to także zatrzymać się choć na chwilę i spojrzeć w górę

PSALM 121 • AUTOR: anonimowy • CZAS POWSTANIA: po powrocie z niewoli


PSALMY STOPNI • Pochodzący z powygnaniowej tradycji mądrościowej Psalm 121 należy do zbioru pieśni pielgrzymkowych. Jest określany mianem Pieśni stopni, czy Pieśni kroków, ponieważ był śpiewany podczas podchodzenia pielgrzymów do położonej na wzgórzu Jerozolimy, zwykle w ramach obchodów jednego z trzech wielkich świąt żydowskich (Święto Paschy, Święto Namiotów, Święto Tygodni) albo jako liturgiczna modlitwa przy wejściu już do samej Świątyni.

SZUKANIE POMOCY • Usłyszymy praktycznie cały psalm. Już pierwszy jego werset wskazuje na widok jaki stawał przed oczami pielgrzyma zdążającego do Świętego Miasta, położonego przecież na wysokości ok. 700-800 m n.p.m. Pielgrzymka była także czasem różnych niewygód i niebezpieczeństw, które towarzyszyły drodze. To właśnie echa takich różnorodnych trosk słyszymy w treści psalmu. Jego autor szuka pomocy i woła z głębi serca. Źródło pomocy i ratunku jest jednak jasne i pewne: Bóg Izraela. On czuwa i troszczy się dużo lepiej niż człowiek mógłby sobie wyobrazić czy zapragnąć.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Konkretne pytanie i jasna odpowiedź: Wznoszę swe oczy ku górom: skąd nadejść ma dla mnie pomoc? Pomoc moja od Pana, który stworzył niebo i ziemię.

 

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst II czytania

Czytanie z Drugiego listu świętego Pawła Apostoła do Tymoteusza

(2 Tm 3,14-4,2)

Trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci zawierzono, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś. Od lat bowiem niemowlęcych znasz Pisma święte, które mogą cię nauczyć mądrości wiodącej ku zbawieniu przez wiarę w Chrystusie Jezusie. Wszelkie Pismo od Boga natchnione jest i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości - aby człowiek Boży był doskonały, przysposobiony do każdego dobrego czynu. Zaklinam cię wobec Boga i Chrystusa Jezusa, który będzie sądził żywych i umarłych, i na Jego pojawienie się, i na Jego królestwo: głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, w razie potrzeby wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz.

Oto Słowo Boże

[01][02]

DRUGIE CZYTANIE

Głoś w porę i nie w porę! 2 Tm 3,14-4,2
Nasze głoszenie jest oparte nie na ludzkich mądrościach, ale na Słowie samego Boga. Potrzebujemy znać Pismo

KSIĘGA: Pierwszy List do Tymoteusza • NADAWCA: św. Paweł/jego uczniowie • SKĄD: Rzym, Macedonia, Korynt, Nikopolis lub Efez • DATA: 63-65 lub 80-90r. • ADRESAT: Tymoteusz


KSIĘGA • Oprócz listów do wspólnot chrześcijan w Rzymie, Koryncie, Efezie, Galacji, Salonikach, Kolosach i Filippi, trzy listy św. Paweł skierował osobiście do swych współpracowników: Tymoteusza i Tytusa. To tak zwane listy pasterskie, pochodzą według tradycji z końcowego okresu życia apostoła, lub jak twierdzą inni zostały zredagowane już po jego śmierci przez ucznia Pawłowej szkoły. Drugi List do Tymoteusza według tradycyjnych poglądów napisany został około 65 roku, kiedy Paweł przebywał w więzieniu w Rzymie.

KONTEKST • Niektórzy nazywają ten list jego testamentem. Rzeczywiście, św. Paweł przeczuwa swoją śmierć (Albowiem krew moja już ma być wylana na ofiarę, a chwila mojej rozłąki nadeszła, 2Tm 4,6), z drugiej strony, robi rachunek sumienia ze swojego apostolstwa (W dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem, 2Tm 4,7). To krótki, osobisty tekst. W głównej mierze jest zachętą, by cierpieć dla Jezusa. Paweł nie ukrywa prawdy: mówi o trudzie, przeciwnościach, cierpieniu.

ZANIM USŁYSZYSZ • Pod koniec listu Paweł powraca do swej zachęty z jego początku: Tymoteusz jest wezwany, by trwać w tym, co otrzymał. Znajomość Pisma i trwanie w chrześcijańskiej nauce, którą otrzymał sprawi, że jego nauczanie będzie zdrowe i pożyteczne dla innych. W ten sposób będzie on gotowy, by głosić także, kiedy będzie trzeba, w czasie pozornie nieodpowiednim albo to, co wydawać by się mogło, że nie będzie dobrze przyjęte przez innych.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Wiesz, czego się trzymać: Ty natomiast trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci powierzono, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś.

Bez ustanku: głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, w razie potrzeby wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz.

 

LINKI


Ty natomiast trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci powierzono, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś (2Tm 3,14).

2Tm 1,14: Dobrego depozytu strzeż z pomocą Ducha Świętego, który w nas mieszka.  

Hbr 6,11: Pragniemy zaś, aby każdy z was okazywał tę samą gorliwość w doskonaleniu nadziei aż do końca,  

Ap 3,11: Przyjdę niebawem: Trzymaj, co masz, by nikt twego wieńca nie zabrał!  

…głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, w razie potrzeby wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz (2Tm 4,2).

Mt 10,27: Co mówię wam w ciemności, powtarzajcie na świetle, a co słyszycie na ucho, rozgłaszajcie na dachach!  

Łk 9,60: Odparł mu: «Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, a ty idź i głoś królestwo Boże!»  

1Tes 5,14: Prosimy was, bracia, upominajcie niekarnych, pocieszajcie małodusznych, przygarniajcie słabych, a dla wszystkich bądźcie cierpliwi!  

Hbr 3,13: … zachęcajcie się wzajemnie każdego dnia, póki trwa to, co “dziś” się zwie, aby żaden z was nie uległ zatwardziałości przez oszustwo grzechu.  

 

TRANSLATOR


…głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, w razie potrzeby wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz (2Tm 4,2).

Dosłownie:
głoś słowo, nalegaj (czasownik o szerokim i bogatym znaczeniu, zawierający w sobie także kategorie gotowości, niespodziewaności oraz bycia obecnym), w porę, nie w porę, koryguj, karć, zachęcaj (albo wręcz pocieszaj) z wszelką cierpliwością i nauką.

 

JESZCZE O DRUGIM CZYTANIU


Wskazania, których Paweł udziela Tymoteuszowi, przypominają naukę Jezusa o modlitwie. Pojawia się w nich ten sam ton przynaglenia: trwaj zawsze (aoryst – mene) w tym, czego się nauczyłeś; głoś, nastawaj, upominaj poucz, podnieś na duchu. Tymoteusz nie ma wytchnienia od swojej misji głoszenia Słowa, tak jak nie miał go Paweł. Na horyzoncie rysuje się przecież przyjście Pana i sąd, który przynosi. Być może nie będzie to rychłe przyjście, ale czas nie jest tu istotny. Istotna jest odpowiedzialność za powierzonych nam ludzi i przygotowanie na spotkanie z Przychodzącym.

 

Wybierz 02, aby zobaczyć tekst Ewangelii

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

(Łk 18,1-8)

Jezus odpowiedział swoim uczniom przypowieść o tym, że zawsze powinni modlić się i nie ustawać: W pewnym mieście żył sędzia, który Boga się nie bał i nie liczył się z ludźmi. W tym samym mieście żyła wdowa, która przychodziła do niego z prośbą: Obroń mnie przed moim przeciwnikiem. Przez pewien czas nie chciał; lecz potem rzekł do siebie: Chociaż Boga się nie boję ani z ludźmi się nie liczę, to jednak, ponieważ naprzykrza mi się ta wdowa, wezmę ją w obronę, żeby nie przychodziła bez końca i nie zadręczała mnie. I Pan dodał: Słuchajcie, co ten niesprawiedliwy sędzia mówi. A Bóg, czyż nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy dniem i nocą wołają do Niego, i czy będzie zwlekał w ich sprawie? Powiadam wam, że prędko weźmie ich w obronę. Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie? Oto słowo Pańskie

[01][02]

EWANGELIA

Naprzykrzać się Bogu Łk 18,1-8

Ufna modlitwa jest tak wytrwała, cierpliwa i wierna, że wydaje się wręcz nudna i męcząca. Po to, by pokazać, że Ci naprawdę zależy

EWANGELISTA: św. Łukasz • CZAS POWSTANIA: 70-80 r.
KATEGORIA: przypowieść • MIEJSCE: w drodze do Jerozolimy • CZAS: rok 30-33 • BOHATEROWIE: • wdowa, sędzia


W DRODZE DO JEROZOLIMY • Jezus po decyzji o ruszeniu w kierunku Jerozolimy (Łk 9,51) pozostaje teraz ciągle ku niej skierowany. To druga część Ewangelii Łukasza, po wcześniejszych wydarzeniach w Galilei. Wstępowanie do Jerozolimy (rozdz. 9-19) jest przeplatane nauczaniem na różne tematy (modlitwa, wolność od bogactw, przebaczenie, czasy ostateczne itd.), często przedstawionym także w przypowieściach.

KONTEKST • Przechodzimy do osiemnastego rozdziału, ostatniego przed dotarciem Jezusa do celu swej wędrówki, Jerozolimy. Być może dlatego są w tym rozdziale po trosze zebrane podstawowe tematy, które Łukasz podkreśla w swojej Ewangelii: modlitwa (ww. 1-8), pokora (ww. 9-14; 15-17), wolność od dóbr materialnych (ww. 18-30), zapowiedź męki i zmartwychwstania (ww. 31-34) oraz wiara (ww. 35-43).

ZANIM USŁYSZYSZ • Przypowieść jako przykład wytrwałej modlitwy przedstawia wdowę, czyli osobę bezbronną, a na dodatek prześladowaną przez wroga, której nie pozostało już nic innego jak postawić wszystko na jedną kartę i błagać bez ustanku o litość jedynego, który mógł jej pomóc i obronić ją przed wrogiem, sędziego. Niesprawiedliwy i zły sędzia, który w końcu odpowiada na wołanie wdowy z czystej wygody i dla świętego spokoju, jest tylko bladym cieniem Ojca w niebie, który jest dobry dla swoich dzieci i słucha ich modlitwy. Całej przypowieści i w ogóle tematowi modlitwy zostaje na końcu, wydaje się, że niespodziewanie, nadany także  eschatologiczny wymiar wiary: modlitwa wymaga wiary, wiara realizuje już dzisiaj w modlitwie prawdziwe przyjście Chrystusa.

 

NAJWAŻNIEJSZE CYTATY


Pytanie, które ma oczywistą odpowiedź: A Bóg, czyż nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy dniem i nocą wołają do Niego, i czy będzie zwlekał w ich sprawie?

Pytanie, które nie ma oczywistej odpowiedzi: Czy jednak Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?»

 

LINKI


A Bóg, czyż nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy dniem i nocą wołają do Niego, i czy będzie zwlekał w ich sprawie? (Łk 18,7)

Pwt 4,29: Wtedy będziecie szukali Pana, Boga waszego, i znajdziecie Go, jeżeli będziecie do Niego dążyli z całego serca i z całej duszy.  

Jr 29,13: Będziecie Mnie szukać i znajdziecie Mnie, albowiem będziecie Mnie szukać z całego serca.  

Rz 8,33: Któż może wystąpić z oskarżeniem przeciw tym, których Bóg wybrał? Czyż Bóg, który usprawiedliwia?  

2P 3,9: Nie zwleka Pan z wypełnieniem obietnicy bo niektórzy są przekonani, że Pan zwleka ale On jest cierpliwy w stosunku do was. Nie chce bowiem niektórych zgubić, ale wszystkich doprowadzić do nawrócenia.  

Mt 24,22: Gdyby ów czas nie został skrócony, nikt by nie ocalał. Lecz z powodu wybranych ów czas zostanie skrócony.  

Kol 3,12: Jako więc wybrańcy Boży święci i umiłowani obleczcie się w serdeczne miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, 

 

TRANSLATOR


Powiedział im też przypowieść o tym, że zawsze powinni modlić się i nie ustawać (Łk 18,1)

Gr. dei oznacza w Ewangeliach boską konieczność związaną z realizacją Jego planu. Od modlitwy zależy zbawienie. Dlatego powinni wydaje się wręcz za słabym słowem.

Nie ustawaćme enkakein – to dosłownie: nie zmęczyć się, nie stracić ducha, nie poddać się, czy w kontekście modlitwy: nie tracić motywacji.

Obroń mnie przed moim przeciwnikiem! (Łk 18,3)

Gr. ekdikeson me  to dosłownie: wymierz mi sprawiedliwość. Może wręcz oznaczać: pomścij mnie, ukarz. Por. Rz 12,19 – pomsta należy do Boga, wołają o nią także sprawiedliwi zamordowani (Ap 6,10).

Ponieważ naprzykrza mi się ta wdowa (Łk 18,5).
Dosłownie: ponieważ przysparza mi trudu, ciężkiej pracy (gr. kopos).

Wezmę ją w obronę, żeby nie przychodziła bez końca i nie zadręczała mnie (Łk 18,5).
Dosłownie: żeby nie podbijała mi oka.

 

JESZCZE O EWANGELII


Od Łk 17,20 do 18,8 Mała apokalipsa Łukaszowa mówi o wierze żyjącej pragnieniem spotkania z Panem. Przypowieść o wdowie tłumaczy jak sprowadzić Królestwo Boże na ziemię. Kluczem jest nasza modlitwa.

Sędzia (krites) to w przypowieści niedoskonały obraz Boga. Jest kapryśny i nic sobie nie robi z ludzkich próśb. Równocześnie jednak w jego ręku spoczywa ludzkie życie i przyszłość. Sędzia przewyższa wdowę statusem i możliwościami, tak jak Bóg przewyższa człowieka.

Wdowa (chera) to ucieleśnienie kruchości, osoba z marginesu społecznego, przynajmniej jeśli chodzi o kulturę żydowską. Pozbawiona opieki i wsparcia męża musi polegać na sędzim, którego niepokoi swoimi prośbami. To obraz tego, kim w istocie jesteśmy.

Zwlekanie sędziego według Jezusa w niczym nie przypomina Boga, który każe czekać na spełnienie się naszych modlitw. Bóg nie tylko bierze w obronę swoich wybranych, ale czyni to szybko, pośpiesznie, nie pozwalając sobie na zwłokę. Jeśli nie interweniuje, można wywnioskować z przypowieści, dzieje się tak, ponieważ się nie modlimy. Nie przychodzi jeszcze, aby dać nam szansę na tęsknotę i nawrócenie.

 

TWEETY



 

STO SŁÓW


“Gdy modli się chrześcijanin, ziemia drży ” powiedziała kiedyś św. Teresa z Avila. To oznacza, że wtedy wszystko się może zdarzyć, a moce piekła muszą wtedy stracić swą pewność. Nam niestety brakuje często takiej prostej i mocnej wiary w skuteczność modlitwy. Czasem wydaje się ona nie wysłuchana, czasem bezsensowna, nieraz nie wiemy w ogóle o co mamy się modlić. Tak łatwo męczymy się, nudzimy, wpadamy w rutynę.

Gdy ktoś ciężko chory słyszy, że na drugim końcu świata istnieje jakieś skuteczne lekarstwo na jego dolegliwość jest w stanie wydać każde pieniądze i poświęcić wszystko, by je zdobyć. Gdy zaczynamy rozumieć, że nasze życie naprawdę zależy przede wszystkim od żywej i prawdziwej relacji z Panem Bogiem, wtedy zaczynamy wołać, walczyć, błagać, dniem i nocą, w porę i nie w porę, nieustannie.

Dzisiejsze czytania pokazują nam kilka obrazów, które mają nam pomóc zrozumieć i przyjąć czym naprawdę jest modlitwa. Każdy z nich jest cenny i bogaty: bitwa, spojrzenie w górę, towarzyszenie w drodze czy wreszcie wytrwałe, wręcz uparte błaganie. Także słowa Pawła do Tymoteusza wpisują się w ten sam kontekst: modlitwa przecież potrzebuje oparcia w Słowie, o Nim trzeba pamiętać, do Niego wracać i Je głosić. W porę i nie w porę. Tak jak modlić się. Zawsze.

 

1/5
Mojżesz przedstawiony na rzeźbie michała Anioła, 1513 – 1516 r., Bazylika św. Piotra w Okowach, Rzym / fot. Jörg Bittner Unna / WikimediaCommons
2/5
"Zwycięstwo Pana!" John Everett Millais
3/5
Prawosławna ikona przedstawiająca Tymoteusza
4/5
Ilustracja przypowieści o nieuczciwym sędzi, John Everett Millais, 1863 r.
5/5
Figura Mojżesza na Studni Patriarchów, Claus Sluter, 1395–1404 r., Dijon, Francja
poprzednie
następne

 


Jeśli podobają Ci się nasze artykuły, możesz nas wesprzeć:

Wesprzyj nas
ks. Marcin Kowalski

ks. Marcin Kowalski

Doktor nauk biblijnych, wykładowca KUL oraz WSD w Kielcach. Sekretarz czasopism biblijnych The Biblical Annals oraz Verbum Vitae. Uczestnik programów radiowych i telewizyjnych popularyzujących Biblię: W Namiocie Słowa, Szukając Słowa Bożego, Telewizyjny Uniwersytet Biblijny (Radio Maryja i Telewizja Trwam). Moderator Dzieła Biblijnego Diecezji Kieleckiej.

Zobacz inne artykuły tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz

ks. Piotr Jutkiewicz

Pochodzi z Gdańska. Prezbiter Archidiecezji Warszawskiej, gdzie ukończył Archidiecezjalne Seminarium Misyjne Redemptoris Mater. Studiuje na Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie.

Zobacz inne artykuły tego autora >
Show comments
ks. Marcin Kowalski
ks. Marcin
Kowalski
zobacz artykuly tego autora >
ks. Piotr Jutkiewicz
ks. Piotr
Jutkiewicz
zobacz artykuly tego autora >